Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 2. Bölüm

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 2. Bölüm

Üç Boyutlu Kent Modeli Oluşturma

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 1. Bölüm” adlı blog yazımızda iki boyutlu verilerin nasıl içe aktarılacağını ele alınmıştı. Bu blog yazımızda, hazırladığımız iki boyutlu verileri CGA kurallarını kullanarak nasıl üç boyutlu modellere dönüştürdüğümüzü inceleyeceğiz.

Esri CityEngine’de üç boyutlu bir içerik oluşturmanın iki yolu vardır:

  • Üç boyutlu mimari içeriklerin çizim araçları kullanılarak manuel olarak oluşturulması
  • İki boyutlu şekillere kurallar uygulanarak üç boyutlu modellerin oluşturulması

CityEngine’in gücü CGA komut dosyaları sayesinde etkileşimli, dinamik ve parametrik üç boyutlu modellerinizi hızlıca üretebilmenizden gelmektedir. “Kentsel Tasarım Projelerinizi Esri CityEngine ile Oluşturun” adlı blog yazımızda, CityEngine’in ana konsepti olan kural tabanlı modelleme kavramından bahsetmiştik. Esri CityEngine’de modelle manuel olarak etkileşime giren ve üç boyutlu geometrileri modelleyen kullanıcının klasik müdahalesi yerine, görevler bir kural dosyasında soyut olarak tanımlanır.

CityEngine, üç boyutlu model oluşturabilmek için iki boyutlu şekiller, öznitelikler ve kurallar olmak üzere üç bileşene ihtiyaç duymaktadır. Şekiller her bir üç boyutlu model için başlangıç noktasıdır. Birinci bölümde anlatılan farklı içe aktarma tekniklerini kullanarak elde etmiş olduğunuz veriler, üç boyutlu model oluşturmak için kullanacağınız şekilleri temsil edecektir. Bu şekiller CityEngine’de CGA komut dosyalarındaki kurallar ile üç boyuta dönüştürülmektedir. Aslında kurallar şeklinize bir sonraki adımda ne olacağını tanımladığınız komutlardır.

Örneğin CGA komut dosyalarında ki kurallarda bir bina x birim uzunluğundaysa, o binanın x birim uzunluğunda olması gerektiğini yazabilirsiniz ya da bir alan yeşil alanı temsil etmekte ise, bu alanı ağaçlar ile doldurabilirsiniz. CGA komut dosyalarında bunlar gibi basit komutlara yer verebileceğiniz gibi arazi kullanım, kentsel gelişme ve mimari detayların kriterlerini içeren çok daha karmaşık komutlar da yazabilirsiniz. Oluşturmuş olduğunuz modelde her bir içerik için kurallar yardımı ile ne kadar fazla detay sağlarsanız, üç boyutlu içeriğin karmaşıklığı ve gerçek dünyadaki nesneye benzerliği de o kadar artacaktır. Bu nedenle CGA kurallarını kullanarak üç boyutlu modellerin üretilmesi için, yeterli düzeyde şekil ve öznitelik bilgisine sahip verilerin elde edilmesi önemlidir.

Model üretmek için kullanacağınız bu komutlar “extrude”, “split” veya “texture” gibi birçok üç boyutlu uygulamada yaygın olarak kullanılan komutlar da olabilir. Böylece daha önceden bu tür uygulamaları kullanan ve bu kavramlara hakim olan kullanıcılar CGA şekil oluşturma dil bilgisine kolayca adapte olabilir ve kısa sürede karmaşık mimari formlar üretebilir.

Temel bina oluşturma kural dizini üzerinden kural bileşenlerini inceleyecek olursak:

Bir CGA kuralının temel işlevi, bir başlangıç şekline belirli parametrelerin uygulanması sonucunda yeni bir şeklin oluşturulmasını sağlamaktır. Kural dizininin bu bölümünde bina taban alanını ifade eden şekle bir kural uygulanmaktadır. BinaTabanAlani burada başlangıç şeklidir, yani kural tarafından işlenen ilk şekildir. Başlangıç şekle, nihai modelin oluşturulması için extrude (yükseltme) ve component split (bileşen bölme) olmak üzere iki işlem uygulanmıştır. Extrude (yükseltme) işlemi, bina taban alanını tanımlayan ve bu şekli üç boyutlu kütle modele dönüştüren işlemdir. CityEngine’de işlemler üç boyutlu modelin oluşturulabilmesi için parametreleri kullanır. Bu örnekte, parametre binanın 5 birim yükseltildiğini belirtmek için kullanılmıştır. Bu sayısal bir değer olabileceği gibi aşağıdaki örnekteki gibi şeklin kendisinden gelen ya da CityEngine’de oluşturulmuş bir öznitelik değeri ile de ilişkilendirilebilir.

Burada attr komutu ile ifade edilen Yukseklik ve CatiTipi ise model için öznitelik oluşturmaktadır.  Her bir öznitelik için @Range komutu ile tanımlamış olduğunuz değişkenler çerçevesinde Navigator penceresinde seçim menüsü karşınıza çıkmaktadır. Bu sayısal değişkenleriniz için bir kaydırıcı iken sözel değişkenleriniz için açılır menü şeklinde Navigator penceresine yansımaktadır.

Component Split (Bileşen bölme) işlemi ise çatı, pencere, kapı gibi mimari detayları ekleyebilmeniz için kullanılan işlemdir. Bu örnekte, üç boyutlu modelin yüzeylerini tanımlayan bileşen parçaları çatı ve duvarlardır. Elde edilen bu çatı ve duvar bileşenlerinin de modelde işlenebilmesi için kural ile tanımlanmaları gerekmektedir.

Kurallar “–>” söz dizilimi ile tanımlanmaktadır. Bu örnekte tanımlanan Cati kuralı koşullu bir yapıyı temsil etmektedir. Koşullu yapı, bir kod parçasının sonucunu belirleyen bir mantıksal işlem anlamına gelir. CGA’de koşullu ifadeler “case-else” yapısıyla belirtilir. Burada kural olasılıksal değerlere göre tanımlanan çatı öznitelik bilgileri ile koşullu bir yapı sunmaktadır.  Yani eğer öznitelik bilgisinde çatı tipi beşik çatı olarak tanımlanmış ise bu BesikCati, eğer Sağrılı Çatı olarak tanımlanmışsa SagriliCati, diğer tüm tanımlamalar içinse DuzCati alarak adlandırılmıştır. Bu kuralda sadece yeni bir tanımlama yapılmış herhangi bir geometrik işlem uygulanmamıştır. Daha sonra bu yeni çatı tanımlamaları için CityEngine kural kütüphanesindeki çatı kuralları ile geometrileri oluşturulmuştur.

Kural dizinindeki duvar kuralı ile duvar bileşenine renk atanarak basit bir kural uygulanmıştır. Bu kural sonrasında modelinizin duvarları renk kodunuzdaki rengi alacaktır. Bu renk kou Hexadecimal ya da RGB renk değerlerini kullanabilir.

Kural örneğindeki gibi, binanın duvarlarına texture komutunu kullanarak kural yardımı ile kütüphanenizde yer alan dokulardan cephe giydirme işlemi gerçekleştirebilirsiniz. Hatta dinamik dokular üretebilmek için Facade Wizard kullanarak cephe giydirme işlemlerinizi daha da geliştirebilirsiniz. Bu konuda yazılmış “ESRI CityEngine Facade Wizard ile Dinamik Yapılı Dokular Oluşturun” adlı blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Nihai model, bir kural tarafından işlenecek son şekildir. Bu örnekte X. Olarak ifade edilen son model o bileşen için başka işlem yapılmayacağı son ürün olduğu anlamına gelmektedir.

Kurallarınıza // veya # veya /* */ karakterlerini kullanarak açıklama ekleyebilirsiniz. Açıklama, CGA kuralları yazılırken önerilen bir uygulamadır. Kuralın diğer insanlara açıklanmasına yardımcı olur, kodun her bölümünün amacını açıklar.

Uygulamak istediğiniz operasyona göre tüm bu kuralları oluşturduğunuzda modelinizi üretebilirsiniz. Oluşturmuş olduğunuz CGA kural dosyasını iki boyutlu şekillerinize atadığınızda saniyeler içinde üç boyutlu modeliniz üretilmiş olacaktır.

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin adlı blog serimizin üçüncü bölümünde video oyunları, sanal gerçeklik ve arttırılmış gerçeklik konuları ele alınacaktır.

 

ArcGIS Pro ile Ortofoto Görüntü Koleksiyonu Ayarlama (Block Adjustment)

ArcGIS Pro ile Ortofoto Görüntü Koleksiyonu Ayarlama (Block Adjustment)

Ortofoto Görüntü Seti Ayarlama (Block Adjustment)

Bir ortofoto çalışma alanı oluşturulduğunda,  sonraki adım Adjust ve Refine  araçları kullanarak.blok ayarlaması yapmaktır.Ayarlama araçları eşleşme noktalarının, (bağlanma noktaları) üst üste binen görüntülerden ve üçgenleme işlemlerinden hesaplanmasını kapsar.Ayarlama araçları, her ortofoto çalışma alanı tipine uygun bir algoritma ve işleme prosedürü kullanır. Örneğin, uydu görüntüleri için RPC nirengi (triangulation) ve hava görüntüleri için çerçeve nirengi (frame triangulation) işlemlerine uygun algoritma gerçekleştirir.

Ayarlama kalite (hassasiyet) raporu, Quality Report  aracı kullanılarak görüntülenebilir.

Ayarlama (Adjust)

Adjust  aracı, mevcut ortofoto çalışma alanındaki görüntü koleksiyonunun blok ayarını yapmak için kullanılır.Kaynak görüntülerden bağlanma noktaları hesaplamak ve hesaplanan bağlantı noktalarını kullanarak.nirengi işlemlerini gerçekleştirmek için her zaman görüntü kaynağı çözünürlüğünde işlem yapılır.

Drone ve havadan görüntüleri normalde düşük kalitede, uçuş yönelimleri olmadan veya hassas olmayan GPS bilgisi ile üretilebilir.Bu durumlarda,görüntü yönlendirmelerini tahmin etmek için kullanıcı tanımlı bir piramit seviyesi kullanmalı ve sonra kaynak görüntü çözünürlüğünde (kaba çözünürlük) bir ayarlama yapılmalıdır.İlk ayarda oluşturulan bağlama noktaları, kaynak çözünürlüğünde Refined Adjust (hassas ayarlama) hesaplaması yaparken, kaliteli bağlanma noktası hesaplaması ve nirengi hesaplaması işlemlerinde referans veri olarak kullanılacaktır.Görüntü koleksiyonu için önceden yapılmış piramitler yaptırmak veya ortofoto çalışma alanı sırasında oluşturmak, ilk ayarlama işlemlerinin süresini kısaltacaktır.

Ayarlama Seçenekleri

Ayarlama hesaplamasında kullanılan parametreler Adjustment Options menüsünde tanımlanır.Bu parametreler, nokta yoğunluğunu, kaynak görüntünün   ve hesaplanan ayarlama noktalarının,doğruluk hassasiyet derecesini içerir. Ayrıca, çalışma alanının türüne bağlı olarak uygun parametre değiklikleri yapılabilir. Örneğin, uydu görüntüleri için tanımlanmış bir çalışma alanı için parametre kümesi, drone görüntülerine özgü olanlardan farklıdır.

Hızlı Ayarlama

Quick Adjust aracı, drone görüntülerin işlenmesi için uygulanabilir. Bu araç ile dış görüntü yönlendirmelerini tahmin etmek ve GPS konumunu iyileştirmek için kaba çözünürlükte ayarlamalar yapılabilir.Bu ilk ayar hızlı bir şekilde yapılır ve çalışma alanınızın veri büyüklüğünü ve işlem parametrelerinin seçimi anlamanıza olanak sağlar. Bu tüm veri seti  için kaynak çözünürlüğünden önce,  daha doğru bir ayar yapmak için zaman kazandırmak için kullanılır.Örneğin, alanda veri topladığınızda,ayarlamanın ilk değerlendirmesi için Quick Adjust aracı çalıştırabilir. Tüm ayarı yeniden hesaplamak için Adjust aracı çalıştırmalıdır. Bu işlem, GCP eklemeden önce kamera modelini oluşturmak için bir adım olarak da kullanılabilir.

Ayar Hassasiyeti (Refine)

Ayar hassasiyetini (doğruluğu) daha da geliştirmek için Manage GCP  aracı kullanarak. zemin kontrol noktaları (GCP) eklenebilir.

Ayarlama kalitesi ayar raporundan Adjustment Report aracı ile.görülebilir.Raporda gözlemlenen ayarlama hataları beklenenden daha büyükse, bağlantı noktalarını kontrol etmenin birkaç yolu vardır:

  • İçerik (Content) bölmesindeki çözüm noktası katmanını kontrol edin. Adjust işlemi sonrasında otomatik üretilen “Residual map” katmanındaki “Residual field” alanını inceleyin. “Residuals” değeri büyük olan noktaları ID numaralarını kaydedin ve bu ID numaralarına sahip noktaları,kontrol noktaları katmanından silin.
  • Kapsama katmanı ve bir çakışma çokgen katmanı oluşturmak için Analyze Tie Point aracını çalıştırın. Bu iki katman, yeterli bağlantı noktanızın olup olmadığını ve daha fazla bağlantı noktası eklemeniz gereken yeri anlamanıza yardımcı olacaktır.
  • Bağlantı noktalarını hesaplamak ve daha fazla bağlantı noktası eklemek için Recompute Tie Pointsaracını kullanın.

Bu araçlar, ortofoto çalışma alanındaki kontrol noktalarını güncelleyecektir. Üçgenleme yapmak ve görüntü koleksiyonunu güncellemek için Adjust aracını tekrar çalıştırabilirsiniz.

Esri Türkiye

ArcGIS Pro ile 3 Boyutlu Görünürlük Analizi Artık Daha Kolay!

ArcGIS Pro ile 3 Boyutlu Görünürlük Analizi Artık Daha Kolay!

Dünyamız 3 boyutlu ama planlarımız ve haritalarımızın çoğu hala 2 boyutlu üretilmektedir.

Mekansal anlayışı öneri planlarda arttırmak için, 3B haritalar (Sahneler) “Görüntü olarak güzel” den “Olması gereken analiz” düşüncesine geçiş yapılmalıdır. Özellikle büyümeyi planlarken, yeni bir gelişim alanı tasarlarken veya tasarım planlarını gözden geçirirken, 3B görselleştirme ve analizi çalışmalara büyük değer katabilir. 3B Geliştirme planlarının teknik olmayan izleyiciler için anlaşılması daha kolaydır, bu da daha iyi iletişim ve daha hızlı inceleme süreçleri sağlar.

Esri çözümlerinden biri olan Görünürlük Analizi (Visibility Assesment) çözümü ile aşağıdaki senaryoları çalıştırabilirsiniz.

  • Önerilen bir yapı için görünürlük analiz
  • Bu kararın ne kadar uygulanabilir olduğun hesabı
  • Mevcut bir doğal kaynağın ne kadarının yeni önerilen yapıdan görünebildiği

ArcGIS Pro ile yapabileceğiniz işlemler elbette bunlarla sınırlı değildir. ArcGIS Pro üzerinden yapılabilecek benzeri  işlemler ile karar verme aşamasında bir çok öneri için destekleyici analiz sonuçları üretilebilir.

Esri Görünürlük Analizi çözümünde ArcGIS Spatial Analyst ve ArcGIS 3D Analyst eklentileri kullanılacaktır.

Esri Çözümleri web sayfasından indirebileceğiniz örnek veri üzerinde, önerilen bir binadan, bu binanın yakınında yer alan bir nehrin ne kadarının görünür olduğunu, ArcGIS Pro Tasks özelliği kullanılarak, tek bir işlem seti ile analiz edilebilir. Bu işlemleri çalıştırmak için, Esri çözümü ArcGIS Online organizasyon hesabı üzerinden ArcGIS Pro’da aktif hale getirilmelidir.

ArcGIS Pro Catalog panelinde Tasks sekmesinde yer alan seri işlemler için gerekli veri kaynaklarını tanımlanmalıdır.

Görünürlük analizinde önerilen yeni binanın hangi kat ve hangi cephesinden nehrin görüleceği hesaplanacaktır. Bu nedenle Task içinde “Observed” alanı için öneri bina veri katmanı seçilmelidir.

Hedef değişkeni olarak da nehir katmanı seçilir.

Task içinde bir diğer parametre panel boyutudur. Panel boyutunu harita ekranında görünürlük analizinin kaç birim kaplayacağı belirlemek için kullanılmaktadır. Büyük panel boyutu sayısı ile başlayıp daha sonra istenilen detaya göre panel boyutunu küçülterek ilerlemek analiz sonuçlarını hızlı çıkartacaktır. Küçük panel boyutu daha detaylı bir analiz yapacağı için görünürlük analizinin süresini arttıracaktır.

Önerilen binanın etrafında yer alan mevcut binalar gibi etrafta yer alan ağaçlar da olabilir. Hatta binanın bulunduğu bölgedeki sayısal yükseklik verisi de görünürlük analizi sırasında kullanmamız gereken engel parametreleridir.

Son olarak bu analize yine Task içinde tanımlı Semboloji kuralı uygulayarak önerilen binadan en iyi nereden nehrin göründüğü renklerle ayırt edilebilir hale getirilebilir.

Bu çözümü web üzerinde 3 boyutlu paylaşma aşamasında, bir ArcGIS Online aboneliğine veya ArcGIS Enterprise 10.5 veya üzeri bir sürüme ihtiyaç olacaktır. ArcGIS organizasyon hesabında paylaşabilecek bu proje, bir WebApp’e dönüştürebilir ve interaktif şekilde sorgulama, sahne görüntüleme ya da karar verme aşamasında kullanabilir.

3B Webapp sahne görünümü

Önerilen Bina içinden nehrin görünümü

Bu Esri çözümü ile ilgili daha çok bilgi almak için http://solutions.arcgis.com/local-government/help/visibility-assessment/ adresinde yer alan sekmeleri inceleyebilir ve görünürlük analizini hemen kendi verilerinize uyarlayabilirsiniz.

Esri Türkiye

Harita ile Etkileşimli Yönetici Arayüzü Nasıl Yapılır?

Harita ile Etkileşimli Yönetici Arayüzü Nasıl Yapılır?

Dashboard Nedir? 

ArcGIS Online’da ya da ArcGIS Enterprise üzerinde çalışan, bir gösterge panosudur. Operations Dashboard’u kullanarak, bir bakışta karar vermek için verilerinizi görselleştirmek üzere basit veya gelişmiş bir web uygulaması yapılandırabilirsiniz.

“Dashboard, coğrafi bilgilerin, etkinliklerini veya aktivitelerini izlemenize yardımcı olan bir gösterge panosu görünümüdür. Yönetici arayüzü, tek bir ekranda birlikte çalışan birden fazla görselleştirmeyi görüntülemek için tasarlanmıştır. Bir bakışta karar vermede önemli bilgiler sağlamak için verilerinize kapsamlı ve ilgi çekici bir görünüm sunarlar.”

Yönetici Arayüzü Tasarlamak

Genellikle, bir gösterge panosunun tasarlanmasındaki en iyi ilk adım, son kullanıcıların bir bakışta cevap vermesini istediği soruların listesini bulmaktır. Sonrasında, gösterge panosunun nasıl görüntüleneceği belirlenmelidir. Katılımsız mı (ör. duvara monte edilmiş bir veya birden fazla ekranda) veya etkileşimli mi olacak? (ör. Masaüstünde veya tablette kullanılır) Katılımsız, ise, tüm bilgilere hiçbir şey tıklamadan erişilebilir olmalıdır. Etkileşimli ise, dinamik veri akışı öğelerinden ve etkileşimli filtrelemeden faydalanılabilir.

Yönetici Arayüzü Oluşturma

ArcGIS Online kuruluş oturumu açtığınızda, İçerik sayfasında Oluştur düğmesinden bir gösterge panosu oluşturabilir. Operations Dashboard’un ana sayfasını açmak için ArcGIS Online ana sayfasında kullanıcı adının yanındaki Uygulama Başlatıcı’yı dan Operations Dashboard seçilebilir.

  • ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise hesabınıza giriş yapılır.

Not: Kurumsal olmayan genel hesaplar ve Seviye 1 hesapları yönetici arayüzü oluşturmayı desteklemez. Kuruluşunuzda en az bir adet Seviye 2 hesabı olması gerekir.

  • Yönetici arazyünde kontrol etmek istenilen verileri içeren bir web harita servisi görüntülenir.
  • Araç çubuğundaki Paylaş düğmesini tıklanır.
  • Açılır pencereden Web Uygulaması Oluştur seçilir.
  • Yönetci Arayüzü sekmesininde başlık metni yazılır ve Tamam‘a butonuna tıklanır. .

Yönetici Arayüzüne Öğe Ekleme

Haritalar, listeler, çizelgeler, grafikler ve gösterge panelleri vb. öğeler yönetici arayüzündeki verilerin görselleştirmeleri için kullanılan ayarlanabilir öğelerdir.

Gösterge

Yönetici arayüzü araçlar menüsünde + butonuna tıklayarak Gösterge eklenir.

  • Gösterge öğesi ile ilişkili veri kaynağı seçilir.
  • Varsayılan olarak, seçili verinin sayım (toplam kayıt miktarı) istatistiği görüntülenir.

  • Görüntülenen sayıya metin eklemek için Gösterge sekmesi tıklanır.
  • Metin girişi için sayı ve metin değerini birlikte kullanmak için “{value} Adet Kayıtlı Gösterge” yazılır.

  • Simge eklemek için Simge alanında Sol butonuna tıklanır ve açılan pencerede gösterge için simge seçilir.

  • Gösterge kontrol paneline eklemek için alt bilgideki Bitti butonuna tıklanır.

Seri Grafik

Seri Çizelge çubuk grafikler, çizgi grafikleri, alan grafikleri ve bunların kombinasyonlarını oluşturmak için kullanılır.

  • Yönetici arayüzü araçlar menüsünde + butonuna tıklayarak Seri Grafik eklenir.
  • Seri grafiği gösterilecek veri kaynağı seçilir.
  • Varsayılan olarak, veriler Gruplanan Değerlerden kategoriler oluşturur.
  • Çubuk barların detaylandırılması için Alanlara Ayır alanı içinden seçim yapılır.

  • İstatistik türü ayarlanır.
  • Çubukların rengini değiştirmek için Seri sekmesinden Renk değiştirilir.
  • Seri Grafiği yönetici arayüzüne eklemek için Bitti butonuna tıklanır.

Liste

Yönetici arayüzünde seçili veri katmanına ait takip edilmek istenen öznitelik bilgisi liste şeklinde eklenebilir.

  • Yönetici arayüzü araçlar menüsünde + butonuna tıklayarak Liste eklenir.
  • Listeleme yapılacak veri kaynağı seçilir.
  • Veri sekmesinde listelenecek alan Sıralama ayarlarından yapılır.

  • Liste sekmesinde {} içerisine açıklama yazılır ya da listelenmek istenilen veri tablosundan alan seçilir.

  • Listeyi yönetici arayüzüne eklemek için Bitti butonuna tıklanır.

Pasta Grafik

  • Yönetici arayüzü araçlar menüsünde + butonuna tıklayarak Pasta Grafik eklenir.
  • Pasta grafik gösterilecek veri kaynağı seçilir.
  • Varsayılan olarak, veriler Gruplanan Değerlerden kategoriler oluşturur.
  • Pasta grafiğin oluşması için Kategori içinden seçim yapılır.
  • Pasta Grafiği yönetici arayüzüne eklemek için Bitti butonuna tıklanır.

Ölçü

  • Yönetici arayüzü araçlar menüsünde + butonuna tıklayarak Ölçü eklenir.
  • Ölçüm değeri hesaplanacak veri kaynağı seçilir.
  • Ölçü sekmesinde görünüm ayarları yapılır.
  • Genel sekmesinde ölçü öğesi için Açıklama alanında “Ölçülen Gösterge Sayısı” metni girilir.
  • Ölçü öğesini yönetici arayüzüne eklemek için Bitti butonuna tıklanır.

Harita Araçları

Harita öğesinin sol üstündeki mavi menüyü genişletip Yapılandır düğmesini tıklayarak,harita kontrolleri ve açıklama gibi araçlar eklenebilir .

Atlık harita değiştirme, arama alanı, gösterim, açılır pencere vb. ayarlar yapılandırılabilir.

Etkileşim Ekleme

Harita öğesinin sol üstündeki mavi menüyü genişletip Yapılandır düğmesini tıklayarak, harita kontrolleri ve açıklama eklenebilir .

Filtreleme Eylemi Etkileşimi

Grafik, liste ya da benzeri öğelere tıklandığında harita ekranında filtreleme eylemi etkileşim olarak ayarlanabilir.

  • Etkileşim kurulacak öğenin sol üstündeki mavi menüyü genişletip Yapılandır düğmesini tıklayarak, öğe yapılandırma penceresi açılır.
  • İşlemler sekmesinde filtre ve hedef veri katmanı seçilir.
  • Harita ekranında filtreleme yapılması için öğe üzerine tıklanır.
  • Etkileşimi aktifleştirmek için yönetici arayüzüne eklemek için Bitti butonuna tıklanır.
  • Filtreleme etkileşimi öğeye tıklandığında çalışır.

Siz de Operations Dashboard for ArcGIS ile etkileyici bir gerçek zamanlı gösterge yönetici arayüzü oluşturabilirsiniz.

Esri Türkiye

Geodatabase Versiyonlamaya Giriş

Geodatabase Versiyonlamaya Giriş

Geleneksel versiyonlama ArcGIS Desktop tarafında kullanılmaya başlanan, ArcGIS Pro üzerinde de desteklenmeye devam eden aslında kullanıcıların aşina oldukları veri tabanı yönetim yeteneğidir. ArcGIS Pro ile birlikte bu versiyonlamaya “Branch Versioning” eklenmiştir. Bu blog yazısı ile önemli ola bilecek soruların cevaplarına ve dikkat edilmesi gereken noktalara değinilecektir.

Veritabanı Versiyonlaması Nedir?

Geleneksel versiyonlama (ArcGIS Desktop), kurumsal yapısı içinde aynı veritabanı üzerinde çalışma grupları ile yapılan düzenleme (Editing) işlemlerinde veri çoklanmasını ve veri çakışmalarını önler.

Tüm düzenleme işlemleri fark (diğer bir deyişle Delta tabloları) tablolarında tutulur.

Geodatabase içindeki tüm versiyonların üstü olan (Parent) versiyon DEFAULT ‘tur. Oluşturulan her versiyon için üst/alt ilişkisi (Parent/Child) bulunmaktadır.

Kaç Adet Versiyon Oluşturabilirim?

Üst/alt olarak düşünüldüğünde herhangi bir sınır bulunmamaktadır fakat veritabanı üzerinde yapılan her ayarın, performansa etki edebileceğini unutmayın.

Versiyonlamada kademeli üst/alt ilişkisi

 

Topoloji, Ağ Veri seti veya Geometric Network, Parcel Fabric düzenlemeleri yapabilmek için verinin “registered as versioned” olması gerekmektedir. Veriler “Registered” olduğunda “Insert”, “Update” ve ”Delete” işlemelerini takip etmek için veritabanında iki adet delta tablosu oluşturulur ve “Base Table” yani orijinal tablo yerinde kalır.

Verilerin “Register” olup olmamasına karar vermek için tablo ve diyagramlar incelenmelidir.

“Register the selected objects with the option to move edits to base” seçeneği nedir?

Yapılan düzenleme işlemlerinin doğrudan “Base Table” yani ana tabloya yazılması isteniyorsa “Register the selected objects with the option to move edits to base” seçeneği “registered as versioned” işlemi esnasında işaretlenmelidir. “Save Edit” işlemi yapılana kadar tüm değişiklikler Delta yani fark tablolarında tutulur, “Save Edit” ile birlikte tüm düzenleme işlemleri (Insert, Update, Delete) “Base Table” a taşınır.

“Register the selected objects with the option to move edits to base”seçeneğinin kısıtlaması var mıdır?

Evet, sadece basit veriler (Nokta, Çizgi, Poligon, Ek açıklamalar ve İlişkiler) düzenlenebilir. Kompleks olarak tabir edilen Topoloji, Ağ Veri Seti veya Utility Network verileri düzenlenemez.

3. parti uygulamaların veritabanına ulaşabilmesi için veritabanının “Registered as Versioned” ve “Register the selected objects with the option to move edits to base” seçeneği işaretlenmemiş olmalıdır.

Replica yapılacak ise “Register the selected objects with the option to move edits to base” seçeneği işaretlenmemiş olmalıdır.

Move edits to base table

Verilerim register durumda, yeni feature class ekledim/oluşturdum ne olacak?

“Registered” durumdaki bir veri setine yeni bir “Feature Class” eklediğinizde yeni “Feature Class”, “Registered as Versioned” olmaz. Bu, veri yükleme performasını arttırır. Veri setinin tekrar “Registered as Versioned” yapılması gerekmektedir.

Versiyon izinleri nelerdir? Verilere herkesin erişmesini istemiyorum.

Aşağıda belirtilen yetkilendirme düzeylerine göre şu şekilde bir versiyon ağacı oluşturabilirsiniz;

Geleneksel Versiyonlamada ağaç yapısı

 

Private – İlgili versiyondaki görüntüleme veya düzenleme işlemini sadece versiyon sahibi veya geodatabase yetkilisi yapabilir.

Protected – Herhangi bir kullanıcı versiyondaki veriyi görüntüleyebilir fakat sadece versiyon sahibi veya geodatabase yetkilisi veri düzenlemesi yapabilir.

Public – Kendisine tablolarda ve katmanlarda düzenleme ayrıcalıkları verilmesi şartıyla, herhangi bir kullanıcı versiyondaki veriyi görüntüleyebilir veya düzenleyebilir.

Sonuç

İş ihtiyaçları, isterler, iş akışları ve veri düzenleme iş akışlarına bağlı olarak versiyonlama ve dikkat edilecek konular değişim göstermektedir.

İlerleyen zamanlarda bu konu başka blog yazıları ile detaylandırılacaktır. Lütfen blog sayfamızı takip etmeye devam edin…

https://blog.esri.com.tr/

 

Ayrıca ilginizi çekebilecek linkler

http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/latest/manage-data/geodatabases/an-overview-of-versioning.htm

http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/latest/manage-data/geodatabases/registering-data-as-versioned.htm

http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/latest/manage-data/geodatabases/unregistering-data-as-versioned.htm

http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/latest/tools/data-management-toolbox/create-replica.htm

Esri Türkiye, 2018