Herkese Açık (Everyone) Olarak Paylaşılmış Survey123 for ArcGIS Anket Yanıtlarına Erişimin Kısıtlanması

Özet:

Herkese açık olarak bir anket paylaşılmak istendiğinde verileri içeren anket katmanına sahip bir anket tasarlama ve yapılandırma işlemi biraz karmaşık olabiliyor. Survey123 for ArcGIS ile oluşturulan bir anketten toplanan verilerin güvende olmasını ve gizliliğe uygun şekilde yapılandırılmasını sağlamaktan sorumlu bir kuruluş yöneticisi için güvende olmayan anket katmanlarını keşfetmek zorlu olabilir. Bu doküman güvenlik ve gizliliğe uygun, herkese açık olarak paylaşılmış anketler oluşturmak isteyen CBS yöneticileri, anket sahipleri ya da kullanıcılar için kılavuz görevindedir. Bu kılavuz en iyi uygulamaların ve herkese açık anket katmanı keşfedilebilirliğinin altını çizer, spesifik senaryoları detaylandırır ve sonuçların güvende olacağı herkese açık bir anketi duyurmadan önce verilerinizi korumak için dikkate alınması gereken bazı yapılandırma seçenekleri hakkında bilgilendirmeleri içerir.

Survey123 for ArcGIS Nedir?

Survey123 for ArcGIS, önceden tanımlanmış sorular ile hızlı bir şekilde oluşturulabilen, görseller ve sesler ile desteklenebilen, doldurması kolay, konuma dayalı bilgiler toplanabilen anketler oluşturabileceğiniz bir uygulamadır. Bu anketler oluşturulduğunda bir anket formu ve ilişkili anket katmanları da otomatik olarak oluşturulur. Anket formu, anketin içerdiği soruları ve Free-form* yeteneğine sahip alanları doldurabileceğiniz bir formdur. Bu ankete verilen cevaplar ise anket katmanlarında yer alır.

*FreeForm: Geliştirilebilen, isteğe göre uyarlanabilen, imza, fotoğraf, konum gibi farklı şekillerde sorulara dönüştürülebilen alanlardır.

Anket Katmanı Nedir?

Anket katmanı, ArcGIS Online’a (Bulut) ya da ArcGIS Enterprise’a (Kurumsal) yayınlanmış, veri tabanı şeması ve kullanıcıların anket formunu doldurması ile toplanan kayıtları ve diğer ögeleri içeren, barındırılan bir detay servisidir (hosted feature service). Barındırılan detay servisleri hakkında daha fazla bilgi için ArcGIS Online’da barındırılan katmanlar ve ArcGIS Enterprise’da barındırılan katmanlar kaynaklarına göz atabilirsiniz.

Herkese Açık Anket Nedir?

Survey123 for ArcGIS anketleri 3 farklı şekilde paylaşılabilir ya da kimseyle paylaşılmadan saklanabilir. Anketleri, kuruluş içerisindeki bazı gruplarla, kuruluş içindeki tüm kullanıcılarla ya da herkese açık olarak paylaşabilirsiniz. Herkese açık olarak paylaşılan anketlerde sadece form herkes tarafından görüntülenecek şekilde oluşturulur. Anketlerde sonuçların herkese açık olarak paylaşılıp paylaşılmayacağı anketi oluşturan kişiye ya da kuruma bağlıdır. Ankette toplanan verinin herkes tarafından görüntülenmesi bir zorunluluk değildir. Genellikle herkese açık olarak yapılan anketler anonim olarak toplanır ve sadece kuruluş içerisindeki bazı yöneticiler ya da yetkili kişiler tarafından sonuçları görüntülenmek üzere ayarlanır. Bu ayarlamaların anket sahibi tarafından yapılması gerekmektedir. Bazı durumlarda ise herkese açık olarak toplanan anket sonuçları özellikle kuruluş dışındaki kişilerle paylaşılarak kullanılmak istenir. Bu durumda katmanlar ile ilgili ayarlamalar içeren farklı bir yol izlenmelidir. Bu süreç ile ilgili yapılması gereken işlemler dokümanın Detay Katmanı Görünümleri (Feature Layer Views) kısmında açıklanmaktadır.

Herkese Açık Olarak Paylaşılan Anketlerde Verilerin Gizliliği Tehlikede Midir?

Herkese açık olarak paylaşılan anketlerde veri güvenliği, veri gizliliği ve verilerin kaynağının, özgünlüğünün ve bütünlüğünün doğrulanabilmesinin güvencesi üzerinde anketi oluşturan kişi ve kurumların önemli etkileri olabilir. Katmanlarında “update” (güncelle) ve “delete” (sil) yeteneği bulunan anketler yetkili olmayan kişiler tarafından anket verilerinin değiştirmesine, silinmesine, dışarı aktarmasına ya da ankete hatalı bilgilerin girilmesine yol açabilir. Önerilen şekilde ayarlanmamış anketlerde verilerin gizliliği ile ilgili sorunlar yaşanabilir. Dokümanın sonraki sayfalarında yer alan “Herkese Açık Olarak Paylaşılmış Anket Verilerini Güvenli Hale Getirme” başlığında veri gizliliği ve güvenliği için yapılması gerekenler anlatılmaktadır.

Herkese Açık Olarak Paylaşılmış Anket Katmanlarının Tespit Edilmesi

Çok fazla sayıda kullanıcısı olan büyük ArcGIS Online kuruluşlarında (Bulut) ya da ArcGIS Enterprise kuruluşlarında (Kurumsal) paylaşılan her anket için paylaşım ve düzenleyici ayarlarının doğrulanması zaman alan bir işlemdir.

ArcGIS Online (Bulut) içeriklerinin ayarları ve yapılandırılması ile ilgili farkındalık yaratmak isteyen Esri Yazılım Güvenliği ve Gizliliği Ekibi (Esri Software Security and Privacy Team), ArcGIS Security Advisor (ArcGIS Online Güvenlik Danışmanı) aracı için “Public Survey123 Check (Herkese Açık Survey123 Kontrolü)” modülünü geliştirmiştir. ArcGIS Online Security Advisor, Esri Yazılım Güvenliği ve Gizliliği Ekibi tarafından yönetilir ve desteklenir.

Public Survey123 Check aracı için ArcGIS Online Security Advisor’a Administrator (Yönetici) yeteneklerine sahip bir kullanıcı ile giriş yapın. Sol tarafta bulunan menüden Public Survey123 Check modülüne tıklayın.

 

Public Survey123 Check modülü ArcGIS Online (Bulut) kuruluş yöneticilerinin hızlı bir şekilde herkese açık olarak paylaşılmış anketler ve bu anketlerin ilişkili katmanları ile ilgili bilgi edinmelerini sağlar. Anket sahibi, anket adı, katman yetenekleri gibi bilgiler bu ekrandan görüntülenebilir. Anket katmanlarının ayarlarını ArcGIS Online üzerinden kontrol etmek için Review Layer Settings (Katman Ayarlarını Gözden Geçir) butonuna tıklayarak ilgili katmana ait sayfaya erişilebilir.

 

Yapılması gereken ayarlar bu dokümanın “ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise Kuruluşunuzda Bulunan Survey Katmanının İzinlerinin Kontrol Edilmesi” başlığı altında ele alınmıştır.

Herkese Açık Olarak Paylaşılmış Anket Verilerini Güvenli Hale Getirilmesi

Hassas bilgi içeren anket sonuçlarına sahip anketlerde veri güvenliği oldukça önemli bir faktördür. Eğer anket sonuçlarınız bu türde bir bilgi içeriyorsa anket katmanlarınızın izinsiz bir şekilde indirilmesinin, sorgulanmasının ya da toplanan verilerin değiştirilmesinin mümkün olmadığı bir biçimde yapılandırınız. Kuruluşunuzun önceden yayınladığı anketlerin aşağıdaki şekilde yapılandırılıp yapılandırılmadığını kontrol ederek verilerinizi sadece yetkisi olan kişilerin görüntülediğinden emin olunuz. Yeni yayınlayacağınız anketlerde ise veri güvenliği ve gizliliğini göz önünde bulundurarak ilerleyiniz.

a) Survey123 Web Sitesinden Anketlerin Herkese Açık Olarak Paylaşılması

Bir anketin kullanıcı giriş bilgisi gerekmeksizin herkes tarafından doldurulabilmesi için anket sahibinin anketi herkese açık olarak paylaşmış olması gerekir. Bu ayar https://survey123.arcgis.com adresinden aşağıdaki yollar izlenerek yapılabilir.

  1. Önce anketin adına tıklayarak anketinizi açınız ve sonra Colloborate (Birlikte Çalışın) butonuna tıklayınız.
  2. Sol panelde Submitter (Gönderici) sayfasında olduğunuzdan emin olunuz.
  3. Who can submit to this survey? (Bu anketi kime gönderebilirsiniz?) kısmında anketin Everyone (Public) Herkes (Genel) seçili olacak şekilde ayarlandığını kontrol ediniz.

 

4. Herkese açık olarak paylaşılan anketlerde bazı izinlerin özellikle değiştirilmesi gerekmektedir. Hassas verilerin bulunduğu herkese açık olarak paylaşılmış anketlerde anketi dolduran kişilerin sadece yeni kayıt ekleyebildiklerinden emin olunmalıdır. Bunun için What can submitters do? (Göndericiler ne yapabilir?) kısmı Only add new records (Sadece yeni kayıtları ekle) olarak işaretlenmelidir ve diğer seçeneklerin işaretlenmediğinden emin olunmalıdır. İşaretlenmemesi gereken diğer seçenekler işaretlendiğinde anketi dolduran kişilerin anket katmanını sorgulamasına, dışarı aktarmasına ya da üzerinde değişiklik yapmasına izin verilmektedir.

 

b) ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise Kuruluşunuzdaki Survey Katmanlarının İzinlerinin Kontrol Edilmesi

Son olarak anketi destekleyen anket katmanlarının güvenlik ayarları yapılandırılmalıdır. Bu seçenekler anket katmanının bulunduğu ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise kuruluşundaki item details (öge detayları) sayfasından ayarlanabilir. Bu ayarları değiştirmek için ArcGIS Online Security Advisor’ü kullanarak Public Survey123 Check modülü kullanılabilir ya da ArcGIS Online’da ankete ait klasörden işlemleri gerçekleştirebilirsiniz.

  1. ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise’a giriş yapınız ve Content (İçerik) sekmesine tıklayınız.
  2. Anketinizin klasörünüze gidiniz. Anketinize ait klasörün başında Survey- ön eki bulunmaktadır. Bu klasörde Form türündeki bir öge olan anketinizin adına tıklayınız.

 

3. Form türündeki ögenin detaylarının bulunduğu sayfada Layers (Katmanlar) kısmında bulunan bu anketin verilerinin bulunduğu katmanın adına tıklayınız.

 

4.Anket katmanının detay sayfasında sağ üst kısımda bulunan Settings (Ayarlar) penceresine tıklayınız ve karşınıza çıkan sayfada aşağıya ininiz.

 

5.Anket katmanınızın ayarlarını aşağıdaki görseldeki gibi olacak şekilde ayarlayınız. Daha fazla detay için “Editor Settings (Düzenleyici Ayarları) sayfasını inceleyebilirsiniz.

 

6. Sağ alt köşede bulunan Save (Kaydet) butonuna tıklayarak değiştirdiğiniz ayarlarınızı kaydediniz.

Detay Katmanı Görünümleri (Feature Layer Views)

Detay katmanı görünümü (Feature Layer View) oluşturabilme ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise’ın güçlü bir yeteneğidir. Barındırılan detay katmanı görünümleri verinizi hedef kitlenize göre yapılandırmanıza izin verir. Bu görünümler orijinal katmandan referans alır yani verinizi çoğaltmanıza gerek yoktur. Barındırılan detay katmanı görünümleri anket sahiplerinin sonuçları anonimleştirmesine, sembolleri değiştirmesine, ya da hedef kitleye ve duruma özel olacak şekilde görüntülenmesine izin verecek şekilde ayarlanabilir.

Barındırılan detay katmanı görünümleri, barındırılan detay verilerinize erişimi kontrol etmenize yardım etmek için idealdir. Sadece ihtiyacı olan kişilere düzenleme yetkisi vererek ilerleyebilirsiniz. Barındırılan detay katmanınızı düzenlenebilir olarak ayarladıktan sonra veriyi düzenlemesi gereken kullanıcıların olduğu gruplarla paylaşın. Daha sonra bir detay katmanı görünümü oluşturun ve düzenleme yeteneklerini kapatın. Bu sayede topladığınız veriyi hedef kitlenizle paylaşarak onların doğru izinlerle sadece veriyi görüntülemesini sağlayın.

a) Sonuçları Özetlemek için Detay Katmanı Görünümlerinin Kullanılması

Anketlerinizi ve anket katmanlarınızı düzenlemek için olan adımları tamamladıktan sonra yeni bir katman görünümü oluşturmayı seçebilirsiniz. Katman görünümü bir kontrol panelinde, web haritasında ya da diğer uygulamalarda kullanılabilir. Bir detay katmanı görünümü oluşturmak için öncelikle ana anket katmanınızın öge detayları sayfasını açınız. Bunun için ArcGIS Platformunuzda anket klasörünüzdeki anket adı ile aynı olan Feature Layer (hosted) ögesinin adına tıklamanız yeterlidir.

  1. Katmanınızın öge detayları sayfasında Overview (Genel Bakış) sekmesinde Create View Layer (Görüntü Katmanı Oluştur) seçeneğine tıklayınız.

 

2. Bir başlık, bir etiket ve özet giriniz. Ardından OK (Tamam) butonuna tıklayınız.

 

3. Görünüm katmanının oluşturulması ile birlikte bu katmana ait öge detayları sayfası karşınızda açılacak. Açıldıktan sonra Visualization (Görselleştirme) sekmesine tıklayınız.

 

4. Sol tarafta bulunan seçeneklerden […] ile gösterilen menüye tıklayınız. Önce Set View Definitions (Görünüm Tanımı Ayarla) butonuna, sonra açılan kısımdan Define Fields (Alan Tanımla) butonuna tıklayınız.

 

5. Görünüm katmanında görüntülenmesini istediğiniz alanların işaretli olduğundan emin olunuz. Hedef kitleniz bu kısımda işaretlenen alanlara erişeceği için bu seçimi dikkatli bir şekilde yapınız. Örneğin aşağıdaki örnekte hedef kitlenin veriyi oluşturan ya da düzenleyen kişileri görmesine gerek olmadığı için opsiyonel alanlardan sadece Adı, Yaşı ve Adresi alanlarına ait bilgiler görünecek şekilde ayarlama yapılmıştır.

 

6. Visualization (Görselleştirme) penceresinden de yapılabilen, detayları kümelemek, ısı haritası oluşturmak ve görevinizin gerektirdiği kadar kişisel kimlik bilgilerini azaltmak ya da tamamen kaldırmak için verileri anonimleştirmek gibi diğer seçenekleri keşfedin. Visualization sekmesi sayesinde bir detay katmanını Map Viewer’da açmadan varsayılan özelliklerini değiştirebilirsiniz. Bir katmanın stilini değiştirebilir, filtre uygulayabilir, açılır pencereleri ya da etiket özelliklerini ayarlayabilirsiniz. Ayrıca bir katmanı gizleyebilir ve katmanın yenilenme sıklığını değiştirebilirsiniz. Map Viewer’da olduğu gibi Visualization (Görselleştirme) penceresi de katmanı keşfetme, altlık haritasına erişme ya da bir adres ya da yer arama için gezinme araçlarına sahiptir.

7. Şimdi tüm işlem adımlarını tamamladığınıza göre görünüm katmanınızı bir kontrol panelinde, uygulamada ya da diğer bir Web CBS istemcisinde kullanabilirsiniz.

Sonuç: Herkese Açık Olarak Paylaşılmış Anket Verilerini Güvenli Hale Getirme

Paylaşımlarınızın ve izinlerinizin tutarlı ve tercihlerinize göre ayarlandığından emin olmak için, her zaman Survey123 web sitesindeki Collaborate (Birlikte Çalışın) sekmesini anketinizi kimlerin doldurabileceğini tanımlamak için kullanın ve ardından ArcGIS Online’a ya da ArcGIS Enterprise Portal web sitenize giderek anket katmanınızda ayarlanması gereken izinleri tanımlayın.

Anket verilerinize kuruluşunuzda kullanılmak üzere erişimi etkinleştirmek veya anket verilerinizin herkese açık olarak belirli verilerini (satırları veya alanları) paylaşmak istiyorsanız, anket katmanınız ile ilişkili yeni Detay Katmanı Görünümleri oluşturmanız ve bu amaçla izinleri ve erişimi ayrı ayrı kontrol etmeniz önerilmektedir.

Bu belgede sunulan öneriler ve işlem adımları, herkese açık olan bir anket formunun bu ankete erişen herkes tarafından doldurulmasına izin verirken toplanan anket verilerinizin herkese açık olarak görüntülenmesini engelleyecektir.

Survey123 for ArcGIS ile herkese açık olarak paylaşılan anket verilerini güvenli hale getirme ile ilgili sorunuz olması durumunda My Esri sayfanızdan Esri Türkiye Teknik Destek Ekibi’ne bir bildirim talep ederek sorularınızı yöneltebilirsiniz.

Not: Bu doküman Esri Software Security and Privacy Team tarafından hazırlanmış “Discovering and Limiting Access to Public Survey123 Results” adlı dokümanın Esri Türkiye Teknik Destek Ekibi tarafından uyarlanmış halidir. Orijinal dokümana buradan ulaşabilirsiniz.

 

 

Esri Türkiye – Teknik Destek Ekibi

Haziran 2020

ArcGIS Pro ile Coğrafi Veri Tabanı Replikanızı Oluşturun

ArcGIS Pro 2.5 sürümü ile birlikte dağıtık verilerinizle gerçekleştireceğiniz çalışmalarınız için coğrafi veri tabanı replikaları oluşturabilirsiniz. Replika işlemi ile verinizi iki veya daha fazla coğrafi veri tabanına dağıtarak, verinizdeki değişiklikleri kontrollü bir şekilde senkronize edebilirsiniz.

ArcGIS Pro ile birlikte kullanabileceğiniz coğrafi veri tabanı replika işlemi aşağıdaki veri tabanı veri türlerini desteklemektedir:

Veri Türleri  Geleneksel Versiyonlamayı Kullanarak Düzenleme Yalnızca Okuma (Read – Only) Henüz Desteklenmeyen Veri Türleri
Tablo
Detay Sınıfı (Feature Class)  √
Ek Açıklama (Annotation)  √
Dimension  √
İlişki Sınıfı (Relationship Class)  √
Topoloji (Topology)  √
Ağ Veri Kümesi (Network Dataset)**  √
Terrain Veri Kümesi**  √
Mozaik Veri Kümesi (Mosaic Dataset)  √
Representation  √
Parcel Fabric  √
Utility Network  √
Geometric Network  √
Öznitelik Kuralları (Attribute Rules)  √
Koşullu Değerler (Contingent Values)  √

**Network ve Terrain veri kümeleri için kısıtlamalar bulunmaktadır.

ArcGIS Pro içerisinde kurumsal coğrafi veri tabanı bağlantınızı gerçekleştirmenizin ardından Create Replica aracını çalıştırıp, verinizin bir kopyasını oluşturabilirsiniz. Create Replica aracı için Catalog View panelinden veri tabanı bağlantınıza sağ tıklayarak Distributed Geodatabase > Create Replica yolunu izleyebilirsiniz.

Açılan pencerede çalışmanızın hedefine uygun olarak parametreleri belirleyebilirsiniz.

Bu aracın parametrelerini incelememiz gerekirse;

  • Replica Datasets: Kopyasını oluşturmak istediğiniz, düzenleme yeteneğinizin olduğu veri kümenizi ekleyeceğiniz kısım. Burada dilerseniz birden fazla veri kümesi de ekleyebilirsiniz.
  • Replica Type: Replika türünü belirleyebilirsiniz.Two way seçeneği ile parent ve child arasında her iki yön için de değişiklikler gönderilir. One way seçeneğinde, değişiklikler parent yönünden child yönüne gönderilir. Check out replica ile ise  child replikada düzenlemeler yapmanız va bu düzenlemeleri parent replika ile tek sefer olacak şekilde senkronize etmenize yarar.
  • Geodatabase to replicate data to parametresinde replica verinin konumlanacağı alan belirlenir, seçilen replika türüne göre dosya tabanlı coğrafi veri tabanı veya kurumsal coğrafi veri tabanı olarak seçim yapılabilir. 
  • Replica Name: Replikanızın adını belirleyebilirsiniz. Replikanızın adı harf ile başlamalı, özel karakterler (*, % vb.) ile başlamamalıdır ve boşluk içermemelidir.
  • Advanced Settings, Gelişmiş Seçenekler kısmında ise;
    • Replica Access Type: Full seçeneği karmaşık türleri, topolojiler ve ağlar gibi, destekler. Varsayılan ayar olarak bu gelir. Simple seçeneğinde ise child ögedeki veriler basit olmalıdır. Parent versiyondaki kompleks veriler (topoloji veya ağ gibi) de basit detaylara (örn. nokta, çokgen, çizgi gibi) dönüştürülür.
    • Expand Feature Classes and Tables: Topolojilerde, network (ağ) detay sınıflarında veya ilişki sınıflarında (relationship classes) olduğu gibi genişletilmiş detay sınıflarını ve tabloları dahil edip etmeyeceğinizi belirleyeceğiniz parametredir. 
      • Use defaults: Replica içerisindeki detay sınıfı ve tablolarla ilgili genişletilmiş detay sınıfları ve tabloları parent yani üst versiyona ekler. Tablolar için ise varsayılan ayar ile yalnızca şemanın replikasını oluşturmaktadır. 
      • Add with schema only: Detay sınıfları ve tablolar için yalnızca şemaları replikaya ekler. 
      • All rows: Genişletilmiş detay sınıfı ve tablolar için tüm satırları ekler.
      • Do not add: Genişletilmiş detay sınıfı ve tablalar için bir şey eklemez.
    • Replicate Related Data: Eğer lişkili veriniz var ise Get Related parametresiyle bu ilişkili verinizi de replikanıza ekleyebilirsiniz.
    • Replica Geometry Features: Replikansını oluşturacağınız alana dair bir sınır belirlemenize yardımcı olur.
  • Use archiving to track changes for 1 way replication: Tek yönlü gerçekleştireceğiniz replikalar için arşivleme özelliğini aktifleştirerek değişiklikleri izlemenizi sağlar.

Bu yazımızda sizlere ArcGIS Pro ile nasıl replika oluşturabileceğinizi anlattık. ArcGIS uygulamaları ve güncellemeleriyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.

Yararlanılan Kaynaklar:

  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/geodatabases/overview/introduction-to-distributed-data.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/geodatabases/overview/prepare-data-for-replication.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/geodatabases/overview/geodatabase-replication-fundamentals.htm
  • https://pro.arcgis.com/en/pro-app/help/data/geodatabases/overview/distributed-data-scenarios.htm

Esri Türkiye, 2020

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

ArcGIS CityEngine 2020.0

CityEngine 2020.0 Yenilikleri

CityEngine 2020.0 ile gelen en önemli değişiklik isim değişikliği oldu, CityEngine’in tam adı Esri CityEngine’den ArcGIS CityEngine’e çevrildi. Bununla birlikte CityEngine 2020.0 sürümü ile önemli güncellemeler geldi. Bu yazımızda bu yenilikleri inceleyeceğiz.

Tasarım Araçları

Push – Pull:

Bu araç vasıtasıyla iki boyutlu geometrilere kalınlık/yükseklik vermek ve yüzeyler üzerinde tanımlı kapalı biçimleri şekillerden çıkartmak gibi işlemleri yapabilmemizi sağlar.

CityEngine manuel modelleme süreçleri basit içerikleri oluştururken bizlere kolaylıklar sağlamaktaydı, bu sürüm ile tasarım sekmesine eklenen “push” “pull” araçları manuel modelleme kısmında bizlere daha fazla kolaylık sağlayacaktır. Artık “P” kısayolu ile manuel çizim süreçlerimizde, bu araç setini kullanabileceğiz.

Snapping : 

Manuel modelleme süreçlerinde çizimleri oluşturuken artık snapping aracını kullanarak ölçülü çizimler yapabileceğiz.Statik modellere dahi kullanılabilen bu araç yatay ve dikey eksenlerde oluşturulabilmektedir.

Push-Pull ve yeni Snap araçları ile manuel modelleme süreçleri daha akıcı bir şekilde gerçekleştirilebilecek.

Gelişmiş Renderlar Oluşturma  (Fizik Tabanlı Işıklandırma)

CityEngine yazılımı PBR teknolojisinde kullanılan dokuları desteklemektedir, örneğin yüksek bir kalite de içerik üretmek istediğimizde PBR materyallerini modelleme süreçlerimizde kullanabilmekteydik. Bir kural oluşturduğumuzda kuralın içerisinde normalmap roughnesmap gibi doku türlerini kullanabilmekteydik (buraya tıklayarak örnek PBR kuralını görüntüleyebilirsiniz.) CityEngine 2020.0 ile artık sahnelerimizi görüntülerken viewport sekmesinde fizik tabanlı aydınlatma seçeneğini kullanabileceğiz. Bu sayede sahnemizde kullandığımız emissive, roughness, occlusion, ve metallic PBR elemanlarını da sorunsuz bir şekilde görüntüleyebileceğiz. Bu yenilik ile yüksek kalite de içerik oluşturmamızda bizlere çok değerli çözümler sağlayacak.

CityEngine 2020.0 ile PBR materyallerinin görünümünü CityEngine sahnesi üzerinde görüntüleyebilmekteyiz.

CSV Okuyucusu

CityEngine ile oluşturduğumuz kurallarda bir coğrafi veri tabanı içerisinde bulunan öznitelik bilgilerine bu kuralları bağlayabilmekteydik, CityEngine 2020.0 ile artık CSV verilerinden bu bilgileri basit CGA kurallarında kullanabileceğiz.

Basit kurallarda kullanılmak üzere .csv dosyalarını modelleme süreçlerinde kullanabilmekteyiz

İçeri ve Dışarı Atarım

Mobil Scene Layer Package (MSPK) , ArcGIS Platformunda paylaşılabilen özel, web için optimize edilmiş dosyalardır.  Bu sahne katmanı paketi, ArcGIS Online’a yüklenebilir ve ArcGIS Pro ve ArcGIS Earth ile görüntülenebilmektedir.” Mobil Scene Layer Package ile sahnemizde bulunan 3B binaları ve yolları, yükselti verisi birlikte dışa aktarmamıza olanak tanıyor.

USD desteği (Universal Scene Description)

Universal Scene Description (USD) dışa aktarım seçeneği ile CityEngine ile oluşturulan büyük şehir modelleri, görsel efekt yazılımlarına yaygın bir format olan USD dışa aktarım seçeneği ile aktarılabilecek. Görsel efekt yazılımlarında çok yaygın olarak kullanılan bu format artık CityEngine’in 2020.0 dışa aktarım seçeneklerine de eklenmiştir.

CityEngine sahnesinde kullanılan PBR materyalleri USD fUSDPreviewSurface olarak dışa aktarılır, bu sayede sahnedeki geometrilere ek olarak o modellerde kullandığımız PBR materyalleride dışarı aktarılabilecek. USD, SideFX Houdini ve Solaris bileşeni, Katana, Pixar Renderman ve diğer uyumlu görsel efekt yazılımları için önemli bir çıktı seçeneğidir.

USD dışa aktarım seçeneği

Daha fazla haber ve detayı 2020.0 sürüm notlarında bulabilirsiniz .

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.
ArcGIS API for JavaScript ile Web Uygulamaları – 4 Öznitelik Sorguları

ArcGIS API for JavaScript ile Web Uygulamaları – 4 Öznitelik Sorguları

Bu blog yazımızda web haritamızda eklediğimiz katmanın içerdiği öznitelik (sütunlar) değerlerine göre sorgulamaların nasıl yapıldığını öğreneceğiz.

Haritamızda görünen coğrafi verilerden istediğimiz sorguları yapabilmek için “Query” sınıfını kullanacağız. Bu sınıf yardımıyla üç tip sorgulamalar yapılabilmektedir:

  1. Öznitelik sorgular
  2. Mekânsal sorgular
  3. İstatistiksel sorgular

Öznitelik sorguları “where” özelliğinde SQL cümleleri tanımlanarak yapılmaktadır. “outFileds” özelliği ile sorgulama sonucunda dönecek cevap özniteliklerini belirliyoruz. Sadece istediğimiz dönüş bilgilerini belirtirsek performans konusunda sıkıntı yaşanmaz. Çünkü yapılacak her sorgu sonucundan geri dönüş cevabının süresi “outFields” içerisinde belirtilen cevap öznitelik miktarına göre değişecektir.

Öznitelik sorgu sonuçları kullanım durumunuza göre üç farklı özellik kullanılarak değerlendirilebilir:

  1. returnGeometry: Sorgu sonuçları içerisinde dönen bilgilerde ilgili objelerin geometri bilgisi de eklenir. Bu parametre performansı etkilemektedir. Eğer yapacağınız sorgu sonucunda sadece öznitelik bilgilerine ihtiyacınız var ve geometri bilgisine ihtiyacınız yoksa bu özellik değerini “false” olarak belirleyin. Varsayılan olarak “false” değeri belirlenmiştir.
  2. outStatics: İstatistiksel sorgulama yapıp sonuçları değerlendirileceğinde bu özellik kullanılmalıdır. İstatiksel sorgulama sonucunda katmandan feature dönmez, sadece istenen istatiksel bilgi için sayı değeri içeren obje sunulur.
  3. returnDistinctValues: Bu özellik değeri “true” olarak belirlendiğinde “outFields” özelliğinde belirlenen sonuç kümesi içerisinde tekil bilgileri içeren metin dizisi sunulur.

FeatureLayer”, “FeatureLayerView”, “CSVLayer”, “CSVLayerView”, “SceneLayer” ve “SceneLayerView” katman sınıflarında sadece sorgulama yapılabilmektedir.

Adımlar

  1. Bir önceki blog yazımızda kullandığımız “CSVLayer” üzerinde öznitelik sorgulaması yapacağız. O blog yazımızdaki kodları kullanarak yeni bir HTML dosyası oluşturunuz.
  2. HTLM içerisine ekleyeceğimiz düğmelere basarak sorgulamalar yapacağız.

Öncelikle HTML sayfamız içerisinde sonuçları ve düğmelerimizin gösterimini sağlamak için bir “div” elementi oluşturuyoruz.

<div id="resultsDiv" class="esri-widget">
       <div class="titleDiv">
             <b>Sonuç: <a class="myResult"></a></b>
       </div>
       <div class="buttonsDiv">
             <button id="btnPhar" type="button">Eczane Miktarı</button>
       </div>
       <div class="buttonsDiv">
             <button id="btnHos" type="button">Hastane Miktarı</button>
       </div>
       <div class="buttonsDiv">
             <button id="btnProf" type="button">Doktor Arama</button>
       </div>
</div>

Oluşturduğumuz bu “div” elementini harita içerisinde gösterimini sağlamak için “MapView” sınıfını kullanıyoruz.

view.ui.add("resultsDiv", "bottom-left");

Bu şekilde içeriğimiz harita görünümü içerisinde yer alacaktır.

Oluşturduğumuz her bir düğmede, “click” olayını yakalamak ve sonrasında sorgulamalar yapmak için olay dinleyiciler oluşturuyoruz. Eczane miktarını bulmak için kullanacağımız düğme için oluşturduğumuz olay dinleyici aşağıdaki gibi yazılmalıdır.

var elementBtnPhar = document.getElementById('btnPhar');
var resultElement = document.getElementsByClassName('myResult')[0];
elementBtnPhar.addEventListener('click', function (evt) {
       resultElement.innerHTML = "Sorgulama Başlatıldı...";
       var query = csvLayer.createQuery();
       query.where = "amenity = 'pharmacy'";
       query.outFields = ['amenity'];
       csvLayer.queryFeatures(query)
             .then(function (response) {
                    resultElement.innerHTML = response.features.length;
             });
});

Öncelikle ilgili düğmenin kimlik bilgisinden HTML elemanı olarak buluyoruz. Sonrasında “addEventListener” fonksiyonu kullanımında “click” olayının yakalanmasını sağlıyoruz. Böylelikle düğmeye basılması durumunda istediğimiz kod parçası çalıştırılacaktır.

Çalıştırılmasını istediğimiz kod parçasında bir “Query” sınıfı “CSVLayer” nesnesi kullanılarak oluşturuluyor ve sorgulama için gerekli sorgu cümlesi “where” özelliğinde belirtiliyor. Amacımız düğmeye basılınca eczane miktarını bulmak olduğundan katmanımız içerisindeki özniteliklerdeki “amenity” sütunundaki “pharmacy” olarak belirtilen tüm kayıtların çekilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak sadece bir sütun geri dönmesini isteyelim. Sorgulama sonucu tarafımıza ulaştığında ise sorgu cevabı içerisindeki listenin miktarını “Sonuç” kısmına “innerHTML” HTML özelliği kullanılarak yazdıralım.

Hastane miktarını bulmak için sorgumuzda “amenity” sütunundaki “hospital” olarak arama yapmalıyız.

Doktor arama düğmesi ise “name” sütununda “Prof” kelimesi geçen ve “amenity” sütununda “doctors” olanların “X”, “Y” ve “name” sütun bilgileri internet tarayıcınızın konsolunda yazılacaktır.

Böylelikle diğer düğmelerimize ait sorguları yazdığımızda HTML sayfamızdaki kodun son hali aşağıdaki gibi olmalı:

<html>
<head>
    <meta charset="utf-8" />
    <meta name="viewport" content="initial-scale=1,maximum-scale=1,user-scalable=no" />
    <title>CSVLayer Kullanımı</title>
    <style>
        html,
        body,
        #viewDiv {
            padding: 0;
            margin: 0;
            height: 100%;
            width: 100%;
            background-color: aliceblue;
        }
            #viewDiv canvas {
                filter: drop-shadow(16px 16px 10px rgba(0, 0, 0, 0.5));
            }
        .esri-legend {
            background-color: rgba(255, 255, 255, 0.8);
        }
        #resultsDiv {
            padding: 12px 15px;
            margin: 0;
            height: 100%;
            width: 100%;
            background-color: white;
        }
        .buttonsDiv {
            margin: 5px;
        }
    </style>
    <link rel="stylesheet" href="https://js.arcgis.com/4.15/esri/themes/light/main.css" />
    <script src="https://js.arcgis.com/4.15/"></script>
    <script>
        require([
            "esri/Map",
            "esri/layers/CSVLayer",
            "esri/views/MapView",
            "esri/widgets/Legend",
            "esri/core/urlUtils",
            "dojo/on"
        ], function (Map, CSVLayer, MapView, Legend, urlUtils, on) {
            urlUtils.addProxyRule({
                urlPrefix: "data.humdata.org",
                proxyUrl: "http://localhost:82/proxy.ashx"
            });
            //Eğer CSV dosyası sitenizin domain'i altında değilse CORS yeteneği olan bir sunucu veya bir Proxy kullanmalısınız.
            const url =
                "https://data.humdata.org/dataset/2e45ecbd-7940-4775-a1da-57603118390c/resource/27f8e122-c2df-49b4-97e5-23ba3d4407e5/download/turkey.csv";
            //Pop-up gösterim şablonu
            const template = {
                title: "Türkiye Sağlık Tesisleri",
                content: "<b>Tesis Bilgileri</b><br><b>Tip:</b> {healthcare}<br><b>Adı:</b>{name}"
            };
            //Nokta tabanlı CSV dosyalarından (csv, txt) oluşturulan katman.
            const csvLayer = new CSVLayer({
                url: url,
                copyright: "https://data.humdata.org/dataset/turkey-healthsites",
                popupTemplate: template
            });
            //Gösterim sembolojiler. Tekil değereler göre gruplanıp, 'healthcare' sütun değerlerine göre semboloji belirlenir
            const myRenderer = {
                type: "unique-value",
                field: "healthcare",
                defaultSymbol: {
                    type: "picture-marker",
                    url: "images/other.png",
                    width: "16px",
                    height: "16px"
                },
                defaultLabel: "Diğerleri",
                uniqueValueInfos: [
                    {
                        value: "pharmacy",
                        symbol: {
                            type: "picture-marker",
                            url: "images/pharmacy.jpg",
                            width: "16px",
                            height: "16px"
                        },
                        label: "Eczane"
                    },
                    {
                        value: "hospital",
                        symbol: {
                            type: "picture-marker",
                            url: "images/hospital.png",
                            width: "16px",
                            height: "16px"
                        },
                        label: "Hastane"
                    },
                    {
                        value: "doctor",
                        symbol: {
                            type: "picture-marker",
                            url: "images/doctor.png",
                            width: "16px",
                            height: "16px"
                        },
                        label: "Doktor"
                    },
                    {
                        value: "dentist",
                        symbol: {
                            type: "picture-marker",
                            url: "images/dentist.png",
                            width: "16px",
                            height: "16px"
                        },
                        label: "Diş Hekimi/Poliklinik"
                    }
                ]
            };
            csvLayer.renderer = myRenderer;
            //Harita
            const map = new Map({
                basemap: "dark-gray"
            });
            map.add(csvLayer);
            //Harita görünümü
            const view = new MapView({
                container: "viewDiv",
                map: map,
                center: [34.8442835, 38.9323346], // boylam, enlem
                zoom: 7
            });
            //Lejant
            var legend = new Legend({
                view: view,
                layerInfos: [{
                    layer: csvLayer,
                    title: "Lejant"
                }]
            });
            view.ui.add(legend, "bottom-right");
            view.ui.add("resultsDiv", "bottom-left");
            var elementBtnPhar = document.getElementById('btnPhar');
            var resultElement = document.getElementsByClassName('myResult')[0];
            elementBtnPhar.addEventListener('click', function (evt) {
                resultElement.innerHTML = "Sorgulama Başlatıldı...";
                var query = csvLayer.createQuery();
                query.where = "amenity = 'pharmacy'";
                query.outFields = ['amenity'];
                csvLayer.queryFeatures(query)
                    .then(function (response) {
                        resultElement.innerHTML = response.features.length;
                    });
            });
            var elementBtnHos = document.getElementById('btnHos');
            elementBtnHos.addEventListener('click', function (evt) {
                resultElement.innerHTML = "Sorgulama Başlatıldı...";
                var query = csvLayer.createQuery();
                query.where = "amenity = 'hospital'";
                query.outFields = ['amenity'];
                csvLayer.queryFeatures(query)
                    .then(function (response) {
                        resultElement.innerHTML = response.features.length;
                    });
            });
            var elementBtnProf = document.getElementById('btnProf');
            elementBtnProf.addEventListener('click', function (evt) {
                resultElement.innerHTML = "Sorgulama Başlatıldı...";
                var query = csvLayer.createQuery();
                query.where = "amenity = 'doctors' AND name LIKE '%Prof%'";
                query.outFields = ['name', 'X', 'Y'];
                csvLayer.queryFeatures(query)
                    .then(function (response) {
                        for (var i = 0; i < response.features.length; i++) {
                            var resultFeature = response.features[i].attributes;
                            console.log("X:" + resultFeature['X'] + "\t Y:" + resultFeature['Y'] + "\t name:" + resultFeature['name']);
                        }
                        resultElement.innerHTML = response.features.length;
                    });
            });
        });
    </script>
</head>
<body>
    <div id="viewDiv"></div>
    <div id="resultsDiv" class="esri-widget">
        <div class="titleDiv">
            <b>Sonuç: <a class="myResult"></a></b>
        </div>
        <div class="buttonsDiv">
            <button id="btnPhar" type="button">Eczane Miktarı</button>
        </div>
        <div class="buttonsDiv">
            <button id="btnHos" type="button">Hastane Miktarı</button>
        </div>
        <div class="buttonsDiv">
            <button id="btnProf" type="button">Doktor Arama</button>
        </div>
    </div>
</body>
</html>
Bu blog yazımızda katman bilgileri içerisinde öznitelik sorgulaması yapmayı, düğme ile etkileşim kurmayı, harita görünümü içerisine özel panel eklemeyi öğrendik.

ArcGIS JavaScript API ile yazılmış diğer örnekleri incelemek için linke tıklayınız.

Özel çözümler ve profesyonel destek için Esri Türkiye Profesyonel Hizmet birimi ile iletişim kurabilirsiniz.

Esri Türkiye 2020

Tedarik Zincirinizi Yönetin ve COVID-19 Sürecinde Riski Azaltın!

Tedarik zinciri yönetimi, tedarik zincirinden tedarikçiye, üreticiden müşteriye, dağıtımcılar, toptancılar, satıcılar ve daha pek çok birim aracılığıyla, her bir noktadaki süreçlerin tamamını denetlemek anlamına gelir. Tedarik zinciri genellikle sürekli bir dizidir, ham maddeleri veya diğer malzemeleri tüketiciler veya son kullanıcılar için ürünlere dönüştürür.

Etkin bir şekilde yönetilen tedarik zinciri, mal ve hizmetlerin güvenli ve zamanında teslim edilmesini sağlar, ancak COVID-19 virüsü ile gördük ki bu süreç her zaman normal seyrinde ilerlemeyebilir. Üretim hareketliliğini ve gönderilerin akışını sağlamak ve olası riskleri anlamak için konum bilinci önemlidir çünkü tedarik zincirindeki bileşenlerin coğrafi konumunu anlamak, belirli bir olayın tedarik zincirini nasıl etkileyeceğini anlamamızı sağlar. Görselleştirme ve coğrafi-mekansal teknikleri kullanarak tedarik zinciri etrafında dönen iş sorularının ve olası sorunların çoğuna cevap verebilirsiniz.

Özetle, bir tedarik zincirinin başarılı olabilmesi için konum bilinci, gerçek zamanlı izleme ve analiz süreçlerinin bir entegrasyonu olmalıdır. ArcGIS Platformunun güçlü görselleştirme ve analiz yetenekleri kullanarak tedarik zincirinizi daha verimli yönebilir ve olası riskleri önceden belirleyip hızlı kararlar alabilirsiniz.

 

Bir Çözüm Olarak ArcGIS Platformu…

Tedarik zinciri ele alındığında, yöneticilerin, tedarikçilerin, çalışanların ve müşterilerin, ürünlerin nerede olduğu gibi bilgileri gerçek zamanlı olarak görmek ve takip etmek gibi ortak ihtiyaçları vardır. Tedarik zinciri kuruluşları, tedarikçiden üreticiye, dağıtım merkezlerine ve hatta son alıcıya kadar tüm uçtan uca ilişkileri ve bağımlılıkları  görselleştirmek ve analiz etmek için ArcGIS Platformunu kullanabilirler. Şirketler, sorunlar ve tehtitler ortaya çıkmadan önce tahminler yapmak için belirli analizler yapabilirler. Örneğin, bir üretim merkezi risk altındaysa, bu risk durumu ve etkileyeceği diğer tedarik ağı görselleştirilebilir, sorunun nereden kaynaklandığını bulunabilir. ArcGIS Platformu, masaüstü, web ve mobil ortamlarda entegre bir şekilde çalışır ve tedarik zincirinin her aşaması kullanıcılar tarafından istenilen zamanda istenilen yerde ulaşılabilir. Bu süreçleri, ArcGIS ile nasıl yönetebileceğimizi anlamak için hep beraber bir örnek üzerinde görelim.

 

Örnek Senaryo: COVID-19 Sürecinde Tedarik Zinciri Yönetimi

*Bu çalışmada kullanılan verilerin gerçekle bir ilgisi yoktur. Lütfen dikkate almayınız.

Bu örnek senaryomuzda ArcGIS Platformunun web tarafındaki yeteneklerini kullanarak bir tedarik zinciri yönetim çalışması gerçekleştireceğiz. COVID-19 süreci düşünüldüğünde, özellikle gıda temini ve gıda dağıtımı gibi operasyonların sürekli gündemde olduğunu ve sürekliliğinin devam etmesi gerektiğini bir kez daha gördük. Bu örneğimizde bir gıda tedarik zincirini ArcGIS Insights kullanarak nasıl görselleştirebileceğimizi ve analiz edebileceğimizi görelim. Siz de bu örnekteki gibi yerel bir ölçekte operasyonlarınızı yürütebileceğiniz gibi küresel ölçekte de bu çalışmaları gerçekleştirebilirsiniz.

İsterseniz CBS tabanlı bu çalışmamıza haritalama ve görselleştirme ile başlayalım. Öncelikle, tedarikçilerden üreticilere, üreticilerden dağıtım merkezlerine ve son olarak perakende satış noktaları ya da gıda temin noktalarına kadar olan süreci görselleştirebilirsiniz. Burada şu sorulara cevap verebiliriz:

  • Tedarikçilerim nerelerde, bize hangi hammadde ya da ürünü sağlıyorlar? Günlük, haftalık ve aylık sağladığı ürün miktarları nedir?
  • Üretim tesislerim nerelerde ve ne üretiyorlar? Günlük, haftalık, aylık üretim miktarları, verimlilikleri ve stok miktarları nedir?
  • Depo ve dağıtım merkezlerim nerelerde? Hangi ürünleri şehirin hangi bölgelerine dağıtıyorlar? Mevcut stok miktarları nedir?
  • Perakende satış noktaları ve gıda temin noktaları nerelerde? Bunlar COVID-19 sürecinde normal seyrinde mi çalışıyor? Eve servis hizmeti verenler hangisidir?

Aşağıdaki örnekte görüldüğü gibi sadece haritalar değil, aynı zamanda çok farklı türlerde grafik ve görseller oluşturabilirsiniz. Burada, tahıl ürünleri tedarikçileri hangileri ve alt kategori olarak buğday, çavdar, yulaf gibi ürünlerden hangilerini ne kadar sağlanıyor bilgisine ulaşabilirsiniz. Aynı şekilde depoların stokladığı ürünün hacimine göre dağılımı gibi birçok bilgiyi kullanarak görsel grafikler oluşturabilirsiniz. Bu şekilde tüm tedarik zinciri bileşenlerini haritalara ve grafiklere dökerek bir bakışta ne durumda olduklarını anlayabilirsiniz.

ArcGIS Platformunun analiz yetenekleri sayesinde görselleştirmenin ötesine gidebilirsiniz. Tedarik zincirindeki bileşenlerin ilişkisini göstermek için bağlantı analizleri yapabilirsiniz. Bağlantı analizi, bir veri kümesindeki ilişkilere ve bağlantılara odaklanan bir analiz tekniğidir. Bağlantı analizi size merkezlilik ölçülerini (derece ve yakınlık) hesaplama ve bağlantı grafiğindeki veya bağlantı haritasındaki bağlantıları görme yeteneği verir. Siz de tedarik zincirinizdeki ürünlerin akışını modellemek için bağlantı analizi gerçekleştirebilirsiniz. Böylece, nereden nereye ürün akışı oluyor ve bu aktarılan ürünün miktarı nedir gibi sorulara cevap verebilirsiniz.

Aşağıdaki örnekte görüldüğü gibi karmaşık tedarik zincirini harita üstünde görselleştirip ürün akışlarını yönlerine ve aktarılan ürün miktarına göre analiz edebilirsiniz. Sadece harita üzerinde değil, aynı zamanda bağlantı grafiği oluşturabilir ve böylece ilişkileri daha basit bir şema üstünden görüntüleyebilirsiniz. Burada merkezi bir bağlantı kurabileceğiniz gibi hiyerarşik bağlantılar da oluşturabilirsiniz. Harita ya da grafikte bir seçim yaptığınızda, örneğin bir üretim tesisini seçtiğinizde, o üretim tesisine hangi tedarikçiler ürün sağlıyor ve o üretim tesislerinden şehrin hangi bölgelerine ürün gidiyor gibi bilgileri doğrudan görüntüleyebilirsiniz. ArcGIS Insights, etkileşimli bir çözüm olduğu için, siz harita ya da grafikte bir seçim yaptığınızda tüm projedeki harita ve grafikler o seçilen detaya göre filtrelenir ve değişir.

COVID-19 sürecinde tekrar gördük ki tedarik zinciri yönetimi her zaman doğrusal şekilde yürümeyebilir. Bu süreçte riskin en çok olduğu bölgeyi tespit etmek, o bölgedeki tedarik zinciri bileşeninin çalışma durumu hakkında önemli bilgi verir. Bu senaryoda, öncelikle hangi bölgelerin COVID-19 açısından riskli olduğunu, ve o bölgede hangi tesislerimizin olduğunu bularak başlayacağız. Daha sonra bu süreçte devamlılığın devam etmesi için hangi adımların atılması gerektiğini tespit edeceğiz.

Öncelikle birden fazla katman ve bilgiyi tek bir harita üzerinde farklı sembolojiler kullanarak görselleştirebiliriz. Burada hangi ilçelerde COVID-19 yayılımının fazla olduğunu görmek için ilçeler çokgen verisinin içine COVID-19 vaka sayılarını yazdırabilirsiniz. Koyu renkte olanlar, yayılımın yüksek olduğu yerler ve açık renge doğru gittikçe riskin azaldığını görebiliyoruz. Burada doğrudan hangi ilçelerde bu riskin fazla olduğunu ve bu bölgelerde yer alan dağıtım merkezlerinin artık normal seyrinde çalışmaması gerektiğini belirleyebiliriz.

*Bu çalışmada kullanılan verilerin gerçekle bir ilgisi yoktur. Lütfen dikkate almayınız.

Bu analizi gerçekleştirdikten sonra bir ağ analizi gerçekleştirerek, optimum şekilde perakende noktalarına hizmet veren dağıtım merkezlerini belirleyebiliriz. Bu ağ analizlerini gerçekleştirirken otomobil, tır ve yürüme gibi ulaşım modlarını belirleyebilir ve yarım saat sürüş mesafesi gibi parametreleri analizine dahil edebilirsiniz. Biz yarım saat ve bir saat tır sürüş mesafelerini hesaplayalım. Aşağıdaki görselde gördüğünüz gibi kahverengi alanlar yarım saatlik tır sürüş mesafesiyken, yeşil alanlar bir saatlik tır sürüş mesafeleridir. Göründüğü gibi tüm perakande noktaları (lacivert noktalar) bu sürüş mesafesi içinde kalmamaktadır. Bu yüzden farklı bir ağ analizi daha gerçekleştirebiliriz. Gerçekleştirdiğimiz analizimizde ,dağıtım yapılacağı için, ulaşım modu olarak tır belirledik ve optimum bir şekilde hangi perakende noktalarına hizmet vermeleri gerektiğini, en yakın tesis aracını kullanarak bulduk.

İlçe 1 ve İlçe 2’deki dağıtım merkezlerinin risk altında olduğunu ve normal seyrinde bu süreçte çalışmaması gerektiğini analiz ettik. Peki bu süreçte hangi dağıtım merkezleri bu görevi üstlenerek dağıtımı gerçekleştirmeye devam edecek? Öncelikle aşağıda gördüğünüz açık mavi noktalar, risk altındaki dağıtım merkezlerinin servis verdiği perakende noktalarıdır. Bu noktalara, COVID-19 sürecinde hangi dağıtım merkezi ya da merkezleri hizmet vermelidir? Burada söz konusu analizimiz yine bir ağ analizidir. Burada, açık mavi noktaları (hizmet alamayan perakande noktaları) seçiyoruz ve en yakın tesis adlı ağ analizimizi gerçekleştiriyoruz. Burada aşağıda görebileceğiniz gibi optiumum bir şekilde bu süreçte o alanlara hizmet vermesi gereken dağıtım merkezimizi tespit ediyoruz.

Analizimizin bir ileri aşaması olarak demografik bilgileri kullanabiliriz. Bu demografik bilgileri doğrudan 2019 için Esri’nin sağladığı verileri kullanarak mevcut verilerimizi zenginleştirebiliriz. Burada özellikle karantina altında olan 60 yaş üstü nüfus gibi risk altındaki kişilerin nerelerde yaşadığını tespit etmemiz önemli olabilir.

Aşağıdaki gördüğünüz örnekte yine harita ve grafikler yardımı ile 60 yaş nüfusunun yoğun olduğu ilçelerdeki COVID-19 yayılımını analiz edebilirsiniz. Bizim örneğimizde bu yazı için rastgele üretilen veriler ile hem COVID-19 yayılımı açısından fazla hem de 60 yaş üstü nüfus açısından fazla olan ilçeler aşağıdaki gibi belirlenmiştir. Bu bölgedeki eve servis hizmeti veren gıda temin noktalarının yeterli olup olmadığı gibi analizler gerçekleştirilebilir.

Yapılan analizlerle ilgili risk durumları ve COVID-19 sürecindeki gıda temini ile ilgili bilgilendirme sağlanmak üzere belirli web uygulamaları yapılandırılabilir. Sıfır kod ile yapılandırabileceğiniz bu uygulamalarda anket bazlı gıda talepleri alabilir, eve servis hizmeti veren noktalar nerelerde, bana en yakın gıda temin noktası nerede gibi bilgileri dahil ederek kamuyu bilgilendirebilirsiniz. Bu uygulama üzerinden doğrudan bana en yakın açık gıda temin noktası neresi ve ne kadar uzaklıkta, kaç dakika içinde gidebilirim, stok bilgileri neler gibi birçok bilgi yapılandırılabilir ve istenen bölgeye doğrudan yönlendirme alınabilir.

Bu blog yazısında anlatılan çözümlerimizin dışında, yine tedarik zincirinizle ilişkili olan ve COVID-19 sürecinde sürekliliğinin devam etmesi gereken bir diğer süreç gıda dağıtımıdır. COVID-19 sürecinde 65 yaş üstü nüfus gibi ihtiyaç sahiplerine gıda dağıtımını nasıl ArcGIS Platformu ile verimli bir şekilde gerçekleştirebileceğinizi anlattığımız blog yazısına aşağıdan ulaşabilirsiniz.

ArcGIS Ürünleri ile COVID-19 Sürecinde Gıda Dağıtım Çözümleri

Bu iki blog yazımızda anlattığımız çözümler ve diğer birçok çözümü içeren ‘COVID-19 Sürecinde Gıda Tedarik Zinciri Yönetimi’ adlı webinarımıza bu linkten ulaşabilir ve kayıdı izleyebilirsiniz.