ArcGIS Pro ile Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler)

Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler), bir CBS analisti için en yaygın uygulamalardan biridir. Uygunluk modelleyici ile bir nesneyi yerleştirmek veya bir alanı korumak gibi yer seçim kararlarınızda en iyi konumu belirlemek için kullanılabilirsiniz. Örneğin bir alışveriş merkezi, konut geliştirme veya kayak merkezi inşa etmek için en iyi yeri belirlemede uygunluk modeli kullanabilirsiniz. Parklar, nesli tükenmekte olan yaşam habitatı veya taşkın kontrolü için en iyi alanların saptanması için de kullanılabilir.

Uygunluk modeli oluşturmak, doğrusal olmayan yinelemeli bir süreçtir. Bundan dolayı uygunluk modelinde adımları sırayla izlemeniz gerekmez. Bunun yerine, ileri geri, yinelemeli bir karar verme süreci ile analizini gerçekleştirebilirsiniz.

Bir uygunluk modelini beş adımda oluşturabiliriz:

  1. Kriter verilerini belirleme ve hazırlama
  2. Uygunluk modeli oluşturma
  3. Her bir kriterin değerlerini ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürme
  4. Birbirine göre ağırlık kriterleri belirleme ve bunları birleştirerek bir uygunluk haritası oluşturma
  5. Uygun alanların seçilmesi

1. Kriter verilerini belirleme ve hazırlama

Uygunluk modeli oluşturmanın ilk adımı, modelin konusuna ilişkin kriterleri belirlemektir. Bazı temel veriler, model için doğrudan girdi kriteri olarak kullanılabilir. Diğer kriterler ise çeşitli Spatial Analyst coğrafi işlem araçları kullanılarak türetilebilir. Uygunluk modelleyici içinde veri türetemezsiniz. Ancak, uygunluk modelleyici ve geoprocessing araçları arasında geçiş yapabilirsiniz. Örneğin Slope aracı kullanılarak raster yükseklik verisinden eğim kriteri türetebilirsiniz.

2.Uygunluk modeli oluşturma ve kriter ekleme

Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler), ArcGIS Spatial Analyst eklenti lisansıyla birlikte sunulmakta ve ArcGIS Pro içerisinde Analysis sekmesinden erişilebilmektedir. Bu sekmede Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) açıldığında Content kısmında bir uygunluk modeli grubu katmanı oluşacaktır. Bu katman modelde girdi ve çıktıları saklamak için kullanılmaktadır.

Suitability Modeler bölmesi içerisinde Settings, Suitability ve Locate sekmelerini içeren sekmeler bulunmaktadır. Settings sekmesinde modeli adlandırabilir, uygunluk ölçeğini seçebilir ve kriterlerin ağırlıklandırılması için kullanılacak yöntemi belirtebilirsiniz.

Kriterleri ağırlıklandırmak için Multiplier veya Percent olarak iki farklı yöntem bulunmaktadır.

Settings sekmesinde Weight kriteri için Multiplier yöntemini belirttiyseniz dönüştürülen kriter değerleri bu değer ile çarpılır. Çarpılan kriter değerleri daha sonra eklenir. Bu yöntemi, kriterleri birbirine göre doğrudan ağırlıklandırabildiğinizde kullanabilirsiniz.

Settings sekmesindeki Weight parametresinde Percent yöntemini belirlediyseniz, yüzdeler uygulandıktan ve ölçütler eklendikten sonra elde edilen uygunluk haritasındaki çıktı değerlerinin aralığı Settings sekmesindeki uygunluk ölçeğine doğrusal olarak dönüştürülür. Varsayılan olarak bu aralık 1 ila 10’dur. Bu yöntemi her bir kriterin ortaya çıkan uygunluk haritasını ne kadar etkilediğini belirtmek istediğinizde kullanabilirsiniz.

Modeli adlandırıp model ayarlarını belirledikten sonra uygunluk haritasını oluşturmak için Suitability sekmesine geçebilirsiniz. Suitability sekmesi kriterlerin eklendiği yerdir. Her bir kriter tabloya eklendiğinde, Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanına da eklenir.

Suitability sekmesi ve beraberindeki Transformation Pane uygunluk iş akışının ilk dört adımını ele aldığınız yerdir. Locate sekmesi ise alanı tanımladığınız yerdir.

3.Her bir kriterin değerlerini ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürme

Bir kriteri ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürmek için Suitability sekmesindeki kriter listesindeki kriter düğmesine tıklayın. Bu düğmeye tıklandığınızda aşağıdakiler meydana gelmektedir:

  • Transformation Pane görünür.
  • Ölçütün dönüştürülmüş bir katmanı, Contents bölmesindeki uygunluk grubu katmanına eklenir.
  • Giriş değerlerinin türüne göre varsayılan bir dönüşüm uygulanır.

Kriterin yanındaki düğme yeşile döndüğünde Transformation Pane’nin etkin ölçüt olduğunu gösterir. Düğme, ölçüt dönüştürüldüğünde griye döner ve Transformation Pane artık etkin ölçüt olmaktan çıkar.

Transformation Pane paneli giriş ölçütü değerleri için en iyi dönüştürme yöntemini seçmek üzere kullanabileceğiniz üç ayrı bölümden oluşur. Son uygunluk değerlerinin bir histogramı solda yer almaktadır. Dönüşüm yöntemlerini ve işlevlerini seçmenize yardımcı olması için ise sağdaki grafiği kullanabilirsiniz.

Transformation Pane‘nin orta bölümünde ise dönüştürme yöntemleri yer almaktadır. Bu kapsamda ölçüt değerlerine uygulanabilecek üç dönüştürme yöntemi bulunmaktadır. Bunlar Unique Categories, Range of Classes ve Continuous Functions’tır.

Unique Categories: Arazi kullanım türleri gibi kategorik veriler için en iyisidir. Bu yöntem, ölçüt değerinin uygunluk değeri ile birebir eşleştirilmesidir.

Range of Classes: Değer aralıklarının aynı uygunluk tercihine atanabilen homojen sınıflar halinde gruplandırılabildiği sürekli veriler kullanılır.

Continuous Functions: Eğim, bakı veya uzaklık gibi sürekli değerlerle temsil edilen kriterler için en iyisidir. Bu yöntem, değerleri sürekli olarak uygunluk ölçeğine dönüştürmek için doğrusal ve doğrusal olmayan fonksiyonlar uygular. Kriter değerlerine sürekli bir fonksiyon uyguladığından, kriter değerindeki her artışla elde edilen uygunluk değeri sürekli değişir. Bundan dolayı bu yöntem sürekli veriler için en yaygın kullanılan dönüştürme yöntemidir.

Siz yöntemleri, işlevleri ve parametrelerini keşfettikçe, Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanındaki dönüştürme grafiği, son uygunluk histogramı ve son uygunluk haritası katmanları güncellenir. Bu güncelleme, dönüşümün dönüştürülen kriter üzerindeki etkilerinin yanı sıra nihai uygunluk haritasına etkisi hakkında geri bildirim sağlar.

Kriter içerisinde en iyi değerleri yakalamak için dönüşümü belirledikten sonra bir sonraki kriteri dönüştürür ve tüm kriterler dönüştürülene kadar işlem tekrarlanır.

4.Birbirine göre ağırlık kriterleri belirleme ve bunları birleştirerek bir uygunluk haritası oluşturma

Bu kısımda kriterleri birbirine göre ağırlıklandırma işlemi yapılmaktadır. Ağırlıklar değiştirildiğinde, Transformation Pane içerisinde son uygunluk haritasının histogramı ve Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanındaki son uygunluk haritası güncellenir. Konumdaki özniteliklere dayalı olarak her bir konumun göreli tercihini belirleyen, ekran çözünürlüğünde bir uygunluk haritası oluşturulmuş olur.

5.Uygun alanların seçilmesi

Locate sekmesinde, uygunluk modeli için mekansal gereksinimleri belirtebilirsiniz. Uygunluk modelleme sürecinin konum bileşeni, mekansal gereksinimlerin belirlenmesine olanak tanır. İstenilen alanların toplam alanı, bölge sayısı ve şekil özellikleri belirlenir. Ayrıca minimum ve maksimum bölge boyutlarını ve bölgeler arasındaki mesafeleri de belirleyebilirsiniz. Seçilmek istenilen alan için kriterler tanımlanıp araç çalıştırıldığında Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanına, yerleştirilecek veya korunacak en iyi konumları tanımlayan yeni bir katman eklenmiş olur.

Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

ArcGIS Enterprise 10.9 ile Yönetim Raporları

ArcGIS Enterprise, içerikler, kullanıcılar ve gruplar için çeşitli kullanım istatistiklerini kaydeder ve bu bilgileri portalda raporlar. Kuruluşunuzda yöneticiyseniz veya doğru ayrıcalıklara sahipseniz; içerikler, kullanıcılar ve gruplarla ilgili etkinlikleri ayrıntılandıran raporları, bilgileri ve ölçümleri izlemek için bu bilgileri kullanabilirsiniz. 

Kullanım raporlarının (usage reports) izlenmesi aşağıdaki gibi soruları yanıtlamanıza yardımcı olur:

  • Bu hafta kaç servis kaydedildi ve paylaşıldı?
  • Geçen aya kıyasla bu ayın etkinliği ve kullanımı nasıl?
  • Kuruluşta kaç tane iş birliği ve paylaşım grubu var?

Kullanım raporları, kuruluşunuzu izlemek için önemli bir araçtır. Raporlar, üyelerin kaynakları nasıl kullandığını, paylaştığını ve katkıda bulunduğunu belirlemenize yardımcı olur. Ayrıca zaman içinde meydana gelen olayların tarihini de tutarlar.

Kuruluşunuzun yöneticisi veya doğru ayrıcalıklara sahip üye olarak, yüklemeniz veya yapılandırmanız gereken bir şey yoktur. Etkinlik Panosu, doğrudan portalınıza yerleştirilmiştir. Portal web sitesini kullanarak uygulamaya erişebilir ve kullanım raporlarını görüntüleyebilirsiniz. 

Bu blog yazısında içerik (item) ve üye(member) raporlarından bahsedilecektir. Her iki rapor da, içerik ve üye yönetimi iş akışları için kuruluşunuz hakkında öngörüler çıkarma amacıyla kullanabileceğiniz bir düzineden fazla alan içerir.

Yönetici tarafından bu raporlara ArcGIS Enterprise’da Organizasyon > Durum > Raporlar (Organization > Status > Reports) seçeneklerine tıklayarak erişilebilir. Ardından “Rapor Oluştur”u seçerek, bir içerik raporu mu yoksa üye raporu mu oluşturmak istediği seçilir. İstenilen rapor, rapor listesinin yanındaki İndir butonundan CSV dosyası olarak dışa aktarılabilir.

Yönetim raporları için mevcut seçenekler

 

İçerik Raporu

İçerik raporları, üyelerin içeriği nasıl oluşturduğunu, kullandığını ve paylaştığını gösterir. Grafikler, tablolar ve harita, rapor ayrıntılarını hassaslaştırmaya olanak tanıyan ayrıntılı inceleme etkileşimlerini destekler. Raporlama dönemini değiştirmek için uygulamanın üst kısmındaki zaman ayarlanabilir. Son 12 aya kadar olan içerik etkinliğini görüntülenebilir. Varsayılan süre iki haftadır.

İçerik raporu aşağıdaki alanları içerir:

Başlık | İçerik Kimliği | İçerik URL’si | İçerik Türü | Oluşturulma Tarihi | Değiştirilme Tarihi | İçerik Kategorileri | Sayıyı Görüntüle | Sahip | Dosya Depolama Boyutu | Paylaşım Seviyesi | Paylaşılan Grup Sayısı | Etiketler | Yorum Sayısı | Barındırılan Servis

İçerik raporları sayesinde aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenebilirsiniz:

  • Kuruluşumuzda kaç tane web haritası var?
  • Hangi içerikler “test” etiketini kullanıyor?
  • Hiç kimseyle paylaşılmayan kaç öge var?
  • Bu veri kümesi en son ne zaman değiştirildi?
  • Bir yıl önce hangi içerikler oluşturuldu?
  • Hangi içerikler belirli bir kullanıcıya aittir?

Üye Raporu

Üye raporları, kuruluşunuzun üyelerinin durumunu ve sistemdeki faaliyetlerini anlamanıza yardımcı olur. İçerik raporlarında olduğu gibi son 12 aya kadar üye etkinliğini görebilirsiniz. Varsayılan süre iki haftadır.

Üye raporu aşağıdaki alanları içerir:

Kullanıcı adı | İsim | E-posta | Profil Görünürlüğü | Kullanıcı Türü | Rol | Son Giriş Tarihi | Oluşturulma Tarihi | Add-on Uygulamaları | Sahip Olunan Ürün Sayısı | Sahip Olunan Grup Sayısı | Grup Sayısı Toplam | Giriş Türü

Üye raporları sayesinde aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenebilirsiniz:

  • E-posta hesapları kuruluşumuz genelinde tutarlı mı?
  • Kaç Viewer kullanıcı var?
  • Kimler yönetici rolüne sahip?
  • Son 6 ayda kimler giriş yapmadı?
  • Bu ay kaç yeni üye oluşturuldu?
  • En çok ögeye kim sahip? Kim herhangi bir ögeye sahip değil?
  • Hangi kullanıcı en çok gruba sahip?

Binlerce içeriğe ve üyeye sahip kuruluşlar için ArcGIS Enterprise kullanıcı arayüzünde gezinme, bu soruları yanıtlamanın en etkili yolu olmayabilir. Yönetim raporları (Administrative Reports), bu temel verilere ulaşmanın ve önemli soruları hızla yanıtlamanın daha kolay bir yolunu sağlar. Bu sorular, CSV’yi doğrudan kullanarak, diğer BI platformları veya ArcGIS Insights ile entegre ederek yanıtlanabilir. 

Yöneticiler tarafından oluşturulan geçmiş raporların listesi

 

Yönetim raporları içeriklerin ve üyelerin durumunun anlık görüntüleri olduğundan, değişiklikleri izlemek için bir programa göre (örneğin, her ay) yönetim raporları oluşturabilirsiniz. İçeriklere ilişkin görüntüleme sayılarını izliyorsanız, zaman içindeki değişimi görebilmeniz için içerik raporunu aylık olarak dışa aktarabilirsiniz. O ay hangi üyelerin oturum açtığını görmek istiyorsanız üye raporunu aylık olarak dışa aktarabilirsiniz.  

 

Kaynaklar:

 

ArcGIS Survey123 Akıllı Çizim Yeteneği

Bu blog yazısında, formlarınızda akıllı çizimi nasıl yapılandırabileceğiniz adım adım anlatılacaktır. Akıllı Çizim (Smart Sketching) yeteneği, ArcGIS Survey123’ün 2.4 sürümünde tanıtılmıştır ve formunuza, kullanıcıların çizim yapabileceği soruları yerleştirmenize olanak tanır. Formunuzu nasıl yapılandırdığınıza bağlı olarak, kullanıcıların boş bir tuvalin, önceden tanımlanmış şemaların ve hatta fotoğrafların üzerine çizim yapmasına izin verebilirsiniz.

Çizim yapmanın kullanışlı olabileceği birden çok senaryo vardır:

  • Bir kullanıcı, denetimler gerçekleştirirken bir varlığın fotoğrafını çekebilir ve sorunları vurgulamak için üzerinde çizim yapabilir. Alternatif olarak, denetim yapan kişi, varlığı temsil eden bir şemanın üzerine açıklama ekleyebilir.
  • Bir trafik kazası raporu gönderirken, bir polis memuru, olaya karışan araçların konumlarını ve fren izlerini göstermek için ArcGIS Survey123’teki çizim yeteneklerini kullanabilir.
  • ArcGIS Survey123’teki serbest biçimli çizimler, çevrecilerin bir balinanın belirli özelliklerini/işaretlerini vurgulamasına izin verir ve bu da daha sonra farklı gözlem raporlarında örneği takip edebilmek için kullanılabilir.

Çizimler, açıklamalı görüntüler ve fotoğraflar, diğer ArcGIS araçlarından erişilebilmesi için bir coğrafi veri tabanı eki olarak ArcGIS Survey123 tarafından otomatik olarak kalıcı hale getirilir.

Temel Yetenekler: Çizim (Draw) ve Açıklama (Annotate) Görünümleri

Kendi anketinize çizim yetenekleri eklemek için, image (görüntü) türündeki anket sorularında draw (çizim) veya annotate (açıklama) görünümlerini kullanmanız gerekir. Yapmanız gereken ArcGIS Survey123 Connect’i kullanarak XLSFile’ınızda image türünde bir soru eklemeniz ve ardından appearance (görünüm) sütununun değerini draw veya annotate olarak ayarlamanızdır.

 

ArcGIS Survey123 Connect’te, “Advanced Template” kullanarak yeni bir form oluşturun ve aşağıdaki gibi bir soru ekleyin:

Şimdi çizim gerecini uygulamak için ArcGIS Survey123 Connect’teki Form Preview’i (form ön izlemesi) kullanabilirsiniz.

Draw görünümü, çizimleriniz için birden çok renk ve kalınlıkta kalemler kullanabileceğiniz tam ekran bir çizim paneli sağlar. Draw görünümü, son kullanıcıların beyaz bir tuval üzerine çizim yapmasını istediğinizde idealdir. Draw görünümü ile aşağıda listelenen yetenekleri yapabilirsiniz:

  • Düz bir çizgi çizerek bir ok ekleme
  • Ekrana dokunarak metin ekleme
  • Serbest çizim yoluyla herhangi bir forma şekil ekleme (Daireler ve dikdörtgenler sizin için otomatik olarak düzeltilmektedir)

Annotate görünümü, kullanıcının tuvalin arka planına bir fotoğraf ayarlamasına izin vermesi dışında draw görünümüne benzerdir. Kullanıcıların önce bir varlığın fotoğrafını çekmesini ve ardından üzerine çizim yapmasını beklediğinizde annotate görünümünü kullanabilirsiniz. Draw görünümünde bulunan aynı çizim araçları, annotate görünüm için de mevcuttur.

Gelişmiş Yetenekler: Varsayılan (Default) ve Hesaplama (Calculation) Yeteneklerini Kullanma

Boş bir tuvalle başlamak yerine, kullanıcılara çizim panelinde özel bir arka plan görüntüsü sunacak şekilde formunuzu yapılandırabilirsiniz. Görüntünüze referans vermeden önce, onu form dizininizin media klasörüne kopyalamanız gerekir. ArcGIS Survey123 Connect’te formunuzun ön izlemesine bakarken “Open survey content folder” düğmesine tıklayın.

Formunuzun klasörü açıldığında, media dizinini arayın ve tüm görüntülerinizi media klasörüne kopyalayın. Riske girmemek için görüntüleri yalnızca .png veya .jpg biçiminde kopyalamanız önerilmektedir. Görsellerin boyutlarına dikkat etmelisiniz. Telefonlarda ve tabletlerde iyi görünecek kadar büyük görseller istiyor olabilirsiniz ancak boyutlarını mümkün olduğunca küçültmeye çalışmalısınız, aksi takdirde formunuzun cihazlara ilk indirilmesi normalden daha uzun sürecektir.

Çoğu tablet ve telefon, 1920×1080 pikselden daha küçük görüntülerde oldukça iyi sonuç verir.

Artık görüntüleriniz medya klasöründe olduğuna göre formunuzu aşağıdaki gibi yapılandırabilirsiniz:

  • Default (Varsayılan): Çizim panelinde her zaman aynı arka plan görüntüsünü kullanmak istiyorsanız default sütununu kullanarak görüntünüzü seçebilirsiniz. Dosyanızın adını tırnak içine almanıza gerek yoktur, ancak hem adı hem de dosya uzantısını eklediğinizden emin olmalısınız.  Aşağıdaki örnekte “pilon.direk.png” görüntüsü, draw gereci için her zaman arka plan olarak kullanılacaktır.

  • Calculation (Hesaplama): Formunuzda önceki yanıtlara göre arka plan görüntüsünü dinamik olarak değiştirmek istiyorsanız, calculation sütununu kullanabilirsiniz. Bunun için tipik bir senaryo örneği kullanıcılara bir seçim sorusu sunmanız ve ardından arka planı kullanıcı seçimine göre değiştirmenizdir. Örneğin, önce kullanıcının denetlenmekte olan direk denetim türünü seçmesine izin verdiğinizi varsayalım. Çizim paneli arka planı, türe bağlı olarak değişecektir.

Aşağıda listelenen adımları takip edebilirsiniz:

  • Tüm görüntülerinizin media klasöründe olduğundan emin olmalısınız. İşinizi kolaylaştırmak için tüm görüntülerin formatlarının aynı olduğundan (.png veya .jpg) emin olmalısınız.
  • Choices” çalışma sayfasında, listenizdeki seçimler için name sütununun değerinin media klasöründeki görüntülerin adıyla eşleştiği bir liste oluşturun.
  • Draw veya annotate türündeki sorunuzun calculation sütunundaki ifadeyi şu şekilde ayarlayın:

concat(${ChoiceQuestion},’.png’)

Yukarıdaki örnekte, seçim sorunuzun ChoiceQuestion adlı bir select_one tipi soru olduğunu varsayılmaktadır. Ayrıca görüntülerinizin .png formatında olduğunu varsayılmaktadır. “concat()” fonksiyonunun tüm yaptığının, select_one sorunuzdaki seçili seçeneğin değerini .png uzantısıyla birleştirmektir.

Transmission Tower Inspection” örneği, ArcGIS Survey123 Connect’teki Community kategorisi altında mevcuttur:

  • Arcgıs Survey123 Connect’te oturum açın.
  • New Survey” butonuna tıklayın.
  • Community” kategorisini seçin ve ardından “Transmission Tower Inspection” örneğini seçin.

Dikkat Edilmesi Gereken Konular

  • Tüm çizimler, ArcGIS’e gönderildikten sonra coğrafi veri tabanı ekleri olarak kaydedilecektir. Bu, gönderilen bir detayla ilişkili çizimlere her zaman kolayca erişebileceğiniz anlamına gelir.
  • Çizim panelinin arka planını önceden tanımlamak için default veya calculation sütunlarını kullanıyorsanız XLSForm’unuzdaki büyük harf kullanımının tam olarak dosya adlarındaki gibi olduğundan emin olarak görüntülere bakmalısınız.
  • Kullanıcı taslağı oluşturduğunda, formda taslağın bir ön izlemesi sunulacaktır. Bu noktada kullanıcının görüntünün adını değiştirebileceğini unutmamalısınız.
  • WebForm’da draw ve annotate ile ilgili default ve calculation için destek yoktur. Yalnızca ArcGIS Survey123 mobil uygulaması, default ve calculation özelliklerini dikkate alacaktır.
  • Mevcut detayları düzenlemek için inbox’ı (Gelen Kutusu) kullanıyorsanız, 2.4’ten itibaren Gelen Kutusu’nun hiçbir türdeki görüntüyü (imzalar, fotoğraflar, çizimler veya açıklamalı görüntüler) desteklemediğini unutmamalısınız.
  • Galerinizden veya kameranızdan bir fotoğrafı draw ve annotate gereçlerine getirirseniz, görüntünüzdeki EXIF ​​verileri ArcGIS’e gönderildikten sonra çıkarılır ve kaybolur.

ArcGIS uygulamaları ve güncellemeleriyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.

 Esri Türkiye 2021

ArcGIS Pro’da Kurallar ile Öznitelik Güncelleme

Grup şablonları, tek bir detay çizerken birden fazla detay oluşturmanın bir yoludur. Birincil detay ya da daha fazla detay oluşturmak için seçenekler bulunur. Bileşen şablonlarının detayları o grup şablonu için ayarladığınız özniteliklere göre otomatik olarak oluşturulur. Grup Şablonu Nasıl Oluşturulur hakkında daha fazla ayrıntı için daha önce hazırladığımız blog gönderisine bakabilirsiniz.

Normalde öznitelik girişleri yapmak için Attributes alanına giderek her yeni bilgi için tek tek giriş yaparsınız. Öznitelik kurallarını kullanarak bu işlemleri otomatikleştirebilirsiniz. Bu çalışmamızda grup şablonu özelliği ile birlikte birden fazla detay için aynı anda öznitelik kurallarını da kullanarak adres bilgileri ve direk numarası güncelleme işlemleri yapacağız.

Örnek kullanım senaryosu

  • Bir elektrik şebekesinde havai abone bağlantı hatlarının direkler vasıtası ile binalara enerji verdiğini ve bu detay çizimi için “Havai Abone + Kofra” grup şablonu kullanalım.
  • Grup şablonunda birincil (primary) olarak girdiğimiz “HavaiAboneHatti” katmanına bağlantısal olarak bağlı olduğu “Direk” katmanında bulunan “Direk Numarasını” aldıralım.
  • İkincil (secondary) olarak ise Abone bağlantı hattının bitiş noktasına “Kofra” katmanı oluşturmasını ve bu kofra katmanına “Yapı” katmanından adres bilgilerini almasını sağlayalım.

Grup şablonunda birincil olarak oluşturulan havai hat katmanına, direk katmanından “DirekNo” öznitelik bilgisini aldıralım. HavaAboneHatti katmanına sağ tıklayarak sırasıyla Design/Attribute Rules seçeneğini seçelim. Subtype alan bilgilerini seçtikten sonra kuralın yazılması istenen öznitelik alanını seçtikten sonra aşağıdaki Arcade kodunu yazalım.

var g = Geometry ($feature);

var fromElektrikJunctionGeometry = g.paths[0][0];

var fsElektrikJunction =FeatureSetByName($datastore, “ElektrikJunction”, [“DirekNo”], false);

var fromElektrikJunction = First(Intersects(fsElektrikJunction, fromElektrikJunctionGeometry) )

if (fromElektrikJunction == null) return {“errorMessage”: “Başlangıç Direk Bulunamadı”}

return fromElektrikJunction.DirekNo;

 

Şimdi grup şablonunda ikincil olarak oluşturulan Kofra katmana benzer şekilde Yapı katmanından adres bilgilerinden Mahalle bilgisini almasını sağlayacak ifadeyi yazalım. Bu örnek çalışmada Kofra katmanının Yapı poligon katmanı alanı içerisinde oluşturulmasını ve yapı olmayan alanlarda hata vermesini istiyoruz. Bunun için hata mesajını “Error” alanına yazdıktan sonra aşağıdaki Arcade kodunu yazalım. Ayrıca isteğe göre tetikleyici menüsünden ilk veri girişi sırasında (insert) ya da mevcut veri üzerinde bir değişiklik yapıldığında (update) kuralın çalışması için ayarlayabilirsiniz.

var fsYapi = FeatureSetByName($datastore, “Yapi”, [“Mahalle”])
var fsYapiIntersect = Intersects(fsYapi,$feature)
var Yapi = First(fsYapiIntersect)

if (Yapi == null) return {“errorMessege”: “Bina Bulunamadı”}

return Yapi.Mahalle

Artık grup şablon kullanarak detaylar oluşturduğunuzda, adres bilgilerini ve direk öznitelik bilgilerini otomatik aldırabilirsiniz. Bu çalışmayı kuruluşunuzda farklı örneklerde hazırlayarak veri giriş sürelerinizi kısaltacak ve veri doğruluğunu destekleyecek şekilde kullanabilirsiniz.

Daha fazla kaynağa aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.

 

ArcGIS Online Organizasyonlarında Ortak İş Birliği

Kuruluşlar, iş birlikleri ile haritaları, uygulamaları, katmanları ve daha fazlasını diğer kuruluşlarla sorunsuz bir şekilde paylaşarak CBS içeriklerinin erişimini genişletebilirler. İş birlikleri, katılımcı kuruluşlar arasındaki güven temeline dayanır.

ArcGIS Online, milyonlarca öğe ve üye ile dünyanın en büyük konumsal içerik ve üye topluluğudur. Farklı kuruluşlar arasında haritalar ve veriler oluşturmak ve paylaşmak, ArcGIS Online’nın üyelerinin birlikte çalışmasına olanak tanıyan güçlü bir özelliğidir.

Diğer kuruluşlarla iki tür iş birliği kurulabilir: ortak(partnered) iş birlikleri ve dağıtılmış(distributed) iş birlikleri.

1. Ortak (partnered) iş birliği

ArcGIS Online Nisan 2021 güncellemesi ile iki ArcGIS Online kuruluşu arasında resmi bir ilişki kurmanın yolu olarak ortak iş birliği(partnered collaboration) tanıtıldı.

ArcGIS Online kuruluşları ortak iş birliği kurarak diğer kuruluşlarla daha kolay iş birliği yapabilir. Ortak iş birliği, grupları ve üye yönetim araçlarını kullanarak güvenli bir şekilde web haritaları ve web uygulamaları gibi içerikleri paylaşmak, katkıda bulunmak ve güncellemek için iki veya daha fazla kuruluşun üyeleriyle daha yakın çalışmasına olanak tanır. Farklı kuruluşlardan üyeler gruplar aracılığıyla birlikte haritalar veya uygulamalar oluşturabilir. Bir iş birliğine içerik eklemek, doğru içeriğin paylaşıldığından emin olmak için grup sahipleri ve yöneticilerle sınırlandırılabilir. Varsayılan yöneticiler ve doğru ayrıcalıklara sahip olanlar, kuruluş ayarlarındaki İş birlikleri sekmesinde ortak çalışmaları başlatabilir ve yönetebilir. Yöneticiler, yeni Facilitator rolü atayarak, kuruluş üyelerini, kuruluşlarını iş birliği gruplarında temsil etmeleri için iş birliği koordinatörleri olarak atayabilir. Facilitatorler, ortak iş birliği grupları oluşturabilir ve yönetebilir, başka bir kuruluştan üyeleri gruplara davet edebilir ve paylaşılan güncelleme grupları oluşturabilir.

 

Örneğin, her biri kendi ArcGIS Online organizasyonuna sahip iki komşu şehir yönetimi birimleri, haritalarını ve katmanlarını birbirleriyle paylaşmak isteyebilir. Bu haritalar ve katmanlar, çevre hareketini daha iyi izlemek için her iki şehir tarafından da kullanılacaktır. Her kuruluş, diğerinin görüntülemesine ve katkıda bulunmasına izin verirken kendi içeriğine sahip olmaya ve yönetmeye devam eder. Başka bir kuruluşla ortak bir işbirliği kurduktan sonra, işbirliği yapan kuruluşların üyeleriyle içerik paylaşmak için gruplar oluşturup kullanılır.

ArcGIS Online organizasyonları için iş birlikleri etkinleştirilmiştir. Herkese açık, deneme ve geliştirici hesapları gibi ücretsiz hesaplar ortak çalışmaları desteklemez.

Ortak iş birliğinin gücü

İki kuruluş arasında ortak bir iş birliği kurmak, grupları kullanarak güvenli bir şekilde içerik paylaşmak, katkıda bulunmak ve güncellemek iki veya daha fazla kuruluş arasında resmi bir bağlantı, bir ortaklık oluşturur.

Ortak iş işbirliği, içeriğin paylaşılabilmesi için kuruluşlar arasında güven oluşturur. Bir iş birliğinde, ortak kuruluşlar, üyelerini kuruluşlarını temsil etmek üzere iş birliği koordinatörleri olarak belirler. Kuruluşun iş birliklerini yönetme ayrıcalıklarına sahip bir yönetici olarak, ortak kuruluşların üyelerinizi aramasına, iş birliği gruplarını yönetmek için iş birliği koordinatörlerini görüntülemesine ve eklemesine ve iş birliği için kullanılan grupları görüntülemesine ve oluşturmasına izin vermeyi seçebilirsiniz. Ayrıca ortak bir iş birliğini sonlandırmayı da seçebilirsiniz.

Yönetici rolüne sahip üyeler, Kuruluş > Ayarlar sekmesinin İş birliği bölümüne gidip ortak ArcGIS Online organizasyonu için ana sayfa URL’sini girerek ortak bir iş birliği oluşturabilir. Bu eylem, ortak iş birliğini kabul etmesi ve kurması için iş birliği yapan kuruluşa bir davetiye gönderir. Kuruluş tarafından davet kabul edildikten sonra, her iki kuruluşun üyeleri için aşağıdaki yetenekler kullanılabilir hale gelir (yapılandırma seçeneklerine ve üye rollerine bağlı olarak):

  • Grup üyeleri, gruptaki harici üyeler için kuruluş bağlantısını (kuruluş adı) kolayca görüntüleyebilir ve tanımlayabilir.
  • Üyeler, bir gruba üye davet ederken ortak kuruluşlardan üyeleri arayabilir ve davet edebilir (yapılandırma seçimi)
  • Ortak kuruluşlardan üyeler, paylaşılan bir güncelleme grubundaki web haritaları ve uygulamalar gibi içerikleri düzenleyebilir ve güncelleyebilir.
  • Ortak kuruluşlardan üyeler, iş birliği koordinatörü ataması olan üyeleri kolayca bulabilir ve doğrudan gruplara ekleyebilir ve uygun olduğunda bunları bir grup yöneticisine terfi ettirebilir.

İş birliği koordinatörleri

İş birliği koordinatörleri, ortak kuruluşlar arasındaki bağlantılardır ve katılımcı bir kuruluşun üyeleri ve içeriği arasında gezinmeye yardımcı olur. Facilitator veya Administrator rolüne sahip üyeler, bir kuruluş için iş birliği koordinatörleri olarak atanabilir. İş birliği koordinatörü atamasına sahip üyeler, ortak kuruluş üyeleri tarafından aranabilir ve davetiye gerekmeden doğrudan gruplara eklenebilir. Bu, belirlenen bu üyeler için grup davet sürecini kolaylaştırır. Bir grubun üyesi olan iş birliği koordinatörleri, bir grup yöneticisine terfi ettirilebilir, bu da onlara gruba üye davet etme, üye ekleme ve grup ayarlarını değiştirme olanağı verir. Bu, farklı kuruluşlardan üyelerin grup üyeliği ve grubun yetenekleri üzerinde kontrol sahibi olmalarını sağlar.

Ortak iş birliği için gruplar oluşturma

Ortak bir iş birliği oluşturulduğunda ve iş birliği koordinatörleri kuruluş yöneticileri tarafından belirlendikten sonra, üyeler ortaklaşa iş birliklerinden üyelerle gruplar oluşturmaya ve bu gruplara katılmaya başlayabilir. Bir grup oluştururken, grup sahipleri grupta hangi tür üyelerin bulunabileceğini seçebilir: yalnızca kuruluş üyeleri, yalnızca ortak iş birliği ve kuruluş üyeleri veya herhangi bir kuruluş üyesi. Yalnızca ortak iş birliği ve yalnızca kuruluş üyeleri seçildiğinde, grup sahipleri yalnızca ortak kuruluşlara ait üyelerin katılabilmesini sağlayabilir ve gerekirse grup, paylaşılan bir güncelleme grubu olarak atanabilir.

Üyeleri gruplara davet etme

Grup oluşturulduğunda, grup sahibi hemen bir gruba üye davet etmeye ve üye eklemeye başlayabilir. Ortak bir iş birliğinden olanlar da dahil olmak üzere bir gruba harici üyeler eklerken, grup yöneticisinin tüm ArcGIS Online organizasyon üyelerini arama özelliğini etkinleştirmesi gerekir. İş birliği koordinatörü olarak atanmamış üyeleri görmek için grup yöneticilerinin yalnızca iş birliği koordinatörlerini görüntüleme seçeneğini kapatması gerekir. Bir kuruluş birden fazla kuruluşla ortak iş birlikleri kurduysa, davetiyeyi göndermeden önce bir üyenin hangi kuruluşa ait olduğunu belirleyebilirler. Ortaklı iş birliği ayarları diğer kuruluşların üyelerini aramasına izin vermiyorsa, grup yöneticileri yalnızca iş birliği koordinatörlerini bulabilir.

Ortak bir işbirliğini sonlandırma

Bir proje tamamlandığında veya ortak iş birliğini sona erdirme talebi olduğunda, ortak iş birliği bir yönetici tarafından kolayca sonlandırılabilir.

ArcGIS Online ile ArcGIS Enterprise kuruluşları arasında içerik paylaşılmak isteniyorsa, bunun için dağıtılmış(distributed) iş birliği kullanılabilir.

2.Dağıtılmış (distributed) iş birliği

Dağıtılmış iş birlikleri, içeriği farklı kurumlar arasında paylaşmak, bir kuruluştaki farklı departmanlar arasında verileri görünür kılmak veya saha veri koleksiyonlarını yönetmek de dahil olmak üzere birçok iş akışı için kullanılabilir. Dağıtılmış iş birliği ArcGIS Online-ArcGIS Enterprise ve ArcGIS Enterprise-ArcGIS Enterprise kuruluşları arasında iki kuruluş arasında veya birden fazla kuruluş arasında farklı modellerle kulanılabilir. Dağıtılmış bir işbirliği için tek bir model yoktur, dolayısıyla ihtiyaçlara göre en uygun şekilde uygulanabilir.

 

ArcGIS Enterprise’dan ArcGIS Online’a Paylaşım

En sık kullanılan kalıplardan biri, katmanları ArcGIS Enterprise’da saklamaya ve bunları bir ArcGIS Online organizasyonunda kullanmak üzere kopyalamaya olanak tanır. Bu model, ArcGIS Online’ın ölçeklenebilirliğinden yararlanır, böylece veriler ArcGIS Dashboards, Story Maps ve diğer web uygulamaları ile haritalar aracılığıyla herkese açık olarak görüntülenebilir.

Veriler kopyalandığından, katmana erişen herkes ArcGIS Online’dan erişir, yani erişmek için ArcGIS Enterprise’da oturum açmaları gerekmez. Verilerinizdeki tüm düzenlemeler, iki ortam arasında her şeyi güncel tutmak için hem ArcGIS Enterprise hem de ArcGIS Online arasında senkronize edilir. Bu veriler diğer ArcGIS Online kuruluşlarıyla daha da fazla paylaşılmak isteniyorsa, bunun için ortak(partnered) iş birliği kullanılabilir.

Her biri ArcGIS Enterprise kullanan iki şehir departmanının (örneğin, Şehir ve Kamu Güvenliği) haritalarını ve katmanlarını şehir merkezine ait ArcGIS Online organizasyonuyla paylaşması gereken bir senaryoda katmanlar ve haritalar, operasyonların ve faaliyetlerin eksiksiz bir resmine ihtiyaç duyan halk ve şehir personeli ile paylaşılabilir, haritalar ve uygulamalar oluşturmak için kullanılabilir. Bunu yapmak için şehrin ArcGIS Online yöneticisi, iş birliği misafirleri olarak iki ArcGIS Enterprise dağıtımıyla bir iş birliği kurar.  Misafirler, verilerini merkezi ArcGIS Online organizasyonuna kopyalamak için iş birliğini kullanır ve ardından şehir, katmanları yeni haritalar ve uygulamalarda birleştirir ve bunları halk ve şehir personeli ile paylaşır. Bu işlem sayesinde, içerik çoğaltılır ve güncellemeler belirli bir aralıkta senkronize edilir.

ArcGIS Online’dan ArcGIS Enterprise’a Paylaşım

Bu model, ArcGIS Online’da veri toplarken ve bunu fazladan bir kopya olarak ArcGIS Enterprise ile paylaşmak istendiğinde yaygın olarak kullanılan bir modeldir. ArcGIS Field Maps kullanımı gerektiren bir senaryoda, sahadaki veri toplayıcılar bir ArcGIS Online organizasyonunda oturum açma yoluyla uygulamaya erişir ve bir ArcGIS Online özellik katmanı kullanarak sürekli olarak veri toplar. Özellik katmanı bir işbirliği grubuyla paylaşılır, böylece ArcGIS Enterprise’da da kullanılabilir. Bu senaryoda, sahadaki veri toplayıcıların hiçbir zaman ArcGIS Enterprise’da oturum açmaları gerekmez, ancak verileri daha fazla düzenleme ve uzun vadeli depolama için Enterprise ile paylaşılır.