ArcGIS Pro İpuçları: Grup, Ön Tanımlı Şablon ve Izgara Düzenleme

ArcGIS Pro çok çeşitli düzenleme araçları içerir. Bu etkileşimli araçlar detayları ve katmanlardaki ilgili verileri 2B ve 3B olarak oluşturmak, değiştirmek veya silmek için kullanılabilir. ArcGIS Pro düzenleme araçlarını zaten kullanıyorsanız ne kadar güçlü olduklarını biliyorsunuzdur. Ancak günlük işlerinizi daha da verimli hale getirecek harika özelliklerden bazılarını göstereceğim.

 

Grup Şablonlar

Grup şablonlar ile tek bir çizim içerisinde birden çok detay oluşturabilirsiniz. Bir harita üzerine bir çizgi çizdiğinizde oluşturduğunuz orijinal çizginin başlangıç ya da bitiş yerine uygun bir noktasal katman eklemesini ya da bitiş noktasında başka bir çizgi ile devam etmesini de isteyebilirsiniz. Grup şablonlarıyla birincil şablon olarak bir şablon (nokta, çizgi veya çokgen) seçebilir ve tek bir düzenleme eyleminde birden çok detay oluşturup yerleştirmek için buna başka şablonlar ekleyebilirsiniz. Örneğin elektriksel bir veri örneğinde, yeni bir elektrik abonesi için havai abone bağlantı hattı oluşturuyorsanız, abone hattının bitiş noktasına kofra oluşturmasını isteyebilirsiniz.

 

Grup Şablonu Nasıl Oluşturulur?

1. Şablonları Yönet bölmesini açın.

 

2. Şablonları Yönet bölmesinde, bölmenin üst yarısındaki şablonu oluşturmak istediğiniz katmanı seçin ve bölmenin alt yarısında bulunan New> Group Templates öğesine tıklayın.

 

3. Template Proporties penceresinde, şablonunuz için bir ad ve açıklama ekleyebilir, şablonda görünecek varsayılan araçları ayarlamak için tools sekmesini kullanabilirsiniz.

 

 

4. Ardından, ek özellik şablonları eklemek ve grup şablonunuzu özelleştirmek için Builders sekmesini tıkladıktan sonra ikincil olarak eklemek istenen katman “Add” menüsü tıklanarak seçilir. İkincil katman seçildikten sonra katmanı çizimin hangi konumuna eklenmek isteniyorsa o konum seçilir ve Apply tıklandıktan sonra OK tıklanarak şablon kayıt edilir. (Bu örnekte hattın bitiş noktası seçilecektir.)
5. Yeni şablonunuzu Create Features menüsünden bularak veri oluşturma süreçlerinizi hızlı bir şekilde yapabilirsiniz.
Grup şablonları oluşturma ve yapılandırma hakkında daha fazla bilgi edinmek için ArcGIS Pro yardım sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Ön Tanımlı Şablonlar
Ön tanımlı şablonlar ile birden çok detay içeriğini barındıran şablonlar oluşturabilirsiniz. Bu şablonları harita ekranınıza tek tıklama ile ekleyip düzenleyebilirsiniz. Ön tanımlı şablonlar ile karmaşık yapıda olan içeriklerinizi bir sefer modelleyerek benzer veri girişlerinizi kolayca yapabilirsiniz. Örneğin elektriksel bir veride, trafo merkez binasının iç bağlantılarını modelleyerek oluşturulmuş bir ön tanımlı şablonu nasıl oluşturacağımıza birlikte bakalım.
Ön Tanımlı Şablon Nasıl Oluşturulur?
1. Harita üzerinde şablon oluşturulmak istenen detaylar seçilir. (Seçim içerisinde eğer Utility Network verisetinden bir detay grubu seçildi ise, bağlantısallık ilişkisini de koruyacak bir yapıda çalışmaktadır.)
2. Şablonları Yönet bölmesinde, bölmenin üst yarısındaki ön tanımlı şablonu oluşturmak istediğiniz katmanı seçin ve bölmenin alt yarısında bulunan New> Preset Templates from Selected Features öğesine tıklayın.
3. Ön tanımlı şablona bir isim verin.
4. Features sekmesine tıklayarak seçimi içerek detayların öznitelik bilgilerinde değişiklik yapabilirsiniz.
5. Preview sekmesinde seçili detayların ön görünüme bakarak merkez noktasını belirleyebilirsiniz.
6. Şimdi hazırladığımız ön tanımlı şablonu harita üzerine ekleyerek üzerinde değişiklik yapalım.
Izgara Düzenleme
Detayları oluşturma ya da detay düzenleme işlemlerini basitleştirmek ve görsel olarak daha düzgün içerikler oluşturmak için ızgara yapısını kullanın. Izgara menüsünü aktif edin ve ızgarayı detaylarınıza tutturmayı çalışın. Oluşturduğunuz detaylar düzenleme işlemlerinizi daha da hassas hale getirmek için ızgaraya yapışacaktır. Izgara arası mesafeyi Spacing menüsünden ayarlayarak daha hassas veri girişi yapmak için kullanabilirsiniz.

Utility Network Kirli Alan Yönetimi

Kirli alanların neden olması gerektiğini, ne olduğunu, amaçlarını anlamak önemlidir. Utility Network ağlarında detaylar için bağlantı ve ağ öznitelik bilgilerinin yönetilmesinden sorumlu bir ağ topolojisi bulunmaktadır. Ağ topolojisi bu bilgileri önbelleğe alır ve daha sonra izleme analizlerinde ve diyagram oluşturma çalışmalarında kullanır.

Ağ topolojisinde yansıtılmamış bir geometri ya da özniteliksel değişikliklerin gerçekleştiğinin bir göstergesi olarak çalışır. Doğrulama kapsamında herhangi bir hata olmadığı sürece ağ topolojisi doğrulama işlemi yapıldığında kirli alanlar temizlenmektedir. Ağ topolojisi motoru aynı zamanda detayların birbirleri arasındaki bağlantısallığı da korur. Detayların bir utility network ağında ağ kurallarına  ve detay kısıtlamalarına uymasını da sağlar.

Kirli Alanlar Tam Olarak Nedir ?

Kirli alanlar, ağ topolojisine dahil edilen detayların ya da mevcut verilerde yapılan düzenleme işlemlerinin nerede gerçekleştiğini tespit etmek için görsel bir işaret olarak da kullanıldığını düşünebilirsiniz. Utility Network ağında bulunan detaylarda yapılan bağlantısallık ilişkisini etkileyen özniteliksel alanlarda yapılan değişiklikleri ön plana çıkarmak için de kirli alanlar otomatik olarak oluşur.

Kirli alanlar, yalnızca ağ topolojisi etkin olduğu durumda yapılan düzenleme işlemlerinde oluşturulur. Topoloji devre dışı bırakıldığında, service territory alanı detay sınıfının kapsamı için tek bir kirli alan oluşturur ve bu kirli alan, çalışma alanınızı ilk oluşturduğunuzda çizilen servis alanı içerisinde kalan alandır.

Kirli Alan Oluşturan Operasyonlar

Şimdi kirli alanların harita üzerindeki şekillerini yorumlayalım.

  • Utility Network içerisinde bulunan herhangi bir detayın geometrisi konum olarak değiştirildiğinde, tek detay için iki kirli alan oluşur.
  • Yeni bir detay oluşturulduğunda, oluşturulan detayın geometrik konumunu içerisine alacak şekilde bir kirli alanı oluşur.
  • Mevcutta bulunan bir detayın öznitelik alanlarında değişiklik yapıldığında detayın geometrik konumunu içerisine alacak şekilde bir kirli alanı oluşur.
  • Silme işlemlerinde silinen detayın konumunda bir kirli alan oluşur.

Aşağıdaki maddeler üzerinde yapılan değişiklikler kirli alanlar oluşturur
  • Geometri değişikliği
  • Varlık grubu ya da Varlık Türü özniteliklerindeki değişiklikler
  • Ağ öznitelikleri olarak tanımlanan alanlar
  • İlişki yapılandırma çalışmaları
  • Terminal yapılandırma bilgilerinde yapılan değişiklikler

Kirli alanlara, utility network ağının bir alt katmanı olarak erişilebilir ve temel semboloji araçları kullanılarak sembolize edilebilir. Kirli alanların görselleştirilmesi diğer katmanlar gibi açılıp kapatılabilen bir yapıdadır. Örneğin, ağınızda düzenlemeler ya da veri girişi yapıyorsanız ve kirli alanları görsel olarak sizi rahatsız ediyorsa, kirli alan katmanını kapatarak çalışmaya devam edebilirsiniz. Çalışma sırasında arka planda kirli alanlar oluşmaya devam edecektir. Çalışmanızı bitirdiğinizde bütün kirli alanları tek seferde doğrulama (validate) işlemi yaparak kirli alanlardan kurtulabilirsiniz.

 

 

Kirli alanların nasıl oluşturulduğunu anlamak için status alanı kullanılarak sembolize edilir. Bu semboloji ayarlamalarını aynı diğer katmanlarda olduğu gibi sembol ayarlarını değiştirebilirsiniz. Örneğin hatanın ilişkili olduğu detay sınıfı veya karşılaşılan hata türü gibi harita üzerindeki bilgileri vurgulamak için sorgular yürütmenize olanak tanır. Bir detay için bir veya daha fazla hata olabilir, bunlar tek bir kirli alanla temsil edilir. Hatalar, boş geometrilerin tanımlanmasından bir alt ağdaki geçersiz varlık türlerinin keşfedilmesine kadar çeşitli nedenlerle oluşabilir. Hata durumlarının ve çözümlerinin detaylı listesi için Hata Yönetimi konusuna bakabilirsiniz.

Bağlantıyı destekleyen kurallar, ağ topolojisi doğrulandığında veya etkinleştirildiğinde kontrol edildiği için ağ topolojisi doğrulandıktan veya etkinleştirildikten sonra, detay kısıtlamalarını ya da ağ kurallarını ihlal eden tüm ağ detayları için hatalar görünür.

Kirliyse Güvenme !

Ağ topolojisinin doğrulanması, haritada gördükleriniz ile ağ topolojisinde bulunanlar arasındaki tutarlılığı korur. Analitik işlemler ağ topolojisine dayandığı için çalışma alanınızda kirli alanlar mevcut ise analiz ve diagram oluşturma işlemlerinde beklenmedik sonuçlar verebilir. Örneğin bir izleme analizi sonucu kirli alan olan bir yerden geçerse sonuçların haritada gördüklerinizle tutarlı olacağı garanti edilmez. İzleme sonuçlarının kirli alanlarla kesişen sonuçları içermediğinden emin olmak için “Doğrula” aracını kullanılması oldukça önemlidir. Kirli alanlar, bir izlemeyi engellemeyecek de olsa, kirli bir alan tarafından kapsanan alandaki ağın durumu bilinmediği için sonuçlar güvenilir olmayabilir.

Kirli alan türü, kirli alanlar öznitelik tablosundaki UpdateType alanıyla temsil edilir. Bu alana, kirli alanın nasıl oluşturulduğunu sınıflandırmak için sistem tarafından sağlanan kodlanmış bir değer alanı atanır. Kodlanmış değer etki alanı değerleri arasında Ekle, Güncelle, Sil ve Hata karşılıkları bulunur.

Update Type Dirty Area Type
0 Insert
1 Update
2 Delete
3 Error

Kirli Alanları Doğrula !

Ağ topolojisi utility network ağ Data sekmesinde bulunan Validate komutu kullanılarak veya Validate Network Topology aracı çalıştırılarak doğrulanabilir. Çok fazla detay güncelleme işlemleri ya da dışarıdan topluca alınan detaylar sonrasında, daha uzun sürecek doğrulama işlemleri için Validate Network Topology aracını kullanın.

Çok kullanıcılı bir model ile kullanım sırasında, Utility Network ağ topolojisini doğrulama aracı asenkron işlemlerden yararlanır. Yani bir kullanıcının yapmış olduğu bir doğrulama işlemi, diğer kullanıcıları etkilemez.

 

    Utility Network Nedir? — ArcGIS Pro

    Utility Network; Elektrik, Gaz, Su, Telekomünikasyon gibi hizmet sistemlerinin modellenmesi için kapsamlı bir işlevsellik çerçevesi sağlayan, kullanıcıların ArcGIS’te ağlarını yönetirken birlikte çalıştıkları ana bileşendir. Sisteminizi oluşturan tüm bileşenleri (hatlar, borular, vanalar, trafolar ve devreler gibi) modellemek için tasarlanmıştır. Hizmet varlıklarınızı modelleyebilir, düzenleyebilir ve analiz edebilirsiniz. Utility Network ağının yetenekleri, verilerinizin herhangi bir cihazda veya web uygulamasında kullanılabilmesini sağlayan servis tabanlı bir mimari tarafından desteklenmektedir.

    Utility Network, gelişmiş varlık modelleme yetenekleri ve daha iyi operasyonel farkındalık ile karar vermek için benzeri görülmemiş düzeylerde bilgi edinme sağlayan analiz araçları sunar.

    Utility Network ile neler yapabilirsiniz:
    • Her tür detayı, ekipmanı modelleyip özellikler oluşturup düzenleyin.
    • Network üzerindeki detayların ağa nasıl bağlandığını (connected) keşfedin.
    • Gaz, su ve elektrik gibi altyapıların ağda nasıl aktığını izleyin (trace).
    • Ağın kesintiler, fırtınalar veya cihaz arızaları gibi gerçek dünyadaki olaylardan nasıl etkilendiğini analiz edin.
    • Utility Network ile tüm varlıkların şu anda nasıl yapılandırıldığına ilişkin operasyonel bir görünüm sağlayın.

    Utility Network ağına çok kullanıcılı bir model veya tek kullanıcılı bir modelle erişilebilir:

    Çok Kullanıcılı Model: ArcGIS Enterprise’ı kullanan servis tabanlı bir mimari aracılığıyla Utility Network’ ün en zengin yeteneklerini sağlar. ArcGIS Enterprise hizmetlerini yayınlamak ve düzenlemek için kurumsal bir coğrafi veri tabanı kullanan Utility Network için birincil dağıtım modelidir. Çok kullanıcılı model servis tabanlı mimari ile bir Utility Network ağının tüm platformlarda (masaüstü, mobil ve web) paylaşılmasına izin verir.

    Tek Kullanıcılı Model: Yerel dizinde saklanan coğrafi veritabanında (gdb) depolanan Utility Network’ün tam analitik yeteneğine erişim sağlayan alternatif bir dağıtım modelidir. Bir dosya yerel dizinde saklanan coğrafi veritabanında barındırılırken Utility Network ağının masaüstünde ArcGIS Pro aracılığıyla ile etkileşim kurmanıza imkan verir.
    Ağınızı görselleştirin
    Utility Network ağ sisteminizi ve varlıklarınızı görüntülemek için bir dizi farklı yol sunar:
    • Müşteri servisleri, araziden veri toplama, inceleme veya dağıtım yönetimi gibi farklı kullanım durumları için tematik haritaları görüntüleyebilirsiniz
    • Ağ bağlantısallığını kolayca kontrol etmenize ve bilginin daha basitleştirilmiş, sembolik bir temsilinde ağınızın mantıksal görünümlerini oluşturmanıza olanak tanıyan ağ diyagramları oluşturabilirsiniz. Bu diagramları farklı gösterim seçenekleri ile çok kolay ve hızlı bir şekilde amacınıza uygun olarak görselleştirebilirsiniz.

    • Enerji kaynaklarınızın, hatların karmaşık iç montajlarını görüntüleyebilir ve varlıklarınızın ağınıza nasıl bağlandığını yönetebilirsiniz.

     

    Ağınızı analiz edin
    Utility Network; çok çeşitli analitik iş akışlarını desteklemek için bir dizi analiz ve izleme aracı sağlar:
    • Şiddetli fırtına gibi bir olayın ardından network ağınızda incelemeler yapın
    • Enerji kaynağınıza bağlı olan müşteri sayısını belirleyin. Örneğin, bir elektrik şebekesinde belirli bir devre tarafından beslenen müşterilerin sayısını sunmak için bir yük özeti raporu oluşturabilirsiniz
    • Belirli bir konumdan yukarı veya aşağı akış fonksiyonları ile ağınızı izleyin.

    Örneğin, su altyapısında bir boru patladığında hangi vanaların kapatılacağını belirleyebilir, tek bir Utility Network içerisinde birden çok Utility Network ağı modelleyip bunların hepsinde izleme analizlerini çalıştırabilirsiniz. Elektrik şebekesinden kaynaklanan bir kesinti, gaz veya su gibi başka bir altyapının dağıtımını etkileyebilir. İlgili tüm sistemlerde izleme gerçekleştirebilir, sorunun nerede olduğunu görebilir ve en iyi eylem planına karar verebilirsiniz.

    Ağınızı düzenleyin

    İş akışlarınızı kolaylaştırmak için ArcGIS Pro temel düzenleme kabiliyetleri ile Utility Network ağınızı düzenleyebilirsiniz:

    • Tek bir tıklama ile; ilgili Utility Network varlıklarının koleksiyonlarını oluşturmak için şablonları kullanın.
    • Ağdaki düzenleme kuralları ile doğrulama (validate) işlemi yaparak mantıksal olarak geçersiz veri ilişkilendirmelerinin girişini önleyerek veri kalitesini üst düzeyde tutabilirsiniz.

    Utility Network ağı kullanmanın avantajları hakkında daha fazla bilgi için, Utility Network’ün faydaları içeriğine bakabilirsiniz.

     

    Utility Network Elektrik Çözümleri & İzleme Yetenekleri

    Kuruluşların, elektrik dağıtım ve iletimi sistemlerini bir Utility Network ağı olarak temsil etmeye başlamalarına yardımcı olmak üzere Esri, Elektrik altyapısı için ücretsiz ArcGIS Çözümleri sağlar. En son sürümü kullanacağınız çözüm Elektrik Utility Network ağına başlamak için temel bileşenler barındırmaktadır:

    The Electric Utility Network Foundation

    1. Bu StoryMap aracılığıyla Electric Utility Network Foundation içeriklerini öğrenmenize yardımcı olacaktır.
    2. Başlangıç seviyesinde iken dökümandaki kurulum adımlarını izleyebilirsiniz.

    Bu adımlar, varlık paketini kullanarak Elektrik çözümünü ArcGIS Enterprise portalınızda dağıtmak ve yapılandırmak için gerekli araçları kurmanızda size rehberlik edecektir. Bu varlık paketi, yaygın elektrik bileşenleri için bir şema ve ağ davranışlarını tanımlayan bir takım temel network kuralları içerir. Bu yapıda elektrik veri modeli bulunmaktadır.

    Utility Network ağına başlamak için tüm detay sınıflarını, varlık gruplarını, varlık türleri kurallarını ve diğer ağ özelliklerini içerecek şekilde yapılandırır. Alanlara ve varlık gruplarına genel bir bakış yapmak için içerisinden her detay sınıfının nasıl tasarlandığını gösteren bir veri sözlüğü çıkmaktadır.

    Elektrik diyagramları CBS’de karmaşık yapılar oluşturmak için bir kılavuz olarak sağlanır ve varlıkların modellemesinin faydalarını ayrıntılı olarak ortaya koyar. Çözümü, kendi verilerinizin bir alt kümesine uygulamadan önce tamamlayıcı örnek verileri kullanarak test etmenizi öneririm. Bu şekilde önce elektrik çözümüne ve bu çözümün kuruluşunuzun özel ihtiyaçlarına göre nasıl uyarlanabileceğine dair fikir edinebilirsiniz.

    Kendi verilerinizi kullanmaya hazır olduğunuzda, bu işlemle ilgili yardım için Electric Utility Network Veri Yükleme Şablonuna göz atabilirsiniz.

    The Electric Utility Network Editor

    1. Bu StoryMap aracılığıyla Electric Utility Network Editor’ü inceleyebilirsiniz.
    2. Electric Utility Network Editor dokümanına erişerek Editör işlemlerine başlangıç sekmesinde ki adımları izleyerek kuruluma başlayabilirsiniz.

    Bu adımlar, çözümün ArcGIS Enterprise Portalınızda nasıl dağıtılacağına ve ArcGIS Pro için Electric Network Editor haritasının, elektrik tesisatınızda ortak olan varlıkların oluşturulmasına özgü ek feature template şablonlarıyla yapılandırılmasına ilişkin ayrıntıları içerir. Ayrıca yardım bölümünde iş akışı örneklerini düzenleme konusuna bakabilirsiniz.

    İzleme Nedir?

    Utility Network izleme yetenekleri ağınızdaki yolları analiz etmenize olanak sağlar. Bu araç belirtilen başlangıç ​​nokta veya noktalarından bağlantısallığa dayalı özellikler döndüren bir izleme aracı çalıştırır. Herhangi bir zamanda ağınızın durumuyla ilgili yanıtları keşfetmek ve sorunları çözmek için kullanabilirsiniz.

    Utility Network izleme yetenekleri, kuruluşunuzdaki network ağı üzerinde analiz etmenize olanak sağlar. Subnetwork, Subnetwork controllers, Upstream/Downstream, Isolation, Connected, Loops ve Shortest path dahil olmak üzere Trace aracı ile sağlanan birçok temel izleme türü vardır. Bu izleme türlerinin ne işe yaradığından aşağıda ayrıntılı olarak bahsedilmiştir. İzleme işlemi üç bileşene sahiptir, başlangıç ​​noktası (Starting points), engeller ( Barriers) ve izleme sonuçlarını (Trace Results) içerir. Bir izleme, belirtilen network için bir veya daha fazla başlangıç ​​nokta denetleyicisinde başlar ve radyal bir şekilde dışa doğru yayılır. Bağlı özellikler izleme yolu boyunca son konuma ulaşıncaya kadar devam eder.

    İzleme Türleri Ne İşe Yarar?

     

    • Connected : Bağlı izleme türünü kullanarak İzleme aracıyla ağınızdaki belirli bir başlangıç ​​noktası kümesine bağlı tüm özellikleri bulabilirsiniz
    • Subnetwork : Alt ağ izleme türü ile alt ağa katılan tüm detayları keşfedebilirsiniz
    • Subnetwork Controllers : Ağınızdaki Subnetwork Controller noktalarını bulabilirsiniz
    • Upstream : Ağdaki bir başlangıç ​​noktası konumundan yukarı akış yönündeki detayları bulabilirsiniz
    • Downstream : Ağdaki bir başlangıç ​​noktası konumundan aşağı akış yönündeki detayları bulabilirsiniz
    • Loops :Döngüler, akış yönünün belirsiz olduğu ağ alanlarıdır. Bir döngü içinde kaynaklar her iki (aşağı ve yukarı akış) yönde de akabilir. Loops izleme aracını kullanarak döngüleri keşfedebilirsiniz.
    • Shortest path : İki başlangıç ​​noktası arasındaki en kısa yol Shortest Path aracıyla belirlenebilir. En kısa yol şekil uzunluğu gibi sayısal bir ağ özelliği kullanılarak hesaplanır. Maliyet veya mesafeye dayalı yollar, en kısa yol izleme aracı ile elde edebilirsiniz
    • Isolation :İzolasyon izleme türüne sahip İzleme aracını kullanarak ağınızdaki yalıtım özelliklerini bulabilirsiniz