Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 1. Bölüm

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin – 1. Bölüm

Temeli İnşa Edin (Esri CityEngine’e iki boyutlu verileri aktarmak)

Esri CityEngine, 3 Boyutlu şehirler ve binaların verimli bir şekilde oluşturulması için benzersiz bir kavramsal tasarım ve modelleme çözümü ile mimarlık, şehir planlama, video oyunları ve simülasyonlar, CBS ve genel 3 boyutlu içerik üretiminde kullanılan modelleme yazılımıdır . Kentsel Tasarım Projelerinizi Esri CityEngine ile Oluşturun adlı blog yazımızda CityEngine yazılımının yetenekleri ele alınmıştır. Bu blog serisinde ise uygulamaya yönelik olarak iki boyutlu verilerinizi nasıl üç boyutlu hale getireceğimizi ve bu sahneleri nasıl video oyunları ve masaüstü sanal gerçeklik ürünlerine dönüştüreceğimizi inceliyor olacağız.

İki Boyutlu Verilerin İçe Aktarımı

Geodatabase Dosyası

ESRI File Geodatabase (.gdb ) vektör ve raster verileri için dosya tabanlı bir veritabanıdır.

Verilerin İçe Aktarımı

File Geodatabase’inizi CityEngine Navigator (Dosya Yöneticisi) penceresinde projenizin bulunduğu dosya konumundan herhangi  bir klasöre taşıdıktan sonra sahneye sürükleyip bırakarak içeri aktarabilirsiniz. İçe aktarma iletişim kutusu, aşağıda gösterildiği gibi çeşitli seçeneklerden oluşur. Her zamanki gibi, ön ayarlar kaydedilebilir ve daha sonra  uygulanabilir.

File Geodatabase içeri aktarma sihirbazı

Dosya girdisi geçerli bir gdb yolu içeriyorsa, sihirbaz sayfasının üst kısmı içe aktarılabilen katmanları gösterir. Bunlar File Geodatabase içerisindeki kullanılabilir sütunlardır:

  • Layer (Katman)
    • İstenilen katmanın içeri aktarılması veya aktarılmamasına onay kutucuğunu kullanarak karar verebilirsiniz.
  • Type (Tip)
    • Katman bir Feature Class ise, geometri türü görüntülenir. Değil ise, katman tipi görüntülenir.
  • Count (Satır sayısı)
    • Bir Feature Class veya bir tablo varsa, satır sayısını görüntülemenizi sağlar.
  • Readable (Okunabilirlik)
    • Bir katman okunabilir ( içe aktarılabilir), değil ise fare imlecini işaretin üzerine getirdiğinizde neden okunamadığının sebebini size söyleyecektir.
Aşağıdaki katman türleri desteklenir:

Nokta (Point)
Alan (Polygon)
Çoklu çizgi (Polyline)
Çoklu yüzey  (Multipatch)  (dokular ile)
Tablo (Table)  (Relationship Class oluşturmuşsanız dolaylı olarak)

Geometri içeren her File Geodatabase katmanı ayrı bir CityEngine katmanı olarak içe aktarılır. Desteklenmeyen katman türleri onay kutucuğunda  işaretlenir ve içe aktarılmaz.

(Not: Bir File Geodatabase henüz bir koordinat sistemi olmaksızın yeni bir sahneye aktarılırsa, sahne ilk içe aktarılan katmanın koordinat sistemini referans alır. )

OSM Verilerinin İçe Aktarımı

Get Map Data

Osm verilerini indirmek için Arcgis Online veya Portal hesabınızla giriş yapmanız gerekmektedir bu, çevrimiçi veri kaynaklarına bağlanmamıza olanak tanır.

İçeri aktaracağınız taban haritasının ve yüksekliğinin çözünürlüğünü de düzenlemek isteyebilirsiniz. Harita Verisi Görüntüleyicisinin sağ tarafındaki panel, Dünya Yüksekliği çözünürlüğünün yanı sıra, temel harita çözünürlüğünü değiştirmenize de olanak tanır. Open Street Map grafik ağlarını (Network), alan (Polygon)  veya her ikisini de indirmek isteyip istemediğinizi de seçebilirsiniz.

Diğer şekillerin içeri aktarımı;

CityEngine, “.obj” ve “.dxf” biçiminde çok fazla veriyi taban alanı olarak içe aktarmayı destekler. Böylece, bu formatlardaki verileri şekil oluşturma için kullanabilirsiniz.

Bu yöntemlerden herhangi birini kullanarak içe aktarmış olduğunuz verileri son sahnenizi üretmeden önce düzenleyebilirsiniz.

Street Graph Settings

Verilerinizi içe aktardıktan sonra bazı işlemleri uygulayarak sahnenizin kalitesini arttırabilirsiniz. Bunun için CityEngine içerisinde araçlar bulunmaktadır.

Generate Bridges

  • İçeri aktardıktan sonra yol verileriniz için bazı değerleri belirlemeniz gerekmektedir.. Generate Bridges Attributes penceresi bu değerleri belirlemenizi sağlayacaktır.
    • İçe aktarılan sokak ağları genellikle geçiş sokaklarının üç boyutlu görüntüsü için gerekli olan yükseklik verisinden yoksundur. Generate Bridges Attributes aracı, bu tür verileri otomatik olarak oluşturabilir. Daha geniş caddenin doğal olarak orijinal seviyesinde tutulduğunu, daha ince caddenin ise diğer caddeden daha yukarıda olmasını sağlayarak viyadük, köprü ve alt geçitler oluşturabilirsiniz.  Generate Bridges Attributes  aracı bu işlemi yaparken yükseklik verisini kullanır.

 

Orijinal Caddeler (Soldaki)  Generate Bridges Attributes uygulama aracı (sağdaki), yükseklik verilerini ekler.

Simply Graph 

Bu araç ile yol verileriniz daha uzun kavisli sokaklar olarak sahnenize yerleşmektedir.
Basit kısa çizgiler (üstteki görsel) Simply Graph aracının kullanılması il elde edilen şekil (alttaki görsel);

Run Graph Cleanup Tool

İçeri aktarılan yollar, birleştirilmiş, yinelenen veya birbirine yakın yakın düğümler içerebilmektedir. Bu tür grafik ağları, sokak şekilleri oluştururken gerçek dışı şekillere neden olmaktadır. Kontrol edilen işlemler (kesişim, yakalama, birleştirme ve / veya şekil çakışmalarını çözme) birbiri ardına gerçekleştirilir.

Örnekler.

İki boyutlu verilerinizi CityEngine’e aktardıktan sonra da öznitelik bilgileri ekleyebilirsiniz.

Tüm iki boyutlu verilerin CityEngine yazılımı üzerinde gösterimi.

Esri CityEngine ile Üç Boyutlu Bir Kent İnşa Edin adlı blog serimizin  ikinci bölümünde CGA kurallarını kullanarak iki boyutlu verileri üç boyutlu hale nasıl getirileceği ele alınacaktır.

ArcGIS Desktop’ta CAD verisi ile Çalışmak

CAD verisi ile Çalışmak

CAD verileri, bilgisayar destekli tasarım yazılımlari ile oluşturulup, dijital veya basılı bir biçimde servis edilen veri kümeleridir. Datasetler (Veri kümeleri), boyut, ölçek ve ayrıntı düzeyine göre farklılaşabilmektedir.

CAD – GIS  iş akışları, genellikle saha çalışmaları, mühendislik ve mimarlık projelerine yönelik oluşturulan CAD veri kümelerine dayanır. Bu veri kümelerini Coğrafi Bilgi Sistemleri ile bütünleştirmek, tasarım süreçlerini etkin bir biçimde yönetmenizi ve CAD verileri üzerinde analiz yapmanızı sağlayacaktır.

CAD verileri CBS çalışmaları için büyük bir veri kaynağıdır.

  • Kadastro
  • İnşaat mühendisliği
  • Mimarlık
  • Peyzaj Mimarlığı
  • Şehir ve Bölge Planlama

gibi birçok farklı alan kapsamında üretilen veriler ArcGIS Desktop üzerinde;

  • CAD verisinde bulunan nokta katmanlarınıza farklı semboller uygulamak.
  • Tampon bölge belirleme ve yakınlık araçlarını CAD verisi üzerinde kullanmak.
  • Ağ analizleri oluşturmak.
  • Sürekli yüzeyler oluşturmak.

gibi çalışmalar oluşturabilmektedir.

CAD verisi Formatı

AutoCAD ve MicroStation, dosya tabanlı vektör formatı kullanır. Her iki format da 2 boyutlu ve 3 boyutlu öznitelik bilgilerini barındırmaktadır.

Autodesk AutoCAD DWG / DXF;
DWG formatı, CAD verilerini oluşturmak ve paylaşmak için kullanılan en yaygın formattır. DXF formatı, diğer yazılım uygulamalarıyla birlikte çalışabilirliği sağlamak için  Autodesk firması tarafından geliştirilmiş bir değişim formatıdır.

DGN formatı, AutoCAD formatları kadar yaygın değildir, ancak CAD verilerini kullanan büyük mühendislik projeleri için kritik bir format olmaya devam etmektedir. DGN formatının kendisine has özelliği ise , dosyanın içeriğine göre standart olmayan dosya uzantıları ile kaydedebilirsiniz. Örneğin, parsel bilgisi içeren çizimleri tanımlamak için bir DGN dosyasını .par uzantılı olarak kaydedebilirsiniz.

CAD Feature Datasets (CAD Verisetleri)

ArcGIS Desktop yazılımlarında, AutoCAD veya MicroStation CAD dosyasını içe aktardığınızda, çizimleriniz kataloğa aktarılır. Veride yer alan geometri, öznitelik değerleri ve meta veriler gibi destekleyici bilgiler ile birlikte ArcGIS’deki benzer veri yapılarıyla katmanlandırılır.

Mekansal Referans Tanımlama

CAD verleri için mekansal referansı aşağıdaki iki yolla tanımlayabilirsiniz:

  1. CAD Feature Dataseti’nin Properties kutucuğunu kullanarak;

Her CAD verisi, bir sanal özellik tablosu barındırmaktadır ve CAD çiziminde bulunan özelliklerin salt okunur bir tablosudur. Bilgiler geometri, katman bilgisi, belge meta verileri ve kullanıcı tarafından oluşturulan sınıflar için özellik değerlerini içerir. CAD veriniz üzerinde Properties kutucuğuna tıklayarak mekansal referans tanımlayabilirsiniz.

2.Define Projection Geoprocessing Tool’unu kullanarak;

Georeferencing, orijinal kaynak verilerini fiilen değiştirmeden CAD çiziminizi mekansal olarak referanslama işlemidir. ArcGIS for Desktop’da bu işlem , CAD çizimindeki bilinen noktaları kontrollü olarak koordine ederek gerçekleştirilir.

CAD veri kümesini referanslamak için en iyi yöntem Georeferencing araç çubuğunu kullanmaktır. Araç çubuğu, veri kümesini yerleştirmenize yardımcı olacak etkileşimli araçlar ve kontrol noktalarının belirli coğrafi koordinatlar ile kaydedilmesi için hassas araçlar içerir.

CAD Verilerinde Belirli Özelliklere Sahip Katmanları Görüntüleme

ArcGIS Desktop’ta CAD katmanları, kaynak CAD çiziminde bulunan toplam geometrileridir. Bunların bütünleştirilmesi genellikle, geometrilerin belirli bir çizim katmanı, belirli bir renk, çizgi tipi veya diğer özelliklerine göre daraltılması için bir tanım sorgusuyla ek filtreleme gerektirir.

Bir çalışma sınırı içerisinde bulunan her özellik katmanı için “Layer Properties” iletişim kutusunda bir sorgu tanımlayabilirsiniz.Sorguları kullanmak, analiz gerçekleştirebilecek veya CAD verilerini bir coğrafi veritabanına yükleyebilecek diğer kişiler için öngörülebilir sonuçların elde edilmesine yardımcı olabilir.

CAD verilerinde Semboloji

CAD verilerini içeri aktardığınızda, özellikler CAD çiziminin orijinal sembolojisine olabildiğince yakın olacak şekilde çizilir. Varsayılan CAD oluşturucu, CAD özelliklerini, çizgi tipi, renk ve çizgi kalınlığı gibi özelliklerini birleştiren Unique (benzersiz) değerlerle çizer. Table of Contents (TOC) kutusunda bulunan  iletişim kısmındaki “Semboloji” sekmesini, aynı veritabanı ve coğrafi veri özelliği sınıfları için kullanılabilir olan birçok yöntem kullanarak değiştirebilirsiniz.

Semboloji belirleme yönteminin ArcMap üzerinde gösterimi

CAD Verisini GDB İçerisine Yükleme

CAD verilerini bir coğrafi veritabanına yüklemek için çeşitli Geoprocessing araçları ve veri yükleyicileri arasından seçim yapabilirsiniz. Bunların çoğu şekil dosyaları (Shapefile) ve coğrafi veritabanlarında saklanan yerel ArcGIS özellik verileriyle kullanabileceğiniz araçlardır. Farklı senaryolar farklı araçlar ve stratejiler gerektirse de, CAD verilerini yüklemek için iş akışları ortak bir ETL (Extract-Transform-Load) yani Çıkart- Dönüştür- Yükle modelini takip eder.

Cad To Geodatabase aracının ArcGIS Pro üzerinde gösterimi

Feature’ları bir CAD verisi olarak dışa aktarma

Birçok kuruluş için, CAD tasarım projeleri, CBS’den elde edilen temel verilerle başlar. Export  To CAD  aracını kullanarak, öznitelik bilgileri ve şekil dosyalarını AutoCAD ve MicroStation formatlarına aktarabilirsiniz. Export to CAD tool’unu, varsayılan parametrelerle çalıştırabilir veya çıktıyı belirli CAD standartlarına uygun olarak dışarı aktarabilirsiniz.

Export To Cad aracının Arcmap üzerinde gösterimi

Export To Cad aracının ArcGIS Pro üzerinde gösterimi

ArcGIS –  CAD Desteğine genel olarak baktığımızda CAD verilerinizi Future Class katmanına dönüştürerek verileriniz üzerinde analizler yapabilmemize olanak sağlamaktadır. Future Class , Shape ve Layer verilerimizi de CAD formatında dışarı aktarabilmekteyiz.