World Imagery Wayback Kullanarak Özel Altlık Harita Oluşturma

World Imagery altlık haritası, daha yeni görüntülerle düzenli olarak güncellenir. Güncellemelerin gerçekleştiği yerlerde eski görüntüler değiştirilir ve artık görünmez. Genellikle güncellenmiş görüntüler daha iyi, daha yenidir ve tercih edilir, ancak istisnalar olabilir. Örneğin, eski görüntüler CBS katmanlarınızla daha iyi uyum sağlıyor olabilir veya daha az bulutluluk oranı, kar örtüsü sunabilir. Wayback, ihtiyaçlarınıza en uygun World Imagery versiyonunu kullanmanıza izin vermektedir.

Geçmiş bir tarihe ait görüntüleri kullanmak istiyorsanız iki seçeneğiniz vardır:

  1. Wayback uygulamasını kullanarak eski görüntülerle bir altlık harita oluşturma: Kuruluşunuzun altlık harita galerisini olduğu gibi tutarak, istediğiniz zaman görüntüleri kullanmanıza olanak tanır.
  2. Wayback uygulamasını kullanarak özel bir altlık harita galerisine dahil etmek için bir harita oluşturma: Wayback görüntülerinin kuruluşunuz genelinde kullanılmasına izin verir ve mevcut Esri altlık haritalarını tercih ettiğiniz World Imagery versiyonuyla birleştirmenize olanak tanır.

Harita oluşturma işlemi her iki seçenek için de tamamen aynıdır. Tek fark, ikinci seçenekte haritanız kuruluşunuzun kullanacağı özel bir altlık harita grubuna eklenir.

Ayrıca Wayback uygulamasına ek olarak üçüncü bir seçenek daha vardır. Wayback Imagery grubunda bulabileceğiniz her arşivlenmiş görüntü versiyonu için bir ArcGIS Online ögesi bulunmaktadır. Eğer kullanmak istediğiniz görüntünün versiyonunu biliyorsanız onu grupta bulabilir ve doğrudan ögeden bir harita oluşturabilirsiniz.

Bu iş akışlarının tümü aşağıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Hava Durumu

Uydu görüntülerini kullanarak Dünya yüzeyindeki ayrıntıları görmek istiyorsanız, bulutlar veya kar örtüsü, görmek istediklerinizi gizleyebilir ve nicelik olarak görüntüleri etkili bir şekilde kullanmamıza engel olabilir.

Nadir olarak, World Imagery altlık haritasında yapılacak herhangi bir güncellemeyle bulutlar veya diğer hava olayları potansiyel olarak özel ilgi alanınıza girebilir. Aşağıdaki örnek, solda bir güncellemeden sonra bulutlu bir alanı ve sağda geçmiş görüntüleri göstermektedir.

Wayback ile Zamanda Geriye Gitme

Wayback görüntüleri, World Imagery altlık haritasının dijital bir arşividir ve kullanıcıların son 8 yılda yakalanan World Imagery’nin 150’den fazla farklı versiyonuna erişmelerini sağlar. Arşivdeki her kayıt, World Imagery’nin yayınlandığı tarihte var olan bir versiyonunu temsil eder.

Wayback uygulaması, görüntü arşivlerine göz atmak ve yerel değişiklikleri görüntülemek için etkileşimli bir yol sunar. Uygulama şu anda World Imagery’nin 20 Şubat 2014’e kadar uzanan tüm yayınlanmış versiyonlarına erişim sağlamaktadır.

Wayback Uygulamasını Kullanarak Harita Oluşturma

Wayback görüntülerinin belirli bir versiyonunu kullanarak bir harita oluşturmak için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz.

Adım 1 Wayback uygulamasını açınız. 

Uygulamayı ArcGIS Online‘da arayarak bulabilir veya Living Atlas web sitesinde Apps sekmesinden ve Browse sekmesinden bulabilirsiniz. 

Wayback uygulama ögesine doğrudan bağlantı 

Living Atlas web sitesi aracılığıyla Wayback uygulamasını arama 

ArcGIS Online aracılığıyla Wayback uygulamasını arama 

Adım 2Haritada çalışmak istediğiniz alanı arama çubuğu yardımıyla bulunuz. 

Adım 3 — İstediğiniz ayrıntı düzeyine yakınlaştırınız.

Çalışma alanına yakınlaştığımızda, en son güncelleme ile gelen görüntüde net ve berrak bir görsel olabileceği gibi görüşünüzü zorlaştıran bulut, kar gibi görünürlüğü engelleyen içeriklerle de karşılaşabilirsiniz. Görüntüler farklı ölçeklerde güncellendiğinden, istenen ayrıntı düzeyine yakınlaştırmak önemlidir.

Adım 4 — Görüntüleri yerel değişikliklerle görüntüleyiniz.

Wayback uygulamasının sol üst kısmında, yalnızca ilgilenilen alanda değişen görüntülerin eski hallerini görüntülemek için kutuyu işaretleyebilirsiniz.

Adım 5 — Yerel değişiklikleri ön izlemek için görüntü katmanının üzerine geliniz. 

Adım 6 — İstediğiniz görüntü katmanını bir web haritasına ekleyiniz.

İstediğiniz görüntülerin eski versiyonlarını seçtikten sonra, katmanı yeni bir web haritasına eklemek için (+) düğmesini tıklayabilirsiniz.

Adım 7 — Harita oluşturma düğmesine tıklayınız.

Bu, seçilen katman(lar)ı yeni bir web haritasına ekleyecektir.

Eğer oturum açmadıysanız haritayı kaydetmek için hesabınızda oturum açmanız istenecektir. Oturum açtıysanız, Wayback’in hesabınıza erişmesine izin vermeniz istenecektir.

Adım 8 — Başlık, etiketler ve açıklama ile harita ayarlarını tamamlayabilirsiniz. Ardından Create Wayback Map’e tıklayınız.

Haritanızın öge sayfalarını görüntülemek için Open Wayback Map’e tıklayınız.

Adım 9 — Öge detaylarını tamamlayınız.

Başlığı düzenleyerek (a), küçük resim ekleyerek (b), özeti düzenleyerek (c) ve açıklamayı tamamlayarak (d) genel bakış sayfasını tamamlayabilirsiniz.

Ayrıca, haritanızın yanlışlıkla silinmesini önlemek için Ayarlar (Settings) sekmesinde Delete Protection’ı ayarlayabilirsiniz.

Artık bir katman olarak istediğiniz eski Wayback görüntülerini içeren bir haritaya sahipsiniz. Sonraki adım bu katmanı altlık harita grubuna taşımak ve gerekli olmayan diğer katmanları kaldırmaktır.

Adım 10 — Haritayı Map Viewer’da açınız.

Adım 11 — Katmanlar bölmesinde, Metadata for World Imagery katmanını kaldırınız.

Meta veri katmanı, kaynak ve çözünürlük gibi görüntülerle ilgili ayrıntıları görüntülemek için kullanışlıdır, ancak altlık haritada gerekli değildir. Kaldırmak için seçenekler menüsünü açınız […] ve Kaldır (Remove) seçeneğine tıklayınız.

 

Adım 12Wayback katmanını atlık haritaya taşıyınız. Seçenekler menüsünü açınız ve Altlık haritasına taşı (Move to Basemap) seçeneğine tıklayınız.

Adım 13 — Altlık haritadan World Imagery katmanını kaldırınız. Artık gerekli değildir ve Wayback katmanı ile değiştirilecektir.

Altlık Harita (Basemap) sekmesini açınız, ardından World Imagery için seçenekler menüsünü açınız ve Kaldır (Remove) seçeneğine tıklayınız.

Yalnızca görüntüleri değiştirmek istediğimiz için  Hybrid Reference katmanını koruyunuz.

Hybrid Reference katmanı, bir vektör döşeme katmanıdır ve görüntülerin üzerine yerleştirilmek üzere tasarlanmış dünya için ayrıntılı bir referans katmanı sağlar.

Ayrıca, haritanın adını kullandığınız tarihi yansıtacak şekilde değiştirebilirsiniz.

Adım 14 — Bittiğinde haritayı kaydedebilirsiniz.

Wayback altlık haritasını kullanmak istediğinizde bu haritayı açabilir ve başka katmanlar ekleyebilirsiniz.

Altlık Harita Galerisine Wayback Haritasını Ekleme

Uygun yönetici ayrıcalıklarına sahipseniz, yukarıda oluşturulan haritayı kuruluşunuzun altlık harita galerisine ekleyebilirsiniz.

Haritayı Herkes (genel) olarak paylaşınız, ardından Grup paylaşımını düzenle (Edit group sharing) düğmesine tıklayınız.

Haritayı özel altlık harita grubunuzla paylaşınız.

Kuruluşunuz için özel bir altlık harita galerisi oluşturma hakkında detaylı bilgi için blog yazısından yararlanabilirsiniz.

Harita artık kuruluşunuzun altlık harita galerisinde görünecektir. 

Ayrıca Wayback Imagery grubunda görüntülenebilen her Wayback versiyonu için bir ArcGIS Online ögesi mevcuttur. Kullanmak istediğiniz görüntünün versiyonunu biliyorsanız, grupta bulunan katmanları kullanarak bir harita oluşturabilirsiniz. 

 

ArcGIS uygulamaları ve güncellemeleriyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.

 Esri Türkiye 2022

ArcGIS Online Altlık Haritalarının ArcGIS Desktop Üzerinde Açılmama Sorununun Giderilmesi

Siber güvenlik politikalarının uygulanmasının önemli olduğu kurum ve kuruluşlarda inşa edilen Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) mimarisinde çalışan tüm bileşenler offline -internete bağlı olmaksızın- olarak çalışmak zorunda kalabilmektedir. Bu sebeple ArcGIS for Desktop ve Portal for ArcGIS uygulamaları Esri’nin ArcGIS Online altlık haritalarına erişim sağlayamaz.

ArcGIS Desktop ürünlerinin masaüstünde offline olması durumunda altlık eklemek için menü seçeneğinin tıklandığında oluşan ekran görüntüleri aşağıda belirtilmiştir:

Şekil 1. ArcMap uygulaması

Şekil 2. ArcGIS Pro uygulaması

Böyle bir mimaride altlık haritalarının eklenmesi için gerekli ayarlamalar yapılıp, altlık haritanın gösteriminde veya eklenmesinde halen hata varsa, aşağıda belirtilen Esri’nin önerilerini takip edebilirsiniz:

  1. Kesintisiz ve kaliteli internet bağlantısı

Online servislere bağlantı kurmak için internet gerektiğinde sabit, kaliteli ve hızlı bir bağlantı önem arz etmektedir. Bilgi Teknolojileri (BT) birimden destek olarak varsa sorununuzu çözebilirsin. Belirtilen özelliklerde internete sahipseniz 2. adıma geçin.

  1. Sorun bilgisayardan mı ağdan mı?

Aynı ağ üzerinde başka bir bilgisayardan test yaparak sorunun makineden mi yoksa ağdan mı kaynaklandığını test edin. Eğer sorun ağdan kaynaklanıyorsa 3-7 adımlarına geçin. Eğer makineden kaynaklanıyorsa 7-9 adımlarına geçin.

  1. Sorunlu ağ bir proxy sunucusuna sahip mi?

Ağınızda bir Proxy sunucusu kuruluysa, geçici olarak devre dışı bırakın. Eğer devre dışı bırakmak sorununuzu çözmediyse bir sonraki adıma geçin. Eğer sorununuz çözüldüyse, Proxy ayarlarının tanıtılması gerekmektedir. Bunun için öncelikle ArcCatalog uygulamasını açın ve ‘Customize > ArcCatalog Options > Connections’ menülerini seçerek Proxy bilgisini tanımlayın. Belirlenen Proxy bilgisi Windows işletim sistemindeki ‘Internet Options > Connections > LAN settings’ altındaki değerler ile aynı olmalı.

  1. Sorunlu ağda bir firewall (ateş duvarı) kurulu mu?

Ağınızda bir ateş duvarı kuruluysa, BT biriminden bazı istisnaların eklenmesi gerekmektedir. Aşağıda belirtilen adresleri ‘whitelist’ içerisine dahil edin:

  1. *.arcgis.com
  2. *.arcgisonline.com
  3. *.amazonaws.com
  4. *.virtualearth.net (Bing haritaları için)
  5. *.esri.com
  6. *.blob.core.windows.net

Eğer sorun çözülmediyse 5. adıma geçin

  1. ArcCatalog içinde bir ‘GIS Server Connection’ oluşturarak servis katmanı oluşturmanın denenmesi

Aşağıdaki yönergeleri takip edin:

  1. ArcCatalog uygulamasını açın.
  2. ‘GIS Servers’ genişletin.
  3. ‘Add ArcGIS Server’ çift tıklayın.
  4. ‘Use GIS services’ seçin ve ‘Next’ düğmesine tıklayın.
  5. ‘Server URL’ kısmına ‘http://services.arcgisonline.com/arcgis/services’ yazın. (Bu adres ArcCatalog içindir, internet tarayıcıda çalışmaz)
  6. ‘Finish’ düğmesine basınız.
  7. ‘Server’ bağlantısını genişletin ve ArcMap üzerine servis katmanlarından birini sürükleyip bırakın.

Eğer başarıyla bir servis eklenebildiyse, ‘Add Basemap’ komutundan problemin kaynaklandığı belirlenmiş olacak. Bu durumda Esri Türkiye Teknik Destek birimiyle linkten iletişime geçiniz.

  1. Fiddler uygulaması kullanarak başarısız tüm HTTP isteklerini izleyin

Fiddler uygulaması tüm HTTP trafiğini izleyen bir web uygulamasıdır.

  1. BT personeli ile çalışarak bir altlık haritası ekleme sırasında gönderilen HTTP isteklerini ve alınan cevaplarını izleyin.
  2. İzleme esnasında açık bir cevap sağlanmayabilir ama doğru izleri bulabilirsiniz. Örneğin sıkça 400 seviye HTTP kodunun alınması bir sorunu işaret edebilir.
  3. Fiddler aslında bir proxy sunucusu gibi davranıp HTTP isteklerine aktif olarak katılır (Tüm ağ trafiğini izlemez). İstekler kısmına dahil olduğundan, Fiddler çalışırken ve bir altlık haritası eklenirken farklı davranışları gözlemlemeniz mümkündür. Bu durumda BT personeli ile birlikte sonuçları gözlemleyerek sorunun proxy sunucusundan mı yoksa ateş duvarından mı kaynaklandığını belirleyebilirsiniz.
  1. Antivürüs programı kullanıyor musunuz?

Antivürüs programının altlıkların eklenmesini engelleyebileceğini kontrol edin. BT personeli yardımıyla antivürüs programını geçici olarak devre dışı bırakın. Bazı durumlarda antivürüs uygulamasına ait servisin de kapatılması gerekebilir. Antivürüs servisi devre dışı bırakıldığında altlık ekleme sorunu çözülmüş ise BT personelinin yardımıyla antivürüs programında bir istisna eklemeye çalışın. Eğer sorun devam etmekteyse sonraki adıma geçin.

  1. Yerel ‘Cache’ dizinine yazma hakkınız var mı?

Performans artışı için, altlık haritalara ait dosyalar yerel bilgisayarda ‘%UserProfile%\AppData\Local\ESRI\Local Caches’ dizininde tutulur. BT personeli yardımıyla bu dizine yazma hakkınız olup olmadığını kontrol edin. Eğer sorun devam ediyorsa sonraki adıma geçin.

  1. ‘Internet Explorer’ uygulamasını sıfırlayın ve varsayılan tarayıcı olarak belirleyin
    1. ‘Internet Explorer’ uygulamasını açın ve ‘Tools > Internet Options’ menüsünü seçin.
    2. ‘Advanced’ sekmesini tıklayın ve ‘Reset’ düğmesine tıklayın.
    3. Sorunun devam edip etmediğini görmek için test edin.
    4. Test sonucunda sorun devam ediyorsa, Internet Explorer yazılımı varsayılan tarayıcı olarak belirleyiniz.
    5. Sorunun devam edip etmediğini görmek için test edin.
    6. Eğer sorun giderilmiş ise, tercih ettiğiniz tarayıcıyı varsayılan olarak belirleyin ve onda test yapın. Eğer sorun tekrar olursa Esri Türkiye Teknik Destek birimiyle linkten iletişime geçiniz.

Yukarıda bahsedilenlerin sorununuzu çözmemesi muhtemeldir, ama bunların birçoğu size ve BT personeline sorunun kaynağının yazılımdan mı, sistemden mi veya bir ağ sorunundan mı kaynaklandığını ortaya çıkarmak için yardım etmektedir.

ArcGIS Online Altlık Haritalarının ArcGIS Desktop Üzerinde Açılmama Sorununun Giderilmesi

Siber güvenlik politikalarının uygulanmasının önemli olduğu kurum ve kuruluşlarda inşa edilen Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) mimarisinde çalışan tüm bileşenler offline -internete bağlı olmaksızın- olarak çalışmak zorunda kalabilmektedir. Bu sebeple ArcGIS for Desktop ve Portal for ArcGIS uygulamaları Esri’nin ArcGIS Online altlık haritalarına erişim sağlayamaz.

ArcGIS Desktop ürünlerinin masaüstünde offline olması durumunda altlık eklemek için menü seçeneğinin tıklandığında oluşan ekran görüntüleri aşağıda belirtilmiştir:

Şekil 1. ArcMap uygulaması

Şekil 2. ArcGIS Pro uygulaması

Böyle bir mimaride altlık haritalarının eklenmesi için gerekli ayarlamalar yapılıp, altlık haritanın gösteriminde veya eklenmesinde halen hata varsa, aşağıda belirtilen Esri’nin önerilerini takip edebilirsiniz:

  1. Kesintisiz ve kaliteli internet bağlantısı

Online servislere bağlantı kurmak için internet gerektiğinde sabit, kaliteli ve hızlı bir bağlantı önem arz etmektedir. Bilgi Teknolojileri (BT) birimden destek olarak varsa sorununuzu çözebilirsin. Belirtilen özelliklerde internete sahipseniz 2. adıma geçin.

  1. Sorun bilgisayardan mı ağdan mı?

Aynı ağ üzerinde başka bir bilgisayardan test yaparak sorunun makineden mi yoksa ağdan mı kaynaklandığını test edin. Eğer sorun ağdan kaynaklanıyorsa 3-7 adımlarına geçin. Eğer makineden kaynaklanıyorsa 7-9 adımlarına geçin.

  1. Sorunlu ağ bir proxy sunucusuna sahip mi?

Ağınızda bir Proxy sunucusu kuruluysa, geçici olarak devre dışı bırakın. Eğer devre dışı bırakmak sorununuzu çözmediyse bir sonraki adıma geçin. Eğer sorununuz çözüldüyse, Proxy ayarlarının tanıtılması gerekmektedir. Bunun için öncelikle ArcCatalog uygulamasını açın ve ‘Customize > ArcCatalog Options > Connections’ menülerini seçerek Proxy bilgisini tanımlayın. Belirlenen Proxy bilgisi Windows işletim sistemindeki ‘Internet Options > Connections > LAN settings’ altındaki değerler ile aynı olmalı.

  1. Sorunlu ağda bir firewall (ateş duvarı) kurulu mu?

Ağınızda bir ateş duvarı kuruluysa, BT biriminden bazı istisnaların eklenmesi gerekmektedir. Aşağıda belirtilen adresleri ‘whitelist’ içerisine dahil edin:

  1. *.arcgis.com
  2. *.arcgisonline.com
  3. *.amazonaws.com
  4. *.virtualearth.net (Bing haritaları için)
  5. *.esri.com
  6. *.blob.core.windows.net

Eğer sorun çözülmediyse 5. adıma geçin

  1. ArcCatalog içinde bir ‘GIS Server Connection’ oluşturarak servis katmanı oluşturmanın denenmesi

Aşağıdaki yönergeleri takip edin:

  1. ArcCatalog uygulamasını açın.
  2. ‘GIS Servers’ genişletin.
  3. ‘Add ArcGIS Server’ çift tıklayın.
  4. ‘Use GIS services’ seçin ve ‘Next’ düğmesine tıklayın.
  5. ‘Server URL’ kısmına ‘http://services.arcgisonline.com/arcgis/services’ yazın. (Bu adres ArcCatalog içindir, internet tarayıcıda çalışmaz)
  6. ‘Finish’ düğmesine basınız.
  7. ‘Server’ bağlantısını genişletin ve ArcMap üzerine servis katmanlarından birini sürükleyip bırakın.

Eğer başarıyla bir servis eklenebildiyse, ‘Add Basemap’ komutundan problemin kaynaklandığı belirlenmiş olacak. Bu durumda Esri Türkiye Teknik Destek birimiyle linkten iletişime geçiniz.

  1. Fiddler uygulaması kullanarak başarısız tüm HTTP isteklerini izleyin

Fiddler uygulaması tüm HTTP trafiğini izleyen bir web uygulamasıdır.

  1. BT personeli ile çalışarak bir altlık haritası ekleme sırasında gönderilen HTTP isteklerini ve alınan cevaplarını izleyin.
  2. İzleme esnasında açık bir cevap sağlanmayabilir ama doğru izleri bulabilirsiniz. Örneğin sıkça 400 seviye HTTP kodunun alınması bir sorunu işaret edebilir.
  3. Fiddler aslında bir proxy sunucusu gibi davranıp HTTP isteklerine aktif olarak katılır (Tüm ağ trafiğini izlemez). İstekler kısmına dahil olduğundan, Fiddler çalışırken ve bir altlık haritası eklenirken farklı davranışları gözlemlemeniz mümkündür. Bu durumda BT personeli ile birlikte sonuçları gözlemleyerek sorunun proxy sunucusundan mı yoksa ateş duvarından mı kaynaklandığını belirleyebilirsiniz.
  1. Antivürüs programı kullanıyor musunuz?

Antivürüs programının altlıkların eklenmesini engelleyebileceğini kontrol edin. BT personeli yardımıyla antivürüs programını geçici olarak devre dışı bırakın. Bazı durumlarda antivürüs uygulamasına ait servisin de kapatılması gerekebilir. Antivürüs servisi devre dışı bırakıldığında altlık ekleme sorunu çözülmüş ise BT personelinin yardımıyla antivürüs programında bir istisna eklemeye çalışın. Eğer sorun devam etmekteyse sonraki adıma geçin.

  1. Yerel ‘Cache’ dizinine yazma hakkınız var mı?

Performans artışı için, altlık haritalara ait dosyalar yerel bilgisayarda ‘%UserProfile%\AppData\Local\ESRI\Local Caches’ dizininde tutulur. BT personeli yardımıyla bu dizine yazma hakkınız olup olmadığını kontrol edin. Eğer sorun devam ediyorsa sonraki adıma geçin.

  1. ‘Internet Explorer’ uygulamasını sıfırlayın ve varsayılan tarayıcı olarak belirleyin
    1. ‘Internet Explorer’ uygulamasını açın ve ‘Tools > Internet Options’ menüsünü seçin.
    2. ‘Advanced’ sekmesini tıklayın ve ‘Reset’ düğmesine tıklayın.
    3. Sorunun devam edip etmediğini görmek için test edin.
    4. Test sonucunda sorun devam ediyorsa, Internet Explorer yazılımı varsayılan tarayıcı olarak belirleyiniz.
    5. Sorunun devam edip etmediğini görmek için test edin.
    6. Eğer sorun giderilmiş ise, tercih ettiğiniz tarayıcıyı varsayılan olarak belirleyin ve onda test yapın. Eğer sorun tekrar olursa Esri Türkiye Teknik Destek birimiyle linkten iletişime geçiniz.

Yukarıda bahsedilenlerin sorununuzu çözmemesi muhtemeldir, ama bunların birçoğu size ve BT personeline sorunun kaynağının yazılımdan mı, sistemden mi veya bir ağ sorunundan mı kaynaklandığını ortaya çıkarmak için yardım etmektedir.