ArcGIS Pro’da Regresyon Analizi Temelleri

 

Mekansal ─░statistikler (Spatial Statistics) ara├ž kutusu, mekansal kal─▒plar─▒ ├Âl├žmek i├žin etkili ara├žlar sa─člar. ├ľrne─čin, Hot Spot Analysis arac─▒n─▒ kullanarak, a┼ča─č─▒daki gibi sorulara cevaplar bulabilirsiniz:

  • Su├ž i┼členme olas─▒l─▒─č─▒n─▒n y├╝ksek oldu─ču noktalar, 112 acil durum ├ža─čr─▒lar─▒ veya yang─▒nlar nerede?
  • ┼×ehir i├žerisinde trafik kazas─▒ olma ihtimalinin y├╝ksek oldu─ču yerler nerelerdir?

Harita i├žerisindeki K─▒rm─▒z─▒ noktalar gelen ihbarlar─▒n yo─čun oldu─ču yerleri, art─▒ ile g├Âsterilen yerler ise gelen ├ža─čr─▒ya y├Ânelen ekiplerin konumlar─▒n─▒ ifade eder.Yukar─▒daki sorular─▒n her birinde “nerede?” diye sorulmakta, analiz t├╝rleri i├žin mant─▒ksal olarak bir sonraki sorulmas─▒ gereken soru “neden?”

  • Bu olaylar─▒ azaltmaya yard─▒mc─▒ olmak i├žin maruz kalan b├Âlgelerin ├Âzelliklerini modelleyebilir miyim?
  • Trafik kazalar─▒n artmas─▒nda etkili olan fakt├Ârler nelerdir? Trafik kazalar─▒n─▒n fazla ger├žekle┼čti─či b├Âlgelerde kazalar─▒ azaltmak i├žin ├Ânlemler al─▒nabilir mi al─▒nabilirse bunlar─▒n etkisi nas─▒l olur?

 

Modeling Spatial Relationships toolset i├žerisindeki ara├žlar, ikinci soruya cevap vermenizde yard─▒mc─▒ olur. Bu ara├žlar s─▒radan en k├╝├ž├╝k kareler (Ordinary Least Squares) (OLS)┬á ve Co─črafi A─č─▒rl─▒kl─▒ Regresyon (Geographically Weighted Regression) (GWR) ara├žlar─▒d─▒r.

 

Mekansal ili┼čkiler

Regresyon analizi, mekansal ili┼čkileri modelleme, inceleme ve ke┼čfetme olana─č─▒ sa─člar. ─░nsanlar─▒n neden ┼čehirlerin belirli b├Âlgelerinde ─▒srarla ya┼čad─▒─č─▒n─▒ veya hangi fakt├Ârlerin obezite hastal─▒─č─▒n artmas─▒nda daha fazla katk─▒da bulundu─čunu ara┼čt─▒rmak isteyebilirsiniz. Ayr─▒ca mekansal ili┼čkileri modelleyerek, regresyon analizini tahmin i├žin de kullanabilirsiniz. ├ľrne─čin, ├╝niversite mezuniyet oranlar─▒n─▒ modellemek yakla┼čmakta olan i┼č g├╝c├╝ becerileri ve kaynaklar─▒ hakk─▒nda tahminlerde bulunman─▒za olanak tan─▒r. Ayr─▒ca, g├Âzlem istasyonlar─▒n─▒n her yerde olamamas─▒ndan dolay─▒ enterpolasyonun yetersiz oldu─ču durumlarda ya─č─▒┼č veya hava kalitesini tahmin etmek i├žin regresyon kullanabilirsiniz. OLS, t├╝m regresyon tekniklerinin en iyi bilinenidir. T├╝m mekansal regresyon analizleri i├žin de uygun bir ba┼člang─▒├ž ÔÇőÔÇőnoktas─▒d─▒r. Anlamaya veya tahmin etmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z (su├ž / ya─č─▒┼č) de─či┼čken veya s├╝re├žlerin k├╝resel bir modelini sa─člar. Bu s├╝reci temsil etmek i├žin tek bir regresyon denklemi olu┼čturur.

Co─črafi olarak a─č─▒rl─▒kl─▒ regresyon (GWR), co─črafya ve di─čer disiplinlerde de kullan─▒lan ├že┼čitli mekansal regresyon tekniklerinden biridir. GWR, veri k├╝mesindeki her ├Âzelli─če bir regresyon denklemi olu┼čturarak tahmin etmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z de─či┼čken veya i┼člemin yerel bir modelini sa─člar. Do─čru kullan─▒ld─▒─č─▒nda, bu y├Ântemler do─črusal ili┼čkileri tahmin etmek i├žin g├╝├žl├╝ ve g├╝venilir istatistikler sa─člar.

Do─črusal ili┼čkiler ya olumlu ya da olumsuzdur. G├╝nd├╝z s─▒cakl─▒klar─▒ artt─▒─č─▒nda arama ve kurtarma olaylar─▒n─▒n say─▒s─▒n─▒n artt─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yorsan─▒z, ili┼čkinin pozitif oldu─ču s├Âyleyebilirsiniz yani olumlu bir korelasyon vard─▒r. Bu olumlu ili┼čkiyi ifade etmenin bir ba┼čka yolu, g├╝nd├╝z s─▒cakl─▒klar─▒ azald─▒k├ža arama ve kurtarma olaylar─▒n─▒n azald─▒─č─▒n─▒ s├Âylemek olur.E─čer bir alan ├╝zerinde devriye gezen polis memurlar─▒n─▒n say─▒s─▒ artt─▒k├ža su├ž say─▒s─▒n─▒n azald─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yorsan─▒z, ili┼čkinin negatif oldu─ču s├Âyleyebilirsiniz. Bu olumsuz ili┼čkiyi, devriye memurlar─▒n─▒n say─▒s─▒ azald─▒k├ža su├ž say─▒s─▒n─▒n artt─▒─č─▒n─▒ belirterek de ifade edebilirsiniz. A┼ča─č─▒daki grafik, iki de─či┼čken aras─▒nda ili┼čki olmad─▒─č─▒ durumu, olumlu ve olumsuz ili┼čkileri g├Âstermektedir:

Olumlu bir ili┼čkiyi g├Âstermekte(Sol), negatif ili┼čkiyi g├Âstermekte(Orta) ve iki de─či┼čken aras─▒nda ili┼čki olmad─▒─č─▒ g├Âstermekte(Sa─č)

Korelasyon analizleri ve yukar─▒da g├Âsterilen grafikler, iki de─či┼čken aras─▒ndaki ili┼čkinin g├╝c├╝n├╝ test eder. Di─čer yandan regresyon analizleri daha g├╝├žl├╝ bir iddiada bulunur: Bir ya da daha fazla de─či┼čkenin potansiyel olarak ba┼čka bir de─či┼čkendeki pozitif ya da negatif de─či┼čimi destekleme derecesini g├Âstermeye ├žal─▒┼č─▒rlar.

 

Regresyon analizi, ├žok ├že┼čitli uygulamalar i├žin kullan─▒labilir

  • Trafik kazalar─▒n─▒ h─▒z, yol ko┼čullar─▒, hava durumu vb. gibi fonksiyonlarla modellemek, kazalar─▒ azaltmaya y├Ânelik politikalar─▒ bilgilendirmek.
  • Yang─▒n departman─▒n─▒n kat─▒l─▒m derecesi, cevap s├╝resi veya ├Âzellik de─čerleri gibi de─či┼čkenlerin bir fonksiyonu olarak yang─▒ndan kaynaklanan m├╝lk kay─▒plar─▒n─▒n modellenmesi. Yan─▒t s├╝resinin anahtar fakt├Âr oldu─čunu g├Âsterirseniz, daha fazla itfaiye istasyonu olu┼čturman─▒z gerekebilir. Kat─▒l─▒m─▒ anahtar fakt├Âr olarak belirtirseniz, ekipman─▒ ve g├Ârevli ├žal─▒┼čan say─▒s─▒n─▒ artt─▒rman─▒z gerekebilir.

 

Regresyon analizini kullanmak isteyebilece─činiz Temel Senaryolar

  • Temel ama├ž, bir veya daha fazla de─či┼čkendeki de─či┼čimin, di─čer de─či┼čkenleri ortak olarak etkiledi─čini ├Âl├žmektir. ├ľrne─čin nesli t├╝kenmekte olan bir hayvan t├╝r├╝ i├žin beslenme,bar─▒nma,korunma vb. gibi etkilerin hayvan─▒n neslinin t├╝kenmemesi i├žin ortak bir ama├ž do─črultusunda birlikte de─čerlendirilmesidir.
  • Ba┼čka┬áyerlerde veya ileri tarihlerdeki de─čerleri tahmin etmek i├žin baz─▒ de─či┼čkenleri modellemek. Temel ama├ž, hem tutarl─▒ hem de do─čru olan bir tahmin modeli olu┼čturmakt─▒r. ├ľrne─čin n├╝fus art─▒┼č─▒ verilerine g├Âre gelecek y─▒l elektrik t├╝ketimi ne kadar olacak? gibi de─čerlendirmeleri ve ara┼čt─▒rmalar─▒ regresyon analizleri ile yapabilirsiniz.
  • Bir di─čer neden aralar─▒nda do─črudan ba─člant─▒ veya ili┼čki olmayan de─či┼čkenlerin birlikte de─čerlendirilip de─čerlendirilemeyece─činin belirlenmesidir. ├ľrne─čin h─▒rs─▒zl─▒k su├žlar─▒n─▒n b├Âlgesel de─čerlendirmede Ya┼čl─▒ ve Kad─▒n n├╝fusunun fazla oldu─ču yerlerde ger├žekle┼čmesi. H─▒rs─▒zlar─▒n uyu┼čturucu kullan─▒p kullanmamas─▒, uyu┼čturucu temin edebilmek i├žin h─▒rs─▒zl─▒─ča ba┼čvurmas─▒ gibi de─či┼čkenlerin de─čerlendirilmesi i├žin regresyon analizlerini kullanabilirsiniz.

 

 

├ľnceki Yaz─▒
ArcMap Kartografik G├Âsterim Yetenekleri ile ─░leri D├╝zey Sembol Y├Ânetimi
Yaz─▒y─▒ g├Âr├╝nt├╝le
Sonraki Yaz─▒
ArcGIS Monitor ile Kurumsal Uygulamalar─▒n─▒z─▒ Etkin Bir ┼×ekilde Y├Ânetin
Yaz─▒y─▒ g├Âr├╝nt├╝le