ArcGIS API for JavaScript ile Web Uygulamaları – 9 Efektler

Efektler

Efektler harita üzerinde gösterimi yapılan objelerde görsel olarak daha fazla bilgi aktarımı için kullanılmaktadır. Görsel efektler sayesinde gösterimi yapılan bilgi daha dikkat çekici ve göze hoş görünümü sağlanabilir.

Desteklenen efektler: “bloom”, “blur”, “brightness”, “contrast”, “drop-shadow”, “grayscale”, “hue-rotate”, “invert”, “opacity”, “saturate” ve “sepia”.

Efekt kullanımı tek bir metin olarak belirleyebileceğiniz gibi farklı ölçek değerlerine göre farklı efektler ile filtreleme yapılarak da gerçekleştirilebilmektir.

Metin olarak kullanım durumunda tüm ölçeklerde efekt uygulanır:

layer.effect = "brightness(5) hue-rotate(270deg) contrast(200%)";

Farklı ölçeklerde ve filtre uygulayarak kullanım şekli:

layerView.effect = {
  filter: featureFilter,
  includedEffect: [
    {
    scale: 36978595, // düşük ölçekte
    value: "drop-shadow(3px, 3px, 4px) brightness(400%)",
   },
   {
    scale: 18489297, // orta ölçekte scale
    value: "drop-shadow(2px, 2px, 3px) brightness(200%)",
   },
   {
    scale: 4622324, // geniş ölçekte
    value: "drop-shadow(1px, 1px, 2px)",
   }
  ],
  // tüm ölçeklerde uygulanır
  excludedEffect: "brightness(80%)"
};

Adımlar

  1. Bilgisayarınızda öncelikle bir web sunucusu bulunmalı. Bu web sunucusunda bir HTML dosyası barındırın ve herhangi bir metin editörü dosyayı açınız.
  2. Önceki blog yazılarımızdan HTML şablonu kopyalayınız.

Harita üzerinde Türkiye illeri objelerine basıldığında, her basım olayından sonra sadece ilgili basılan objeye efekt uygulanmasını gerçekleştireceğiz.

Resimde görüldüğü gibi her il kendi geometri sınırları doğrultusunda ayrı ayrı görüntülenmektedir.

Uygulayacağımız efekt sayesinde basılan objenin görselini öne çıkarmış oluyoruz efekt kullanılarak.

Efekt kullanımına ait HTML kodu aşağıda belirtilmiştir.

<html>
<head>
    <meta charset="utf-8">
    <meta name="viewport" content="initial-scale=1, maximum-scale=1, user-scalable=no">
    <title>ArcGIS JavaScript API Örnekleri: Efektler</title>
    <style>
        html,
        body,
        #haritaBlogu {
            padding: 0;
            margin: 0;
            height: 100%;
            width: 100%;
        }
    </style>
    <link rel="stylesheet" href="https://js.arcgis.com/4.20/esri/themes/light/main.css">
    <script src="https://js.arcgis.com/4.20/"></script>
    <script>
        require([
            "esri/config",
            "esri/Map",
            "esri/views/MapView",
            "esri/Graphic",
            "esri/layers/FeatureLayer",
            "esri/layers/GraphicsLayer",
            "esri/renderers/SimpleRenderer",
            "esri/symbols/SimpleFillSymbol",
            "esri/Color",
        ], function (esriConfig, Map, MapView, Graphic, FeatureLayer, GraphicsLayer, SimpleRenderer, SimpleFillSymbol, Color) {
            (async () => {
                esriConfig.apiKey = "XXX"
                let animation;
                const countryGraphicsLayer = new GraphicsLayer({
                    blendMode: "destination-in",
                    effect: "bloom(200%)"
                });
                const symbol = {
                    type: "simple-fill",
                    color: "white",
                    outline: null
                };
                const fLayer = new FeatureLayer({
                    popupEnabled: false,
                    portalItem: {
                        id: "XXX" // Türkiye verisine ait Portal içeriği
                    },
                    outFields: ["OBJECTID"],
                    minScale: 0,
                    maxScale: 0,
                    renderer: new SimpleRenderer({
                        symbol: new SimpleFillSymbol({
                            color: new Color("rgb(255,200,81)"),
                            outline: {
                                style: "solid",
                                width: 1,
                                color: new Color("rgb(249,168,0")
                            }
                        })
                    }),
                    effect: "grayscale(0.3) drop-shadow(0px 7px 20px gray)"
                });
                var map = new Map({
                    basemap:
                    {
                        baseLayers: [
                            fLayer
                        ]
                    },
                });
                var view = new MapView({
                    container: "haritaBlogu",
                    map: map,
                    center: [35, 39], // boylam, enlem
                    zoom: 7
                });
                var layerView = await view.whenLayerView(fLayer);
                view.on("pointer-down", function (event) {
                    const opts = {
                        include: fLayer
                    }
                    view.hitTest(event, opts).then(function (response) {
                        if (response.results.length) {
                            const graphic = response.results[0].graphic;
                            layerView.effect = {
                                filter: {
                                    objectIds: [response.results[0].graphic.attributes.OBJECTID]
                                },
                                includedEffect: [
                                    {
                                        scale: 36978595, // küçük ölçekte
                                        value: "drop-shadow(4px, 4px, 4px) brightness(400%)",
                                    },
                                    {
                                        scale: 18489297, // orta ölçekte
                                        value: "drop-shadow(3px, 3px, 3px) brightness(200%)",
                                    },
                                    {
                                        scale: 4622324, // büyük ölçekte
                                        value: "drop-shadow(2px, 2px, 2px, red)",
                                    }
                                ],
                                // tüm ölçeklerde geçerli
                                excludedEffect: "blur(8px) brightness(1.2) grayscale(0.8)"
                            };
                        }
                    });
                });
            })();
        });
    </script>
</head>
<body>
    <div id="haritaBlogu"></div>
</body>
</html>

ArcGIS JavaScript API ile yazılmış diğer örnekleri incelemek için linke tıklayınız.

İleri düzey ArcGIS Developer eğitimleri,atölye çalışmaları ve yol gösterme hizmetleri için Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi ile irtibata geçiniz.

Esri Türkiye 2021

Portal for ArcGIS Güvenlik Güncellemesi 2021 1 Yaması

Esri, 10.9, 10.8.1, 10.8, 10.7.1, 10.6.1 ve 10.6 sürümlerinde yakın zamanda tanımlanan bir dizi güvenlik açığını çözen ArcGIS Security 2021 Güncelleme 1 Yaması için Portal’ı yayımladı. Tüm güvenlik yamalarında olduğu gibi, tüm sistem yöneticilerini ilk fırsatta ilgili sistemlere güvenlik güncellemelerini yüklemelerini tavsiye ediyoruz.

Portal for ArcGIS Security 2021 Güncelleme 1 Yaması bir yüksek önem derecesine sahip güvenlik açığına ve iki orta önem düzeyine sahip güvenlik açığına yöneliktir.

Bu güvenlik açığı riskini daha iyi değerlendirmelerini sağlamak için Ortak Güvenlik Açığı Puanlama Sistemi (CVSS) puanları sağlıyoruz. Resmi bir yamanın kullanılabilirliğini yansıtmak için hem temel puan hem de değiştirilmiş zamansal puan sağlanmıştır.

Bu metriklerin tanımı hakkında daha fazla bilgi için Ortak Güvenlik Açığı Puanlama Sistemine (Common Vulnerability Scoring System) bakın.

Bu yamada düzeltilen güvenlik açıkları şunları içerir: 

  • Esri Portal for ArcGIS 10.9 ve önceki sürümlerinde kuruluşa özel oturum açmalarda, kimliği doğrulanmış uzak bir saldırganın başka bir hesabın kimliğine bürünmesine izin verebilecek bir ayrıcalık yükseltme güvenlik açığı vardır.

Ortak Güvenlik Açığı Puanlama Sistemi (CVSS v3.1) Ayrıntıları

  • 8 Temel Puan, 8.4 Geçici Puan
  • Düzeltme Düzeyi: Resmi Düzeltme Mevcut
  • Güven Bildirimi: Esri tarafından onaylandı.

CVSS Vektor: #CVSS:3.1/AV:N/AC:L/PR:L/UI:N/S:U/C:H/I:H/A:H/RL:O/RC:C

Hafifletici unsurlar

  • ArcGIS Kuruluşa Özgü Oturum Açma SSS’inde belgelendiği gibi SAML’ye özgü en iyi güvenlik uygulamalarını uygulayın
  • Kuruluşa Özel Girişlerin geçici olarak devre dışı bırakılması (Önerilmez)

 

Esri Portal for ArcGIS sürüm 10.9 ve önceki sürümlerinde yansıtılan Siteler Arası Komut Dosyası (XSS) güvenlik açığı, uzaktaki bir saldırganın kullanıcıyı, kullanıcının tarayıcısında rastgele JavaScript kodu çalıştırabilecek hazırlanmış bir bağlantıyı tıklamaya ikna etmesine olanak verebilir.

Ortak Güvenlik Açığı Puanlama Sistemi (CVSS v3.1) Ayrıntıları

  • 1 Temel Puan, 5.8 Geçici Puan
  • Düzeltme Düzeyi: Resmi Düzeltme Mevcut
  • Güven Bildirimi: Esri tarafından onaylandı.

CVSS Vektor: #CVSS:3.1/AV:N/AC:L/PR:N/UI:R/S:C/C:L/I:L/A:N/RL:O/RC:C

Güvenlik Açığı Ayrıntıları

Cross Site Scripting (XXS) CWE-79 – CVSS 5.8

  • Esri Portal for ArcGIS sürüm 10.9 ve daha düşük sürümlerinde depolanan Siteler Arası Komut Dosyası (XSS) güvenlik açığı, uzaktaki bir saldırganın kullanıcıyı, kullanıcının tarayıcısında rasgele JavaScript kodu çalıştırabilecek hazırlanmış bir bağlantıyı tıklamaya ikna etmesine olanak verebilir.

Ortak Güvenlik Açığı Puanlama Sistemi (CVSS v3.1) Ayrıntıları

  • 4 Temel Puan, 5.2 Geçici Puan
  • Düzeltme Düzeyi: Resmi Düzeltme Mevcut
  • Güven Bildirimi: Esri tarafından onaylandı.

CVSS Vektor: #CVSS:3.1/AV:N/AC:L/PR:L/UI:R/S:C/C:L/I:L/A:N/RL:O/RC:C

Ek Notlar;

Bu yama, ArcGIS Enterprise’ın şu anda desteklenen sürümlerinde (10.6, 10.6.1, 10.7.1, 10.8, 10.8.1 ve 10.9) çalışan tüm müşteriler için şiddetle tavsiye edilmektedir.

Hem müşteriler hem de Esri için yama sürecini kolaylaştırmaya yardımcı olacak yeni bir yaklaşım olarak bu yama, ArcGIS Enterprise’ın Portal for ArcGIS bileşeninin gelecekteki yamaları için bir ön koşul olacaktır. Sonuç olarak, bu yama Windows sistemlerine uygulandıktan sonra kaldırılamaz. Yama Linux sistemlerinde kaldırılabilse de, gelecekte yamaların istendiği durumlarda tekrar yüklenmesi gerekecektir.

Bu, aynı zamanda, bu yamanın, daha önce bireysel sürümler için oluşturulmuş ve yayınlanmış tüm düzeltmelerin ve yamaların toplamı olduğu anlamına gelir.

Bu yeni yama ile kullanımdan kaldırılan eski yamalar artık yama bildirim aracında görünmeyecektir. Bazı eski Portal for ArcGIS yamaları, bu yamalar içinde toplanmadıkları ve dolayısıyla ayrı olarak kurulmaları gerektiği durumlarda listelenmeye devam edecektir.

Detaylı bilgi için Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi ile irtibata geçiniz.

Esri Türkiye 2021

ArcGIS Business Analyst Enterprise Artık Linux’ta

 

ArcGIS Business Analyst Enterprise’ın 10.9 sürümünün heyecan verici yeni bir özelliği, sistemi Linux’a kurma yeteneğidir. Bu, Linux ile ilgilenen veya mevcut Linux altyapılarına sahip olan ve BA Enterprise ile çalışmaya başlamak isteyen kullanıcılar için büyük bir fırsat.

Çalışmada, öncelikle BA Enterprise’da demografik PDF raporlarının oluşturulma şeklini yeniden tasarlamaya odaklanıldı.

Özetle, PDF’leri oluşturan motor orijinal olarak .NET’te yazılmıştı ve Windows’ta çalışması gerekiyordu. Bu motor, herhangi bir platformda çalışabilen yeni bir JavaScript bileşeni ile değiştirildi.

Kurmak ve Çalıştırmak

Sistemin nasıl yapılandırıldığına dair üst düzey bir genel bakış sağlayacağız. Kurulum klavuzuna buradan ulaşabilirsiniz. Genel bakış çerçevesinde ArcGIS Enterprise 10.9’un (Linux) temel dağıtımının zaten mevcut olduğu varsayılmalıdır. Lisanslama ve tedarik etme veya coğrafi kodlama ve yönlendirme gibi diğer konum hizmetlerinin oluşturulması gibi diğer idari görevler burada kapsanmamaktadır. Bu yazıda ArcGIS GeoEnrichment sunucusu ve ArcGIS Business Analyst Web uygulaması için iki ana kurulumu ve deneyimin Windows’tan nasıl farklı olduğunu vurgulanacaktır.

 

ArcGIS GeoEnrichment Server

GeoEnrichment Server, ArcGIS Server’ın bir uzantısıdır ve barındırma sunucusundan ayrı bir federe sunucu gerektirir. Yazılım kurulumunu çalıştırdıktan sonra, servisleri oluşturmak ve veri tabanına veri yüklemek için izlenecek bazı kurulum sonrası adımlar vardır. Bu adımlar, sihirbaz tarafından yönlendirilen bir deneyim kullanılarak bir GUI modunda veya konsolda yapılabilir.

Yükleme sonrası

GUI seçeneği, Windows kurulumunda kullanılan sihirbazların aynısını sağlar, ancak Linux kullanıcıları ayrıca komut satırı arabirim seçeneğine sahip olmanın avantajını da sağlar. Özellik eşdeğerliği için gelecekteki bir sürümde Windows kurulumu için bir komut satırı arabirimi eklenmesi planlanmaktadır.

Ortam Oluşturma

Sunucu ortamının oluşturulması, Ortamı Yönet aracıyla (Manage Environment tool) konsol modunda gerçekleştirilebilir. Bu araç GeoEnrichment hizmetini yayınlar ve bir sonraki adımda veri yükleyeceğimiz boş bir veritabanı oluşturur. Bu aracın parametrelerine bir göz atın. Örneğin kullanım, lütfen kurulum kılavuzuna bakın.

Sunucu ortamının oluşturulması, sağlanan bir sihirbazla GUI modunda da gerçekleştirilebilir. Sihirbaz, bunları konsola girmek yerine bir kullanıcı adı ve parola ve veri yükleme dizini sağlama adımlarını yürütür.

Veri ekleme

Ortam oluşturulduktan sonraki adım, verileri yüklemektir. Bu görev, ManageData.sh kullanılarak konsolda veya GUI modunda da yapılabilir. Konsol modundaki araç için parametreler ve örnek kullanım için lütfen kurulum kılavuzuna bakın.

ArcGIS Business Analyst Web app

BA web uygulaması, kurumsal portal ile makineye yüklenebilir. Kurulum çok basittir ve BAWebApp-Setup.sh betiği ile çalıştırılır. Kurulum için ek parametre gerekmez, örneğin:

Ve işimiz bitti! BA web uygulamasında oturum açalım ve analiz ve iş akışları için örnek verileri kontrol edebilirsiniz.

Detaylı bilgi için Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi ile irtibata geçiniz.

Esri Türkiye 2021

AEC Web Uygulamaları Serisi – 2

AEC firmaları, projeler yoluyla sonuçları müşterilere ulaştırır. Bu bağlamda projeler ile ilgili ilerleyişi takip edebilme, öncesi ve sonrası arasındaki farkı sunabilme, projenin sağlayacağı faydanın aktarılabilmesi gibi süreçler çok önemlidir.

Daha önceki AEC Web Uygulamaları Serisi – 1 yazımda oluşturduğum 2 adet örnek uygulamayı incelemiştik. Bu uygulamalar, 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı ve Bina Keşif Uygulamasıydı. Bu uygulamaların ikisinde de BIM verilerinin gösterimi ve bazı ek fonksiyonlar ile kullanıcıların bu veriler ile etkileşim içinde olabileceği senaryolar oluşturmuştuk. BIM içeriklerinin gösterimine ek olarak bu fonksiyonların uygulamalar içinde konumlandırılması kullanıcıların yanlızca BIM verilerini incelemesini değil bu uygulamalar ile etkileşim kurmalarını sağlamaktadır. Örneğin bir önceki blog yazımdaki 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı uygulamasını ele alalım. Yeni inşa edilecek bir alandaki değişikleri halka üç boyutlu olarak sunmak, kullanıcı açısından bakıldığında yetersizdir. Fakat yeni inşa edilecek alanla ilgili değişiklikleri sunmanın yanı sıra bu değişikliklerin insanlar için uygun olup olmadığı ile ilgili bilgiyi de bir anket ile konum tabanlı olarak toplayabiliriz.

Bu blog yazısında da daha önce oluşturmuş olduğum iki adet örnek uygulamayı inceleyeceğiz. Bu uygulamalar inşaat ve proje yönetim süreçlerinde kullanılabilecek, tamamen örnek verilerden oluşturduğum uygulamalar.

*Uygulama geliştirme arayüzü olarak ArcGIS Experience Builder’ı kullandım. Buna ek olarak uygulamalara fonksiyon katmaları için ArcGIS Survey 123, ArcGIS Dashboards, ArcGIS Web AppBuilder gibi uygulamalar da kullanıldı.

Örnek Uygulamalar

İnşaat Yönetim Uygulaması

Bu uygulamayı bir senaryo üzerinde maddeler halinde inceleyelim. Örneğin mevcutta devam eden bir inşaat projesi bulunuyor ve yönetici bu proje üzerinde;

  • İnşaat genel ilerleme durumunu
  • Süreçlerle ilgili ilerleme durumunu, örneğin tüm binadaki kaba sıva henüz %60
  • Katlar ile ilgili ilerleme, hangi katta şuan hangi çalışma yapılıyor
  • Odalar ile ilgili ilerleme, hangi odada mevcutta kim ne iş yapıyor
  • Maliyet ile ilgili dökümler, ekipman için ne kadar harcanmış veya işçiler için ne kadar para harcanmış
  • Ekipmanlar ile ilgili güncellemeler, örneğin hangi iş makinası ne durumda

gibi süreçleri yönetici takip edebilsin.İlk olarak uygulamanın anasayfa görünümünü tasarlayalım. Anasayfa’da proje ile ilgili bilgiler, 3D model, katlar arasında geçiş yapılabilecek bir kat aracı, maliyet ile ilgili bilgiler, ilerleme ile ilgili bilgiler olsun.

İnşaat Yönetim Uygulaması Anasayfası

Anasayfa tasarımını tamamladıktan sonra iç kısımda bulunacak sayfaları tasarlayabiliriz. İnşaat yönetim uygulamasında iç kısımlarda oda bazında ilerlemenin görüntülenmesi ve hangi odada kimin çalıştığı gibi özellikleri konumlandırabiliriz.

İnşaat Yönetim Uygulaması Oda Bazında İlerleme ve Hangi Odada Kimin Çalıştığının Gösterimi

Odalar kısmında hangi odada hangi işlemin yapıldığını görüntüleyebilmekteyiz. Örneğin yukarıdaki görselde Laboratory 1 odasında duvarların örülmesi işlemi devam etmekte. Kaba sıva, ince sıva ve duvarların boyanması işlemlerinin henüz başlamadığını görüntüleyebilmekteyiz. Bu ekranda ek olarak kimin çalıştığını görüntüleyebileceğimiz bir açılır pencereyi de konumlandırabiliriz.

Hangi Odada Şuan Kimlerin Aktif Olarak Çalıştığının Gösterimi

Oda bazında çalışanların gösterimi, ilerleyişin takip edilmesi ve çalışanların şuanda ne işi yaptığının görüntülenmesi uygulamaya eklenebilecek önemli bir özelliktir. Uygulamanın yönetici tarafına isterlere göre çok fazla fonksiyon eklenebilir.

Sonraki aşamada ise asıl önemli nokta bu verilerin güncellenmesi, çünkü anasayfada bulunan maliyet dökümü, inşaat ile ilgili ilerleme, odalar ile ilgili bilgiler aslında bir veri tabanı üzerinden yönetilmektedir. Şimdi ise sahada bu güncellemeleri yapacak kişi için gerekli olan uygulamayı tasarlayalım. Bu uygulama birden fazla kişi için veri girişi yapılacak şekilde tasarlanabilir. Örneğin bir kişi odalarda kimlerin çalıştığını güncelleyebilmesi gerekirken diğer bir çalışan inşaat için gerekli olan kumun fişini ve fiyatını maliyet kısmına ekleyebilir. Veri tabanında yapılan güncellemeler kimin o veriyi oluşturduğunu ve güncellediğini de tuttuğu için karmaşıklığı da ortadan kaldıracaktır.

İnşaat Takip Uygulaması Veri Giriş Ekranı

Örneğin operatör sahadan oda ile ilgili duvarların örülmesi işlemini tamamlandıya çekerek kaba sıva çalışmasının başladığını açılır menüler ile veri tabanına girebilmektedir. İnşaat yönetim ekranında yönetici bu güncellemeyi direkt olarak  görüntüleyebilmektedir, çünkü tüm süreç aynı veri üzerinden ilerlemektedir. Aynı şekilde anasayfa da bulunan maliyet dökümü kısmında başka bir operatör alınan bir hizmeti veya materyali aynı bu ekran üzerinden girebilmektedir.

Çalışmaya ait video kaydı için buraya tıklayabilirsiniz.

Proje Takip Uygulaması

Bu örnek uygulamada devam eden bütün projeleri görüntüleyebilmek, projeden kimin sorumlu olduğu, kaç kişinin o projede çalıştığı, ilerlemeleri, maliyetleri inceleyebilmek için tasarlayalım. Bir önceki uygulamada olduğu gibi tasarım süreçlerinde kendi marka yüzümüzü yansıtabilir özgür bir tasarım gerçekleştirebiliriz.

Bu örnekte bir giriş sayfası tasarlayalım. Giriş sayfasında devam eden projelerin ve tamamlanan projelerin sayısını görebileceği şekilde tasarlayalım. Anasayfanın üst kısmına ise kullanıcının sayfalar arasında gezinme yapabileceği bir menü tasarımı yapalım.

Proje Takip Uygulaması Anasayfa

Bu web uygulamasının iç kısımdaki sayfalarında projeler ile ilgili detayların görebileceği şekilde tasarlayalım. Örneğin mevcutta devam eden projelerin 3D olarak görüntüleyeceği için projeye ait 3D modeli projeye ait ilerlemeyi, maliyeti ve çalışanları anasayfaya ekleyelim.

Proje Takip Uygulaması / Devam Eden Projeler

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ortamlarında Revit modellerini üç boyutlu olarak paylaşarak bu uygulamaları sizler de oluşturabilirsiniz. Bu blog serisinde BIM-GIS entegrasyonunu etkin bir şekilde kullanımı ile ilgili örnekleri kapsayan blog yazılarına yeni uygulamalar ile devam edeceğiz.

Esri Türkiye 2021

3D Sahne Katmanları

ArcGIS Platformunu kullanarak üç boyutlu içeriklerin oluşturulması, yönetilmesi, depolanması ve paylaşılması gibi süreçleri gerçekleştirebilmekteyiz. Örneğin ArcGIS CityEngine, ArcGIS Pro veya ArcGIS Drone2Map kullanarak üç boyutlu modeller oluşturabiliriz, ardından bu içerikleri verinin türüne göre bir GDB içerisinde veya bir sahne katmanı paketine dönüştürerek saklayabiliriz. Bir sonraki aşamada, üç boyutlu içerikleri web ortamında paylaşılarak web sahnelerinin ve web uygulamalarının oluşturulması bulunmaktadır.

Bu blog yazımda üç boyutlu içeriklerin web ortamında paylaşılması tarafında kullanılan Sahne Katmanlarından bahsedeceğim. Bu katmanlar, tek bir sahnede çok fazla miktarda üç boyutlu verinin görüntülenebilmesi için optimize edilmiş katman türleridir. Örneğin havadan çekilen fotoğraflardan üretilmiş bir nokta bulutu verimiz var ve biz bu veriyi kullanarak bir web tabanlı uygulama oluşturmak istiyoruz. Nokta bulutu verisini “.las” uzantısı ile ArcGIS Pro da görüntüledikten sonra bir sahne katmanı olarak web ortamında paylaşarak bir web sahnesinde görüntüleyebiliriz. Sonrasında web tabanlı uygulamamızı oluşturabiliriz.

Sahne katmanları 5 veri türünü desteklemektedir. Bu veri türlerini madde madde inceleyecek olursak.

3D Object Scene Layer

Bu sahne katmanı üç boyutlu olarak modellenen bina gibi nesnelerin paylaşılması için kullanılmaktadır. Genellikle büyük şehir modellerinin paylaşılması için kullanılır. Örneğin tüm Ankara’yı 3B olarak web tabanlı bir uygulama ile görüntülenebilmesini sağlamak istiyoruz. Bu noktada elimizdeki bina modellerini bir 3D Object Scene Layer paketine çevirerek ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise ortamında üç boyutlu bir web sahnesinde görüntüleyebiliriz. Paylaşılan bu 3B modeller içeriğe bağlı olarak dokularla veya renk sembolleri ile görüntülenebilmektedir.

3D Object Scene Layer Package

Building Scene Layer

Bu sahne katmanı BIM verilerini ArcGIS platformunda paylaşmamıza olanak sağlamaktadır. Ek olarak BIM modellerinin görüntülenmesi kısmında modeldeki katlar arasında geçiş yapılabilmesini sağlayan ek özellikler sağlamaktadır. Örneğin elimizde bir kütüphaneye ait BIM verisi bulunuyor. Biz bu veriden bir 3B web uygulaması oluşturmak istiyoruz. Uygulamada kullanıcılar 3B olarak modeli görüntüleyebilsin, katlar arasında geçişler yapabilsin, çalışma odalarını görüntüleyebilsin gibi özellikler eklemek istiyoruz. Bu bağlamda elimizde bulunan BIM modelini Building Scene Layer olarak paylaşarak uygulamayı oluşturmak için ilk adımı atabiliriz.

Building Scene Layer

Integrated Mesh Scene Layer

Mesh dosyaları tek bir modelden oluşan 3B verilerdir. Örneğin ArcGIS Drone2Map yazılımında havadan çekilen fotoğraflardan üretilen 3B Mesh Dosyası buna bir örnektir. Mesh dosyaları genel olarak dronelar ile üretilen 3B modellerdir. Integrated Mesh Scene Layer ile bu mesh dosyalarını bir web sahnesinde görüntüleyebilmekteyiz.

Integrated Mesh Scene Layer

Point Cloud Scene Layer

Bu sahne katmanı büyük hacimli, sembolojisi yapılmış ve filtrelenmiş nokta bulutu verilerinin görüntülenmesini sağlar. Lidar dahil olmak üzere birçok türde sensör verisinden elde edilen verilerin görüntülenmesi ve paylaşılması için optimize edilmiştir. Bu sahne katmanları 3B nokta bulutu içeriğinin paylaşılmasını sağlamaktadır

Point Cloud Scene Layer

Point Scene Layer

Büyük miktarda nokta verisinin web ortamında paylaşılması için kullanılan sahne katmanıdır. Örneğin çalışma alanında bulunan 10000 ağacı web sahnesinde görselleştirmek istiyoruz. Bu ister için Point Scene Layer kullanılabilmektedir.

Point Scene Layer

 

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ortamında paylaşılan bu sahne katmanları, üç boyutlu coğrafi içerikleri paylaşmak için kullanılan bir OGC* standardı olan I3S verilerinin katmanlarıdır.  I3S bir web servisi olarak çalışıyor ve .sahne katmanları bu web yayınının kaynak formatıdır.

Esri Türkiye 2021

ArcGIS Survey123 Akıllı Kamera: Makine Öğrenimi ile Veri Toplama

Makine öğrenimi ile saha çalışması iş akışlarınızı geliştirebilirsiniz. Mobil cihazınızda ArcGIS Survey123 akıllı kamera yeteneğini kullanarak  sahadayken ve ağ bağlantınız olmadığı durumlarda bile görüntü sınıflandırma modelini kullanabilirsiniz.

Bir Learn ArcGIS dersi olan Trafik İşaretlerini Tanımlamak için Bir Model Eğitme, sahada kullanmak için bir görüntü sınıflandırma modelinin nasıl oluşturulacağını ve kullanılacağını gösterir.

İlk olarak, ArcGIS Survey123 kullanılarak çekilmiş temsili eğitim görüntüleri koleksiyonu elde edilecektir. Ardından, ArcGIS Notebooks ile bir modeli eğitmek için görüntüler kullanılacaktır. Gerekli model dosyaları oluşturulduktan sonra bunlar, modelin tahminlerini test etmek ve form görüntülerini sınıflandırmak için ArcGIS Survey123 Akıllı Kamera ile birlikte kullanılacaktır.

Bir görüntü sınıflandırma modeli oluşturmak için, modelin tanıması gereken her bir detay sınıfını tanımlayan geniş bir görüntü koleksiyonuna ihtiyaç vardır. İki sınıf tanımlanacaktır:

  1. Dur İşaretleri
  2. Hız İşaretleri

Trafik işaretleri için her sınıftan yaklaşık 200 görüntü olmalıdır. Her görüntünün benzersiz bir trafik işareti olması gerekmez, ancak bunların en az yüzde 20’si benzersiz olmalıdır. Aynı işaretin birden fazla fotoğrafı (farklı aydınlatma, açı ve nesneye uzaklık ile) kabul edilebilir. Çeşitli aydınlatma, açı ve nesne fotoğraflarına olan mesafe modeli geliştirir, bu da daha iyi doğruluk, daha yüksek güven ve tahminin kabulü ile sonuçlanır.

İlk olarak, ArcGIS Survey123 Connect’i kullanarak bir görüntünün işaret türünün girilebildiği bir form oluşturulacaktır.

“Trafik İşareti Görüntüsü” sorusu, form kullanıcılarının mobil cihazlarını kullanarak görüntü eklemelerine olanak tanıyan bir kamera düğmesi içerir. Model tarafından ArcGIS Survey123 akıllı kamera işlevi ile kullanılacak görüntüleri toplamak için bu form kullanılacaktır.

Böylece görüntü sınıflandırma modelini eğitmek için kullanılabilecek görüntüleri toplamak üzere bir form oluşturulmuş oldu.

Ardından, bir görüntü sınıflandırma modeli oluşturmak için ArcGIS Notebooks kullanılacaktır. Gelişmiş GPU yeteneğine sahip bir Notebook oluşturulacaktır.

Notebook başarıyla yürütüldüğünde, bir dosya paketi oluşturulur. Test formunuza dahil etmek için bu dosyalar indirilecektir.

Ardından, hız ve dur işaretlerini belirlemek için ArcGIS Survey123 Akıllı Kamera yeteneğini içeren bir forma görüntü sınıflandırma model dosyaları eklenecektir.

İlk olarak, ArcGIS Survey123 Connect’i kullanarak görüntüleri hız veya dur işaretleri olarak sınıflandıracak ve model dosyalarını kullanacak olan bir form oluşturulacaktır. ArcGIS Online’da SignImageClassificationModelTesting ögesi indirilir.

Not: ArcGIS Notebooks kullanarak model dosyaları oluşturulduysa, bunlar oluşturulan forma dahil edilecektir. Model dosyaları yoksa kullanım için örnek model dosyaları koleksiyonu indirilebilir.

İndirilen SignImageClassificationModelTesting ögesi ArcGIS Survey123 Connect ile açılır.

ArcGIS Survey123 Connect üzerinden oluşturulan formun dosyalarına gidilerek daha önce oluşturulan veya indirilen modeller eklenir.

Oluşturulan form artık aşağıdaki özelliklere sahiptir:

  • “Trafik İşareti Görüntüsü” sorusundaki kamera düğmesi, ArcGIS Survey123’deki normal kamera düğmesinden farklı görünmektedir. Bu, Akıllı Kamera yeteneğinin aktif olduğu anlamına gelmektedir. Çekilen fotoğrafın içeriğini yorumlamak için forma dahil edilen model kullanılacaktır.
  • “Trafik İşareti Türü” sorusu, akıllı kamerayı kullanırken algıladığı işaret türünü otomatik olarak kontrol edecektir.
  • “Doğru mu?” sorusu, kullanıcıların akıllı kameranın başarısını doğrulamasını sağlar.

 

ArcGIS uygulamaları ve güncellemeleriyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.

 Esri Türkiye 2021