AEC Web Uygulamaları Serisi – 2

AEC firmaları, projeler yoluyla sonuçları müşterilere ulaştırır. Bu bağlamda projeler ile ilgili ilerleyişi takip edebilme, öncesi ve sonrası arasındaki farkı sunabilme, projenin sağlayacağı faydanın aktarılabilmesi gibi süreçler çok önemlidir.

Daha önceki AEC Web Uygulamaları Serisi – 1 yazımda oluşturduğum 2 adet örnek uygulamayı incelemiştik. Bu uygulamalar, 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı ve Bina Keşif Uygulamasıydı. Bu uygulamaların ikisinde de BIM verilerinin gösterimi ve bazı ek fonksiyonlar ile kullanıcıların bu veriler ile etkileşim içinde olabileceği senaryolar oluşturmuştuk. BIM içeriklerinin gösterimine ek olarak bu fonksiyonların uygulamalar içinde konumlandırılması kullanıcıların yanlızca BIM verilerini incelemesini değil bu uygulamalar ile etkileşim kurmalarını sağlamaktadır. Örneğin bir önceki blog yazımdaki 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı uygulamasını ele alalım. Yeni inşa edilecek bir alandaki değişikleri halka üç boyutlu olarak sunmak, kullanıcı açısından bakıldığında yetersizdir. Fakat yeni inşa edilecek alanla ilgili değişiklikleri sunmanın yanı sıra bu değişikliklerin insanlar için uygun olup olmadığı ile ilgili bilgiyi de bir anket ile konum tabanlı olarak toplayabiliriz.

Bu blog yazısında da daha önce oluşturmuş olduğum iki adet örnek uygulamayı inceleyeceğiz. Bu uygulamalar inşaat ve proje yönetim süreçlerinde kullanılabilecek, tamamen örnek verilerden oluşturduğum uygulamalar.

*Uygulama geliştirme arayüzü olarak ArcGIS Experience Builder’ı kullandım. Buna ek olarak uygulamalara fonksiyon katmaları için ArcGIS Survey 123, ArcGIS Dashboards, ArcGIS Web AppBuilder gibi uygulamalar da kullanıldı.

Örnek Uygulamalar

İnşaat Yönetim Uygulaması

Bu uygulamayı bir senaryo üzerinde maddeler halinde inceleyelim. Örneğin mevcutta devam eden bir inşaat projesi bulunuyor ve yönetici bu proje üzerinde;

  • İnşaat genel ilerleme durumunu
  • Süreçlerle ilgili ilerleme durumunu, örneğin tüm binadaki kaba sıva henüz %60
  • Katlar ile ilgili ilerleme, hangi katta şuan hangi çalışma yapılıyor
  • Odalar ile ilgili ilerleme, hangi odada mevcutta kim ne iş yapıyor
  • Maliyet ile ilgili dökümler, ekipman için ne kadar harcanmış veya işçiler için ne kadar para harcanmış
  • Ekipmanlar ile ilgili güncellemeler, örneğin hangi iş makinası ne durumda

gibi süreçleri yönetici takip edebilsin.İlk olarak uygulamanın anasayfa görünümünü tasarlayalım. Anasayfa’da proje ile ilgili bilgiler, 3D model, katlar arasında geçiş yapılabilecek bir kat aracı, maliyet ile ilgili bilgiler, ilerleme ile ilgili bilgiler olsun.

İnşaat Yönetim Uygulaması Anasayfası

Anasayfa tasarımını tamamladıktan sonra iç kısımda bulunacak sayfaları tasarlayabiliriz. İnşaat yönetim uygulamasında iç kısımlarda oda bazında ilerlemenin görüntülenmesi ve hangi odada kimin çalıştığı gibi özellikleri konumlandırabiliriz.

İnşaat Yönetim Uygulaması Oda Bazında İlerleme ve Hangi Odada Kimin Çalıştığının Gösterimi

Odalar kısmında hangi odada hangi işlemin yapıldığını görüntüleyebilmekteyiz. Örneğin yukarıdaki görselde Laboratory 1 odasında duvarların örülmesi işlemi devam etmekte. Kaba sıva, ince sıva ve duvarların boyanması işlemlerinin henüz başlamadığını görüntüleyebilmekteyiz. Bu ekranda ek olarak kimin çalıştığını görüntüleyebileceğimiz bir açılır pencereyi de konumlandırabiliriz.

Hangi Odada Şuan Kimlerin Aktif Olarak Çalıştığının Gösterimi

Oda bazında çalışanların gösterimi, ilerleyişin takip edilmesi ve çalışanların şuanda ne işi yaptığının görüntülenmesi uygulamaya eklenebilecek önemli bir özelliktir. Uygulamanın yönetici tarafına isterlere göre çok fazla fonksiyon eklenebilir.

Sonraki aşamada ise asıl önemli nokta bu verilerin güncellenmesi, çünkü anasayfada bulunan maliyet dökümü, inşaat ile ilgili ilerleme, odalar ile ilgili bilgiler aslında bir veri tabanı üzerinden yönetilmektedir. Şimdi ise sahada bu güncellemeleri yapacak kişi için gerekli olan uygulamayı tasarlayalım. Bu uygulama birden fazla kişi için veri girişi yapılacak şekilde tasarlanabilir. Örneğin bir kişi odalarda kimlerin çalıştığını güncelleyebilmesi gerekirken diğer bir çalışan inşaat için gerekli olan kumun fişini ve fiyatını maliyet kısmına ekleyebilir. Veri tabanında yapılan güncellemeler kimin o veriyi oluşturduğunu ve güncellediğini de tuttuğu için karmaşıklığı da ortadan kaldıracaktır.

İnşaat Takip Uygulaması Veri Giriş Ekranı

Örneğin operatör sahadan oda ile ilgili duvarların örülmesi işlemini tamamlandıya çekerek kaba sıva çalışmasının başladığını açılır menüler ile veri tabanına girebilmektedir. İnşaat yönetim ekranında yönetici bu güncellemeyi direkt olarak  görüntüleyebilmektedir, çünkü tüm süreç aynı veri üzerinden ilerlemektedir. Aynı şekilde anasayfa da bulunan maliyet dökümü kısmında başka bir operatör alınan bir hizmeti veya materyali aynı bu ekran üzerinden girebilmektedir.

Çalışmaya ait video kaydı için buraya tıklayabilirsiniz.

Proje Takip Uygulaması

Bu örnek uygulamada devam eden bütün projeleri görüntüleyebilmek, projeden kimin sorumlu olduğu, kaç kişinin o projede çalıştığı, ilerlemeleri, maliyetleri inceleyebilmek için tasarlayalım. Bir önceki uygulamada olduğu gibi tasarım süreçlerinde kendi marka yüzümüzü yansıtabilir özgür bir tasarım gerçekleştirebiliriz.

Bu örnekte bir giriş sayfası tasarlayalım. Giriş sayfasında devam eden projelerin ve tamamlanan projelerin sayısını görebileceği şekilde tasarlayalım. Anasayfanın üst kısmına ise kullanıcının sayfalar arasında gezinme yapabileceği bir menü tasarımı yapalım.

Proje Takip Uygulaması Anasayfa

Bu web uygulamasının iç kısımdaki sayfalarında projeler ile ilgili detayların görebileceği şekilde tasarlayalım. Örneğin mevcutta devam eden projelerin 3D olarak görüntüleyeceği için projeye ait 3D modeli projeye ait ilerlemeyi, maliyeti ve çalışanları anasayfaya ekleyelim.

Proje Takip Uygulaması / Devam Eden Projeler

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ortamlarında Revit modellerini üç boyutlu olarak paylaşarak bu uygulamaları sizler de oluşturabilirsiniz. Bu blog serisinde BIM-GIS entegrasyonunu etkin bir şekilde kullanımı ile ilgili örnekleri kapsayan blog yazılarına yeni uygulamalar ile devam edeceğiz.

Esri Türkiye 2021

Utility Network Sekmesini Keşfedin

Utility Network, kullanıcıların ArcGIS’te altyapı ağlarını yönetirken birlikte çalışacağı ana bileşendir. Utility Network, karmaşık altyapı ağlarını modellemek, görselleştirmek, düzenlemek ve analiz etmek için güçlü araçlar sunmaktadır. ArcGIS Utility Network karmaşık altyapı ağlarını modelleme yönetiminin yapılabildiği, modellenen verinin nasıl görselleştirildiği, harita üzerinde diğer varlıklar ile nasıl etkileşim içerisine girdiğine ve bu verilerin organizasyon içerisinde nasıl paylaşıldığına kadar bir bütün olarak çalışır. Daha fazla bilgi için Utility Network Nedir? adlı blog yazımızdan detaylara erişebilirsiniz.

Bu blog yazısında Utility Network ‘ün ArcGIS Pro içerisinde bulunan Utility Network sekmesini ve bu sekme içerisinde bulunan araç takımlarının ne işe yaradıklarını keşfedeceksiniz.

ArcGIS Pro’da yeniyseniz, becerilerinizi geliştirmenize ArcGIS Pro’nun modern yapısından gelen şerit tabanlı mimarisine temel yeterlilik oluşturmanıza yardımcı olması için ArcGIS Pro’ya Geçiş eğitimini inceleyebilirsiniz.

 

Utility Network Sekmesini Keşfedin

ArcGIS Pro’da bir harita açtığınızda, Contents bölmesinde Utility Network katmanları görüntülenir. Kullanmakta olduğunuz veri modeline göre Utility Network grup detay katmanları da aynı şekilde Contents panelinde görüntülenir.
Her grubun komutları ve araçları aşağıdaki tablolarda açıklanmıştır.
Kurumsal bir coğrafi veri tabanında çalışırken, data sekmesindeki komutların bir çoğu servis üzerinden bir Feature Layer eklenerek Utility Network’e erişilmesini gerektirir.
ArcGIS Pro Projesinde Content alanında etkin bir Utility Network verisi bulunduğunda Data sekmesi Utility Network şeridinin gelmesini sağlar. Bu şerit Utility Network iş akışlarını yürütmek için gereken tüm araçları içerir. Contents panelinde Utility Network verisi bulunmadığı taktirde bu şerit açılmaz.
Ağ Diyagramı sekmesinde etkin bir Diyagram açık olduğu zaman görünümü için İçerik bölmesinde seçildiğinde kullanılabilir hale gelir. Bu durumda, ağ diyagramı katmanı bir Utility Network üzerinden geliyor ise Utility Network sekmesi altında Ağ Şeması sekmesi ve menüleri gelir.

 

Ağ Topoloji Grubu (Network Topology Group)

 

 

 

 

 

Topoloji doğrulama ve Terminal bağlantılarını düzenleme araçlarını içerir.

 

Fonksiyon Açıklama
Etkinleştirme Ön Koşulu
Validate Validate aracı ağ topolojisini doğrulamaya yarar.

Bir menüyü görüntülemek için açılır oka tıkladığınızda ağ topolojisini mevcut harita ekranındaki içerikleri doğrula ve Utility Network ağı içerisinde bulunun tüm içeriği kapsayacak şekilde doğrula seçenekleri bulunur.

Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veri tabanları için veri kaynağının bir Feature Servis üzerinden eklenmesi gerekir.
Terminal Paths
Seçili bir detay için geçerli bağlantı yolunu değiştirebileceğiniz araçları açar.
Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir Feature Servis üzerinden eklenmesi gerekir.
Terminal Connections
Bir cihaz (device) noktasal detay katmanı için, hat ile bir terminal arasında bağlantı oluşturmak üzere Terminal Bağlantılarını Değiştir bölmesini açar.
Etkin haritada ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veri tabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

 

Bağlantı Seçenekleri (Associations Group)

 

 

 

 

 

İlişki, bağlantı işlemlerinin yapıldığı düzenleme araçlarını içerir.

 

Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
Modify
Utility Network özniteliklerini arasındaki bağlantı, ek ilişkisi ve kapsama ilişkilerini yönetebileceğiniz İlişkilendirmeleri Modify Associations bölmesini açar.
Etkin haritada ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.
Enter/Exit Containment
Enter Containment— Etkin harita görünümünde kapsama modunu etkinleştirerek, seçilen kapsayıcı detay içeriğine ait detaylar oluşturmanıza olanak tanır.
Exit Containment— Etkin harita görünümünde kapsama modundan çıkar.
    Exit Containment— Etkin bir kapsayıcı düzenleme/kapsama modunda olmalıdır.
    Display Content
    Utility Network detay katmanları için içerik görünürlüğünü kontrol eden görüntü filtresini devre dışı bırakarak kapsayıcı içerik özelliklerini gösterir.
    Show —Varsayılan olarak içerikleri gizler, harita görünümünde görünür.
    Hide —Varsayılan olarak gizlenen içerikler harita görünümünde görünmez.
    Daha detaylı bilgi için içeriğe göz gezdirebilirsiniz.
    View
    Bağlantıları ve yapısal ek ilişkilerini görebilmeniz için İlişkilendirmeleri Görüntüle modunu açar veya kapatır.
    Enable Associations View — Varsayılan olarak gizlenen ilişkilendirmeleri harita görünümünde görünür.
    Disable Associations View — İlişkilendirmeler harita görünümünden gizlenir

     

     

    İzleme Seçenekleri (Tools Group)

     

     

     

     

     

    Utility Network üzerinde ağsal analizlerin yapıldığı, bayrak ve bariyer ekleme seçeneklerinin bulunduğu araçları içerir.

     

    Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
    Set Trace Locations/Clear All

    Utility Network ağındaki başlangıç ​​noktalarını ve engelleri yönetmek için komutlara ve araçlara erişebileceğiniz Trace Locations bölmesini açar. Bu komut aynı zamanda halihazırda ayarlanmış olan tüm başlangıç ​​noktalarını ve engelleri temizlemek için de kullanılabilir.

    Bir menüyü görüntülemek için açılır oku tıklayın ve kullanmak istediğiniz aracı veya komutu seçin.
    Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.
     Utility Network Tool Gallery
    Utility Network ağındaki izleme türlerini listeler.
    İstediğiniz izleme türünü tıklayın. Bu, Geoprocessing bölmesinde İzleme aracını izleme türü ön ayarlarıyla açar.
    • Connected
    • Subnetwork
    • Subnetwork Controllers
    • Upstream
    • Downstream
    • Loops
    • Shortest Path
    • Isolation
    Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

     

    Seçim Seçenekleri (Selections Group)

     

     

     

     

     

    Utility Network üzerinde Diyagram içerisinde bulunan detaylar ve harita ekranında bulunan detaylar arasında seçim işlemlerinin yapıldığı araçları içerir.

     

    Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
    Apply To Diagrams
    Geçerli haritada seçim kümesinde bulunan detayları, projedeki açık olan Diyagrama yayar.
    Seçim setini belirli bir ağ şemasına yaymak istiyorsanız, komutun altındaki açılır oka tıklayın ve listeden seçin.
    Haritada seçilen ve en az bir detay ve açık diyagram mevcut olmalı.
    Apply To Maps
    Geçerli Diyagramdaki seçim kümesinde bulunan detayları, projedeki açık olan haritalara yayar.
    Etkin haritada ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

     

     

    Diyagram & Şematik Seçenekleri (Diagram Group)

     

     

     

     

     

    Utility Network üzerindeki detaylar ile Diyagram üretme, mevcut diagramı güncelleme, Diyagram arama gibi işlemlerinin yapıldığı araçları içerir.

     

    Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
    Find
    Utility Network ağındaki ilgili diyagramları aramanıza izin veren Diyagramları Bul bölmesini açar.
    New
    Seçili olan diyagram şablonuna dayalı olarak bir ağ haritasında seçtiğiniz detayları geçici bir ağ diyagramı oluşturur.
    Bir menüyü görüntülemek için açılır oka tıklayın ve diyagramınızın temel almasını istediğiniz diyagram şablonunu seçin. Diyagram oluşturmaya başlamak için doğrudan istenen şablon öğesine tıklayın.
    Haritada seçilen en az bir detay olmalı ve kayıt edilmemiş veri olmamalıdır.
    Overwrite
    Haritada seçili olan ağ özellikleriyle diyagramın içeriğinin üzerine yazar.
    Birden fazla açık diyagram olduğunda, bu menüyü görüntülemek için açılır oka tıklayın ve üzerine yazmak istediğiniz diyagramı seçin. Sadece bir açık tane diyagram açık olduğunda, doğrudan Overwrite düğmesine tıklayabilirsiniz.
    Kayıt edilmemiş herhangi bir veri olmamalıdır.
    Append
    Haritada seçili olan ağ detaylarını seçilen diyagrama ekler.
    Birden fazla açık diyagram olduğunda, bir menüyü görüntülemek için açılır oka tıklayın ve ağ özelliklerinin eklenmesini istediğiniz diyagramı seçin. Sadece bir diyagram açık olduğunda, doğrudan Append düğmesine tıklayabilirsiniz.
    Kayıt edilmemiş herhangi bir veri olmamalıdır. Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

     

     

    Alt Network Seçenekleri (Subnetwork Group)

     

     

     

     

     

    Sistemde kayıtlı Subnetwork’leri bulmayı, kontrol noktalarını dizayn etmeyi ve listeleme seçeneklerinin olduğu araçları içerir.

     

    Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
    Find
    Alt ağları arayabileceğiniz “Find Subnetworks” bölmesini açar.
    View
    Alt ağları görüntüleyebileceğiniz Alt Ağlar öznitelik tablosunu açar.
    Modify Controller
    Bir detayı source veya sink olarak ekleyebileceğiniz veya silebileceğiniz Alt Ağ Denetleyicisini Değiştir bölmesini açar.
    Etkin haritada ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

     

     

     

     

     

    ArcGIS Pro ile Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler)

    Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler), bir CBS analisti için en yaygın uygulamalardan biridir. Uygunluk modelleyici ile bir nesneyi yerleştirmek veya bir alanı korumak gibi yer seçim kararlarınızda en iyi konumu belirlemek için kullanılabilirsiniz. Örneğin bir alışveriş merkezi, konut geliştirme veya kayak merkezi inşa etmek için en iyi yeri belirlemede uygunluk modeli kullanabilirsiniz. Parklar, nesli tükenmekte olan yaşam habitatı veya taşkın kontrolü için en iyi alanların saptanması için de kullanılabilir.

    Uygunluk modeli oluşturmak, doğrusal olmayan yinelemeli bir süreçtir. Bundan dolayı uygunluk modelinde adımları sırayla izlemeniz gerekmez. Bunun yerine, ileri geri, yinelemeli bir karar verme süreci ile analizini gerçekleştirebilirsiniz.

    Bir uygunluk modelini beş adımda oluşturabiliriz:

    1. Kriter verilerini belirleme ve hazırlama
    2. Uygunluk modeli oluşturma
    3. Her bir kriterin değerlerini ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürme
    4. Birbirine göre ağırlık kriterleri belirleme ve bunları birleştirerek bir uygunluk haritası oluşturma
    5. Uygun alanların seçilmesi

    1. Kriter verilerini belirleme ve hazırlama

    Uygunluk modeli oluşturmanın ilk adımı, modelin konusuna ilişkin kriterleri belirlemektir. Bazı temel veriler, model için doğrudan girdi kriteri olarak kullanılabilir. Diğer kriterler ise çeşitli Spatial Analyst coğrafi işlem araçları kullanılarak türetilebilir. Uygunluk modelleyici içinde veri türetemezsiniz. Ancak, uygunluk modelleyici ve geoprocessing araçları arasında geçiş yapabilirsiniz. Örneğin Slope aracı kullanılarak raster yükseklik verisinden eğim kriteri türetebilirsiniz.

    2.Uygunluk modeli oluşturma ve kriter ekleme

    Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler), ArcGIS Spatial Analyst eklenti lisansıyla birlikte sunulmakta ve ArcGIS Pro içerisinde Analysis sekmesinden erişilebilmektedir. Bu sekmede Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) açıldığında Content kısmında bir uygunluk modeli grubu katmanı oluşacaktır. Bu katman modelde girdi ve çıktıları saklamak için kullanılmaktadır.

    Suitability Modeler bölmesi içerisinde Settings, Suitability ve Locate sekmelerini içeren sekmeler bulunmaktadır. Settings sekmesinde modeli adlandırabilir, uygunluk ölçeğini seçebilir ve kriterlerin ağırlıklandırılması için kullanılacak yöntemi belirtebilirsiniz.

    Kriterleri ağırlıklandırmak için Multiplier veya Percent olarak iki farklı yöntem bulunmaktadır.

    Settings sekmesinde Weight kriteri için Multiplier yöntemini belirttiyseniz dönüştürülen kriter değerleri bu değer ile çarpılır. Çarpılan kriter değerleri daha sonra eklenir. Bu yöntemi, kriterleri birbirine göre doğrudan ağırlıklandırabildiğinizde kullanabilirsiniz.

    Settings sekmesindeki Weight parametresinde Percent yöntemini belirlediyseniz, yüzdeler uygulandıktan ve ölçütler eklendikten sonra elde edilen uygunluk haritasındaki çıktı değerlerinin aralığı Settings sekmesindeki uygunluk ölçeğine doğrusal olarak dönüştürülür. Varsayılan olarak bu aralık 1 ila 10’dur. Bu yöntemi her bir kriterin ortaya çıkan uygunluk haritasını ne kadar etkilediğini belirtmek istediğinizde kullanabilirsiniz.

    Modeli adlandırıp model ayarlarını belirledikten sonra uygunluk haritasını oluşturmak için Suitability sekmesine geçebilirsiniz. Suitability sekmesi kriterlerin eklendiği yerdir. Her bir kriter tabloya eklendiğinde, Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanına da eklenir.

    Suitability sekmesi ve beraberindeki Transformation Pane uygunluk iş akışının ilk dört adımını ele aldığınız yerdir. Locate sekmesi ise alanı tanımladığınız yerdir.

    3.Her bir kriterin değerlerini ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürme

    Bir kriteri ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürmek için Suitability sekmesindeki kriter listesindeki kriter düğmesine tıklayın. Bu düğmeye tıklandığınızda aşağıdakiler meydana gelmektedir:

    • Transformation Pane görünür.
    • Ölçütün dönüştürülmüş bir katmanı, Contents bölmesindeki uygunluk grubu katmanına eklenir.
    • Giriş değerlerinin türüne göre varsayılan bir dönüşüm uygulanır.

    Kriterin yanındaki düğme yeşile döndüğünde Transformation Pane’nin etkin ölçüt olduğunu gösterir. Düğme, ölçüt dönüştürüldüğünde griye döner ve Transformation Pane artık etkin ölçüt olmaktan çıkar.

    Transformation Pane paneli giriş ölçütü değerleri için en iyi dönüştürme yöntemini seçmek üzere kullanabileceğiniz üç ayrı bölümden oluşur. Son uygunluk değerlerinin bir histogramı solda yer almaktadır. Dönüşüm yöntemlerini ve işlevlerini seçmenize yardımcı olması için ise sağdaki grafiği kullanabilirsiniz.

    Transformation Pane‘nin orta bölümünde ise dönüştürme yöntemleri yer almaktadır. Bu kapsamda ölçüt değerlerine uygulanabilecek üç dönüştürme yöntemi bulunmaktadır. Bunlar Unique Categories, Range of Classes ve Continuous Functions’tır.

    Unique Categories: Arazi kullanım türleri gibi kategorik veriler için en iyisidir. Bu yöntem, ölçüt değerinin uygunluk değeri ile birebir eşleştirilmesidir.

    Range of Classes: Değer aralıklarının aynı uygunluk tercihine atanabilen homojen sınıflar halinde gruplandırılabildiği sürekli veriler kullanılır.

    Continuous Functions: Eğim, bakı veya uzaklık gibi sürekli değerlerle temsil edilen kriterler için en iyisidir. Bu yöntem, değerleri sürekli olarak uygunluk ölçeğine dönüştürmek için doğrusal ve doğrusal olmayan fonksiyonlar uygular. Kriter değerlerine sürekli bir fonksiyon uyguladığından, kriter değerindeki her artışla elde edilen uygunluk değeri sürekli değişir. Bundan dolayı bu yöntem sürekli veriler için en yaygın kullanılan dönüştürme yöntemidir.

    Siz yöntemleri, işlevleri ve parametrelerini keşfettikçe, Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanındaki dönüştürme grafiği, son uygunluk histogramı ve son uygunluk haritası katmanları güncellenir. Bu güncelleme, dönüşümün dönüştürülen kriter üzerindeki etkilerinin yanı sıra nihai uygunluk haritasına etkisi hakkında geri bildirim sağlar.

    Kriter içerisinde en iyi değerleri yakalamak için dönüşümü belirledikten sonra bir sonraki kriteri dönüştürür ve tüm kriterler dönüştürülene kadar işlem tekrarlanır.

    4.Birbirine göre ağırlık kriterleri belirleme ve bunları birleştirerek bir uygunluk haritası oluşturma

    Bu kısımda kriterleri birbirine göre ağırlıklandırma işlemi yapılmaktadır. Ağırlıklar değiştirildiğinde, Transformation Pane içerisinde son uygunluk haritasının histogramı ve Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanındaki son uygunluk haritası güncellenir. Konumdaki özniteliklere dayalı olarak her bir konumun göreli tercihini belirleyen, ekran çözünürlüğünde bir uygunluk haritası oluşturulmuş olur.

    5.Uygun alanların seçilmesi

    Locate sekmesinde, uygunluk modeli için mekansal gereksinimleri belirtebilirsiniz. Uygunluk modelleme sürecinin konum bileşeni, mekansal gereksinimlerin belirlenmesine olanak tanır. İstenilen alanların toplam alanı, bölge sayısı ve şekil özellikleri belirlenir. Ayrıca minimum ve maksimum bölge boyutlarını ve bölgeler arasındaki mesafeleri de belirleyebilirsiniz. Seçilmek istenilen alan için kriterler tanımlanıp araç çalıştırıldığında Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanına, yerleştirilecek veya korunacak en iyi konumları tanımlayan yeni bir katman eklenmiş olur.

    Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

    ArcGIS Pro’da Kurallar ile Öznitelik Güncelleme

    Grup şablonları, tek bir detay çizerken birden fazla detay oluşturmanın bir yoludur. Birincil detay ya da daha fazla detay oluşturmak için seçenekler bulunur. Bileşen şablonlarının detayları o grup şablonu için ayarladığınız özniteliklere göre otomatik olarak oluşturulur. Grup Şablonu Nasıl Oluşturulur hakkında daha fazla ayrıntı için daha önce hazırladığımız blog gönderisine bakabilirsiniz.

    Normalde öznitelik girişleri yapmak için Attributes alanına giderek her yeni bilgi için tek tek giriş yaparsınız. Öznitelik kurallarını kullanarak bu işlemleri otomatikleştirebilirsiniz. Bu çalışmamızda grup şablonu özelliği ile birlikte birden fazla detay için aynı anda öznitelik kurallarını da kullanarak adres bilgileri ve direk numarası güncelleme işlemleri yapacağız.

    Örnek kullanım senaryosu

    • Bir elektrik şebekesinde havai abone bağlantı hatlarının direkler vasıtası ile binalara enerji verdiğini ve bu detay çizimi için “Havai Abone + Kofra” grup şablonu kullanalım.
    • Grup şablonunda birincil (primary) olarak girdiğimiz “HavaiAboneHatti” katmanına bağlantısal olarak bağlı olduğu “Direk” katmanında bulunan “Direk Numarasını” aldıralım.
    • İkincil (secondary) olarak ise Abone bağlantı hattının bitiş noktasına “Kofra” katmanı oluşturmasını ve bu kofra katmanına “Yapı” katmanından adres bilgilerini almasını sağlayalım.

    Grup şablonunda birincil olarak oluşturulan havai hat katmanına, direk katmanından “DirekNo” öznitelik bilgisini aldıralım. HavaAboneHatti katmanına sağ tıklayarak sırasıyla Design/Attribute Rules seçeneğini seçelim. Subtype alan bilgilerini seçtikten sonra kuralın yazılması istenen öznitelik alanını seçtikten sonra aşağıdaki Arcade kodunu yazalım.

    var g = Geometry ($feature);

    var fromElektrikJunctionGeometry = g.paths[0][0];

    var fsElektrikJunction =FeatureSetByName($datastore, “ElektrikJunction”, [“DirekNo”], false);

    var fromElektrikJunction = First(Intersects(fsElektrikJunction, fromElektrikJunctionGeometry) )

    if (fromElektrikJunction == null) return {“errorMessage”: “Başlangıç Direk Bulunamadı”}

    return fromElektrikJunction.DirekNo;

     

    Şimdi grup şablonunda ikincil olarak oluşturulan Kofra katmana benzer şekilde Yapı katmanından adres bilgilerinden Mahalle bilgisini almasını sağlayacak ifadeyi yazalım. Bu örnek çalışmada Kofra katmanının Yapı poligon katmanı alanı içerisinde oluşturulmasını ve yapı olmayan alanlarda hata vermesini istiyoruz. Bunun için hata mesajını “Error” alanına yazdıktan sonra aşağıdaki Arcade kodunu yazalım. Ayrıca isteğe göre tetikleyici menüsünden ilk veri girişi sırasında (insert) ya da mevcut veri üzerinde bir değişiklik yapıldığında (update) kuralın çalışması için ayarlayabilirsiniz.

    var fsYapi = FeatureSetByName($datastore, “Yapi”, [“Mahalle”])
    var fsYapiIntersect = Intersects(fsYapi,$feature)
    var Yapi = First(fsYapiIntersect)

    if (Yapi == null) return {“errorMessege”: “Bina Bulunamadı”}

    return Yapi.Mahalle

    Artık grup şablon kullanarak detaylar oluşturduğunuzda, adres bilgilerini ve direk öznitelik bilgilerini otomatik aldırabilirsiniz. Bu çalışmayı kuruluşunuzda farklı örneklerde hazırlayarak veri giriş sürelerinizi kısaltacak ve veri doğruluğunu destekleyecek şekilde kullanabilirsiniz.

    Daha fazla kaynağa aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.

     

    ArcGIS Excalibur Mayıs Güncellemesinde Bizi Neler Bekliyor

    ArcGIS Excalibur, analistlerin görüntüleri arayıp bulabileceği ve bu görüntülerle çalışabilecekleri web tabanlı bir uygulamadır. Excalibur, geleneksel olarak ayrı iş akışlarına sahip olan mekânsal ve raster tabanlı görüntüleri tek bir bütünleşmiş deneyimde birleştirerek görüntü tabanlı iş akışlarını modernize eder ve geliştirir. Kullanımı kolay, web tabanlı bir sahip olan Excalibur, kuruluşlar arası karar almayı geliştirecek kullanım özelliklerine sahiptir.

    ArcGIS Excalibur’un Mayıs 2021 sürümü, etkileşimli tablo görünümü, haritadaki ya da görüntüdeki herhangi bir konuma hızlıca gitmeyi sağlayan işlemler gibi gözlemleme yeteneklerini geliştiren birçok yeni özellikle gelecek. Bunlardan bazılarını aşağıda bulabilirsiniz.

    Gözlemleri Kopyalama (Copy Observations)

    Aralık 2020 sürümünde Excalibur kullanıcıların bir düzenleme oturumu sırasında aynı anda birden çok gözlemde değişiklik yapmalarına izin vererek iş akışlarını optimize etmeyi amaçlayan özellikler getirmişti. İş akışı optimizasyonu bu sürümde de gelişti. Kullanıcılar artık birden çok gözlemi tek seferde seçip yeni gözlemler olarak kopyalayabiliyorlar. Bu araç, kullanıcıların daha önceden toplanan gözlemlerini yeni görüntülere uygulamasını yaparken fayda sağlayacaktır. Kullanıcılar yeni gözlemlerin meta verilerini de istedikleri gibi düzenleyebileceklerdir.

     

    Etkileşimli Detay Tablosu

    Bir detayın özniteliklerine bakarken bulunduğu konumun görüntüsündeki bilgilere bakmanız gereken durumlar olabilir. Detay tablosu, görüntü projenizdeki bağlamsal veya gözlem katmanlarının etkileşimli bir tablo görünümünü size sağlayacaktır. Bir tablodan gözlemleri seçebilir ve haritanızdan ya da görüntünüzden ilgili detayların vurgulanmasını sağlayabilirsiniz.

    Koordinatlara Git (Go-to Coordinate) Aracı

    Bir görüntüde ya da haritada bir konuma hızlıca gitmeniz gerektiğinde Go-to Coordinate aracını kullanarak hızlıca ulaşabilirsiniz. Kullanıcılar, bir koordinat sistemi kullanarak koordinatları girebilir ve ardından birden çok notasyon biçimi kullanarak çıktıyı farklı bir koordinat sistemine görüntüleme veya kopyalama seçeneğine sahip olabilecekler. Bu aracı kullanarak, kullanıcılar görüntülerdeki ilgili konuma gidebildikleri gibi haritadaki herhangi bir konuma tıklayarak o konumun koordinatlarını da alabilecekler.

     

    Yeniliklerden Haberdar Olun

    ArcGIS Excalibur, ArcGIS’in yetenekleri üzerine inşa edilerek, kullanıcı isteklerini de göz önünde bulundurarak sürekli iyileştirmelerle görüntü iş akışlarını dönüştürmeye devam ediyor. Excalibur hakkında daha fazla bilgi edinmek için Esri Topluluk sayfasını ve YouTube Oynatma Listesini ziyaret edebilirsiniz.

    Kaynaklar ve Yardımcı Bağlantılar:

    What’s Coming in ArcGIS Excalibur 2021 – Esri

    ArcGIS Excalibur | Documentation for ArcGIS Enterprise

    Esri Türkiye, 2021

    Utility Network Nedir? — ArcGIS Pro

    Utility Network; Elektrik, Gaz, Su, Telekomünikasyon gibi hizmet sistemlerinin modellenmesi için kapsamlı bir işlevsellik çerçevesi sağlayan, kullanıcıların ArcGIS’te ağlarını yönetirken birlikte çalıştıkları ana bileşendir. Sisteminizi oluşturan tüm bileşenleri (hatlar, borular, vanalar, trafolar ve devreler gibi) modellemek için tasarlanmıştır. Hizmet varlıklarınızı modelleyebilir, düzenleyebilir ve analiz edebilirsiniz. Utility Network ağının yetenekleri, verilerinizin herhangi bir cihazda veya web uygulamasında kullanılabilmesini sağlayan servis tabanlı bir mimari tarafından desteklenmektedir.

    Utility Network, gelişmiş varlık modelleme yetenekleri ve daha iyi operasyonel farkındalık ile karar vermek için benzeri görülmemiş düzeylerde bilgi edinme sağlayan analiz araçları sunar.

    Utility Network ile neler yapabilirsiniz:
    • Her tür detayı, ekipmanı modelleyip özellikler oluşturup düzenleyin.
    • Network üzerindeki detayların ağa nasıl bağlandığını (connected) keşfedin.
    • Gaz, su ve elektrik gibi altyapıların ağda nasıl aktığını izleyin (trace).
    • Ağın kesintiler, fırtınalar veya cihaz arızaları gibi gerçek dünyadaki olaylardan nasıl etkilendiğini analiz edin.
    • Utility Network ile tüm varlıkların şu anda nasıl yapılandırıldığına ilişkin operasyonel bir görünüm sağlayın.

    Utility Network ağına çok kullanıcılı bir model veya tek kullanıcılı bir modelle erişilebilir:

    Çok Kullanıcılı Model: ArcGIS Enterprise’ı kullanan servis tabanlı bir mimari aracılığıyla Utility Network’ ün en zengin yeteneklerini sağlar. ArcGIS Enterprise hizmetlerini yayınlamak ve düzenlemek için kurumsal bir coğrafi veri tabanı kullanan Utility Network için birincil dağıtım modelidir. Çok kullanıcılı model servis tabanlı mimari ile bir Utility Network ağının tüm platformlarda (masaüstü, mobil ve web) paylaşılmasına izin verir.

    Tek Kullanıcılı Model: Yerel dizinde saklanan coğrafi veritabanında (gdb) depolanan Utility Network’ün tam analitik yeteneğine erişim sağlayan alternatif bir dağıtım modelidir. Bir dosya yerel dizinde saklanan coğrafi veritabanında barındırılırken Utility Network ağının masaüstünde ArcGIS Pro aracılığıyla ile etkileşim kurmanıza imkan verir.
    Ağınızı görselleştirin
    Utility Network ağ sisteminizi ve varlıklarınızı görüntülemek için bir dizi farklı yol sunar:
    • Müşteri servisleri, araziden veri toplama, inceleme veya dağıtım yönetimi gibi farklı kullanım durumları için tematik haritaları görüntüleyebilirsiniz
    • Ağ bağlantısallığını kolayca kontrol etmenize ve bilginin daha basitleştirilmiş, sembolik bir temsilinde ağınızın mantıksal görünümlerini oluşturmanıza olanak tanıyan ağ diyagramları oluşturabilirsiniz. Bu diagramları farklı gösterim seçenekleri ile çok kolay ve hızlı bir şekilde amacınıza uygun olarak görselleştirebilirsiniz.

    • Enerji kaynaklarınızın, hatların karmaşık iç montajlarını görüntüleyebilir ve varlıklarınızın ağınıza nasıl bağlandığını yönetebilirsiniz.

     

    Ağınızı analiz edin
    Utility Network; çok çeşitli analitik iş akışlarını desteklemek için bir dizi analiz ve izleme aracı sağlar:
    • Şiddetli fırtına gibi bir olayın ardından network ağınızda incelemeler yapın
    • Enerji kaynağınıza bağlı olan müşteri sayısını belirleyin. Örneğin, bir elektrik şebekesinde belirli bir devre tarafından beslenen müşterilerin sayısını sunmak için bir yük özeti raporu oluşturabilirsiniz
    • Belirli bir konumdan yukarı veya aşağı akış fonksiyonları ile ağınızı izleyin.

    Örneğin, su altyapısında bir boru patladığında hangi vanaların kapatılacağını belirleyebilir, tek bir Utility Network içerisinde birden çok Utility Network ağı modelleyip bunların hepsinde izleme analizlerini çalıştırabilirsiniz. Elektrik şebekesinden kaynaklanan bir kesinti, gaz veya su gibi başka bir altyapının dağıtımını etkileyebilir. İlgili tüm sistemlerde izleme gerçekleştirebilir, sorunun nerede olduğunu görebilir ve en iyi eylem planına karar verebilirsiniz.

    Ağınızı düzenleyin

    İş akışlarınızı kolaylaştırmak için ArcGIS Pro temel düzenleme kabiliyetleri ile Utility Network ağınızı düzenleyebilirsiniz:

    • Tek bir tıklama ile; ilgili Utility Network varlıklarının koleksiyonlarını oluşturmak için şablonları kullanın.
    • Ağdaki düzenleme kuralları ile doğrulama (validate) işlemi yaparak mantıksal olarak geçersiz veri ilişkilendirmelerinin girişini önleyerek veri kalitesini üst düzeyde tutabilirsiniz.

    Utility Network ağı kullanmanın avantajları hakkında daha fazla bilgi için, Utility Network’ün faydaları içeriğine bakabilirsiniz.