World Imagery Wayback Kullanarak Özel Altlık Harita Oluşturma

World Imagery altlık haritası, daha yeni görüntülerle düzenli olarak güncellenir. Güncellemelerin gerçekleştiği yerlerde eski görüntüler değiştirilir ve artık görünmez. Genellikle güncellenmiş görüntüler daha iyi, daha yenidir ve tercih edilir, ancak istisnalar olabilir. Örneğin, eski görüntüler CBS katmanlarınızla daha iyi uyum sağlıyor olabilir veya daha az bulutluluk oranı, kar örtüsü sunabilir. Wayback, ihtiyaçlarınıza en uygun World Imagery versiyonunu kullanmanıza izin vermektedir.

Geçmiş bir tarihe ait görüntüleri kullanmak istiyorsanız iki seçeneğiniz vardır:

  1. Wayback uygulamasını kullanarak eski görüntülerle bir altlık harita oluşturma: Kuruluşunuzun altlık harita galerisini olduğu gibi tutarak, istediğiniz zaman görüntüleri kullanmanıza olanak tanır.
  2. Wayback uygulamasını kullanarak özel bir altlık harita galerisine dahil etmek için bir harita oluşturma: Wayback görüntülerinin kuruluşunuz genelinde kullanılmasına izin verir ve mevcut Esri altlık haritalarını tercih ettiğiniz World Imagery versiyonuyla birleştirmenize olanak tanır.

Harita oluşturma işlemi her iki seçenek için de tamamen aynıdır. Tek fark, ikinci seçenekte haritanız kuruluşunuzun kullanacağı özel bir altlık harita grubuna eklenir.

Ayrıca Wayback uygulamasına ek olarak üçüncü bir seçenek daha vardır. Wayback Imagery grubunda bulabileceğiniz her arşivlenmiş görüntü versiyonu için bir ArcGIS Online ögesi bulunmaktadır. Eğer kullanmak istediğiniz görüntünün versiyonunu biliyorsanız onu grupta bulabilir ve doğrudan ögeden bir harita oluşturabilirsiniz.

Bu iş akışlarının tümü aşağıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Hava Durumu

Uydu görüntülerini kullanarak Dünya yüzeyindeki ayrıntıları görmek istiyorsanız, bulutlar veya kar örtüsü, görmek istediklerinizi gizleyebilir ve nicelik olarak görüntüleri etkili bir şekilde kullanmamıza engel olabilir.

Nadir olarak, World Imagery altlık haritasında yapılacak herhangi bir güncellemeyle bulutlar veya diğer hava olayları potansiyel olarak özel ilgi alanınıza girebilir. Aşağıdaki örnek, solda bir güncellemeden sonra bulutlu bir alanı ve sağda geçmiş görüntüleri göstermektedir.

Wayback ile Zamanda Geriye Gitme

Wayback görüntüleri, World Imagery altlık haritasının dijital bir arşividir ve kullanıcıların son 8 yılda yakalanan World Imagery’nin 150’den fazla farklı versiyonuna erişmelerini sağlar. Arşivdeki her kayıt, World Imagery’nin yayınlandığı tarihte var olan bir versiyonunu temsil eder.

Wayback uygulaması, görüntü arşivlerine göz atmak ve yerel değişiklikleri görüntülemek için etkileşimli bir yol sunar. Uygulama şu anda World Imagery’nin 20 Şubat 2014’e kadar uzanan tüm yayınlanmış versiyonlarına erişim sağlamaktadır.

Wayback Uygulamasını Kullanarak Harita Oluşturma

Wayback görüntülerinin belirli bir versiyonunu kullanarak bir harita oluşturmak için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz.

Adım 1 Wayback uygulamasını açınız. 

Uygulamayı ArcGIS Online‘da arayarak bulabilir veya Living Atlas web sitesinde Apps sekmesinden ve Browse sekmesinden bulabilirsiniz. 

Wayback uygulama ögesine doğrudan bağlantı 

Living Atlas web sitesi aracılığıyla Wayback uygulamasını arama 

ArcGIS Online aracılığıyla Wayback uygulamasını arama 

Adım 2Haritada çalışmak istediğiniz alanı arama çubuğu yardımıyla bulunuz. 

Adım 3 — İstediğiniz ayrıntı düzeyine yakınlaştırınız.

Çalışma alanına yakınlaştığımızda, en son güncelleme ile gelen görüntüde net ve berrak bir görsel olabileceği gibi görüşünüzü zorlaştıran bulut, kar gibi görünürlüğü engelleyen içeriklerle de karşılaşabilirsiniz. Görüntüler farklı ölçeklerde güncellendiğinden, istenen ayrıntı düzeyine yakınlaştırmak önemlidir.

Adım 4 — Görüntüleri yerel değişikliklerle görüntüleyiniz.

Wayback uygulamasının sol üst kısmında, yalnızca ilgilenilen alanda değişen görüntülerin eski hallerini görüntülemek için kutuyu işaretleyebilirsiniz.

Adım 5 — Yerel değişiklikleri ön izlemek için görüntü katmanının üzerine geliniz. 

Adım 6 — İstediğiniz görüntü katmanını bir web haritasına ekleyiniz.

İstediğiniz görüntülerin eski versiyonlarını seçtikten sonra, katmanı yeni bir web haritasına eklemek için (+) düğmesini tıklayabilirsiniz.

Adım 7 — Harita oluşturma düğmesine tıklayınız.

Bu, seçilen katman(lar)ı yeni bir web haritasına ekleyecektir.

Eğer oturum açmadıysanız haritayı kaydetmek için hesabınızda oturum açmanız istenecektir. Oturum açtıysanız, Wayback’in hesabınıza erişmesine izin vermeniz istenecektir.

Adım 8 — Başlık, etiketler ve açıklama ile harita ayarlarını tamamlayabilirsiniz. Ardından Create Wayback Map’e tıklayınız.

Haritanızın öge sayfalarını görüntülemek için Open Wayback Map’e tıklayınız.

Adım 9 — Öge detaylarını tamamlayınız.

Başlığı düzenleyerek (a), küçük resim ekleyerek (b), özeti düzenleyerek (c) ve açıklamayı tamamlayarak (d) genel bakış sayfasını tamamlayabilirsiniz.

Ayrıca, haritanızın yanlışlıkla silinmesini önlemek için Ayarlar (Settings) sekmesinde Delete Protection’ı ayarlayabilirsiniz.

Artık bir katman olarak istediğiniz eski Wayback görüntülerini içeren bir haritaya sahipsiniz. Sonraki adım bu katmanı altlık harita grubuna taşımak ve gerekli olmayan diğer katmanları kaldırmaktır.

Adım 10 — Haritayı Map Viewer’da açınız.

Adım 11 — Katmanlar bölmesinde, Metadata for World Imagery katmanını kaldırınız.

Meta veri katmanı, kaynak ve çözünürlük gibi görüntülerle ilgili ayrıntıları görüntülemek için kullanışlıdır, ancak altlık haritada gerekli değildir. Kaldırmak için seçenekler menüsünü açınız […] ve Kaldır (Remove) seçeneğine tıklayınız.

 

Adım 12Wayback katmanını atlık haritaya taşıyınız. Seçenekler menüsünü açınız ve Altlık haritasına taşı (Move to Basemap) seçeneğine tıklayınız.

Adım 13 — Altlık haritadan World Imagery katmanını kaldırınız. Artık gerekli değildir ve Wayback katmanı ile değiştirilecektir.

Altlık Harita (Basemap) sekmesini açınız, ardından World Imagery için seçenekler menüsünü açınız ve Kaldır (Remove) seçeneğine tıklayınız.

Yalnızca görüntüleri değiştirmek istediğimiz için  Hybrid Reference katmanını koruyunuz.

Hybrid Reference katmanı, bir vektör döşeme katmanıdır ve görüntülerin üzerine yerleştirilmek üzere tasarlanmış dünya için ayrıntılı bir referans katmanı sağlar.

Ayrıca, haritanın adını kullandığınız tarihi yansıtacak şekilde değiştirebilirsiniz.

Adım 14 — Bittiğinde haritayı kaydedebilirsiniz.

Wayback altlık haritasını kullanmak istediğinizde bu haritayı açabilir ve başka katmanlar ekleyebilirsiniz.

Altlık Harita Galerisine Wayback Haritasını Ekleme

Uygun yönetici ayrıcalıklarına sahipseniz, yukarıda oluşturulan haritayı kuruluşunuzun altlık harita galerisine ekleyebilirsiniz.

Haritayı Herkes (genel) olarak paylaşınız, ardından Grup paylaşımını düzenle (Edit group sharing) düğmesine tıklayınız.

Haritayı özel altlık harita grubunuzla paylaşınız.

Kuruluşunuz için özel bir altlık harita galerisi oluşturma hakkında detaylı bilgi için blog yazısından yararlanabilirsiniz.

Harita artık kuruluşunuzun altlık harita galerisinde görünecektir. 

Ayrıca Wayback Imagery grubunda görüntülenebilen her Wayback versiyonu için bir ArcGIS Online ögesi mevcuttur. Kullanmak istediğiniz görüntünün versiyonunu biliyorsanız, grupta bulunan katmanları kullanarak bir harita oluşturabilirsiniz. 

 

ArcGIS uygulamaları ve güncellemeleriyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.

 Esri Türkiye 2022

Esri Land Cover Map: 3 Adımda Arazi Örtüsü Haritası Oluşturma

Esri Land Cover Map: 3 Adımda Arazi Örtüsü Haritası Oluşturma

Esri 2020 Land Cover Map’i duydunuz mu ? Makine öğrenimi iş akışıyla geliştirilmiş bu harita servisi,10-metre çözünürlüğüyle şimdiye kadar üretilmiş en ayrıntılı ve güncel küresel arazi örtüsü haritası olma özelliğine sahip! ArcGIS Living Atlas of the World üzerinden herkese açık ve ücretsiz bir şekilde sunulan Esri 2020 Land Cover hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için önceki blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Gelin şimdi hep birlikte Esri 2020 Land Cover Map ile 3 adımda kolayca etkileyici görselliğe sahip arazi örtüsü haritaları oluşturalım. Ben aşağıdaki çalışmada ArcGIS Pro’nun görsel efektlerinden faydalandım fakat sizler dilerseniz ArcGIS Online Map Viewer (Harita Görüntüleyici) uygulamasının karışım stillerini kullanarak ta benzer bir çalışma gerçekleştirebilirsiniz.

Katmanlarla Çalışırken Görsel Efektlerin Kullanımı

Katmanlar çizim sıralamasına göre ekrana yansıtıldığı için, alttaki katman detaylarının bazıları veya tamamı üstündeki katmanın kapsamı veya içeriğine göre gizlenebilmektedir. Haritalarda katmanların birlikte ilişkili olarak görüntülemesi, haritada verilmek istenen mesajın net bir şekilde hedef kitleye iletilmesi açısından önemlidir. Harita katmanlarının saydamlığını değiştirmek veya karışım stilleri uygulamak size verilerinizin görünümü üzerinde ek kontroller yapabilmenizi sağlar.

Öncelikle Esri 2020 Land Cover Dowloader sayfasına giderek ilgilendiğim alana ait harita sahnesini veya paftasını indirerek başlıyorum.

Adım 1

İndirdiğim dosyayı ArcGIS Pro’da bir proje oluşturarak haritama ekledim ve çalışma alanıma göre kapsamımı ayarladım. Şimdi ilk aşamada görselliğini arttırmak amacıyla önce altlık harita servisini değiştiriyorum. Ardından arazi örtüsü katmanımı seçerek bir karışım stili ayarlıyorum. Böylece altlık harita servisiyle arazi örtüsü katmanımı harmanlayarak yeni bir görünüm elde ediyorum.

Adım 2

Harita detaylarım çok daha iyi görünüyor fakat haritam biraz fazla doygun bir renkte ve sınıflar ilk haline göre biraz daha az ayrıntılı görünüyor. Bu nedenle ArcGIS Living Atlas üzerinden paylaşılan ve görünümü dengelemek için sıkça kullanılan Blank Black Vector Basemap döşeme katmanını altlık harita katmanımın üzerine ekliyorum. Hemen ardından bu katmana bir karıştırma stili uygulayarak görünümü zenginleştiriyorum.

Adım 3

Artık haritam başlangıçtaki haline göre çok daha farklı görünüyor. Son olarak alanımı çevreleyen denizleri karartarak okuyucuların çalışmama odaklanmasını sağlayacağım. Bunun için Human Geography Dark Detail isimli döşeme katmanını ekliyorum. Böylece eklediğim son katmanın bir maske işlevi görmesini sağlıyorum.

Ve özgün arazi örtüsü haritam hazır! Alttaki referans katmanlarıyla birlikte sınıflandırmaları okumak artık çok daha kolay bir hale geldi. Artık hedef kitleyle çalışmamı paylaşarak bu bölgedeki arazi örtüsü sınıflandırması hakkında bilgi edinmelerini sağlayabilirim.

Şimdi Sıra Sizde!

Sizde Esri 2020 Land Cover Map ile hızlıca çalışma alanınız için yüksek çözünürlüklü, görselliği arttırılmış arazi örtüsü haritaları oluşturmaya başlayabilirsiniz.

Esri Türkiye, 2021

Kaynaklar:

Esri 2020 Land Cover Dowloader

Esri Blog – Land Cover Map Makeover in 3 Easy Steps

 

Görüntü analizi için ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online’dan hangisini kullanmalısınız?

Görüntü analizi için ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online’dan hangisini kullanmalısınız?

ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online’da görüntü analizi yapabilirsiniz ve farklı senaryolar için kullanabilirsiniz; hangisinin size uygun olduğu, iş akışınıza bağlıdır.

ArcGIS, uzun süredir bir dizi görüntü analizi ve işleme yetenekleri sunmaktadır. Derin öğrenme, çok boyutlu analiz ve değişiklik algılama gibi yeteneklerin kullanıma sunulmasıyla birlikte, bu araç seti içeriği daha da büyüyor. Bu geniş araç koleksiyonu, ham görüntüleri mekansal bilgi ürünlerine dönüştürmeye yardımcı olur ve afet sonrası hasar gören binaların belirlenmesinden mahsul veriminin tahmin edilmesine kadar çeşitli sorunların çözülmesine yardımcı olabilir. Dağıtımınıza bağlı olarak, bu işleme özelliklerine erişmek için ek bileşenlere ihtiyacınız olacaktır.

  ArcGIS Pro   ArcGIS Image Analyst, ArcGIS Spatial Analyst
  ArcGIS Enterprise   ArcGIS Image Server
  ArcGIS Online   ArcGIS Image for ArcGIS Online

Bu güçlü araçlar ArcGIS sisteminde mevcuttur. Analizinizi gerçekleştirmede önemli nokta; ArcGIS Pro’yu ve ArcGIS Enterprise’ı veya ArcGIS Online’ı ne zaman kullanacağınıza karar verme kısmıdır.

ArcGIS Pro’yu ne zaman kullanmalısınız?

  • Masaüstü çözümün yeteneklerinden yararlanmak istiyorsanız;
    ArcGIS Pro, 1400’den fazla coğrafi işleme aracına ve 150 raster fonksiyonuna, ayrıca gelişmiş analizler gerçekleştirmek ve daha fazla bilgi elde etmek için bir dizi etkileşimli araca erişmenizi sağlayan kapsamlı bir CBS ve Görüntü çalışma alanıdır.
  • Mevcut bir ArcGIS Pro dağıtımınız varsa ve masaüstü CBS’nizi kullanmak istiyorsanız, ArcGIS Pro’yu tercih edebilirsiniz;
    Bir masaüstü ortamını tercih ediyorsanız, tanıdık bir ArcGIS Pro kullanıcı arayüzünde (UI) gezinme kolaylığından yararlanabilirsiniz. Şerit bir kullanıcı arayüzü ile çeşitli yeteneklere erişim daha kolay hale getirilmiştir.
  • İşlemek için belirli konumlar (şehirler/ilçeler) olduğunda;
    Birçok kuruluşun izledikleri ve bilgi sahibi oldukları nispeten küçük coğrafi alanları vardır. Örneğin, tarım şirketlerinden insanlar, çiftlikleri üzerinde haftada bir insansız hava aracı uçurabilir.
  • İş akışınızı geliştirirken sonuçları önizlemek istediğinizde;
    ArcGIS Pro ile işleme parametrelerinizi test ederken sonuçlarınızı anında önizleyebilirsiniz. Parametrelerinizi sonlandırdıktan sonra, daha küçük ölçekli işlemler için ArcGIS Pro çalıştırılabilir veya işleme ve analizinizi ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online kullanarak geniş ölçekte çalıştırabilirsiniz.
  • ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online’da mevcut olmayan analizleri gerçekleştirmek istediğinizde;
    Kendi derin öğrenme modellerinizi eğitme gibi işlemler yalnızca ArcGIS Pro ve ArcGIS Enterprise’da mevcuttur. Bu nedenle, bu yeteneklere erişmek için bu dağıtımları kullanmanız gerekir. Derin öğrenme örnekleri için bu storymaps‘e göz atabilirsiniz.

ArcGIS Pro’da Hasarlı Binaların Bulunması ve ArcGIS  Enterprise içinde Dashboard ile İncelenmesi

 

Önceden Eğitilmiş Modellerle Araç Algılama

ArcGIS Enterprise’ı ne zaman kullanmalısınız?

  • Yapmanız gereken çok fazla işlem olduğunda;
    Nesne algılama (bir tür görüntü analizi) otomatiktir, ancak zaman alır! Kurumsal dağıtımlar ölçeklenir (ArcGIS Image Server kullanarak), bu nedenle büyük işleri yürütürken en uygunudur. Bileşene ve bir dizi sunucuya sahipseniz, bu her zaman en hızlı ve en verimli seçenek olacaktır.
  • Kuruluşunuzun tümü ile kolayca paylaşılabilen sonuçlara ihtiyacınız olduğunda;
    Analizler için Image Server kullandığınızda kuruluş içinde ve dışında kendi mekansal veri altyapınız aracılığıyla erişilebilen ve paylaşılan çıktılar üretilebilir.
  • İşleminizi bir istemcide (bir web tarayıcısı gibi) çalıştırma esnekliğine ihtiyacınız olduğunda;
    Harita görüntüleyicide 25’ten fazla araca ve 160’tan fazla raster işlevine erişebilirsiniz. Web haritası görüntüleyicisindeki function editor ile, özel iş akışları oluşturmak için işlevleri bağlayabilirsiniz. Tarayıcı, işleme zincirleri oluşturmak ve işleme parametrelerini toplamak için kullanıcı ara yüzüdür. İşleme ve analiz daha sonra sunucu tarafından yapılır ve sonuçlar barındırılan görüntü ve detay katmanları olarak depolanır.

ArcGIS Online’ı ne zaman kullanmalısınız?

Esri tarafından yönetilen güvenli, ölçeklenebilir ve performanslı bir bulut ortamını kullanarak altyapı maliyetlerinden ve bakımdan tasarruf edilmesini sağlar. Görüntülerinizi yüklemek, barındırmak, analiz etmek ve akışa almak için ArcGIS Online’ı kullanarak ArcGIS Image‘i SaaS olarak dağıtabilirsiniz. Amazon Web Services (AWS) veya Microsoft Azure bulutunda zaten büyük görüntü koleksiyonlarınız varsa, SaaS ürünümüz ArcGIS Image Dedicated‘i de düşünebilirsiniz.

ArcGIS Image for ArcGIS Online, görüntü ve raster koleksiyonlarını barındırma, analiz etme ve akışa alma için eksiksiz bir servis olarak yazılım (SaaS) sunar.

  • Altyapı yönetimi ile ilgilenmek istemediğinizde;
    Esri tarafından yönetilen güvenli, ölçeklenebilir ve performanslı bir bulut ortamını kullanarak altyapı maliyetlerinden ve bakımdan tasarruf edebilirsiniz. Görüntülerinizi yüklemek, barındırmak, analiz etmek ve akışa almak için ArcGIS Online’ı kullanarak ArcGIS Image’i SaaS olarak dağıtabilirsiniz.
  • Kuruluşunuz içinde ve dışında kolayca paylaşılabilen sonuçlara ihtiyacınız olduğunda;
    ArcGIS Enterprise’da olduğu gibi, ArcGIS Image for ArcGIS Online da kuruluşun içinde ve dışında doğrudan kendi mekansal veri altyapınız aracılığıyla erişilebilen ve paylaşılan çıktılar oluşturur.
  • Analizinizi bir istemcide (bir web tarayıcısı gibi) çalıştırma esnekliğine ihtiyacınız olduğunda;
    ArcGIS Enterprise’a benzer şekilde, harita görüntüleyici, kullanıcıların bir tarayıcı aracılığıyla işleme zincirleri yazmasına, işleme ve analiz işlerini başlatmasına olanak tanır. İşleme ve analiz daha sonra sunucu tarafından yapılır ve sonuçlar barındırılan görüntü ve detay katmanları olarak depolanır.

    Görüntüleri ve raster verilerini barındırma, analiz etme ve aktarma yeteneklerini ekleyen ArcGIS Image

ArcGIS, çok çeşitli kullanıcı iş akışlarına uyacak şekilde güçlü görüntü ve raster analizi yetenekleri sağlar. Kullanım durumunuza bağlı olarak, analizinizi ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online kullanarak gerçekleştirebilirsiniz. Bu dağıtımlardan herhangi biri ile kullanacağınız tüm farklı senaryoları inceledikten sonra görüntülerinizi işlemeye ve analiz etmeye başlayabilirsiniz.

Kaynaklar:

  • https://www.esri.com/en-us/arcgis/products/imagery-remote-sensing/overview
  • https://www.esri.com/arcgis-blog/products/arcgis-online/imagery/introducing-arcgis-image-for-arcgis-online/
  • https://www.esri.com/arcgis-blog/products/arcgis-pro/imagery/which-deployment-should-you-use-for-analysis-arcgis-pro-or-arcgis-enterprise-or-arcgis-online/

Esri Land Cover Map ile Tanışın

Bu yazımızda Esri tarafından herkese açık olarak paylaşılan küresel arazi örtüsü haritasını yakından inceleyeceğiz. Geçtiğimiz aylarda Esri, ArcGIS Living Atlas’ın bileşeni olarak yeni bir yüksek çözünürlüklü küresel arazi örtüsü haritası yayınladığını duyurdu. Avrupa Uzay Ajansı (ESA)’nın Sentinel-2 görüntüleri kullanılarak oluşturulan Esri 2020 Land Cover haritası, Impact Observatory ve Microsoft AI for Earth ortaklığı ile yeni bir makine öğrenimi iş akışı kullanılarak geliştirildi.

En Güncel ve En Kapsamlı Küresel Görüntü Haritası

Esri tarafından sunulan 2020 Land Cover Land Use (2020 Arazi Kullanım / Arazi Örtüsü) haritası, kapsam, güncellik ve detay seviyesi bakımından bir ilk olma özelliği taşımaktadır. Bu nedenle, iklim değişikliği, sürdürülebilir arazi ve kaynak yönetimi gibi küresel ölçekteki sorunların araştırılması için önemli kaynaklardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

10-metre çözünürlüklü bu küresel harita sayesinde belirli bir alanın karakteristik özelliklerini tanımlayabilir ve;

  • Alanın bir arazi olup olmadığı ya da ağaçlar veya suyla kaplı bir bölgeye karşılık gelip gelmediği,
  • Alanda herhangi bir bina veya diğer altyapıların bulunup bulunmadığı veya
  • Bu alanın zaman içerisinde nasıl değişim gösterdiği gibi soruların cevaplarını araştırabilirsiniz.

 

Görseldeki arazi örtüsü haritasında, ekili alanlar Yeni Zelanda’daki Egmont Ulusal Parkı’nın dairesel sınırına kadar uzanmaktadır.

Günümüzde yüksek çözünürlüklü, açık, karşılaştırılabilir ve güncel arazi kullanım haritaları, yukarıda örneklendirdiğimiz gibi birçok sorunun çözümü için çeşitli sektörlerde kullanılmaktadır ve dünya yüzeyinin yönetilebilir sayıda kategorilere ayrılarak sınıflandırılmasını sağlamaktadır. Bu nedenle, kısıtlı kaynakların tanımlanması ve daha iyi yönetilmesi için bilinçli kararlar alabilmek adına özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerin karar vericileri için kritik bir role sahiptir.

Dünya yüzeyinin bu şekilde haritalandırılması, arazi kullanım planlaması, hidrolojik modelleme ve kaynak yönetimi planlamasına yardımcı olacaktır. Bu gibi çalışmalara kaynak sağlayan ulusal kurum ve kuruluşlar, bir ülkedeki veya şehirdeki eğilimleri tespit edebilmek için arazi örtüsü haritalarını altlık harita olarak kullanabilir ve arazi kullanım önceliklerinin tanımlanmasına yardımcı olabilirler.

 

Yapay Zeka Destekli Arazi Örtüsü Haritası

Geleneksel arazi örtüsü haritalarında genellikle veri toplama ve haritaların kullanıma hazır hale getirilmesi süreci birkaç seneye yayılmaktadır. Ancak arazi örtüsü haritalarında yapay zekadan (AI) yararlanılması, Esri Land Cover Map haritasının bir haftadan daha kısa sürede üretilmesini sağlamıştır.

Impact Observatory ve Microsoft işbirliği ile oluşturulan Esri 2020 Land Use Land Cover Map.

Esri 2020 Global Land Cover haritası, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) Sentinel-2 uydu görüntüleri kullanılarak oluşturuldu. Harita için National Geographic Society tarafından geliştirilen, beş milyardan fazla etiketli görüntü pikselinden oluşan devasa bir eğitim veri kümesiyle çalışılmıştır. Bu veri kümesi üzerinde Impact Observatory tarafından özel bir makine yaklaşımı kullanılarak derin öğrenme arazi sınıflandırma modeli geliştirilmiştir ve küresel harita, bu modelin Sentinel-2 2020 sahne koleksiyonuna uygulanmasıyla (Microsoft Planetary Computer’da barındırılan 400.000’den fazla arazi kullanım / arazi örtüsü (LULC) gözlemlerine işlenerek) üretilmiştir.

Kullanılan veri seti, dünya üzerindeki 24.000’den fazla biyom bölgesinin beş kilometreye beş kilometrelik alanlarını içermektedir ve model ise, altı bantlı Sentinel-2 yüzey yansıtma verisi üzerinde çalıştırılmıştır:  mavi, yeşil, kırmızı, yakın kızılötesi ve iki – kısa dalga kızılötesi bant.

Sonuç olarak; Su Yüzeyleri (Water), Ormanlık Alanlar (Trees), Açık Yeşil Alanlar (Grass), Sulak Alanlar (Flooded Vegetation), Ekili Alanlar (Crops), Çalılık (Scrub/Shrub), Yapılı Alan (Built Area), Boş Alanlar (Bare Ground), Buzullar (Snow/Ice) ve Bulutlar – Sınıflandırılmamış (Clouds – Unclassified) olarak 10 sınıfa ayrılmıştır.

Haritanın son haline getirilmesi için, model yıl boyunca görüntülerin alınma tarihlerinde birden fazla çalıştırılmış ve elde edilen çıktılar 2020 temsili haritasında bir araya getirilmiştir.

Chicago ve çevresine ait haritada, bölgeye kentsel yapılaşmanın hakim olduğu ve asırlardır korunan Cook County Ormanı’nın şehrin kuzeyinden güneyine doğru yeşil bir bant şeklinde uzandığı görülmektedir.

Esri Land Use Land Cover haritasının, yeryüzündeki değişikliklerin tespiti ve özellikle insan faaliyetlerinin etkileriyle ilgili küresel arazi değişimini vurgulamak amacıyla her yıl güncellenecektir. Ayrıca Esri ve Impact Observatory, bu yeni arazi örtüsü modelini isteğe bağlı arazi örtüsü sınıflandırmaları yapılabilmesi için kullanıma sunmayı planlamaktadır. Böylece CBS kullanıcılarının kendi proje alanları için sıklıkla yeni arazi örtüsü haritaları oluşturması sağlanacaktır. Bu özel model, belirli bir ilgi alanındaki değişimin izlenmesi, neredeyse gerçek zamanlı çevre durumunun gözlemlenmesi veya uzun vadeli, mevsimsel farklılıkların tespiti gibi araştırma konularının yürütülmesine ve karar vericilerin ve afetle mücadele kuruluşlarının gerekli çalışmaları planlayabilmesine olanak sağlayacaktır.

Soldaki ESA’nın 300m çözünürlüklü haritasına, sağdaki ise Esri’nin 10m çözünürlüklü 2020 LULC haritasına ait görüntülerdir. Hindistan ve Bangladeş’e ait görüntülerde, sağda nehir kanallarının dar ve yerleşim alanlarının belirsiz olduğu görüntülenmektedir. 

Haritaya Nasıl Erişebilirim?

Esri 2020 Land Cover haritasının ArcGIS Living Atlas of the World üzerinden bir döşeme görüntü katmanı (Tile Imagery Layer) olarak yayınlanması, onu ArcGIS Desktop yazılımları ve diğer istemci uygulamalarında görselleştirme ve analizler gerçekleştirmek için kullanılabilir hale getirmektedir. Kamuya açık katmanın GeoTIFF döşemeleri, ayrı ayrı bölgeler için indirilebildiği gibi, koleksiyonun tamamı (60 GB) tek bir tıklama ile indirilebilmektedir.

Esri LULC haritasındaki veriler küresel olarak tutarlı verilerdir ve ülke sınırları arasında karşılaştırma yapılmasına olanak tanımaktadır. Ulusal veriler bu veri kümesine tamamlayıcı niteliktedir ve ayrıntılı güncel verilerin bulunmadığı bölgelerdeki veri boşlukları doldurularak elde edilmektedir. Esri’nin sunduğu bu küresel arazi örtüsü harita servisi, ülkelerin ulusal önceliklerini belirlemesine ve alt ölçekli ulusal raporların hazırlanmasında yardımcı olabilir.

Esri 2020 Land Cover Map katmanına erişmek için bağlantıya tıklayabilir ve indirebilirsiniz.

Esri 2020 Land Cover Map hakkında detaylı bilgi edinmek için sayfayı inceleyebilirsiniz.

 

Kaynaklar:

Esri | AI Enables Rapid Creation of Global Land Cover Map

Esri | A New Land Cover Map of the World

Medium | Mapping the world in unprecedented detail

Esri Türkiye, Eylül 2021

 

Landsat Explorer App ile Şimdiyi ve Geçmişi İnceleyin

Landsat Explorer App ile Şimdiyi ve Geçmişi İnceleyin

Çalışma alanınızda görüntüleri veya uzaktan algılama verilerini kullanırken, gerçekleştirmeniz gereken ilk adımlardan biri; uzaktan algılama verileri içindeki, istenen detayların özelliklerini keşfetmek için verileri görsel olarak incelemektir. Bu konuda Esri çeşitli görüntüleri incelemeniz, üzerinde analiz yapmanız için içerik ve uygulamalar sunmaktadır. Bu blog yazımızda Esri’nin uygulama olarak kullanımınıza sunduğu Landsat Explorer’dan detaylı olarak bahsedilecektir.

Bu web uygulaması, ArcGIS for Server tarafından desteklenen Landsat görüntü katmanlarına erişim ve Amazon Web Hizmetleri Bulutu üzerinde çalışan Landsat Genel Veri Kümelerine erişim için bazı yetenekleri vurgular. Katmanlar, günlük olarak yeni Landsat görüntüleri ile güncellenir. Gezegenimizi görselleştirmeniz ve Dünya’nın zaman içinde nasıl değiştiğini anlamanız için oluşturulan Esri Landsat Explorer uygulaması, gözle görülemeyecek kadar çok veri toplayan Landsat uydularının gücünden yararlanır. Dünyanın jeolojisini, bitki örtüsünü, tarım alanlarını ve şehirlerini daha iyi keşfetmek için Landsat’ın farklı gruplarından yararlanabilirsiniz. Ek olarak, Dünya yüzeyinin son kırk yılda nasıl değiştiğini görselleştirmek için tüm Landsat arşivine erişebilirsiniz.

Görüntülerle ilgili olarak kısa bir bilgiden sonra Landsat görüntülerine nereden ulaşacağımıza bakıp, görüntüde araştırma ve değişiklik analizi yapma ile ilgili detaylara geçeceğiz.

Her görüntü veri kümesinin niteliği, görüntüleri toplamak için kullanılan sensör tipiyle ilgilidir. Her bir sensör tipinin teknik detayları, her bir veri seti için meta verilerde bulunabilir. Görüntülerle ilgili ek bilgiler; görünür alan, toplama tarihi veya sensörün diğer teknik yönleri gibi öğeleri içerebilir. Görüntünün bu teknik yönlerini anlamak, çalışma alanınızda istenen özellikleri bulma yeteneğinizi geliştirecektir. Uzaktan algılama verileri, özellikler hakkında bilgi toplar ve bu bilgileri raster bantlar olarak depolanan bir görüntüdeki değerler olarak sunar. Tek bir özelliğin ölçüsü, bu raster bantlardan birinde bir eleman olarak kaydedilir. Tekil görüntü veri kümeleri birçok raster bant içerebilir. Bu tarama bantlarını bant kombinasyonları veya bant kompozitleri olarak birleştirebilir ve görüntüleyebilirsiniz. Bu bant kombinasyonları, görselleştirme ihtiyaçlarına ve özelliklerine bağlı olarak görüntü verilerini bir haritada görüntülemek için kullanılır.

Arzu edilen bir özelliği keşfetmede raster bantların nasıl kullanılabileceği hakkında daha fazla bilgi edinmek için ArcGIS Living Atlas of the World’de bulunan Landsat görüntü katmanını kullanırsınız. Bu görüntü katmanı, dünyayı izlemek için kullanılan çeşitli tarama bantlarını toplamak için uyduları kullanan Landsat programından alınan görüntülere dayanmaktadır.

ArcGIS Living Atlas, dünyanın dört bir yanından gelen geniş bir coğrafi bilgi koleksiyonudur. Analizinizde kullanmak veya bir analizin bulgularını sunmak için kullanıcı tarafından oluşturulan veri ürünlerini sunan görüntü katmanlarını, uygulamaları, modelleri ve veri katmanlarını içerir. (Göz atmak için: https://livingatlas.arcgis.com/en/home/ ) Browse kısmında ArcGIS Living Atlas içindeki büyük miktardaki veriyi keşfetmeniz için Görüntü, Altlık Harita, Sınırlar, Çevre gibi önceden yapılandırılmış birden çok kategori göreceksiniz. Biz “Imagery” seçeneğinden ilerliyor olacağız.

Imagery Kategorisi; temel harita olarak kullanılmak üzere oluşturulmuş çok ölçekli görüntüler, farklı özellikleri ortaya çıkaran multispektral görüntüler, zaman içindeki değişimi ortaya çıkaran geçici (temporal) görüntüler ve önemli olaylardan etkilenen yerlerin görüntüleri gibi çeşitli türlerdeki görüntüleri içerir. Web sayfasındaki seçeneklerde, sonuçları seçilen veri kaynaklarıyla sınırlamak için arama sonuçlarını yalnızca Esri (Esri-only content) veya Yalnızca Yetkili İçerik (Authoritative-only content) olarak odaklama özelliğini de göreceksiniz. Arama kısmına Landsat yazılınca gelen “Landsat Explorer App” seçilir.

Mevcut uydu, dokuz spektral bant ve termal bant toplayan Landsat 8 sensörüdür. Bu uygulama içinde aşağıdaki bant kombinasyonlarına ve endekslerine hızlı erişim sağlanır:

  • Agriculture : Highlights agriculture in bright green; Bands 6, 5, 2
  • Natural Color : Sharpened with 15m panchromatic band; Bands 4, 3, 2 +8
  • Color Infrared : Healthy vegetation is bright red; Bands 5, 4 ,3
  • SWIR (Short Wave Infrared) : Highlights rock formations; Bands 7, 6, 4
  • Geology : Highlights geologic features; Bands 7, 6, 2
  • Bathymetric : Highlights underwater features; Bands 4, 3, 1
  • Panchromatic : Panchromatic images at 15m; Band 8
  • Vegetation Index : Normalized Difference Vegetation Index(NDVI); (Band 5 – Band 4)/(Band 5 + Band 4)
  • Moisture Index : Normalized Difference Moisture Index (NDMI); (Band 5 – Band 6)/(Band 5 + Band 6)
  • SAVI : Soil Adjusted Veg. Index); Offset + Scale*(1.5*(Band 5 – Band 4)/(Band 5 + Band 4 + 0.5))
  • Water Index : Offset + Scale*(Band 3 – Band 6)/(Band 3 + Band 6)
  • Burn Index : Offset + Scale*(Band 5 – Band 7)/(Band 5 + Band 7)
  • Urban Index : Offset + Scale*(Band 5 – Band 6)/(Band 5 + Band 6)

Toplanan belirli dalga boyları hakkında daha fazla bilgi için, Landsat 8 sensörü için USGS web sitesini ziyaret edebilirsiniz. Bu spektral bantlar, ArcGIS uygulamalarında görüntülendiğinde raster bantlar olarak rapor edilir. Uydu tarafından toplanan her spektral bant için bir raster bant vardır. Bu farklı raster bantları farklı şekillerde birleştirilebilir, buna “rendering” denir. Her renderer, arazinin belirli özelliklerinin veya yönlerinin daha görünür olduğu bir görselleştirme oluşturmak için üç ayrı bandın farklı bir kombinasyonunu kullanır.

Renderer

Uygulama açıldığında sol sütunda çeşitli araçlar göreceksiniz. Burada ilk sırada renderer aracı yer almaktadır. Aşağı açılan pencereye tıklayarak ilgili renderer seçilebilir. Ayrıca her bir seçeneğin açıklamasını incelemek isterseniz soru işaretine tıklayarak bant kombinasyonlarını ve renklerin ne anlama geldiğini öğrenebilirsiniz.

 

Ancak Landsat Explorer uygulaması, yalnızca farklı bant kombinasyonları veya geliştirmeleri kullanarak görüntüleri görüntülemekle ilgili değildir. Analiz araçları, anında değişiklik tespiti gerçekleştirmenize, özel maskeler oluşturmanıza, kendi dizinlerinizi oluşturmanıza, spektral ve zamansal profiller oluşturmanıza ve daha fazlasını yapmanıza olanak tanır. Dünya yüzeyinin son kırk yılda nasıl değiştiğini ortaya çıkarmak için multispektral ve zamansal Landsat görüntülerine anında erişmek için uygulamayı kullanabilirsiniz.

Time Selector

Time Selector aracı ikinci sıradadır ve seçilen bir nokta için geçici bir zaman kaydırıcısına ve farklı endekslerin zamansal profiline erişim sağlar. Zaman aracına yalnızca daha büyük yakınlaştırma ölçeklerinde erişilebilir. NDVI (Normalize Fark Bitki İndeksi), NDMI (Normalize Fark Nem İndeksi) ve Kent İndeksi için zamansal profiller sağlar.

Her Landsat görüntüsünün raporlanmış bir bulut örtüsü değeri vardır, böylece kriterleri karşılayan en güncel görüntüyü seçerek o mekansal boyutta hangi görüntünün görüneceğini seçebilirsiniz. Bulut örtüsünde düşük bir değer idealdir çünkü değer, bulutların kapladığı alanın yüzdesini temsil eder.

Identify 

Identify aracı, görüntülerle ilgili bilgilere erişim sağlar ve ayrıca seçilen bir nokta için spektral bir profil sağlayabilir.

Farklı zamanları seçip etkilenen alanları vurgulamak için “Change Detection” aracını kullanabilirsiniz. Değişikliği hesaplamadan önce Birincil ve İkincil Tarihleri seçmeniz gerekir. Daha eski bir tarih seçmek için Zaman Kaydırıcısını kullanın ve İkincil Katman Olarak Ayarla düğmesini tıklayın. Ardından daha ileri bir tarih seçin ve bunları karşılaştırmak için Değişiklik Algılama aracına dönün. Farklı endeks ve modlarda değişimi incelemeye başlayabilirsiniz. İncelemek istediğiniz alanın sınırlarını “Define Areas of Interest”i seçip alanı çizerek ayarlayabilirsiniz.

Bu özelliklere ek olarak yaşadığınız şehrin yıllar içinde nasıl genişlediğini merak mı ediyorsunuz? Şehre yakınlaşın, önce ve sonra görüntüleri karşılaştırmak için zaman kaydırıcısını (Swipe) kullanın. Tarım alanlarını veya orman yanıklarını ölçmek istediğinizde; etkileşimli olarak eşikler ayarlayarak belirli arazi örtüsü türlerini belirlemek için Maske (Mask) aracını kullanın.

Özetlemek gerekirse görselleştirme ve analiz araçları, kullanıcıların aşağıdakileri anında yapmasına olanak tanır:

  • Özel dizinleri ve bant kombinasyonlarını kullanarak verileri görselleştirme
  • Analiz etmek ve karşılaştırmak için belirli tarihleri filtreleme ve seçme
  • Bir kaydırma aracı kullanarak iki görüntüyü etkileşimli olarak karşılaştırma
  • Özel maskeler oluşturma
  • Değişiklik algılamayı gerçekleştirme
  • Spektral ve zamansal profiller oluşturma
  • Spektral bantları kullanarak dağılım grafikleri oluşturma
  • ArcGIS Online’dan veri ekleme (örneğin şehir yolları)

 

Sonuç olarak Landsat Explorer ile dünyanın herhangi bir yerindeki jeoloji, bitki örtüsü, tarım ve şehirler hakkındaki soruları kolayca ve dinamik bir şekilde araştırabilirsiniz. Ve keşiflerinizi paylaşmak istiyorsanız, sonuçlarınızı ArcGIS Online’a (Save top the ArcGIS Online) veya yerel (Export)  dosyalar olarak kaydedebilirsiniz.

 

Kaynaklar:

 

Drone2Map 2.3 ile Gelen Yenilikler

Drone2Map 2.3’ün öne çıkan özelliklerinden bazıları aşağıda açıklanmıştır.

  • Kamera için kalibrasyon alanı
  • Senkronize harita görünümleri
  • Topografik Konturların Shapefile Olarak Dışarı Aktarılması
  • Görüntü Bağlantıları Düzenleyicisi ile Görüntüleri Sıralama

Kamera için Kalibrasyon Alanı

Görüntü tablosunda bulunan yeni Kalibrasyon alanıyla projenizdeki kalibre edilmemiş görüntüleri belirleyerek daha doğru sonuçlar elde edebilirsiniz.

Senkronize Harita Görünümleri

Yeni Görüntüleri Bağla (Link View) yeteneği ile 2B ve 3B haritalar birbirinden bağımsız olarak kaydırılabilir, yakınlaştırılabilir ve yönlendirilebilir veya aynı sahneyi görüntülemek için senkronize edilebilir.

Topografik Konturların Shapefile Olarak Dışarı Aktarılması

Konturlar, üçüncü taraf yazılım uygulamalarıyla entegrasyona izin veren shapefile biçiminde dışa aktarılabilir.

Görüntü Bağlantıları Düzenleyicisi ile Görüntüleri Sıralama

Kontrolü Görüntü Bağlantıları Düzenleyicisi (Image Links Editor) aracılığıyla görüntüleri bağlarken, artık referans görüntüleri sıralamak için daha fazla seçenek sağlar. Bu, doğru görüntüleri aramak için daha az zaman ve daha fazla verimlilik sağlar.