İnşaat ve Mimarlık Projelerinde 3B Yapı Planlaması

Coğrafi Bilgi Sistemleri 2B yanında 3B’de de karmaşık mekansal bilgileri ilgi çekici şekilde göstermek için güçlü yeteneklere sahiptir. Örneğin, yeni bir inşaat projesinin paydaşları, proje tasarımını ve çevresindeki kentsel çevre üzerindeki etkisini değerlendirmelerini sağlayarak, onu gerçekçi bir 3B ortamda görselleştirebilir. Böylece projenin planlama ve tasarım aşamalarında daha hızlı kararlar alabilirler.

Bu blog yazısında 3B Building Layer (yapı katmanı) ve integrated mesh layer olarak geçen mesh dosyaları ile nasıl çalışmalar yapabileceğimizi inceleyeceğiz. 3 boyutta yapıları incelerken sadece o yapıyı incelemenin ötesinde; konumsal olarak da incelemek, yani yapının farklı görünümlerini, ışık durumunu ve gerçek dünyada diğer yapılı ve doğal çevre ile iletişimini anlamada CBS büyük kolaylık sağlayacaktır.

3B çeşitli sahne katmanları ile ilgili detaylı bilgi almak için 3D Sahne Katmanları blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Building Layer

Building layer (yapı katmanı), yapı bilgi modellemesi (BIM) verilerini ArcGIS Pro’da CBS veri katmanı olarak temsil etmenize olanak tanır. Esri-Autodesk iş birliği sayesinde Autodesk Revit dosyalarınızı ArcGIS Pro’da açabilir ve çeşitli araçları kullanarak bir web sayfası olarak portalda yayınlayabilirsiniz. Bu konuda detaylı bilgi için Yapı Katmanından (Building Layer) Yararlanarak BIM Verilerini Anlamlandırın blog yazımızı inceleyebilirsiniz. ArcGIS Pro’da bir BIM dosyası çalışma alanından (workspace) oluşturulan bir yapı katmanı, disiplinlere ve kategorilere göre düzenlenir. Kategori; aynı kullanımı ve tanımlayıcı nitelikler kümesini paylaşan ve doğrudan ArcGIS detay katmanıyla ilişkilendirilen tasarımı modellemek için kullanılan bir öge veya sistem koleksiyonudur. Örneğin, bir BIM dosyası, kapılar ve duvarlar gibi mimari unsurları içerebilir. Kapılar ve duvarlar, yapı katmanının Mimari disiplin katmanında düzenlenen detay katmanları olarak tasvir edilmiştir. Bu detay katmanları 3B geometriler içerir ve benzer nitelik kümelerine sahiptir. Aşağıdaki örnekten kategorileri ve katman içeriğini inceleyebilirsiniz.

 

Sahne katmanı seçili iken Appearance (görüntüleme) sekmesini seçtiğinizde, görüntülenmesini isteyeceğiniz ölçek aralığında, semboloji bilgisi, Faces ve Lighting and Shading (ışık ve gölgelendirme) seçenekleri ile çalışmalar yapabilirsiniz. Katmanda face culling özelliğini değiştirmek, görüntülediğiniz nesnelere bağlı olarak 3B nesnelerin ön, arka veya her iki yüzünü görmenizi sağlar. Komut, yükseltilmiş polygonlar, multipatch, TIN üçgenleri ve raster verileri dahil olmak üzere alan tabanlı verileri içeren katmanlar için etkinleştirilebilir.

Lighting (ışıklandırma) alt sekmesinde varsayılan olarak, bir 3B nesnenin yerleşik geometri özellikleri, sahnenin mevcut ışık konumunu gölgelemek için kullanılır. Aydınlatma için kullanılan özellikler, her yüzün ışığı yansıtacağı yönü tanımlayan 3B vektörler veya normallerdir. Normaller genellikle geometriye diktir, ancak özellikle geometrideki sert ek çizgilerini yumuşatmak için başka yönlerde de tanımlanabilir.

 

Integrated Mesh Layer

3B mesh verileri, üst üste binen büyük görüntü kümelerinden gerçek dünyanın 3B temsilini oluşturmayı amaçlayan otomatik bir süreç tarafından yakalanır. Sonuç, orijinal girdi görüntü bilgilerini, binalar ve ağaçlar gibi 3B nesneleri ve yükseklik bilgilerini içeren textured mesh (dokulu ağ) olarak bütünleştirir. Integrated mesh scene layer (sahne katmanları olarak bahsedilecektir) çoğunlukla şehir çapında 3B haritalama için oluşturulur; genellikle drone tarafından yakalanırlar ve yeniden şekillendirilemezler. Integrated mesh bir sahnenin 3B kategorisi altında 3B katman olarak görünür. Bir sahneye integrated mesh katmanı eklendiğinde, o sahnenin zemini ve altlık haritasının yerini alacaktır. Explore aracını kullanarak belirli bir özellikle ilgili öznitelik bilgilerini de görüntüleyebilirsiniz. Bu verileri performanslı bir şekilde görselleştirmek için, integrated mesh sahne katmanı farklı ayrıntı seviyelerine (LOD’ler) sahiptir. Uzaklaştırdığınızda ve sahnenize olan mesafeyi artırdığınızda, 3B verilerin karmaşıklığı da azalır.

Integrated mesh sahne katmanı, kullanım durumuna bağlı olarak farklı şekillerde değiştirilebilir. İlk olarak, mesh katmanını aşağıda olduğu gibi planlı inşaatla birleştirebilir, yenilerine yer açmak için mevcut binaları düzleştirebilirsiniz. Mesh’i yerin altındaki altyapı ögelerinizle birlikte gösterebilir, boruları veya diğer varlıkları görselleştirmek için ağda delikler açabilirsiniz. Bunların yanında, diğer tüm alanları maskeleyerek mesh katmanının sınırlı bir alanına odaklanmayı da tercih edebilirsiniz. Her durumda, sahneye özel olan ve orijinal verileri etkilemeyen integrated mesh değişikliği yapmış olursunuz. Değişikliğin parametreleri, projenin coğrafi veri tabanında saklanır. Bu durum, mesh verilerini çoğaltmak zorunda kalmadan birçok farklı sahne oluşturmayı mümkün kılar.

Integrated mesh katmanında kırpma, maskeleme ve değiştirme gibi işlemleri yapabilir ve bu değişiklikleri ArcGIS platformunda bir web scene (web sahnesi) olarak paylaşabilirsiniz. Contents bölmesindeki katman özelliklerinden veya Data sekmesinin Modification grubundaki Add düğmesini seçerek integrated mesh katmanına bir değişiklik ekleyebilirsiniz. Eklendiğinde, değişiklik, İçindekiler bölmesindeki integrated mesh katmanının altında bir alt öge olarak görüntülenir. Aşağıdaki videodan mesh verinin kesilmesine ait örneği inceleyebilirsiniz.

 

Buna ek olarak kestiğiniz mesh veri üzerinde düzenleme yapmak isterseniz bunu da Edit altında “Edit Vertices” seçeneğini seçerek kesilmesini istediğiniz alanın sınırını güncelleyebilirsiniz.

 

Bir inşaat planını görselleştirmek için mesh ve BIM modellerini kullanmayı deneyimlemek isterseniz yukarıdaki gösterilenler ve daha fazlası için Esri’nin Learn ArcGIS içeriklerinden faydalanabilirsiniz. Burada kullanılan görseller “Visualize construction planning in 3D” dersinden yararlanılarak oluşturulmuştur. Bu ders içeriğinde belli bir senaryo üzerinden giderek adım adım yönlendirmelerle ilerleyecek olursanız; ArcGIS Pro’da tüm şehri 3B olarak temsil eden entegre mesh kullanacak, değiştirecek ve ona planlanan binayı içeren bir sahne katmanı ekleyeceksiniz. Ardından sonucu ArcGIS Online’da bir web sahnesi olarak yayınlayacaksınız. Bir mimar olarak bina planlarınıza ait yeni versiyonlar üretirken, paydaşlarının projelerinizin nasıl ilerlediğini görebilmelerini sağlamak adına sahne katmanını güncelleyeceksiniz.

İlginizi çekebilecek kaynaklar:

ArcGIS Experience Builder’da 2B ve 3B Haritaları Senkronize Etme

ArcGIS Experience Builder’da 2B ve 3B Haritaları Senkronize Etme

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise’da bulunan ArcGIS Experience Builder’ı kullanarak herhangi bir kod yazmadan hızlı bir şekilde yanıt veren web deneyimleri oluşturabilir ve sunabilirsiniz. Deneyimler, 2B ve 3B haritalar, metin ve medya içeren web sayfalarını, web uygulamalarını veya mobil uygulamaları içerebilir. Hedef kitleniz için eksiksiz bir deneyim ve hedef oluşturmak için tek bir içerik türüne odaklanabilir veya birçok içerik türünü birleştirip bağlayabilirsiniz.

Başlamak için ArcGIS Experience Builder’da yerleşik şablonları kullanabilir veya sıfırdan kendi şablonunuzu oluşturabilirsiniz. Ardından haritalar, resimler, metin ve araçlar gibi bileşenleri sürükleyebilir, konumlandırabilir ve yapılandırabilirsiniz. Widget’ların tek bir uygulama içinde veya birden çok uygulama ve sayfada birlikte çalışmasını sağlamak için Triggers (Tetikleyiciler) ve Actions (Eylemler) ekleyebilirsiniz.

Experience Builder’daki widget’lar arasındaki etkileşimleri, Triggers (Tetikleyiciler) ve Actions (Eylemler) kullanılarak yapılandırılabilirsiniz.Tetikleyiciler, widget’lardaki eylemleri yönlendirir.

Bu örnekte, iki haritanın kapsamını senkronize etmek için tetikleyiciler ve eylemler kullanılacaktır: 2B web haritası ve 3B web sahnesi. Basit bir eşitlenmiş 2B/3B deneyimi oluşturmak için bu adımları izleyiniz.

Adım 1: Experience Builder Tutorial: Sync 2D and 3D örnek şablonunu açınız ve ArcGIS hesap bilgilerinizle giriş yapınız.

Adım 2: Create Web Experience (Web Deneyimi Yarat) tıklayınız. Bu, eğitim şablonundan yeni bir web deneyimi yaratır.

Adım 3: Örnek Web Deneyimi Şablonunu inceleyiniz.

Şablon, 2B web haritası ve 3B web sahnesi içeren yan yana Harita widget’larını içerir. Ayarlar panelinde ayarlarını görüntülemek için ekrandaki her bir Harita Widget’ına tıklayınız veya yan paneldeki sayfa çerçevelerinden birini seçiniz.

Haritaları keşfetmek için Experience Builder araç çubuğundan Live View (Canlı görünüm) tıklayınız. Haritaların bağımsız olarak kaydırıldığını ve yakınlaştırıldığını unutmayınız. Aşağıdaki adımlarda, onları senkronize etmek için her iki harita widget’ının ayarlarını yapılandıracaksınız. Bitirdiğinizde Live View (Canlı görünüm) kapatmayı unutmayınız.

Adım 4: Map 1 widget’ını seçiniz.

Map 1, ekranın sol tarafındaki Harita widget’ıdır. 2B Portland web haritasını kullanır. Seçmek için widget’a tıklayınız veya mevcut ayarları görüntülemek için sayfa çerçevesinden seçiniz.

Adım 5: Sağdaki ayarlar panelinde Action (Eylem) sekmesine ve ardından Add Trigger (Tetikleyici Ekle) tıklayınız.

Adım 6: Map 2’de bir eylemi tetiklemek için Map 1’in ekran kapsamındaki bir değişikliği kullanacaksınız. Extent Changes (Kapsam Değişiklikleri) tıklayınız.

Adım 7: Map 2’yi seçiniz.

Bu, Map 1’de ekran kapsamında bir değişiklik meydana geldiğinde Map 2’yi hedef widget olarak ayarlar.

Adım 8: Tetikleyici oluştuğunda Map 2 eylemi olarak Zoom to (Yakınlaştır) seçiniz.

Map 1 için Action Panel (Eylem Paneli) şunları göstermelidir:  Extent Changes (Kapsam Değişiklikleri) tetikleyicidir, Map 2 hedeftir ve Map 2 eylemi ise Zoom to (Yakınlaştırdır) olmalıdır.

Experience Builder araç çubuğundan Live View (Canlı görünüm) açarak uygulamanızı test ediniz. Bitirdiğinizde Live View (Canlı görünüm) kapatmayı unutmayınız.

Map 1 yakınlaştırıldığında, Map 2’nin yakınlaştırdığını, ancak tam tersinin olmadığını unutmayınız.

Adım 9: Her iki haritayı da senkronize etmeyi tamamlamak için, Extent Changes (Kapsam Değişiklikleri) tetikleyici olarak ve bu sefer Map 1’i hedef olarak kullanarak yukarıda anlatılan 4 ve 8 arasındaki adımları tekrarlayınız.

Bittiğinde, Map 2’nin Action Panel (Eylem Paneli) aşağıdaki gibi olmalıdır: Extent Changes (Kapsam Değişiklikleri) tetikleyicidir, Map 1 hedeftir ve Map 1 eylemi ise Zoom to (Yakınlaştır) olmalıdır.

Ayarlarınızı test etmek için Live View (Canlı görünüm) kullanınız. Save (Kaydet) butonuna ve ardından tamamladığınızda Publish (Yayınla) tıklayınız.

Daha fazla bilgi için aşağıdaki web sayfalarını ziyaret ediniz:

Esri Türkiye, 2022

ArcGIS GeoBIM ile Tanışın

2017’de duyurulan Esri ve Autodesk arasındaki işbirliği, daha sıkı entegre edilmiş BIM ve CBS iş akışları aracılığıyla altyapı varlıklarının planlanma, tasarlanma, inşa edilme ve işletilme şeklini geliştirmeyi amaçlıyordu.

Altyapı varlıkları, bu varlıkların çevredeki ekosisteme nasıl uyduğu ve etkileşime girdiği ile ilgili olarak daha iyi görüntülenebilir. Aralarında daha sıkı bağlantı olan CBS ve BIM iş akışları, doğal ve mevcut yapılı çevrenin inşa edilecek yeni varlıklarla nasıl bağlantı kurduğunu daha iyi anlamada planlama ve tasarımda yer alan paydaşlara yardımcı olur.

Projeleri Mekansal Bağlamıyla Birleştirme

CBS ve BIM arasındaki ilişkinin öneminin artmasına rağmen, Mimarlık, Mühendislik ve İnşaat (AEC) firmaları ve müşterileri birden çok platformda farklı verilerle çalışmakta ve proje bilgilerini kolay ve güvenli bir şekilde iletmek için proje verilerinin tek bir yetkili görünümünü sağlamada zorluklar yaşamaktadır.

ArcGIS GeoBIM, proje ekiplerinin mekansal çerçevede birden çok sistemden gelen verileri kullanarak BIM projelerini ve sorunlarını keşfetmeleri ve bunlar üzerinde işbirliği yapmaları için yenilikçi, kullanımı kolay web tabanlı bir deneyim sunmak üzere geliştirilmiştir.

ArcGIS GeoBIM nedir?

ArcGIS GeoBIM, büyük sermaye altyapısının tasarımı, inşası ve işletilmesi sırasında bina bilgi modelleme (BIM) sürecini konumla bağlar ve riskleri, maliyetleri, zaman çizelgelerini yönetmenizi sağlar. Böylece AEC projelerini mekansal bir zemine oturmasını sağlar. GeoBIM, ekiplerin paydaşlarla koordineli kararlar almaları için proje verilerini tek bir “buluttan buluta” çözümde entegre etmesini ve görselleştirmesini sağlar.

Aşağıdakiler alanlarda iyileştirmeleri destekleyecektir:

  • Dokümantasyon İncelemesi
  • Olay Kümeleme
  • Tasarım Koordinasyonu
  • Performans Gösterge Tabloları

ArcGIS GeoBIM; ArcGIS’i Autodesk Construction Cloud ve BIM 360 ile bağlayarak projelerin ve iş akışlarının bağlanmasını sağlar.

Bir GeoBIM projesi içinde, coğrafi referanslı ArcGIS detaylarını Autodesk kayıtlarıyla ilişkilendirebilirsiniz; bu, birden çok kaynaktan proje belgelerine erişmenin, görselleştirmenin ve sorgulamanın daha kolay olduğu anlamına gelir. GeoBIM ayrıca, birden fazla paydaşın ihtiyaçlarına göre uyarlanabilen güvenli, web tabanlı bir ortamda iletişim kurmayı sağlar ve iş birliğini kolaylaştırır.

ArcGIS detayları doğrudan Autodesk’e bağlanabilir

 

ArcGIS GeoBIM kimler içindir?

ArcGIS GeoBIM, kuruluşların fiziksel varlıkları inşa ettiği, yönettiği veya yenilediği karayolu veya demiryolu ağları, kampüsler, su tesisleri gibi her sektörden müşterilere fayda sağlayacaktır. ArcGIS GeoBIM’in yeni avantajlar sunabileceği üç temel müşteri türü vardır, bunlar; AEC Yöneticileri, AEC Proje Yöneticileri ve Operatörlerdir.

AEC Yöneticileri:

Tasarım Sorumlusu, Proje Yöneticisi gibi AEC yöneticilerinin ilerlemeyi ölçebilmeleri, riskleri ve maliyetleri anlayabilmeleri ve paydaşlarla sorunsuz bir şekilde iletişim kurabilmeleri için ekiplerinin yönettiği veri ve belgeleri takip etmeye ihtiyacı vardır. AEC Yöneticileri, süreçleri düzene koyarken ek olarak müşterileri için projelere daha iyi bir bakış açısıyla bakmalarını sağlayarak diğer kuruluşlarla aralarında fark yaratacak çözümler oluşturabilirler.

ArcGIS GeoBIM, proje verilerine erişmek için ortak deneyim sağlar. Web tabanlı bir uygulamada ArcGIS ve Autodesk Construction Cloud’dan yararlanarak, dijital modelleri, GIS verilerini, destekleyici belgeleri ve sorunları hem tek bir projede hem de portföy düzeyinde konsolide etmek ve görselleştirmek mümkündür.

ArcGIS GeoBIM, AEC Yöneticilerinin özel masaüstü yazılımına ihtiyaç duymadan tüm proje faaliyetlerini tek bir harita üzerinde görmelerini sağlar. Güncel BIM ve GIS verilerini görüntülemenin yanı sıra, bir projenin nasıl ilerlediği konusunda kendilerine fikir veren panellere ve tablo verilerine bağlanabilirler.

Örneğin, sorunlar, sorun türüne, alt türüne ve durumuna göre haritalandırılabilir ve izlenebilir. Ekip üyeleri Autodesk Construction Cloud içinde konularla ilgili iş birliği yapıp sorunları çözdükçe, bu bilgiler GeoBIM içindeki paydaşlar tarafından da otomatik olarak görülebilir.

Autodesk Construction Cloud içinde “Açık” durumundan “Tamamlandı” durumuna değiştirildiğinde, ArcGIS GeoBIM içindeki proje panosu da değiştirecektir.

ArcGIS GeoBIM ayrıca proje bilgilerinin paydaşlarla daha iyi ve daha sorunsuz iletişimine olanak sağlar. GeoBIM uygulamaları, AEC Yöneticilerinin tek bir projeye veya bir proje portföyüne ilişkin görüşlere erişmeleri için güvenli ve yüksek düzeyde yapılandırılabilir bir yol sağlar. Paydaşların ihtiyaçları değiştikçe uygulamaları ve verileri kimlerin görebileceğini güvenli bir şekilde kontrol etme yeteneği ile farklı paneller; farklı bilgi türleri ve farklı işlevler sağlayacak şekilde uyarlanabilir.

AEC Proje Yöneticileri

Genellikle proje yöneticileri, ekiplerinin proje bilgilerini bulmak ve yeniden oluşturmak, verileri bir formattan diğerine dönüştürmek ve proje konumlarına ve durumuna görünürlük sağlamada araçlar oluşturmak için zaman harcarlar. Belli bir ihtiyaca yönelik oluşturulan ve sürdürülebilirliği zor olan araçların oluşturulması hem bütçenin kullanımında fazla harcamaya hem de iş akışlarının yürütülmesinde eksikliklere neden olabilir.

Tasarım Yöneticileri, İnşaat Yöneticileri ve Proje Yöneticileri, verileri yeniden düzenlemeden projeleri organize etmek, veri dönüşümünü en aza indirmek ve farklı ekip üyeleri ve paydaşlar için özel deneyimler sağlamak adına kullanıma hazır kurumsal hazır araçları kullanmak istediklerinde ArcGIS GeoBIM bu konuda çeşitli araçlar içerir.

ArcGIS GeoBIM, yerel ortamında depolanan BIM verilerine doğrudan bağlanır. ArcGIS detayları, dinamik BIM veri kümeleriyle bağlantılıdır; yani, bir inşaat sayfası güncellendiğinde veya Autodesk Construction Cloud’a yeni bir model sürümü yüklendiğinde, bu bilgiler kullanılabilir. Verilerin taşınması, çoğaltılması veya dönüştürülmesi ihtiyacı büyük ölçüde azaltılarak ekiplere zaman ve emek tasarrufu sağlanır.

ArcGIS GeoBIM ayrıca AEC Proje Yöneticilerine, ISO 19650 gibi standartları karşılamak için kullanılabilecek Autodesk Construction Cloud’a bağlı, yüksek düzeyde yapılandırılabilir bir ortam sağlar. Ayrıca, gelecekteki projelerde yeniden kullanılabilecek ölçeklenebilir bir web deneyimi sunarak, bir defaya mahsus, şirket içi özel araçlarla ilişkili riskleri ve maliyetleri en aza indirebilir.

Uygulamalar, belirli paydaşlar veya belirli sunumlar için ihtiyaç duyulan araçları ve bilgileri sağlayacak şekilde uyarlanabilir

 

Operatörler

Tesislere, varlıklara ve sermaye projelerine sahip olan ve bunları yöneten kişiler genellikle bakım ve yönetim bilgilerinin tasarım ve inşaat belgelerinden tamamen ayrı olması sorunuyla karşı karşıyadır. Mevcut tüm projelerine genel bakış atmaya ve portföylerine ilişkin içgörüye ihtiyaç duyarlar. Varlık ve mühendislik belgelerinin kolay ulaşılabilir olmasını isterler ve proje bilgilerini kuruluşlarının departmanlarında güvenli ve kolay bir şekilde paylaşabilmek isterler.

ArcGIS GeoBIM, tek bir proje veya bir varlık portföyü için yapılandırılabilir ve özel araçlara veya eğitime ihtiyaç duymadan proje üyeleri ve diğer departman üyeleri tarafından kolayca erişilebilir. Ekipler, web tabanlı bir haritayı birden çok sistemdeki verilerle birleştiren bir GeoBIM uygulamasını kullanarak inşaat belgelerini, modelleri ve diğer varlık bilgilerini bulabilir. Mevcut CBS detaylarını arayabilir, harita deneyimlerinden ilgili bağlantılı veri kümelerini bulabilir ve ilgili içeriğin en son sürümlerinin doğrudan GeoBIM üzerinden sunulduğunu bilerek Autodesk Construction Cloud içindeki modelleri görüntüleyebilirler.

Kuruluşlar, planlamadan tasarıma, inşaattan bakıma kadar gerçek anlamda bağlantılı bir deneyim yaratan mekansal olarak etkinleştirilmiş bir görünümün yanı sıra Autodesk Common Data Environment aracılığıyla doğrudan iletişim kurabilir.

Güncel proje bilgilerine yerel formatında erişilebilir, bu da sahiplerin inşa edilmiş varlıkları daha iyi anlamasını sağlar

 

Özetle ArcGIS GeoBIM, proje ekiplerinin mekansal bağlamda birden çok sistemden gelen verileri kullanarak BIM projelerini ve sorunlarını keşfetmeleri ve bunlar üzerinde iş birliği yapmaları için yenilikçi, kullanımı kolay web tabanlı bir deneyim sunar. AEC ekipleri ve sahipleri, ekipler ve paydaşlarla iletişimi ve işbirliğini basitleştiren yapılandırılabilir web uygulamalarında birden çok sistemden bağlantılı verilerle çalışabilir. GeoBIM ile ekipler dosya dönüştürme için daha az zaman harcar ve böylece güvenilir güncel verilere erişimi artırır. GeoBIM, proje ekiplerinin daha iyi karar verme ve iş birliği için aktif bilgileri görebilmesinde BIM içeriği, belgeler ve sorunlar dahil proje bilgilerine güvenli erişim sağlar. Projelerinizi bağlam içinde birleştirmeye başlayabilir ve projelerinizi haritaya ekleyebilirsiniz! Daha fazla bilgi için ürün sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

 

Kaynaklar:

  • Introducing ArcGIS GeoBIM: https://storymaps.arcgis.com/stories/1a41c0147d5a4df4af50d1f520e2ceac
  • ArcGIS GeoBIM – An Introduction: https://www.esri.com/arcgis-blog/products/geobim/aec/arcgis-geobim-an-introduction/
AEC Web Uygulamaları Serisi – 3

AEC Web Uygulamaları Serisi – 3

Daha önceki AEC Web Uygulamaları Serisi – 1 ve  2 blog yazılarımda AEC sektöründe farklı süreçlerde kullanılabilecek örnek uygulamaları incelemiştik. Bu uygulamalar, tasarım ögelerinin coğrafi bağlamda sunulmasının yanı sıra belirli bir çıktı doğrultusunda farklı işlevsellikleri de içermektedir.

Bu blog yazısında da daha önce oluşturmuş olduğum örnek uygulamayı inceleyeceğiz. Bu uygulama inşaat ve proje yönetimi, gayrimenkul süreçlerinde kullanılabilecek, tamamen örnek verilerden oluşturduğum bir örnek uygulamadır.

*Uygulama geliştirme ara yüzü olarak ArcGIS Experience Builder’ı kullandım. Buna ek olarak uygulamalara fonksiyon katmaları için ArcGIS Survey 123, ArcGIS Dashboards, ArcGIS 360 VR gibi uygulamalar da kullanılmıştır.

Gayrimenkul Çözümü

Bu web uygulamasını ilk olarak senaryo üzerinde taslak olarak oluşturalım. Kurum olarak elimizde bulunan yeni bir projeyi halka sunmak istiyoruz. Bu proje bir site ve kullanıcıların bu site ile ilgili 3B görüntüleme, binalar ile ilgili detay bilgilerini görüntüleme, iç mekanları görüntüleme gibi işlevsellikleri kullanıcılara sunmak istiyoruz.

Bu uygulama ile kullanıcılar;

  • Proje detaylarını üç boyutlu olarak görüntüleme
  • Dış mekan ve iç mekan detaylarını deneyimleme
  • Bloklar, katlar ve daireler arasında gezinme
  • İç mekan ile ilgili detayları panoramik olarak deneyimleme
  • Binaların çevresindeki ulaşım ve önemli noktalar ile ilgili bilgileri görüntüleme
  • Bu alanlar ile ilgili bir form doldurarak talepte bulunabilme

özelliklerini kullanabilmelidir.

Uygulamanın Oluşturulması

Taslağı ve işlevi belirledikten sonra uygulamayı oluşturabiliriz. İlk olarak uygulamanın temelinde bulunan proje alanının üç boyutlu formatını, uygulama içerisinde konumlandıralım. Bu kapsamda benim kullandığım veri örnek bir sahne katmanı.

Sonrasında bu üç boyutlu içerik ile ilgili detayları (blok, kat, daire) uygulama içerisinde konumlandırmalıyız. Bu noktada kullandığımız sahne katmanının türüne göre bilgilerin sunulması işlemi değişmektedir. Ben dış mekanlar için 3D Object Scene Layer iç mekan için ise Building Scene Layer paketi kullandım, bu yüzden bilgileri görüntülemek için bu içerikleri temsil eden feature katmanları oluşturdum.

Blok seçimini gerçekleştirdikten sonra katlar arasında geçiş yapabileceği ve seçtiği kat içerisinde bulunan daireleri görüntüleyeceği ekranı tasarlayalım. Bu kısımda ek olarak kullanıcı dairelerin panoramik görüntülerini görebileceği açılır bir ekran tasarlayalım. Aynı zamanda kullanıcının talep formun ulaşabilmesi için bir buton ekleyelim.

Bu ekranların tasarımı ve işlevselliği ArcGIS Experience Builder içerisinde bulunan araçlar ile gerçekleştirilmektedir.

Son ekran için ise kullanıcıların site çevresindeki ulaşım ağını ve önemli noktaları görebileceği ekranı tasarlayalım.

 

Uygulamanın son aşamasında ise menünün tasarımı, uygulama içerisindeki pencerelerin ölçeği ve son görünümü gibi ayarlamaları yapmalıyız.

AEC Web Uygulamarı blog serisinde ArcGIS Platromunda özelleştirilmiş web uygulamaları örneklerini senaryolar üzerinden ilerleyen yazılarımda incelemeye devam edeceğiz.

Esri Türkiye 2021

AEC Web Uygulamaları Serisi – 2

AEC firmaları, projeler yoluyla sonuçları müşterilere ulaştırır. Bu bağlamda projeler ile ilgili ilerleyişi takip edebilme, öncesi ve sonrası arasındaki farkı sunabilme, projenin sağlayacağı faydanın aktarılabilmesi gibi süreçler çok önemlidir.

Daha önceki AEC Web Uygulamaları Serisi – 1 yazımda oluşturduğum 2 adet örnek uygulamayı incelemiştik. Bu uygulamalar, 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı ve Bina Keşif Uygulamasıydı. Bu uygulamaların ikisinde de BIM verilerinin gösterimi ve bazı ek fonksiyonlar ile kullanıcıların bu veriler ile etkileşim içinde olabileceği senaryolar oluşturmuştuk. BIM içeriklerinin gösterimine ek olarak bu fonksiyonların uygulamalar içinde konumlandırılması kullanıcıların yanlızca BIM verilerini incelemesini değil bu uygulamalar ile etkileşim kurmalarını sağlamaktadır. Örneğin bir önceki blog yazımdaki 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı uygulamasını ele alalım. Yeni inşa edilecek bir alandaki değişikleri halka üç boyutlu olarak sunmak, kullanıcı açısından bakıldığında yetersizdir. Fakat yeni inşa edilecek alanla ilgili değişiklikleri sunmanın yanı sıra bu değişikliklerin insanlar için uygun olup olmadığı ile ilgili bilgiyi de bir anket ile konum tabanlı olarak toplayabiliriz.

Bu blog yazısında da daha önce oluşturmuş olduğum iki adet örnek uygulamayı inceleyeceğiz. Bu uygulamalar inşaat ve proje yönetim süreçlerinde kullanılabilecek, tamamen örnek verilerden oluşturduğum uygulamalar.

*Uygulama geliştirme arayüzü olarak ArcGIS Experience Builder’ı kullandım. Buna ek olarak uygulamalara fonksiyon katmaları için ArcGIS Survey 123, ArcGIS Dashboards, ArcGIS Web AppBuilder gibi uygulamalar da kullanıldı.

Örnek Uygulamalar

İnşaat Yönetim Uygulaması

Bu uygulamayı bir senaryo üzerinde maddeler halinde inceleyelim. Örneğin mevcutta devam eden bir inşaat projesi bulunuyor ve yönetici bu proje üzerinde;

  • İnşaat genel ilerleme durumunu
  • Süreçlerle ilgili ilerleme durumunu, örneğin tüm binadaki kaba sıva henüz %60
  • Katlar ile ilgili ilerleme, hangi katta şuan hangi çalışma yapılıyor
  • Odalar ile ilgili ilerleme, hangi odada mevcutta kim ne iş yapıyor
  • Maliyet ile ilgili dökümler, ekipman için ne kadar harcanmış veya işçiler için ne kadar para harcanmış
  • Ekipmanlar ile ilgili güncellemeler, örneğin hangi iş makinası ne durumda

gibi süreçleri yönetici takip edebilsin.İlk olarak uygulamanın anasayfa görünümünü tasarlayalım. Anasayfa’da proje ile ilgili bilgiler, 3D model, katlar arasında geçiş yapılabilecek bir kat aracı, maliyet ile ilgili bilgiler, ilerleme ile ilgili bilgiler olsun.

İnşaat Yönetim Uygulaması Anasayfası

Anasayfa tasarımını tamamladıktan sonra iç kısımda bulunacak sayfaları tasarlayabiliriz. İnşaat yönetim uygulamasında iç kısımlarda oda bazında ilerlemenin görüntülenmesi ve hangi odada kimin çalıştığı gibi özellikleri konumlandırabiliriz.

İnşaat Yönetim Uygulaması Oda Bazında İlerleme ve Hangi Odada Kimin Çalıştığının Gösterimi

Odalar kısmında hangi odada hangi işlemin yapıldığını görüntüleyebilmekteyiz. Örneğin yukarıdaki görselde Laboratory 1 odasında duvarların örülmesi işlemi devam etmekte. Kaba sıva, ince sıva ve duvarların boyanması işlemlerinin henüz başlamadığını görüntüleyebilmekteyiz. Bu ekranda ek olarak kimin çalıştığını görüntüleyebileceğimiz bir açılır pencereyi de konumlandırabiliriz.

Hangi Odada Şuan Kimlerin Aktif Olarak Çalıştığının Gösterimi

Oda bazında çalışanların gösterimi, ilerleyişin takip edilmesi ve çalışanların şuanda ne işi yaptığının görüntülenmesi uygulamaya eklenebilecek önemli bir özelliktir. Uygulamanın yönetici tarafına isterlere göre çok fazla fonksiyon eklenebilir.

Sonraki aşamada ise asıl önemli nokta bu verilerin güncellenmesi, çünkü anasayfada bulunan maliyet dökümü, inşaat ile ilgili ilerleme, odalar ile ilgili bilgiler aslında bir veri tabanı üzerinden yönetilmektedir. Şimdi ise sahada bu güncellemeleri yapacak kişi için gerekli olan uygulamayı tasarlayalım. Bu uygulama birden fazla kişi için veri girişi yapılacak şekilde tasarlanabilir. Örneğin bir kişi odalarda kimlerin çalıştığını güncelleyebilmesi gerekirken diğer bir çalışan inşaat için gerekli olan kumun fişini ve fiyatını maliyet kısmına ekleyebilir. Veri tabanında yapılan güncellemeler kimin o veriyi oluşturduğunu ve güncellediğini de tuttuğu için karmaşıklığı da ortadan kaldıracaktır.

İnşaat Takip Uygulaması Veri Giriş Ekranı

Örneğin operatör sahadan oda ile ilgili duvarların örülmesi işlemini tamamlandıya çekerek kaba sıva çalışmasının başladığını açılır menüler ile veri tabanına girebilmektedir. İnşaat yönetim ekranında yönetici bu güncellemeyi direkt olarak  görüntüleyebilmektedir, çünkü tüm süreç aynı veri üzerinden ilerlemektedir. Aynı şekilde anasayfa da bulunan maliyet dökümü kısmında başka bir operatör alınan bir hizmeti veya materyali aynı bu ekran üzerinden girebilmektedir.

Çalışmaya ait video kaydı için buraya tıklayabilirsiniz.

Proje Takip Uygulaması

Bu örnek uygulamada devam eden bütün projeleri görüntüleyebilmek, projeden kimin sorumlu olduğu, kaç kişinin o projede çalıştığı, ilerlemeleri, maliyetleri inceleyebilmek için tasarlayalım. Bir önceki uygulamada olduğu gibi tasarım süreçlerinde kendi marka yüzümüzü yansıtabilir özgür bir tasarım gerçekleştirebiliriz.

Bu örnekte bir giriş sayfası tasarlayalım. Giriş sayfasında devam eden projelerin ve tamamlanan projelerin sayısını görebileceği şekilde tasarlayalım. Anasayfanın üst kısmına ise kullanıcının sayfalar arasında gezinme yapabileceği bir menü tasarımı yapalım.

Proje Takip Uygulaması Anasayfa

Bu web uygulamasının iç kısımdaki sayfalarında projeler ile ilgili detayların görebileceği şekilde tasarlayalım. Örneğin mevcutta devam eden projelerin 3D olarak görüntüleyeceği için projeye ait 3D modeli projeye ait ilerlemeyi, maliyeti ve çalışanları anasayfaya ekleyelim.

Proje Takip Uygulaması / Devam Eden Projeler

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ortamlarında Revit modellerini üç boyutlu olarak paylaşarak bu uygulamaları sizler de oluşturabilirsiniz. Bu blog serisinde BIM-GIS entegrasyonunu etkin bir şekilde kullanımı ile ilgili örnekleri kapsayan blog yazılarına yeni uygulamalar ile devam edeceğiz.

Esri Türkiye 2021

Yapı Katmanından (Building Layer) Yararlanarak BIM Verilerini Anlamlandırın

BIM verileri kullanılırken her kullanıcı farklı veri gereksinimlerine sahip olabiliyor. Müşteri, mühendis, mimar, genel yüklenici veya danışman BIM’den farklı verilere erişim isteyebilir.  Örneğin; genel yüklenicinin belirli katmanlara veya ögelere erişmesi gerekirken, BIM yöneticisi veya müşterisi gibi diğer kullanıcıların, verilerin kapsamlı bir görünümünü görmesi gerekir. Farklı tasarım disiplinleri genellikle modelin farklı parçalarını ayrı BIM modelleri olarak oluşturur. Bu, tek bir binanın birden fazla BIM modelinden oluşabileceği anlamına gelir.

Öncelikle aşağıda bazı önemli kavramlara değinilecektir:

Yapı katmanı (Building Layer)—BIM dosyası çalışma alanını veri kümelerine (Mimari, Yapısal, Borulama, Mekanik ve Elektrik dahil disiplinler) göre düzenleyen bileşik katmandır (composite layer). Her veri kümesi, BIM File Multipatch detay sınıfını temsil eden bir katmandan oluşur.

BIM File to Geodatabase – Bir veya daha fazla BIM dosyası çalışma alanının içeriğini bir coğrafi veritabanı detay veri kümesine aktarır.

Make Building Layer – Bir veri kümesinden, genellikle BIM dosyası çalışma alanından bileşik bir yapı katmanı oluşturur.

1.Senaryo: Kaynak olarak BIM dosyası çalışma alanı–Temel

Örnek bir çalışma senaryosu olarak; denetim ekibinden, güneş panelleri ile birlikte binanın mimari elemanlarını (mobilya hariç) ve yangın söndürücüler, çıkış işaretleri ve prizler gibi acil durum ve güvenlik unsurlarını binadan görmeleri gerektiğine dair bir talep alındığını varsayalım. Bu özel yapı katmanının nasıl oluşturulacağını inceleyelim. Gereksiz katmanları kaldırmak için öncelikle;

  • BIM dosyası çalışma alanını sahneye sürükleyin.
  • Katmanları seçerek Kaldır’a (Remove) tıklayın.

 

Genel model katmanının hızlı bir incelemesinden sonra, gereksinimlerin dışında kalan ek ögelere sahip olduğu fark ediliyor. Katman içindeki model seçilerek sağ tıklanır ve özelliklere (Properties) gidilir.  Yeni bir sorgu tanımına (New definition query) tıklanarak içerikle ilgili yapılması istenen tanım girilir. Bunun için SQL seçilerek ve FamilyType = ‘MicroFingerprintReaderFlush’ sorgusu yazılır. Bu sorguya göre katman filtrelenir.

Artık denetim ekibinin ihtiyaçlarına özel bir bina sahne katmanı paketi (Create Building Scene Package) oluşturulabilir. Ardından bu paket ArcGIS Enterpise veya ArcGIS Online aracılığıyla denetim ekibi ile paylaşılabilir.

Tasarım koordinasyonu ve inşaatın tek bir binayı birden fazla BIM modeli olarak temsil etmesi yaygın bir kullanımdır. Çoğu durumda, her BIM modeli, Yapısal, Mimari, Mekanik, Elektrik gibi farklı uzmanlık alanlarını, tasarım veya projenin bir alt kümesini temsil eder.

2. Senaryo: Kaynak detay veri kümesi – Gelişmiş

BIM yöneticisi, müşterinin ilerlemeyi görebilmesi için tüm binayı yayınlanabilen tek bir bina katmanı olarak göstermek istediğini düşünelim.

Bu isteri karşılamak için aşağıdaki şekilde bir iş akışı olacaktır:

BIM File To Geodatabase aracı açılır

  • Input BIM File Workspace: yapıyı oluşturan tüm dosyalar seçilir
  • Dataset: dosya sizin için anlamlı olan bir açıklamayla yeniden adlandırılır
  • Spatial Reference: .prj mimari modelden içe aktarılır

Artık çoklu BIM modelini birleştiren veri kümesi oluşturulduğuna göre, bir Bina katmanı (Building Layer) oluşturulabilir.

Make Building Layer aracı açılır.

  • Local Scene veya Global Scene açılır
  • Input Feature Dataset: oluşturulan veri kümesi eklenir

Böylece müşterinin istediği şekilde bir bina katmanı hazırlanmış olur.

 

Kaynaklar: