ArcGIS Online ve ArcGIS Server Kullanarak Veri Paylaşımı

ArcGIS Online ve ArcGIS Server Kullanarak Veri Paylaşımı

Coğrafi verileri depoladığınız yerel veri tabanında seçeceğiniz bilgileri, internet üzerinden kişi veya topluluklar ile paylaşabildiğiniz ve bunu yüksek güvenlikli, düşük bütçe ve az personel kaynağı ayırarak yapmak istediğinizde ArcGIS Online tam ihtiyacınız olan yazılım servisidir. Amacımız veri tabanımızı dış kullanıma yani ‘public’ kullanıma açmadan, içerdiği coğrafi verileri güvenilir bir platform içerisinde, kimlik doğrulama ve rol bazlı yetkilendirme yetenekleriyle, web haritaları kullanılarak veriyi paylaşmak.

ArcGIS Online bulut tabanlı haritalama ve analiz çözümüdür. Haritalar oluşturma, veri analizleri yapma ve bunların paylaşımı ve iş birliği için kullanılmaktadır. ArcGIS Online içerisinde tutulan veriler ve haritalar güvenli ve özel bir altyapı içerisinde tutulur ve haritalama ve BT gereksinimlerinizi karşılamak için yapılandırılabilir. ArcGIS Online üzerinde oluşturduğunuz web haritaları, web uygulamaları, yönetici panelleri v.b. ArcGIS Online içeriklerini kişi veya bir toplulukla kolay ve güvenilir bir şekilde paylaşılmasına imkan sağlamaktadır.

ArcGIS Online, ‘SaaS’ (software as a service – hizmet olarak yazılım) tipinde bir platform olduğundan bu hizmete üyeliğiniz olduğunda sadece üyeliğinizi yenilemek için ücret ödersiniz, herhangi bir donanım, işlemci, işletim sistemi lisansı v.b. giderleriniz olmaz. Performans olarak ArcGIS Online içerisinde oluşturduğunuz içeriğinizin yoğun kullanımlarında otomatik olarak ölçeklendiğinden 7×24 kesintisiz çalışıp hizmet vermeyi amaçlamaktadır.

Veri tabanınızdaki coğrafi verileri, güvenlik seviyesi yüksek ve belirlediğiniz kişi veya kişilere paylaşmayı imkan sağlayan ArcGIS Online’da web haritaları içerisinde “katman” olarak kolay şekilde paylaşabilirsiniz. Bununla birlikte ArcGIS eko sisteminde bulunan Workforce for ArcGIS, Navigator for ArcGIS, Explorer for ArcGIS, Collector for ArcGIS, ArcGIS Dashboard v.b. uygulamalar içerisinde kullanım imkanı da sağlamaktadır.

Veri Paylaşımı

Kurumsal veya kişisel veri tabanınızdaki coğrafi bilgileri 2 şekilde ArcGIS Online içerisinde kullanabilirsiniz.

1.      Veri Kopyalayarak

Veri tabanınızdaki verileri ArcGIS Desktop ürünü ile uygun formata dönüştürüp, ArcGIS Online içerisine aktarma işlemi yapabilirsiniz.

Artılar

  1. Hızlı şekilde verileri aktarımı.

Eksiler

  1. Veriler kopyalanacağından veri tabanında veri üzerinden yapılan değişiklikler ArcGIS Online içerisinde görünmeyecektir. Tam tersi durum da söz konusudur; içeri aktarım sonrasında ArcGIS Online’da yapılan veri değişiklikleri, yerel veri tabanına yansımayacaktır.
  2. Güncellenen veriler belirli aralıklarla ya manuel ya da yazılacak uygulamalar ile güncelliği tutulmalı hem veri tabanında hem de ArcGIS Online’da.
  3. İçeri aktarım dosya formatlarında veri limiti bulunması.
  4. Aynı veri hem veri tabanında hem de ArcGIS Online içerisinde bulunduğundan hangi verinin güncel olduğu oluşturacağınız özel iş akışları ile belirlenmiş olur.

2.      ArcGIS Server Kullanarak

ArcGIS Server’da referans olarak göstereceğiniz veri tabanınızdaki verileri kullanan web servisler (REST) oluşturarak, ArcGIS Online web haritalarında katman olarak bu servisleri tanıtıp paylaşım yapabilirsiniz.

Artılar

  1. Veri tabanını ArcGIS Server’a kaydedildikten sonra istenilen coğrafi tablolar ArcGIS Online içerisinde kullanılır.
  2. Veri kopyalama yapılmayıp, veri referansı edildiğinden, ArcGIS Online’da veri değişiklikleri direkt olarak veri tabanında gerçekleştirilir.
  3. Verinin her zaman en güncel versiyonu veri tabanında bulunur ve tekildir.

Eksiler

  1. Güvenli bir altyapıya ihtiyaç duyulmaktadır.
  2. Kullanım yoğunluğuna göre sunucu donanımları iyi olmalı.

Bu paylaşım şeklinde size ait olan veri tabanındaki bilgiler ile ArcGIS Online içerisinde servis olarak bulunan altlık haritaları kullanılarak bir web haritasında paylaşımıdır. Bu yapıda verileriniz hiçbir zaman ArcGIS Online ortamına taşınmaz. Web haritasını kim istekte bulunursa örneğin bir internet tarayıcı, o erişim istemektedir.

Yukarıdaki şekilde görüldüğü üzere, kendi iç ağınızda bulunan verileri içeren bir ArcGIS Server REST servisi, ArcGIS Online içerisinde bulunan bir web haritasında katman olarak eklenildiğinde, en sağdaki görüntü, istemcinin (tarayıcı) ekranında oluşur. Ve sizin ArcGIS Server’da bulunan servise istemci istek gönderir, ArcGIS Online değil. ArcGIS Online sadece aracı rolündedir.

ArcGIS Server kullanılarak veri tabanındaki bilgileri dış kullanıma açılacağı zaman, sistem mimarinin aşağıdaki resimde belirtildiği gibi uygun şekilde yapılandırılması gerekmektedir.

Genel Kullanım İçin Veri Paylaşımı Süreçleri

Öncelikle veri tabanınızda bulunan bir coğrafi tabloyu ArcGIS Server üzerinde servis olarak yayınlanmalı. Servisin genel kullanıma (“public”) açık şekilde paylaşılması gerekmektedir.

Sonra ArcGIS Online organizasyon hesabınızda bir web haritası oluşturup, katman olarak ArcGIS Server üzerinde paylaşmış olduğunuz servisin URL adresini katman olarak ekliyorsunuz. Oluşturulan web haritası da genel kullanıma açık şekilde paylaşılmalı.

Kurum dışında internet üzerinde bulunan dış kullanıcılar mobil cihaz veya bilgisayarlardan istekte bulundukları zaman, ArcGIS Online organizasyon hesabınızda oluşturduğunuz web haritasına erişim yapılacaktır. Web haritasında katman olarak tanıtılan servis, kurum içindeki veri tabanındaki bilgileri ArcGIS Server üzerinden paylaşılarak istemcinin ekranında verileriniz görüntülenecektir.

Özel çözümler ve profesyonel destek için Esri Türkiye Profesyonel Hizmet birimi ile iletişim kurabilirsiniz.

Esri Türkiye 2020

ArcGIS Survey123 Beta 3.10 Sürümü Güncellemeleri

Survey123 Early Adopter Community (EAC), yazılımların en yeni Beta sürümlerine erişmenize yardımcı olur. Mevcut Esri hesabınızla oturum açabilir ve yazılımlara, gelecek olan yeniliklerle ilgili dokümanlara ve forumlara erişebilirsiniz.

EAC, Survey123’nin yeni Beta sürümleriyle güncellendi. Survey123 web sitesini, web uygulamasını, saha uygulamasını ve Survey123 Connect’i desteklenen tüm platformlarda test edebilirsiniz. Aşağıda, test için kullanılabilen bazı Beta yeniliklerinin bir listesi detaylandırılmıştır.

Bir soru, Birçok Fotoğraf

Survey123 formlarınızdaki Görüntü sorularını yapılandırabilir, kullanıcıların birden çok fotoğrafı ilişkilendirmesine izin verebilirsiniz.

Bir Görüntü sorusu için birden çok görüntü veya dosya artık ilgili kayıtları eklemeye gerek kalmadan (tekrarlama yoluyla) veya ilgili ifadeleri kullanarak (görüntü sayısı bilinmiyorsa) bir ankete eklenebilir.

Survey123 Connect kullanıyorsanız, birden çok fotoğraf eklemeyi desteklemek için artık Görüntü sorularınıza çok satırlı görünüm uygulayabilirsiniz. Hesaplamalarınız, kısıtlamalarınız ve ilgili sütunlarınızdaki Görüntü sorularına karşı count-selected() gibi XLSForm fonksiyonlarını da kullanabilirsiniz. Bu, sizlere fotoğraf sayısını kayıt ile birlikte bir CBS detayı olarak saklama, kullanıcılar için minimum ve maksimum fotoğraf ekleme zorunluluğu getirme gibi yetenekleri sağlar.

Survey123 Connect’teki Harita Geliştirmeleri

Survey123 Connect artık kendi web haritalarınızı, mobil harita paketlerinizi, çevrimdışı harita alanlarınızı vb. kullanabilmeniz için anketinizdeki haritaları kolayca yapılandırmanıza olanak tanır. Yeni Bağlantılı İçerik bölümü, kuruluşunuzdaki mevcut haritaları taramanıza olanak tanır, böylece anketinize ulaşan kullanıcılar bunlara uygulamadan kolayca erişebilir.

Survey123 Kuruluş Ayarları

Survey123 Kuruluş Ayarları artık ArcGIS Administrator kullanıcıları tarafından kontrol edilebilir. Kullanıcıların ve Survey123 tasarımcılarının daha etkili olmasına ve kuruluşunuza tutarlılık getirmesine yardımcı olmak için bu ayarları kullanabilirsiniz. Administrator ayrıcalıklarına sahip bir kullanıcıyla oturum açtığınızda bu ayarlara Survey123 web sitesinden erişebilirsiniz. Aşağıdaki ekran görüntüsünde gösterildiği gibi, bir dizi ayar mevcuttur.

Ortak Yazar Rolü

Anket sahibinin anketi diğer kullanıcılarla ortak yazar olarak paylaşmasına olanak sağlamak için web sitesinde ortak yazar rolünü tanıtıldı. Böylece diğer kullanıcılar anket tasarımını güncelleme, anket verilerini görüntüleme/düzenleme, webhooks vb. işlemlerle  anket sahibinin anketi yönetmesine yardımcı olabilir. Ortak yazar olarak, aşağıdakiler dışında, bir anket sahibi olarak işlemlerin çoğunu gerçekleştirebilirsiniz:
  • Araştırmalarım: Anketi silme işlemi
  • Tasarım: Anketi ilk kez yayınlama işlemi
  • Birlikte Çalışın: Anketi diğer kullanıcılarla paylaşma
  • Veri: Yeni bir detay raporu şablonu yükleme
Ortak yazarları Birlikte Çalışın> Update Survey (Anketi Güncelleştirme) sekmesinden atayabilirsiniz ve anketinizi paylaşılan güncelleştirme grubu (shared update group) ile paylaşabilirsiniz.
Yerel Görüntü Yükleme
3.10 Beta Sürümü ile Survey123 web sitesi yerel cihazlardan görüntü yüklemeyi destekler. Yerel görüntüler aşağıda listelenenler için eklenebilir:
  • Araştırma Başlığı
  • Araştırma Açıklaması
  • Not sorusu
  • Görünüm > Temayı Düzenle > İçerik  Arka Plan
  • Görünüm > Temayı Düzenle >Web Sayfası > Arka Plan
  • Ayarlar > Teşekkür Ekranı

Özet Raporlar

Survey123 web sitesinin detay raporu işlevselliği, bireysel anket yanıtlarının ayrıntılı raporlarına izin vermenin yanı sıra, çeşitli yanıtlardaki verilerinizin özetlerine izin verecek şekilde bir işlevsellik de sağlar.Tüm Kayıtlar için tablo ve anket katmanınızda ayarlanmış bir seçimi içeren rapor şablonu oluşturabilirsiniz. Ayrıca bu kayıtlar için istatistik ekleyebilirsiniz.

Özet işlevleri, aynı anda yazdırılan diğer detay raporlarının maliyetinin dışında bir kredi ücretine tabi değildir. Özet Raporlar ile ilgili daha detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Özel JavaScript Fonksiyonları ve pulldata ()

Bu yetenek sadece Advanced XLSForm kullanıcıları içindir. Pulldata () XLSForm fonksiyonunu kullanarak özel bir JavaScript fonksiyonunu çalıştırabilirsiniz. Bu, XLSForms’da ifade edilmesi zor olan JavaScript sözdizimindeki karmaşık mantığı modellemenizi sağlar. Tekrarlarda yinelenen değerler olup olmadığını veya web servislerindeki arama değerlerini kontrol edebilir, çokgen sorgularında nokta gerçekleştirebilir ve çok daha fazlasını yapabilirsiniz.

JavaScript fonksiyonlarını test etmenize ve kendi fonksiyonlarınızı çalıştırmanıza yardımcı olmak için Survey123 Connect’te iyileştirmeler yapılmıştır. Daha detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Survey123 Web Sitesi Kurulumu

Survey123 web sitesi için Windows kurulumu neredeyse hazırdır. Bu, survey123.arcgis.com‘un ArcGIS Enterprise üzerinden çalışacak şekilde yapılandırılmasını sağlamak yerine Survey123 web sitesini yerel olarak kurmak isteyen kullanıcılar içindir. Resmi olarak kullanıma sunulmadan önce deneme sürümünü test edebilirsiniz.

Ve daha fazlası…

Early Adopter Program aracılığyla birçok yeteneği test edebilirsiniz. Survey123 web sitesi için güncelleme detaylarına buradan ulaşabilirsiniz. Beta sürümlerinin aynı zamanda GeoNet aracılığıyla talep ettiğiniz birçok hata düzeltmesine ve önemli geliştirmelere yönelik olduğunu görebilirsiniz.

ArcGIS uygulamaları ve güncellemeleriyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.

 Esri Türkiye 2020

Herkese Açık (Everyone) Olarak Paylaşılmış Survey123 for ArcGIS Anket Yanıtlarına Erişimin Kısıtlanması

Özet:

Herkese açık olarak bir anket paylaşılmak istendiğinde verileri içeren anket katmanına sahip bir anket tasarlama ve yapılandırma işlemi biraz karmaşık olabiliyor. Survey123 for ArcGIS ile oluşturulan bir anketten toplanan verilerin güvende olmasını ve gizliliğe uygun şekilde yapılandırılmasını sağlamaktan sorumlu bir kuruluş yöneticisi için güvende olmayan anket katmanlarını keşfetmek zorlu olabilir. Bu doküman güvenlik ve gizliliğe uygun, herkese açık olarak paylaşılmış anketler oluşturmak isteyen CBS yöneticileri, anket sahipleri ya da kullanıcılar için kılavuz görevindedir. Bu kılavuz en iyi uygulamaların ve herkese açık anket katmanı keşfedilebilirliğinin altını çizer, spesifik senaryoları detaylandırır ve sonuçların güvende olacağı herkese açık bir anketi duyurmadan önce verilerinizi korumak için dikkate alınması gereken bazı yapılandırma seçenekleri hakkında bilgilendirmeleri içerir.

Survey123 for ArcGIS Nedir?

Survey123 for ArcGIS, önceden tanımlanmış sorular ile hızlı bir şekilde oluşturulabilen, görseller ve sesler ile desteklenebilen, doldurması kolay, konuma dayalı bilgiler toplanabilen anketler oluşturabileceğiniz bir uygulamadır. Bu anketler oluşturulduğunda bir anket formu ve ilişkili anket katmanları da otomatik olarak oluşturulur. Anket formu, anketin içerdiği soruları ve Free-form* yeteneğine sahip alanları doldurabileceğiniz bir formdur. Bu ankete verilen cevaplar ise anket katmanlarında yer alır.

*FreeForm: Geliştirilebilen, isteğe göre uyarlanabilen, imza, fotoğraf, konum gibi farklı şekillerde sorulara dönüştürülebilen alanlardır.

Anket Katmanı Nedir?

Anket katmanı, ArcGIS Online’a (Bulut) ya da ArcGIS Enterprise’a (Kurumsal) yayınlanmış, veri tabanı şeması ve kullanıcıların anket formunu doldurması ile toplanan kayıtları ve diğer ögeleri içeren, barındırılan bir detay servisidir (hosted feature service). Barındırılan detay servisleri hakkında daha fazla bilgi için ArcGIS Online’da barındırılan katmanlar ve ArcGIS Enterprise’da barındırılan katmanlar kaynaklarına göz atabilirsiniz.

Herkese Açık Anket Nedir?

Survey123 for ArcGIS anketleri 3 farklı şekilde paylaşılabilir ya da kimseyle paylaşılmadan saklanabilir. Anketleri, kuruluş içerisindeki bazı gruplarla, kuruluş içindeki tüm kullanıcılarla ya da herkese açık olarak paylaşabilirsiniz. Herkese açık olarak paylaşılan anketlerde sadece form herkes tarafından görüntülenecek şekilde oluşturulur. Anketlerde sonuçların herkese açık olarak paylaşılıp paylaşılmayacağı anketi oluşturan kişiye ya da kuruma bağlıdır. Ankette toplanan verinin herkes tarafından görüntülenmesi bir zorunluluk değildir. Genellikle herkese açık olarak yapılan anketler anonim olarak toplanır ve sadece kuruluş içerisindeki bazı yöneticiler ya da yetkili kişiler tarafından sonuçları görüntülenmek üzere ayarlanır. Bu ayarlamaların anket sahibi tarafından yapılması gerekmektedir. Bazı durumlarda ise herkese açık olarak toplanan anket sonuçları özellikle kuruluş dışındaki kişilerle paylaşılarak kullanılmak istenir. Bu durumda katmanlar ile ilgili ayarlamalar içeren farklı bir yol izlenmelidir. Bu süreç ile ilgili yapılması gereken işlemler dokümanın Detay Katmanı Görünümleri (Feature Layer Views) kısmında açıklanmaktadır.

Herkese Açık Olarak Paylaşılan Anketlerde Verilerin Gizliliği Tehlikede Midir?

Herkese açık olarak paylaşılan anketlerde veri güvenliği, veri gizliliği ve verilerin kaynağının, özgünlüğünün ve bütünlüğünün doğrulanabilmesinin güvencesi üzerinde anketi oluşturan kişi ve kurumların önemli etkileri olabilir. Katmanlarında “update” (güncelle) ve “delete” (sil) yeteneği bulunan anketler yetkili olmayan kişiler tarafından anket verilerinin değiştirmesine, silinmesine, dışarı aktarmasına ya da ankete hatalı bilgilerin girilmesine yol açabilir. Önerilen şekilde ayarlanmamış anketlerde verilerin gizliliği ile ilgili sorunlar yaşanabilir. Dokümanın sonraki sayfalarında yer alan “Herkese Açık Olarak Paylaşılmış Anket Verilerini Güvenli Hale Getirme” başlığında veri gizliliği ve güvenliği için yapılması gerekenler anlatılmaktadır.

Herkese Açık Olarak Paylaşılmış Anket Katmanlarının Tespit Edilmesi

Çok fazla sayıda kullanıcısı olan büyük ArcGIS Online kuruluşlarında (Bulut) ya da ArcGIS Enterprise kuruluşlarında (Kurumsal) paylaşılan her anket için paylaşım ve düzenleyici ayarlarının doğrulanması zaman alan bir işlemdir.

ArcGIS Online (Bulut) içeriklerinin ayarları ve yapılandırılması ile ilgili farkındalık yaratmak isteyen Esri Yazılım Güvenliği ve Gizliliği Ekibi (Esri Software Security and Privacy Team), ArcGIS Security Advisor (ArcGIS Online Güvenlik Danışmanı) aracı için “Public Survey123 Check (Herkese Açık Survey123 Kontrolü)” modülünü geliştirmiştir. ArcGIS Online Security Advisor, Esri Yazılım Güvenliği ve Gizliliği Ekibi tarafından yönetilir ve desteklenir.

Public Survey123 Check aracı için ArcGIS Online Security Advisor’a Administrator (Yönetici) yeteneklerine sahip bir kullanıcı ile giriş yapın. Sol tarafta bulunan menüden Public Survey123 Check modülüne tıklayın.

 

Public Survey123 Check modülü ArcGIS Online (Bulut) kuruluş yöneticilerinin hızlı bir şekilde herkese açık olarak paylaşılmış anketler ve bu anketlerin ilişkili katmanları ile ilgili bilgi edinmelerini sağlar. Anket sahibi, anket adı, katman yetenekleri gibi bilgiler bu ekrandan görüntülenebilir. Anket katmanlarının ayarlarını ArcGIS Online üzerinden kontrol etmek için Review Layer Settings (Katman Ayarlarını Gözden Geçir) butonuna tıklayarak ilgili katmana ait sayfaya erişilebilir.

 

Yapılması gereken ayarlar bu dokümanın “ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise Kuruluşunuzda Bulunan Survey Katmanının İzinlerinin Kontrol Edilmesi” başlığı altında ele alınmıştır.

Herkese Açık Olarak Paylaşılmış Anket Verilerini Güvenli Hale Getirilmesi

Hassas bilgi içeren anket sonuçlarına sahip anketlerde veri güvenliği oldukça önemli bir faktördür. Eğer anket sonuçlarınız bu türde bir bilgi içeriyorsa anket katmanlarınızın izinsiz bir şekilde indirilmesinin, sorgulanmasının ya da toplanan verilerin değiştirilmesinin mümkün olmadığı bir biçimde yapılandırınız. Kuruluşunuzun önceden yayınladığı anketlerin aşağıdaki şekilde yapılandırılıp yapılandırılmadığını kontrol ederek verilerinizi sadece yetkisi olan kişilerin görüntülediğinden emin olunuz. Yeni yayınlayacağınız anketlerde ise veri güvenliği ve gizliliğini göz önünde bulundurarak ilerleyiniz.

a) Survey123 Web Sitesinden Anketlerin Herkese Açık Olarak Paylaşılması

Bir anketin kullanıcı giriş bilgisi gerekmeksizin herkes tarafından doldurulabilmesi için anket sahibinin anketi herkese açık olarak paylaşmış olması gerekir. Bu ayar https://survey123.arcgis.com adresinden aşağıdaki yollar izlenerek yapılabilir.

  1. Önce anketin adına tıklayarak anketinizi açınız ve sonra Colloborate (Birlikte Çalışın) butonuna tıklayınız.
  2. Sol panelde Submitter (Gönderici) sayfasında olduğunuzdan emin olunuz.
  3. Who can submit to this survey? (Bu anketi kime gönderebilirsiniz?) kısmında anketin Everyone (Public) Herkes (Genel) seçili olacak şekilde ayarlandığını kontrol ediniz.

 

4. Herkese açık olarak paylaşılan anketlerde bazı izinlerin özellikle değiştirilmesi gerekmektedir. Hassas verilerin bulunduğu herkese açık olarak paylaşılmış anketlerde anketi dolduran kişilerin sadece yeni kayıt ekleyebildiklerinden emin olunmalıdır. Bunun için What can submitters do? (Göndericiler ne yapabilir?) kısmı Only add new records (Sadece yeni kayıtları ekle) olarak işaretlenmelidir ve diğer seçeneklerin işaretlenmediğinden emin olunmalıdır. İşaretlenmemesi gereken diğer seçenekler işaretlendiğinde anketi dolduran kişilerin anket katmanını sorgulamasına, dışarı aktarmasına ya da üzerinde değişiklik yapmasına izin verilmektedir.

 

b) ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise Kuruluşunuzdaki Survey Katmanlarının İzinlerinin Kontrol Edilmesi

Son olarak anketi destekleyen anket katmanlarının güvenlik ayarları yapılandırılmalıdır. Bu seçenekler anket katmanının bulunduğu ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise kuruluşundaki item details (öge detayları) sayfasından ayarlanabilir. Bu ayarları değiştirmek için ArcGIS Online Security Advisor’ü kullanarak Public Survey123 Check modülü kullanılabilir ya da ArcGIS Online’da ankete ait klasörden işlemleri gerçekleştirebilirsiniz.

  1. ArcGIS Online ya da ArcGIS Enterprise’a giriş yapınız ve Content (İçerik) sekmesine tıklayınız.
  2. Anketinizin klasörünüze gidiniz. Anketinize ait klasörün başında Survey- ön eki bulunmaktadır. Bu klasörde Form türündeki bir öge olan anketinizin adına tıklayınız.

 

3. Form türündeki ögenin detaylarının bulunduğu sayfada Layers (Katmanlar) kısmında bulunan bu anketin verilerinin bulunduğu katmanın adına tıklayınız.

 

4.Anket katmanının detay sayfasında sağ üst kısımda bulunan Settings (Ayarlar) penceresine tıklayınız ve karşınıza çıkan sayfada aşağıya ininiz.

 

5.Anket katmanınızın ayarlarını aşağıdaki görseldeki gibi olacak şekilde ayarlayınız. Daha fazla detay için “Editor Settings (Düzenleyici Ayarları) sayfasını inceleyebilirsiniz.

 

6. Sağ alt köşede bulunan Save (Kaydet) butonuna tıklayarak değiştirdiğiniz ayarlarınızı kaydediniz.

Detay Katmanı Görünümleri (Feature Layer Views)

Detay katmanı görünümü (Feature Layer View) oluşturabilme ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise’ın güçlü bir yeteneğidir. Barındırılan detay katmanı görünümleri verinizi hedef kitlenize göre yapılandırmanıza izin verir. Bu görünümler orijinal katmandan referans alır yani verinizi çoğaltmanıza gerek yoktur. Barındırılan detay katmanı görünümleri anket sahiplerinin sonuçları anonimleştirmesine, sembolleri değiştirmesine, ya da hedef kitleye ve duruma özel olacak şekilde görüntülenmesine izin verecek şekilde ayarlanabilir.

Barındırılan detay katmanı görünümleri, barındırılan detay verilerinize erişimi kontrol etmenize yardım etmek için idealdir. Sadece ihtiyacı olan kişilere düzenleme yetkisi vererek ilerleyebilirsiniz. Barındırılan detay katmanınızı düzenlenebilir olarak ayarladıktan sonra veriyi düzenlemesi gereken kullanıcıların olduğu gruplarla paylaşın. Daha sonra bir detay katmanı görünümü oluşturun ve düzenleme yeteneklerini kapatın. Bu sayede topladığınız veriyi hedef kitlenizle paylaşarak onların doğru izinlerle sadece veriyi görüntülemesini sağlayın.

a) Sonuçları Özetlemek için Detay Katmanı Görünümlerinin Kullanılması

Anketlerinizi ve anket katmanlarınızı düzenlemek için olan adımları tamamladıktan sonra yeni bir katman görünümü oluşturmayı seçebilirsiniz. Katman görünümü bir kontrol panelinde, web haritasında ya da diğer uygulamalarda kullanılabilir. Bir detay katmanı görünümü oluşturmak için öncelikle ana anket katmanınızın öge detayları sayfasını açınız. Bunun için ArcGIS Platformunuzda anket klasörünüzdeki anket adı ile aynı olan Feature Layer (hosted) ögesinin adına tıklamanız yeterlidir.

  1. Katmanınızın öge detayları sayfasında Overview (Genel Bakış) sekmesinde Create View Layer (Görüntü Katmanı Oluştur) seçeneğine tıklayınız.

 

2. Bir başlık, bir etiket ve özet giriniz. Ardından OK (Tamam) butonuna tıklayınız.

 

3. Görünüm katmanının oluşturulması ile birlikte bu katmana ait öge detayları sayfası karşınızda açılacak. Açıldıktan sonra Visualization (Görselleştirme) sekmesine tıklayınız.

 

4. Sol tarafta bulunan seçeneklerden […] ile gösterilen menüye tıklayınız. Önce Set View Definitions (Görünüm Tanımı Ayarla) butonuna, sonra açılan kısımdan Define Fields (Alan Tanımla) butonuna tıklayınız.

 

5. Görünüm katmanında görüntülenmesini istediğiniz alanların işaretli olduğundan emin olunuz. Hedef kitleniz bu kısımda işaretlenen alanlara erişeceği için bu seçimi dikkatli bir şekilde yapınız. Örneğin aşağıdaki örnekte hedef kitlenin veriyi oluşturan ya da düzenleyen kişileri görmesine gerek olmadığı için opsiyonel alanlardan sadece Adı, Yaşı ve Adresi alanlarına ait bilgiler görünecek şekilde ayarlama yapılmıştır.

 

6. Visualization (Görselleştirme) penceresinden de yapılabilen, detayları kümelemek, ısı haritası oluşturmak ve görevinizin gerektirdiği kadar kişisel kimlik bilgilerini azaltmak ya da tamamen kaldırmak için verileri anonimleştirmek gibi diğer seçenekleri keşfedin. Visualization sekmesi sayesinde bir detay katmanını Map Viewer’da açmadan varsayılan özelliklerini değiştirebilirsiniz. Bir katmanın stilini değiştirebilir, filtre uygulayabilir, açılır pencereleri ya da etiket özelliklerini ayarlayabilirsiniz. Ayrıca bir katmanı gizleyebilir ve katmanın yenilenme sıklığını değiştirebilirsiniz. Map Viewer’da olduğu gibi Visualization (Görselleştirme) penceresi de katmanı keşfetme, altlık haritasına erişme ya da bir adres ya da yer arama için gezinme araçlarına sahiptir.

7. Şimdi tüm işlem adımlarını tamamladığınıza göre görünüm katmanınızı bir kontrol panelinde, uygulamada ya da diğer bir Web CBS istemcisinde kullanabilirsiniz.

Sonuç: Herkese Açık Olarak Paylaşılmış Anket Verilerini Güvenli Hale Getirme

Paylaşımlarınızın ve izinlerinizin tutarlı ve tercihlerinize göre ayarlandığından emin olmak için, her zaman Survey123 web sitesindeki Collaborate (Birlikte Çalışın) sekmesini anketinizi kimlerin doldurabileceğini tanımlamak için kullanın ve ardından ArcGIS Online’a ya da ArcGIS Enterprise Portal web sitenize giderek anket katmanınızda ayarlanması gereken izinleri tanımlayın.

Anket verilerinize kuruluşunuzda kullanılmak üzere erişimi etkinleştirmek veya anket verilerinizin herkese açık olarak belirli verilerini (satırları veya alanları) paylaşmak istiyorsanız, anket katmanınız ile ilişkili yeni Detay Katmanı Görünümleri oluşturmanız ve bu amaçla izinleri ve erişimi ayrı ayrı kontrol etmeniz önerilmektedir.

Bu belgede sunulan öneriler ve işlem adımları, herkese açık olan bir anket formunun bu ankete erişen herkes tarafından doldurulmasına izin verirken toplanan anket verilerinizin herkese açık olarak görüntülenmesini engelleyecektir.

Survey123 for ArcGIS ile herkese açık olarak paylaşılan anket verilerini güvenli hale getirme ile ilgili sorunuz olması durumunda My Esri sayfanızdan Esri Türkiye Teknik Destek Ekibi’ne bir bildirim talep ederek sorularınızı yöneltebilirsiniz.

Not: Bu doküman Esri Software Security and Privacy Team tarafından hazırlanmış “Discovering and Limiting Access to Public Survey123 Results” adlı dokümanın Esri Türkiye Teknik Destek Ekibi tarafından uyarlanmış halidir. Orijinal dokümana buradan ulaşabilirsiniz.

 

 

Esri Türkiye – Teknik Destek Ekibi

Haziran 2020

ArcGIS API for JavaScript ile Web Uygulamaları – 4 Öznitelik Sorguları

ArcGIS API for JavaScript ile Web Uygulamaları – 4 Öznitelik Sorguları

Bu blog yazımızda web haritamızda eklediğimiz katmanın içerdiği öznitelik (sütunlar) değerlerine göre sorgulamaların nasıl yapıldığını öğreneceğiz.

Haritamızda görünen coğrafi verilerden istediğimiz sorguları yapabilmek için “Query” sınıfını kullanacağız. Bu sınıf yardımıyla üç tip sorgulamalar yapılabilmektedir:

  1. Öznitelik sorgular
  2. Mekânsal sorgular
  3. İstatistiksel sorgular

Öznitelik sorguları “where” özelliğinde SQL cümleleri tanımlanarak yapılmaktadır. “outFileds” özelliği ile sorgulama sonucunda dönecek cevap özniteliklerini belirliyoruz. Sadece istediğimiz dönüş bilgilerini belirtirsek performans konusunda sıkıntı yaşanmaz. Çünkü yapılacak her sorgu sonucundan geri dönüş cevabının süresi “outFields” içerisinde belirtilen cevap öznitelik miktarına göre değişecektir.

Öznitelik sorgu sonuçları kullanım durumunuza göre üç farklı özellik kullanılarak değerlendirilebilir:

  1. returnGeometry: Sorgu sonuçları içerisinde dönen bilgilerde ilgili objelerin geometri bilgisi de eklenir. Bu parametre performansı etkilemektedir. Eğer yapacağınız sorgu sonucunda sadece öznitelik bilgilerine ihtiyacınız var ve geometri bilgisine ihtiyacınız yoksa bu özellik değerini “false” olarak belirleyin. Varsayılan olarak “false” değeri belirlenmiştir.
  2. outStatics: İstatistiksel sorgulama yapıp sonuçları değerlendirileceğinde bu özellik kullanılmalıdır. İstatiksel sorgulama sonucunda katmandan feature dönmez, sadece istenen istatiksel bilgi için sayı değeri içeren obje sunulur.
  3. returnDistinctValues: Bu özellik değeri “true” olarak belirlendiğinde “outFields” özelliğinde belirlenen sonuç kümesi içerisinde tekil bilgileri içeren metin dizisi sunulur.

FeatureLayer”, “FeatureLayerView”, “CSVLayer”, “CSVLayerView”, “SceneLayer” ve “SceneLayerView” katman sınıflarında sadece sorgulama yapılabilmektedir.

Adımlar

  1. Bir önceki blog yazımızda kullandığımız “CSVLayer” üzerinde öznitelik sorgulaması yapacağız. O blog yazımızdaki kodları kullanarak yeni bir HTML dosyası oluşturunuz.
  2. HTLM içerisine ekleyeceğimiz düğmelere basarak sorgulamalar yapacağız.

Öncelikle HTML sayfamız içerisinde sonuçları ve düğmelerimizin gösterimini sağlamak için bir “div” elementi oluşturuyoruz.

<div id="resultsDiv" class="esri-widget">
       <div class="titleDiv">
             <b>Sonuç: <a class="myResult"></a></b>
       </div>
       <div class="buttonsDiv">
             <button id="btnPhar" type="button">Eczane Miktarı</button>
       </div>
       <div class="buttonsDiv">
             <button id="btnHos" type="button">Hastane Miktarı</button>
       </div>
       <div class="buttonsDiv">
             <button id="btnProf" type="button">Doktor Arama</button>
       </div>
</div>

Oluşturduğumuz bu “div” elementini harita içerisinde gösterimini sağlamak için “MapView” sınıfını kullanıyoruz.

view.ui.add("resultsDiv", "bottom-left");

Bu şekilde içeriğimiz harita görünümü içerisinde yer alacaktır.

Oluşturduğumuz her bir düğmede, “click” olayını yakalamak ve sonrasında sorgulamalar yapmak için olay dinleyiciler oluşturuyoruz. Eczane miktarını bulmak için kullanacağımız düğme için oluşturduğumuz olay dinleyici aşağıdaki gibi yazılmalıdır.

var elementBtnPhar = document.getElementById('btnPhar');
var resultElement = document.getElementsByClassName('myResult')[0];
elementBtnPhar.addEventListener('click', function (evt) {
       resultElement.innerHTML = "Sorgulama Başlatıldı...";
       var query = csvLayer.createQuery();
       query.where = "amenity = 'pharmacy'";
       query.outFields = ['amenity'];
       csvLayer.queryFeatures(query)
             .then(function (response) {
                    resultElement.innerHTML = response.features.length;
             });
});

Öncelikle ilgili düğmenin kimlik bilgisinden HTML elemanı olarak buluyoruz. Sonrasında “addEventListener” fonksiyonu kullanımında “click” olayının yakalanmasını sağlıyoruz. Böylelikle düğmeye basılması durumunda istediğimiz kod parçası çalıştırılacaktır.

Çalıştırılmasını istediğimiz kod parçasında bir “Query” sınıfı “CSVLayer” nesnesi kullanılarak oluşturuluyor ve sorgulama için gerekli sorgu cümlesi “where” özelliğinde belirtiliyor. Amacımız düğmeye basılınca eczane miktarını bulmak olduğundan katmanımız içerisindeki özniteliklerdeki “amenity” sütunundaki “pharmacy” olarak belirtilen tüm kayıtların çekilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak sadece bir sütun geri dönmesini isteyelim. Sorgulama sonucu tarafımıza ulaştığında ise sorgu cevabı içerisindeki listenin miktarını “Sonuç” kısmına “innerHTML” HTML özelliği kullanılarak yazdıralım.

Hastane miktarını bulmak için sorgumuzda “amenity” sütunundaki “hospital” olarak arama yapmalıyız.

Doktor arama düğmesi ise “name” sütununda “Prof” kelimesi geçen ve “amenity” sütununda “doctors” olanların “X”, “Y” ve “name” sütun bilgileri internet tarayıcınızın konsolunda yazılacaktır.

Böylelikle diğer düğmelerimize ait sorguları yazdığımızda HTML sayfamızdaki kodun son hali aşağıdaki gibi olmalı:

<html>
<head>
    <meta charset="utf-8" />
    <meta name="viewport" content="initial-scale=1,maximum-scale=1,user-scalable=no" />
    <title>CSVLayer Kullanımı</title>
    <style>
        html,
        body,
        #viewDiv {
            padding: 0;
            margin: 0;
            height: 100%;
            width: 100%;
            background-color: aliceblue;
        }
            #viewDiv canvas {
                filter: drop-shadow(16px 16px 10px rgba(0, 0, 0, 0.5));
            }
        .esri-legend {
            background-color: rgba(255, 255, 255, 0.8);
        }
        #resultsDiv {
            padding: 12px 15px;
            margin: 0;
            height: 100%;
            width: 100%;
            background-color: white;
        }
        .buttonsDiv {
            margin: 5px;
        }
    </style>
    <link rel="stylesheet" href="https://js.arcgis.com/4.15/esri/themes/light/main.css" />
    <script src="https://js.arcgis.com/4.15/"></script>
    <script>
        require([
            "esri/Map",
            "esri/layers/CSVLayer",
            "esri/views/MapView",
            "esri/widgets/Legend",
            "esri/core/urlUtils",
            "dojo/on"
        ], function (Map, CSVLayer, MapView, Legend, urlUtils, on) {
            urlUtils.addProxyRule({
                urlPrefix: "data.humdata.org",
                proxyUrl: "http://localhost:82/proxy.ashx"
            });
            //Eğer CSV dosyası sitenizin domain'i altında değilse CORS yeteneği olan bir sunucu veya bir Proxy kullanmalısınız.
            const url =
                "https://data.humdata.org/dataset/2e45ecbd-7940-4775-a1da-57603118390c/resource/27f8e122-c2df-49b4-97e5-23ba3d4407e5/download/turkey.csv";
            //Pop-up gösterim şablonu
            const template = {
                title: "Türkiye Sağlık Tesisleri",
                content: "<b>Tesis Bilgileri</b><br><b>Tip:</b> {healthcare}<br><b>Adı:</b>{name}"
            };
            //Nokta tabanlı CSV dosyalarından (csv, txt) oluşturulan katman.
            const csvLayer = new CSVLayer({
                url: url,
                copyright: "https://data.humdata.org/dataset/turkey-healthsites",
                popupTemplate: template
            });
            //Gösterim sembolojiler. Tekil değereler göre gruplanıp, 'healthcare' sütun değerlerine göre semboloji belirlenir
            const myRenderer = {
                type: "unique-value",
                field: "healthcare",
                defaultSymbol: {
                    type: "picture-marker",
                    url: "images/other.png",
                    width: "16px",
                    height: "16px"
                },
                defaultLabel: "Diğerleri",
                uniqueValueInfos: [
                    {
                        value: "pharmacy",
                        symbol: {
                            type: "picture-marker",
                            url: "images/pharmacy.jpg",
                            width: "16px",
                            height: "16px"
                        },
                        label: "Eczane"
                    },
                    {
                        value: "hospital",
                        symbol: {
                            type: "picture-marker",
                            url: "images/hospital.png",
                            width: "16px",
                            height: "16px"
                        },
                        label: "Hastane"
                    },
                    {
                        value: "doctor",
                        symbol: {
                            type: "picture-marker",
                            url: "images/doctor.png",
                            width: "16px",
                            height: "16px"
                        },
                        label: "Doktor"
                    },
                    {
                        value: "dentist",
                        symbol: {
                            type: "picture-marker",
                            url: "images/dentist.png",
                            width: "16px",
                            height: "16px"
                        },
                        label: "Diş Hekimi/Poliklinik"
                    }
                ]
            };
            csvLayer.renderer = myRenderer;
            //Harita
            const map = new Map({
                basemap: "dark-gray"
            });
            map.add(csvLayer);
            //Harita görünümü
            const view = new MapView({
                container: "viewDiv",
                map: map,
                center: [34.8442835, 38.9323346], // boylam, enlem
                zoom: 7
            });
            //Lejant
            var legend = new Legend({
                view: view,
                layerInfos: [{
                    layer: csvLayer,
                    title: "Lejant"
                }]
            });
            view.ui.add(legend, "bottom-right");
            view.ui.add("resultsDiv", "bottom-left");
            var elementBtnPhar = document.getElementById('btnPhar');
            var resultElement = document.getElementsByClassName('myResult')[0];
            elementBtnPhar.addEventListener('click', function (evt) {
                resultElement.innerHTML = "Sorgulama Başlatıldı...";
                var query = csvLayer.createQuery();
                query.where = "amenity = 'pharmacy'";
                query.outFields = ['amenity'];
                csvLayer.queryFeatures(query)
                    .then(function (response) {
                        resultElement.innerHTML = response.features.length;
                    });
            });
            var elementBtnHos = document.getElementById('btnHos');
            elementBtnHos.addEventListener('click', function (evt) {
                resultElement.innerHTML = "Sorgulama Başlatıldı...";
                var query = csvLayer.createQuery();
                query.where = "amenity = 'hospital'";
                query.outFields = ['amenity'];
                csvLayer.queryFeatures(query)
                    .then(function (response) {
                        resultElement.innerHTML = response.features.length;
                    });
            });
            var elementBtnProf = document.getElementById('btnProf');
            elementBtnProf.addEventListener('click', function (evt) {
                resultElement.innerHTML = "Sorgulama Başlatıldı...";
                var query = csvLayer.createQuery();
                query.where = "amenity = 'doctors' AND name LIKE '%Prof%'";
                query.outFields = ['name', 'X', 'Y'];
                csvLayer.queryFeatures(query)
                    .then(function (response) {
                        for (var i = 0; i < response.features.length; i++) {
                            var resultFeature = response.features[i].attributes;
                            console.log("X:" + resultFeature['X'] + "\t Y:" + resultFeature['Y'] + "\t name:" + resultFeature['name']);
                        }
                        resultElement.innerHTML = response.features.length;
                    });
            });
        });
    </script>
</head>
<body>
    <div id="viewDiv"></div>
    <div id="resultsDiv" class="esri-widget">
        <div class="titleDiv">
            <b>Sonuç: <a class="myResult"></a></b>
        </div>
        <div class="buttonsDiv">
            <button id="btnPhar" type="button">Eczane Miktarı</button>
        </div>
        <div class="buttonsDiv">
            <button id="btnHos" type="button">Hastane Miktarı</button>
        </div>
        <div class="buttonsDiv">
            <button id="btnProf" type="button">Doktor Arama</button>
        </div>
    </div>
</body>
</html>
Bu blog yazımızda katman bilgileri içerisinde öznitelik sorgulaması yapmayı, düğme ile etkileşim kurmayı, harita görünümü içerisine özel panel eklemeyi öğrendik.

ArcGIS JavaScript API ile yazılmış diğer örnekleri incelemek için linke tıklayınız.

Özel çözümler ve profesyonel destek için Esri Türkiye Profesyonel Hizmet birimi ile iletişim kurabilirsiniz.

Esri Türkiye 2020

Tedarik Zincirinizi Yönetin ve COVID-19 Sürecinde Riski Azaltın!

Tedarik zinciri yönetimi, tedarik zincirinden tedarikçiye, üreticiden müşteriye, dağıtımcılar, toptancılar, satıcılar ve daha pek çok birim aracılığıyla, her bir noktadaki süreçlerin tamamını denetlemek anlamına gelir. Tedarik zinciri genellikle sürekli bir dizidir, ham maddeleri veya diğer malzemeleri tüketiciler veya son kullanıcılar için ürünlere dönüştürür.

Etkin bir şekilde yönetilen tedarik zinciri, mal ve hizmetlerin güvenli ve zamanında teslim edilmesini sağlar, ancak COVID-19 virüsü ile gördük ki bu süreç her zaman normal seyrinde ilerlemeyebilir. Üretim hareketliliğini ve gönderilerin akışını sağlamak ve olası riskleri anlamak için konum bilinci önemlidir çünkü tedarik zincirindeki bileşenlerin coğrafi konumunu anlamak, belirli bir olayın tedarik zincirini nasıl etkileyeceğini anlamamızı sağlar. Görselleştirme ve coğrafi-mekansal teknikleri kullanarak tedarik zinciri etrafında dönen iş sorularının ve olası sorunların çoğuna cevap verebilirsiniz.

Özetle, bir tedarik zincirinin başarılı olabilmesi için konum bilinci, gerçek zamanlı izleme ve analiz süreçlerinin bir entegrasyonu olmalıdır. ArcGIS Platformunun güçlü görselleştirme ve analiz yetenekleri kullanarak tedarik zincirinizi daha verimli yönebilir ve olası riskleri önceden belirleyip hızlı kararlar alabilirsiniz.

 

Bir Çözüm Olarak ArcGIS Platformu…

Tedarik zinciri ele alındığında, yöneticilerin, tedarikçilerin, çalışanların ve müşterilerin, ürünlerin nerede olduğu gibi bilgileri gerçek zamanlı olarak görmek ve takip etmek gibi ortak ihtiyaçları vardır. Tedarik zinciri kuruluşları, tedarikçiden üreticiye, dağıtım merkezlerine ve hatta son alıcıya kadar tüm uçtan uca ilişkileri ve bağımlılıkları  görselleştirmek ve analiz etmek için ArcGIS Platformunu kullanabilirler. Şirketler, sorunlar ve tehtitler ortaya çıkmadan önce tahminler yapmak için belirli analizler yapabilirler. Örneğin, bir üretim merkezi risk altındaysa, bu risk durumu ve etkileyeceği diğer tedarik ağı görselleştirilebilir, sorunun nereden kaynaklandığını bulunabilir. ArcGIS Platformu, masaüstü, web ve mobil ortamlarda entegre bir şekilde çalışır ve tedarik zincirinin her aşaması kullanıcılar tarafından istenilen zamanda istenilen yerde ulaşılabilir. Bu süreçleri, ArcGIS ile nasıl yönetebileceğimizi anlamak için hep beraber bir örnek üzerinde görelim.

 

Örnek Senaryo: COVID-19 Sürecinde Tedarik Zinciri Yönetimi

*Bu çalışmada kullanılan verilerin gerçekle bir ilgisi yoktur. Lütfen dikkate almayınız.

Bu örnek senaryomuzda ArcGIS Platformunun web tarafındaki yeteneklerini kullanarak bir tedarik zinciri yönetim çalışması gerçekleştireceğiz. COVID-19 süreci düşünüldüğünde, özellikle gıda temini ve gıda dağıtımı gibi operasyonların sürekli gündemde olduğunu ve sürekliliğinin devam etmesi gerektiğini bir kez daha gördük. Bu örneğimizde bir gıda tedarik zincirini ArcGIS Insights kullanarak nasıl görselleştirebileceğimizi ve analiz edebileceğimizi görelim. Siz de bu örnekteki gibi yerel bir ölçekte operasyonlarınızı yürütebileceğiniz gibi küresel ölçekte de bu çalışmaları gerçekleştirebilirsiniz.

İsterseniz CBS tabanlı bu çalışmamıza haritalama ve görselleştirme ile başlayalım. Öncelikle, tedarikçilerden üreticilere, üreticilerden dağıtım merkezlerine ve son olarak perakende satış noktaları ya da gıda temin noktalarına kadar olan süreci görselleştirebilirsiniz. Burada şu sorulara cevap verebiliriz:

  • Tedarikçilerim nerelerde, bize hangi hammadde ya da ürünü sağlıyorlar? Günlük, haftalık ve aylık sağladığı ürün miktarları nedir?
  • Üretim tesislerim nerelerde ve ne üretiyorlar? Günlük, haftalık, aylık üretim miktarları, verimlilikleri ve stok miktarları nedir?
  • Depo ve dağıtım merkezlerim nerelerde? Hangi ürünleri şehirin hangi bölgelerine dağıtıyorlar? Mevcut stok miktarları nedir?
  • Perakende satış noktaları ve gıda temin noktaları nerelerde? Bunlar COVID-19 sürecinde normal seyrinde mi çalışıyor? Eve servis hizmeti verenler hangisidir?

Aşağıdaki örnekte görüldüğü gibi sadece haritalar değil, aynı zamanda çok farklı türlerde grafik ve görseller oluşturabilirsiniz. Burada, tahıl ürünleri tedarikçileri hangileri ve alt kategori olarak buğday, çavdar, yulaf gibi ürünlerden hangilerini ne kadar sağlanıyor bilgisine ulaşabilirsiniz. Aynı şekilde depoların stokladığı ürünün hacimine göre dağılımı gibi birçok bilgiyi kullanarak görsel grafikler oluşturabilirsiniz. Bu şekilde tüm tedarik zinciri bileşenlerini haritalara ve grafiklere dökerek bir bakışta ne durumda olduklarını anlayabilirsiniz.

ArcGIS Platformunun analiz yetenekleri sayesinde görselleştirmenin ötesine gidebilirsiniz. Tedarik zincirindeki bileşenlerin ilişkisini göstermek için bağlantı analizleri yapabilirsiniz. Bağlantı analizi, bir veri kümesindeki ilişkilere ve bağlantılara odaklanan bir analiz tekniğidir. Bağlantı analizi size merkezlilik ölçülerini (derece ve yakınlık) hesaplama ve bağlantı grafiğindeki veya bağlantı haritasındaki bağlantıları görme yeteneği verir. Siz de tedarik zincirinizdeki ürünlerin akışını modellemek için bağlantı analizi gerçekleştirebilirsiniz. Böylece, nereden nereye ürün akışı oluyor ve bu aktarılan ürünün miktarı nedir gibi sorulara cevap verebilirsiniz.

Aşağıdaki örnekte görüldüğü gibi karmaşık tedarik zincirini harita üstünde görselleştirip ürün akışlarını yönlerine ve aktarılan ürün miktarına göre analiz edebilirsiniz. Sadece harita üzerinde değil, aynı zamanda bağlantı grafiği oluşturabilir ve böylece ilişkileri daha basit bir şema üstünden görüntüleyebilirsiniz. Burada merkezi bir bağlantı kurabileceğiniz gibi hiyerarşik bağlantılar da oluşturabilirsiniz. Harita ya da grafikte bir seçim yaptığınızda, örneğin bir üretim tesisini seçtiğinizde, o üretim tesisine hangi tedarikçiler ürün sağlıyor ve o üretim tesislerinden şehrin hangi bölgelerine ürün gidiyor gibi bilgileri doğrudan görüntüleyebilirsiniz. ArcGIS Insights, etkileşimli bir çözüm olduğu için, siz harita ya da grafikte bir seçim yaptığınızda tüm projedeki harita ve grafikler o seçilen detaya göre filtrelenir ve değişir.

COVID-19 sürecinde tekrar gördük ki tedarik zinciri yönetimi her zaman doğrusal şekilde yürümeyebilir. Bu süreçte riskin en çok olduğu bölgeyi tespit etmek, o bölgedeki tedarik zinciri bileşeninin çalışma durumu hakkında önemli bilgi verir. Bu senaryoda, öncelikle hangi bölgelerin COVID-19 açısından riskli olduğunu, ve o bölgede hangi tesislerimizin olduğunu bularak başlayacağız. Daha sonra bu süreçte devamlılığın devam etmesi için hangi adımların atılması gerektiğini tespit edeceğiz.

Öncelikle birden fazla katman ve bilgiyi tek bir harita üzerinde farklı sembolojiler kullanarak görselleştirebiliriz. Burada hangi ilçelerde COVID-19 yayılımının fazla olduğunu görmek için ilçeler çokgen verisinin içine COVID-19 vaka sayılarını yazdırabilirsiniz. Koyu renkte olanlar, yayılımın yüksek olduğu yerler ve açık renge doğru gittikçe riskin azaldığını görebiliyoruz. Burada doğrudan hangi ilçelerde bu riskin fazla olduğunu ve bu bölgelerde yer alan dağıtım merkezlerinin artık normal seyrinde çalışmaması gerektiğini belirleyebiliriz.

*Bu çalışmada kullanılan verilerin gerçekle bir ilgisi yoktur. Lütfen dikkate almayınız.

Bu analizi gerçekleştirdikten sonra bir ağ analizi gerçekleştirerek, optimum şekilde perakende noktalarına hizmet veren dağıtım merkezlerini belirleyebiliriz. Bu ağ analizlerini gerçekleştirirken otomobil, tır ve yürüme gibi ulaşım modlarını belirleyebilir ve yarım saat sürüş mesafesi gibi parametreleri analizine dahil edebilirsiniz. Biz yarım saat ve bir saat tır sürüş mesafelerini hesaplayalım. Aşağıdaki görselde gördüğünüz gibi kahverengi alanlar yarım saatlik tır sürüş mesafesiyken, yeşil alanlar bir saatlik tır sürüş mesafeleridir. Göründüğü gibi tüm perakande noktaları (lacivert noktalar) bu sürüş mesafesi içinde kalmamaktadır. Bu yüzden farklı bir ağ analizi daha gerçekleştirebiliriz. Gerçekleştirdiğimiz analizimizde ,dağıtım yapılacağı için, ulaşım modu olarak tır belirledik ve optimum bir şekilde hangi perakende noktalarına hizmet vermeleri gerektiğini, en yakın tesis aracını kullanarak bulduk.

İlçe 1 ve İlçe 2’deki dağıtım merkezlerinin risk altında olduğunu ve normal seyrinde bu süreçte çalışmaması gerektiğini analiz ettik. Peki bu süreçte hangi dağıtım merkezleri bu görevi üstlenerek dağıtımı gerçekleştirmeye devam edecek? Öncelikle aşağıda gördüğünüz açık mavi noktalar, risk altındaki dağıtım merkezlerinin servis verdiği perakende noktalarıdır. Bu noktalara, COVID-19 sürecinde hangi dağıtım merkezi ya da merkezleri hizmet vermelidir? Burada söz konusu analizimiz yine bir ağ analizidir. Burada, açık mavi noktaları (hizmet alamayan perakande noktaları) seçiyoruz ve en yakın tesis adlı ağ analizimizi gerçekleştiriyoruz. Burada aşağıda görebileceğiniz gibi optiumum bir şekilde bu süreçte o alanlara hizmet vermesi gereken dağıtım merkezimizi tespit ediyoruz.

Analizimizin bir ileri aşaması olarak demografik bilgileri kullanabiliriz. Bu demografik bilgileri doğrudan 2019 için Esri’nin sağladığı verileri kullanarak mevcut verilerimizi zenginleştirebiliriz. Burada özellikle karantina altında olan 60 yaş üstü nüfus gibi risk altındaki kişilerin nerelerde yaşadığını tespit etmemiz önemli olabilir.

Aşağıdaki gördüğünüz örnekte yine harita ve grafikler yardımı ile 60 yaş nüfusunun yoğun olduğu ilçelerdeki COVID-19 yayılımını analiz edebilirsiniz. Bizim örneğimizde bu yazı için rastgele üretilen veriler ile hem COVID-19 yayılımı açısından fazla hem de 60 yaş üstü nüfus açısından fazla olan ilçeler aşağıdaki gibi belirlenmiştir. Bu bölgedeki eve servis hizmeti veren gıda temin noktalarının yeterli olup olmadığı gibi analizler gerçekleştirilebilir.

Yapılan analizlerle ilgili risk durumları ve COVID-19 sürecindeki gıda temini ile ilgili bilgilendirme sağlanmak üzere belirli web uygulamaları yapılandırılabilir. Sıfır kod ile yapılandırabileceğiniz bu uygulamalarda anket bazlı gıda talepleri alabilir, eve servis hizmeti veren noktalar nerelerde, bana en yakın gıda temin noktası nerede gibi bilgileri dahil ederek kamuyu bilgilendirebilirsiniz. Bu uygulama üzerinden doğrudan bana en yakın açık gıda temin noktası neresi ve ne kadar uzaklıkta, kaç dakika içinde gidebilirim, stok bilgileri neler gibi birçok bilgi yapılandırılabilir ve istenen bölgeye doğrudan yönlendirme alınabilir.

Bu blog yazısında anlatılan çözümlerimizin dışında, yine tedarik zincirinizle ilişkili olan ve COVID-19 sürecinde sürekliliğinin devam etmesi gereken bir diğer süreç gıda dağıtımıdır. COVID-19 sürecinde 65 yaş üstü nüfus gibi ihtiyaç sahiplerine gıda dağıtımını nasıl ArcGIS Platformu ile verimli bir şekilde gerçekleştirebileceğinizi anlattığımız blog yazısına aşağıdan ulaşabilirsiniz.

ArcGIS Ürünleri ile COVID-19 Sürecinde Gıda Dağıtım Çözümleri

Bu iki blog yazımızda anlattığımız çözümler ve diğer birçok çözümü içeren ‘COVID-19 Sürecinde Gıda Tedarik Zinciri Yönetimi’ adlı webinarımıza bu linkten ulaşabilir ve kayıdı izleyebilirsiniz.

 

Bulut Ortamında Gerçek Zamanlı Büyük Veriyle Çalışmak: ArcGIS Analytics for IoT

Bulut Ortamında Gerçek Zamanlı Büyük Veriyle Çalışmak: ArcGIS Analytics for IoT

ArcGIS Analytics for IoT, ArcGIS ailesine gerçek zamanlı görselleştirme ve analitiklerde yeni bir anlayışı getirmiştir. Buradaki en önemli yenilik; görevleri ölçeklendirmek için dağıtılmış bulut işlemeyi (cloud processing) kullanarak IoT sensörü verilerini görselleştirmeyi, analiz etmeyi, depolamayı ve bunlara göre aksiyonlar alma gibi özellikleri sunmasıdır. Uygulama; CBS analisti, veri uzmanları gibi büyük veri ile çalışan kişilerin ihtiyaçlarını karşılayacak şekildedir.

Uygulama içinde Hizmet Olarak Yazılım (SaaS) modeliyle yapılandırma olmadan hızlı bir şekilde çalışmaya başlayabilirsiniz. Bu başka bir deyişle şu anlama gelmektedir; ArcGIS Online’ın bir parçası olarak bulutta bulunan kullanıma hazır bir IoT çözümü elde edersiniz. Bu durum, kurum içinde dağıtılmış bir yazılım yüklemenize veya altyapıyı yönetmenize gerek olmadığı anlamına gelir. Bunun yerine Esri, yazılımı ve altyapıyı sizin adınıza yönetir, böylece hızlı bir şekilde çalışmaya başlayabilirsiniz.

ArcGIS Analytics for IoT ile gerçek zamanlı geofence olarak da bilinen coğrafi sınırlama işlemlerini yapabilirsiniz. Örneğin; araç, uçak veya gemi gibi hareketli bir varlığın belirli bir teslimat alanı, kısıtlı hava sahası veya belirlenmiş nakliye şeridi gibi bir ilgi alanı içinde veya dışında olması ile ilgili çalışmaları bu uygulama ile gerçekleştirebilirsiniz. Bu konuda ayrıntılı bilgi için blog yazımızı buradan inceleyebilirsiniz.

Hemen hemen her tür akış verisine bağlanabilir, bu verileri gerçek zamanlı olarak işleyebilir ve belirtilen koşullar oluştuğunda otomatik mesajlar ve uyarılar gönderebilirsiniz. Ayrıca, yüksek hacimli geçmiş verileri işlemek ve örüntüler (pattern), eğilimler ve anormallikler hakkında bilgi edinmek için analitik modeller tasarlayabilirsiniz. Bu özellikler hep birlikte; gerçek zamanlı farkındalığı arttırmanıza ve kuruluş genelinde paylaşabileceğiniz bilgileri edinmenize yardımcı olur.

 

ArcGIS Analytics for IoT uygulama arayüzü

Kullanım alanlarına örnek olarak; şehir içi ulaşım departmanı için çalışan bir CBS analisti, araçlarından gelen verilerden yararlanarak çalışmalar yapabilir. Araç verilerini alan yol sensörleri, bu gözlemleri ArcGIS Analytics for IoT’ye bir yayın olarak aktarabilir; böylece hız ve trafik verilerinin gerçek zamanlı olarak görüntülenmesini sağlar. Buradan yola çıkarak araçlar için yeni rotalar oluşturabilir. Bir başka örnek olarak altyapı sektöründe elektrik kesintileri de dahil olmak üzere ağlarındaki akıllı sayaçlardan ve sensörlerden gerçek zamanlı okumalar toplayabilir. Elektrik kesintisi olaylarını izlemede gerçek zamanlı analiz gerçekleştirerek gücün hızlı bir şekilde geri kazanılmasını sağlamak için yöneticiye veya yakınlarda çalışan saha ekiplerine bildirim gönderilebilir. Kesintilerin nerede daha sık oluştuğunu ve nedenini daha iyi anlamanıza yardımcı olmak için alan ve zaman içindeki tarihsel kesinti verilerini değerlendirmek için büyük veri analizi uygulanabilir. Bu şekilde, kuruluşun hatalı ekipmanı onarmasına veya değiştirmesine yardımcı olarak gelecekteki kesintilerin önlenmesi sağlanabilir.

Çalışma Şekline Hızlı Bir Bakış

  • Veri kaynağı Oluşturma

Uygulamada çalışmaya başlarken öncelikle veri kaynağı (feed) türünü belirtmeniz gerekir. Veri kaynağıoluşturarak gerçek zamanlı veri akışlarını alabilirsiniz ve  bunu anında bir web haritasında görselleştirebilirsiniz.

Veri kaynağı (Feed) nedir?

ArcGIS Analytics for IoT’ye gelen gerçek zamanlı veri akışıdır. Feed’ler genellikle Nesnelerin İnterneti (IoT) platformları veya üçüncü taraf API’lar gibi harici gözlemsel veri kaynaklarına bağlanır. Bunlar gelen tablo, nokta, çizgi veya çokgen verilerini ayrıştırır, analiz ve görüntüleme için sunar. Feed aynı zamanda bir tür akış katmanıdır (stream layer) ve haritaya eklenebilir, böylece bilgiler alınır alınmaz görselleştirilebilir. Ayrıca ArcGIS katmanlarınızdan, Azure IoT ve AWS IoT gibi IoT bulut hizmet sağlayıcılarından ve Kafka, MQTT ve RabbitMQ gibi mesajlaşma sistemlerinden veri alabilirsiniz.

ArcGIS katmanlarından, bulut hizmet sağlayıcılarından ve mesajlaşma sistemlerinden veri alabilme

 

  • Gerçek Zamanlı Analitik 

Veriler ArcGIS Analytics for IoT’ye aktıkça, alınan iletileri tek tek işleme ve analizini yapmanıza olanak tanıyan gerçek zamanlı analizler tasarlayabilirsiniz. Gerçek zamanlı veriler genellikle verileri dönüştürme, coğrafi sınırlama ve olay tespiti gibi konularda kullanılmaktadır. Analizin sonuçları yeni veya mevcut bir detay katmanında saklanabilir, kilit paydaşlara e-posta olarak gönderilebilir veya Kafka veya RabbitMQ gibi üçüncü taraf mesajlaşma sistemlerine yazılabilir.

 

  • Büyük Veri Analizi 

Gerçek zamanlı analizler veri akışını alındığı gibi işlerken, büyük veri analizleri bir kaynaktan mevcut verileri yüklemenize ve depolanan verilerde yer ve zaman içinde toplu analiz ve işleme yapmanıza olanak tanır. Büyük veri analizi tipik olarak gözlemleri özetlemek, örüntü analizi yapmak ve olay tespiti için kullanılır. Büyük veri analizleri bir kez çalışacak şekilde yapılandırılabilir veya yinelenen bir şekilde çalışmak üzere programlanabilir. Gerçek zamanlı ve büyük veri analitiği çalıştırıldığında sonuçlar bir çıktıya gönderilir. Çıktı, gerçek zamanlı veya büyük veri analitiğinde son adım olarak alınacak bir sonuç veya aksiyondur. Analytics, verileri yeni veya mevcut bir detay katmanına depolama, bir akış katmanına veri gönderme, e-posta gönderme, Amazon S3 gibi bulut mağazalarına yazma gibi çeşitli farklı hedeflere veri yayabilir ve cihaz çalıştırma için üçüncü taraf IoT sistemlerini tetikleyebilir.

Büyük veri analizinizi tamamladıktan sonra, bulgularınızı başkalarıyla paylaşabilirsiniz. ArcGIS Analytics for IoT, bilgileri iş akışlarınıza en uygun şekilde yaymanıza olanak tanır. Analiz sonuçlarını ArcGIS haritalarında ve uygulamalarında kolayca görüntülenebilen detay katmanları olarak yayınlayabilirsiniz.

İşlem ve Depolamanın Yönetimi ve İzlenmesi

Kuruluş yöneticisi olarak ArcGIS Analytics for IoT aboneliğinin işlem ve depolama kullanımını doğrudan Analytics for IoT uygulamasında görüntüleyebilirsiniz. Genel bilgi işlem ve depolama tüketimi Giriş sayfasında özetlenir ve ayrıntılı bilgi Compute Utilization ve Storage Utilization sayfalarında bulunur.

 

ArcGIS Analytics for IoT Kullanmak için;

ArcGIS Online aboneliğinizde ArcGIS Analytics for IoT lisansına sahip olmalısınız. Bu abonelik; kullanım durumlarını izleme (monitoring use cases) ve çoklu izleme (multiple tracking) için yeterli bilgi işlem ve depolama kapasitesi içermelidir. Altyapı veya sistem yapılandırması gerekmez ve kullanıcı sayısında bir sınır yoktur. Kuruluşunuzun Creator türünde veya daha yüksek kullanıcı türünde bir üyesine, ArcGIS Analytics for IoT’ye erişim izni verilebilir ve kullanıcı hemen feed’ler, gerçek zamanlı, büyük veri analizi ve çıktılar oluşturmaya başlayabilir.

 

Kaynaklar:

Esri Türkiye 2020