AEC Web Uygulamaları Serisi – 2

AEC firmaları, projeler yoluyla sonuçları müşterilere ulaştırır. Bu bağlamda projeler ile ilgili ilerleyişi takip edebilme, öncesi ve sonrası arasındaki farkı sunabilme, projenin sağlayacağı faydanın aktarılabilmesi gibi süreçler çok önemlidir.

Daha önceki AEC Web Uygulamaları Serisi – 1 yazımda oluşturduğum 2 adet örnek uygulamayı incelemiştik. Bu uygulamalar, 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı ve Bina Keşif Uygulamasıydı. Bu uygulamaların ikisinde de BIM verilerinin gösterimi ve bazı ek fonksiyonlar ile kullanıcıların bu veriler ile etkileşim içinde olabileceği senaryolar oluşturmuştuk. BIM içeriklerinin gösterimine ek olarak bu fonksiyonların uygulamalar içinde konumlandırılması kullanıcıların yanlızca BIM verilerini incelemesini değil bu uygulamalar ile etkileşim kurmalarını sağlamaktadır. Örneğin bir önceki blog yazımdaki 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı uygulamasını ele alalım. Yeni inşa edilecek bir alandaki değişikleri halka üç boyutlu olarak sunmak, kullanıcı açısından bakıldığında yetersizdir. Fakat yeni inşa edilecek alanla ilgili değişiklikleri sunmanın yanı sıra bu değişikliklerin insanlar için uygun olup olmadığı ile ilgili bilgiyi de bir anket ile konum tabanlı olarak toplayabiliriz.

Bu blog yazısında da daha önce oluşturmuş olduğum iki adet örnek uygulamayı inceleyeceğiz. Bu uygulamalar inşaat ve proje yönetim süreçlerinde kullanılabilecek, tamamen örnek verilerden oluşturduğum uygulamalar.

*Uygulama geliştirme arayüzü olarak ArcGIS Experience Builder’ı kullandım. Buna ek olarak uygulamalara fonksiyon katmaları için ArcGIS Survey 123, ArcGIS Dashboards, ArcGIS Web AppBuilder gibi uygulamalar da kullanıldı.

Örnek Uygulamalar

İnşaat Yönetim Uygulaması

Bu uygulamayı bir senaryo üzerinde maddeler halinde inceleyelim. Örneğin mevcutta devam eden bir inşaat projesi bulunuyor ve yönetici bu proje üzerinde;

  • İnşaat genel ilerleme durumunu
  • Süreçlerle ilgili ilerleme durumunu, örneğin tüm binadaki kaba sıva henüz %60
  • Katlar ile ilgili ilerleme, hangi katta şuan hangi çalışma yapılıyor
  • Odalar ile ilgili ilerleme, hangi odada mevcutta kim ne iş yapıyor
  • Maliyet ile ilgili dökümler, ekipman için ne kadar harcanmış veya işçiler için ne kadar para harcanmış
  • Ekipmanlar ile ilgili güncellemeler, örneğin hangi iş makinası ne durumda

gibi süreçleri yönetici takip edebilsin.İlk olarak uygulamanın anasayfa görünümünü tasarlayalım. Anasayfa’da proje ile ilgili bilgiler, 3D model, katlar arasında geçiş yapılabilecek bir kat aracı, maliyet ile ilgili bilgiler, ilerleme ile ilgili bilgiler olsun.

İnşaat Yönetim Uygulaması Anasayfası

Anasayfa tasarımını tamamladıktan sonra iç kısımda bulunacak sayfaları tasarlayabiliriz. İnşaat yönetim uygulamasında iç kısımlarda oda bazında ilerlemenin görüntülenmesi ve hangi odada kimin çalıştığı gibi özellikleri konumlandırabiliriz.

İnşaat Yönetim Uygulaması Oda Bazında İlerleme ve Hangi Odada Kimin Çalıştığının Gösterimi

Odalar kısmında hangi odada hangi işlemin yapıldığını görüntüleyebilmekteyiz. Örneğin yukarıdaki görselde Laboratory 1 odasında duvarların örülmesi işlemi devam etmekte. Kaba sıva, ince sıva ve duvarların boyanması işlemlerinin henüz başlamadığını görüntüleyebilmekteyiz. Bu ekranda ek olarak kimin çalıştığını görüntüleyebileceğimiz bir açılır pencereyi de konumlandırabiliriz.

Hangi Odada Şuan Kimlerin Aktif Olarak Çalıştığının Gösterimi

Oda bazında çalışanların gösterimi, ilerleyişin takip edilmesi ve çalışanların şuanda ne işi yaptığının görüntülenmesi uygulamaya eklenebilecek önemli bir özelliktir. Uygulamanın yönetici tarafına isterlere göre çok fazla fonksiyon eklenebilir.

Sonraki aşamada ise asıl önemli nokta bu verilerin güncellenmesi, çünkü anasayfada bulunan maliyet dökümü, inşaat ile ilgili ilerleme, odalar ile ilgili bilgiler aslında bir veri tabanı üzerinden yönetilmektedir. Şimdi ise sahada bu güncellemeleri yapacak kişi için gerekli olan uygulamayı tasarlayalım. Bu uygulama birden fazla kişi için veri girişi yapılacak şekilde tasarlanabilir. Örneğin bir kişi odalarda kimlerin çalıştığını güncelleyebilmesi gerekirken diğer bir çalışan inşaat için gerekli olan kumun fişini ve fiyatını maliyet kısmına ekleyebilir. Veri tabanında yapılan güncellemeler kimin o veriyi oluşturduğunu ve güncellediğini de tuttuğu için karmaşıklığı da ortadan kaldıracaktır.

İnşaat Takip Uygulaması Veri Giriş Ekranı

Örneğin operatör sahadan oda ile ilgili duvarların örülmesi işlemini tamamlandıya çekerek kaba sıva çalışmasının başladığını açılır menüler ile veri tabanına girebilmektedir. İnşaat yönetim ekranında yönetici bu güncellemeyi direkt olarak  görüntüleyebilmektedir, çünkü tüm süreç aynı veri üzerinden ilerlemektedir. Aynı şekilde anasayfa da bulunan maliyet dökümü kısmında başka bir operatör alınan bir hizmeti veya materyali aynı bu ekran üzerinden girebilmektedir.

Çalışmaya ait video kaydı için buraya tıklayabilirsiniz.

Proje Takip Uygulaması

Bu örnek uygulamada devam eden bütün projeleri görüntüleyebilmek, projeden kimin sorumlu olduğu, kaç kişinin o projede çalıştığı, ilerlemeleri, maliyetleri inceleyebilmek için tasarlayalım. Bir önceki uygulamada olduğu gibi tasarım süreçlerinde kendi marka yüzümüzü yansıtabilir özgür bir tasarım gerçekleştirebiliriz.

Bu örnekte bir giriş sayfası tasarlayalım. Giriş sayfasında devam eden projelerin ve tamamlanan projelerin sayısını görebileceği şekilde tasarlayalım. Anasayfanın üst kısmına ise kullanıcının sayfalar arasında gezinme yapabileceği bir menü tasarımı yapalım.

Proje Takip Uygulaması Anasayfa

Bu web uygulamasının iç kısımdaki sayfalarında projeler ile ilgili detayların görebileceği şekilde tasarlayalım. Örneğin mevcutta devam eden projelerin 3D olarak görüntüleyeceği için projeye ait 3D modeli projeye ait ilerlemeyi, maliyeti ve çalışanları anasayfaya ekleyelim.

Proje Takip Uygulaması / Devam Eden Projeler

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ortamlarında Revit modellerini üç boyutlu olarak paylaşarak bu uygulamaları sizler de oluşturabilirsiniz. Bu blog serisinde BIM-GIS entegrasyonunu etkin bir şekilde kullanımı ile ilgili örnekleri kapsayan blog yazılarına yeni uygulamalar ile devam edeceğiz.

Esri Türkiye 2021

ArcGIS Dashboards Beta 2 Yenilikleri

Geçen yıl, dünya çapında her zamankinden daha fazla gösterge paneli (ArcGIS Dashboards) oluşturuldu ve herkese açık olarak paylaşıldı. Kullanım alanları; halk sağlığı, acil durum yönetimi ve afet müdahalesinden kamu güvenliği ve kamu olaylarına kadar değişiyordu. Gösterge panelleri, bir topluluktan veya bir kurumdan alınan ilgili güncel bilgileri anlama şeklimizi değiştirir ve veri tüketimini kolay ve rahat hale getirir. Herkese açık olarak paylaşılan gösterge tabloları, yalnızca görünen kısımdır. Pek çok gösterge tablosu, karar vermeye, eğilimleri görselleştirmeye ve durumu gerçek zamanlı olarak izlemeye yardımcı olmak için oluşturulur ve paylaşılır.

ArcGIS Dashboards teknolojisi, daha iyi performans, geliştirilmiş özellikler ve yenilenmiş tasarımlarla artan kullanıma adapte olmuştur.

Covid-19 Yayılımının Günlük Güncellendiği herkese açık gösterge paneli

ArcGIS API for JavaScript 4.x ile yeniden düzenlenen yeni nesil ArcGIS Dashboards, Nisan 2020’de beta olarak kullanıma sunuldu.

ArcGIS Dashboards Beta, ArcGIS platformundaki en son yeniliklerden yararlanır, böylece hem haritalar hem de gösterge tabloları daha performanslı olur. Arcade ifadeleri desteği, öğelere ek bağlam eklemeye yardımcı olur ve izleyicilerinizin dikkatini önemli değerlere, olaylara ve durumlara çeker. Yüzdelik dilim istatistikleri gibi ek ölçümler, yeni tarih filtreleme seçenekleri ve boş olmayan ve farklı değerler içeren sayımlarla birlikte kullanıma sunuldu.

Beta ile her ay binden fazla gösterge tablosu oluşturuldu. Gösterge panolarının mevcut sürümüyle aynı kullanıcı arayüzü sayesinde, beta sürümüyle bir gösterge tablosu oluşturmak veya düzenlemek çok kolaydır. Çalışmaya başlamak için GeoNet alanındaki yazıyı inceleyebilirsiniz.

Yeni güncellemede yer alan bazı önemli noktalar aşağıdaki gibidir:

Seçime dayalı gösterim

Gösterge paneli öğelerinin görünümünü yalnızca bir seçim yapıldığında gerçekleşecek şekilde ayarlamak için yeni bir geliştirme seçeneği mevcuttur. Oluşturanların, verilerin ne zaman ve nasıl bir panoda görüntülendiğine ilişkin koşulları veya bağımlılıkları belirlemesine olanak tanır. Bunu şöyle düşünün; hiçbir koşulunuz yoksa, gösterge paneliniz ve tüm veri görselleştirmeleri, kullanıcıların tüm bilgileri aynı anda görebilmesi için çalışma zamanında görüntülenir. Seçime dayalı ekranla, verilerinizin bir seçimini yalnızca bir veya daha fazla koşul karşılandığında görüntülemeyi seçebilirsiniz. Bir seçimin gerekli olduğunu belirtmek için bir mesaj veya bir resim özelleştirilebilir ve bu öğeler üzerinde gösterilebilir.

Actions kısmında yeni gelen ” Yalnızca filtrelendiğinde oluştur” seçeneği

Grafik ayarlarının yapılandırmasının Actions sekmesinde, Yalnızca filtrelendiğinde oluştur geçiş düğmesini etkinleştirin. Bu seçenek, liste öğelerinin yalnızca seçiciden bir seçim yapıldığında işleneceğini belirler. Etkinleştirildiğinde, liste öğesinde artık herhangi bir bölge listelenmez. Bunun yerine öğe, “Bir veya daha fazla öğe için seçim gerekli” varsayılan mesajını gösterir. Bu mesaj, bir gösterge tablosu kullanıcısının listeyi görmek için ne yapması gerektiğine dair bazı ipuçları verir. Daha özel bir uyarı verilmesi istenirse “General” sekmesinde “No Selection” içinde ne yapılacağına dair ipucu yazılabilir. Artık bir kullanıcı kontrol panelini açtığında, o bölgedeki ürünlerin dağılımını grafik olarak görmek için önce bölge seçmesi gerektiğini biliyor olacak.

Seçim tabanlı gösterim ile; gösterge panelinizde bir seçim yapmaları ve aradıkları bilgileri almaları için izleyicilere rehberlik edebilirsiniz. Kullanıcıya, panelleri nasıl kullanabileceğini anlatan bilgiler eklenebileceği için fazla CBS deneyimi olmayan kişilerin kullanımında kolaylık sağlayabilirsiniz.

Genel olarak, seçime dayalı ekran, daha odaklı ve bağlama duyarlı bir gösterge paneli oluşturmaya yardımcı olur ve hedef kitlenizin ihtiyaç duydukları bilgileri daha verimli bir şekilde almasına yardımcı olur.

Aşağıda farklı bir örneğin nasıl yapıldığını inceleyebilirsiniz:

Dashboards Beta’da seçim tabanlı görüntülemeyi yapılandırma

 

Bağımsız tablolar artık bir veri kaynağı olarak desteklenmektedir

Bağımsız tablo (standalone table) içeren web haritalarına başvurabilir veya ilgili tablo içeren bir katmanı kullanabilirsiniz. Veri kaynağı olarak bağımsız tablolar içeren tüm mevcut gösterge panelleri artık beklendiği gibi açılacaktır.

Map Viewer Beta’da oluşturulan haritalardan yararlanın

Map Viewer Beta’nın heyecan verici yetenekleri olan; grup katmanları, nokta yoğunluğu, kümeleme, açılır pencere iyileştirmeleri ve yer imleri gibi özellikleri kullandığınız web haritalarını ArcGIS Dashboards Beta 2’de de kullanabilirsiniz. Aşağıdaki örneklerde; kümeleme (clustering) ve nokta yoğunluğu (dot density) kullanılan web haritalarının ArcGIS Dashboard Beta’da nasıl görüntülendiğni inceleyebilirsiniz.

Kümeleme gösteriminin ArcGIS Dashboards’ta görüntülenmesi

 

Nokta yoğunluğu ile gösterilen nüfus bilgisi ve sağlık kuruluşlarının dağılımı gösterimi

 

Esri Türkiye 2021

ArcGIS Ürünleri ile COVID-19 Sürecinde Gıda Dağıtım Çözümleri

Etkin bir şekilde yönetilen gıda dağıtımı, mal ve hizmetlerin güvenli bir şekilde ve zamanında teslim edilmesini sağlar. Özellikle COVID-19 süreci gibi risk faktörlerinin yoğun olduğu dönemlerde gıda dağıtımının önemi artmaktadır. Günümüzde COVID-19 sürecinde sokağa çıkma yasağı olan günler veya sokağa çıkma yasağı bulunan yaş grupları için gıda dağıtımı zorunluluk haline gelmiştir.

Bir gıda dağıtım sürecinin başarılı olabilmesi için konum bilinci, gerçek zamanlı izleme ve iletişimin bir entegrasyonu olmalıdır. Konum bilinci, durumsal farkındalık sağlayarak hızlı yanıt vermeye hazır olmanızı sağlar. Esri çözümleri ile gıda dağıtım süreçlerini interaktif bir şekilde yönetmek için ihtiyacınız olan tüm bilgileri edinebilirsiniz.

Gıda dağıtım sürecinin ilk adımı vatandaştan gelen taleplerin toplanmasıdır. İnsanlar bu süreçte telefonla veya internet üzerinden gıda talebinde bulunabilirler. Gıda taleplerinin kolay ve hızlı bir şekilde konum bazlı olarak alınabilmesi için bir web uygulaması çözümü kullanılabilir. Gıda taleplerini bir web uygulamasında Twitter üzerinden konum bilgisi paylaşılmış olan tweetler kullanılarak alabilirsiniz ve hızlıca talepler nerelerden geliyor ve nerelerde yoğunlaşıyor görebilirsiniz.

ArcGIS Configurable Apps ile hiçbir kod bilgisi gerekmeden ihtiyaca göre hazır şablonlar üzerinden kendi interaktif web uygulamanızı tasarlayabilir ve istediğiniz gibi yapılandırabilirsiniz. ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise’da “İçerik” sekmesinden “Oluştur” butonuna tıklayarak Yapılandırılabilir Uygulamalar’ı seçebilir ve ihtiyacınıza göre şablonlar arasından seçim yapabilirsiniz.

Gıda taleplerinin toplanabilmesi için Yapılandırılabilr Uygulamalardaki şablonlar arasından “Halka Açık Bilgiler” şablonu kullanılmıştır.

Hazırlanan bu çözüm ile bir web uygulaması oluşturularak Twitter üzerinden sosyal medya akışının anlık olarak görüntülenebilmesi sağlanmıştır. Yapılandırma aşamasında belirlenen sosyal medya etiketi ile atılan konum bazlı tweetler harita üzerinde görüntülenebilir ve üzerine tıklandığında taleplere ulaşılabilir. Örneğin, #corona etiketi ile konum bilgisi paylaşılmış olarak atılan herhangi bir tweet haritada eş zamanlı olarak konumlanacaktır. Böylece belirlenen etiket ile vatandaşlardan hızlı bir şekilde gıda talepleri alınabilir ve Twitter üzerinden büyük bir kitleye ulaşılabilir.

Gıda dağıtımı iş akışlarından bir diğer çözüm ise toplanan gıda taleplerinin ve depo stok bilgilerinin tek bir yönetici ekranından anlık olarak takip edilmesidir. Ofis tarafında operasyon yöneticisi, bu talepleri anlık olarak görüntüleyebilir ve talep detaylarına ulaşabilir. Böylece dağıtım ekiplerini hızlı bir şekilde yönlendirebilir. Ayrıca yine bu yönetici ekranı üzerinden depolar, üreticiler ve stok miktarları ile ilgili verilerle grafikler oluşturulabilir ve tek bir ekrandan tüm gıda dağıtım süreçlerindeki bilgilere erişilebilir.

Gıda dağıtım sürecinde bir diğer adım talepler doğrultusunda vatandaşa dağıtımın gerçekleştirilmesidir. Gıda dağıtımının, ofis tarafında yönetiminin sağlanması ve saha tarafında dağıtım işlemlerinin gerçekleştirilmesi olmak üzere iki kolu vardır. Dağıtım sürecinde ofis ve diğer ekip üyeleriyle anlık olarak birebir iletişimin sağlanması bu süreci hızlandıracaktır. ArcGIS Mission ile tüm bu gereksinimleri tek bir platformdan gerçekleştirebilirsiniz. ArcGIS Mission 3 bileşenden oluşan bir platformdur.

  • ArcGIS Mission Server ile kendi sunucunuzda çalışabilirsiniz.
  • ArcGIS Mission Manager ile ofis tarafında sahadaki personel ile iletişime geçebilir ve takibini sağlayabilirsiniz.
  • ArcGIS Mission Responder uygulamasına sahada tablet veya telefonunuzdan erişebilir ve diğer takım arkadaşlarınız veya ofis yöneticiniz ile hızlı bir şekilde iletişime geçebilirsiniz.

Gıda dağıtımı için ArcGIS Mission Manager ile öncelikle bir görev oluşturulmuştur ve bu görev için harita tanımlanarak, dağıtım ekipleri ve ekipler için üyeler belirlenmiştir. Ayrıca ekipler için sorumlu oldukları çalışma alanları sınırlar ile belirlenmiştir. Harita üzerinde alınan gıda talepleri ve çalışma alan sınırları konumlandırılmıştır. Oluşturulan görev açıldığında karşınıza bir yönetici ekranı açılmaktadır. Bu ekranda ekipleri ve üyeleri görebilirsiniz. Ayrıca üyelerin bağlantı durumları hakkında bilgi alabilirsiniz. Tüm iletişim bildirimleri tek bir ekrandan takip edilebilmektedir. Harita üzerinden sahadaki personelin konumlarını ve izlerini takip edebilirsiniz.

Saha tarafında dağıtım ekipleri açılan göreve mobil olarak erişerek görev haritasını, mesajları, görevle ilgili materyalleri diğer takım arkadaşlarının konumlarını görüntüleyebilir ve anlık olarak mesajlar gönderebilir. Örneğin, ofis tarafında oluşturulan “Unlu Mamüller Dağıtım Ekibi” seçilerek bir mesaj gönderildiğinde anlık olarak mobil ekranda mesaj görülür ve birebir iletişim sağlanabilir. Ayrıca GeoMessage özelliği ile nokta, çizgi veya çokgen çizimler yapılarak mesajlar gönderilebilir ve böylece konum bazlı iletişim sağlanmış olur. Örneğin bir alan çizilip bu alanda dağıtım tamamlanmıştır şeklinde mesaj gönderildiğinde sahadaki personel bu alanı ve mesajı görecek ve orada vakit harcamayıp zamandan tasarruf etmiş olacaktır. Ayrıca dağıtım ekiplerinin stoklarının bitmesi durumunda anlık olarak ofis tarafına mesaj göndererek bilgilendirme sağlanabilir ve destek isteği hızlı bir şekilde iletilebilir.

Gıda dağıtım sürecindeki bir diğer aşama ise dağıtım ekiplerinin süreç işlerken hızlı bir şekilde sahadan verileri ofise iletebilmesidir. ArcGIS QuickCapture uygulaması ile dağıtım ekipleri dağıtılan ürünleri ve miktarlarını konum bazlı olarak ofise hızlı bir şekilde ileteceklerdir. Ayrıca bu çözüm ile hangi araç, nereye, ne kadar ürün dağıtmış görülebilir ve gerektiği durumlarda anlık olarak stok desteği sağlanabilir.

ArcGIS QuickCapture kullanım kolaylığı sağlayarak büyük butonlarla ve araç içinde hareket halindeyken dahi konum doğruluğunu yakalayarak verileri ofis ortamına iletir.

Dağıtım ekibi, mobil ortamdan uygulamaya erişerek oluşturulan projeye giriş yapabilir. Proje açıldığında eğer yapılandırma gerçekleştirilmiş ise bir kullanıcı girdisi ile giriş yapması gerekir. Hazırlanan çözümde kullanıcı girdisi olarak araç plakası belirlenmiştir. Proje oluştururken araç plakası gibi kullanıcı girdilerini kolaylıkla oluşturabilir ve girdi maskesi yapılandırabilirsiniz. Örneğin, telefon numarası veya kimlik numarası gibi kullanıcı girdileri için şablonlar belirlenebilir. Böylece yanlış girişler önlenebilir.

Giriş yapıldıktan sonra ürünlerin bulunduğu büyük butonlar açılır. Butonların büyüklükleri, renkleri veya grupları yapılandırılabilir. Ayrıca butonlara görseller eklenerek hızlı veri girişi için kolaylık sağlanabilir.

Veri girişi yapıldıkça tıklama sayısına göre ürün miktarları, ürünlerin ismi ile birlikte veri girişinin yapıldığı konuma tanımlanır ve haritadan konum seçildiğinde girilen ürünlerin isim ve miktarları görüntülenebilir. Hatalı bir veri girişi olduysa buradan hızlı bir şekilde silme işlemi de gerçekleştirilebilir.

Gıda dağıtımı için hazırlanan tüm çözümler birbiri ile entegre bir şekilde çalışmaktadır. Kullanıcılar faklı konumlardan ve farklı platformlardan eş zamanlı olarak bilgilere erişebilir. Böylece durumsal farkındalık ve karar desteği sağlanmış olur.

 

ArcGIS uygulamaları ve güncellemeleriyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.

 Esri Türkiye 2020