ArcGIS Pro ile Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler)

Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler), bir CBS analisti için en yaygın uygulamalardan biridir. Uygunluk modelleyici ile bir nesneyi yerleştirmek veya bir alanı korumak gibi yer seçim kararlarınızda en iyi konumu belirlemek için kullanılabilirsiniz. Örneğin bir alışveriş merkezi, konut geliştirme veya kayak merkezi inşa etmek için en iyi yeri belirlemede uygunluk modeli kullanabilirsiniz. Parklar, nesli tükenmekte olan yaşam habitatı veya taşkın kontrolü için en iyi alanların saptanması için de kullanılabilir.

Uygunluk modeli oluşturmak, doğrusal olmayan yinelemeli bir süreçtir. Bundan dolayı uygunluk modelinde adımları sırayla izlemeniz gerekmez. Bunun yerine, ileri geri, yinelemeli bir karar verme süreci ile analizini gerçekleştirebilirsiniz.

Bir uygunluk modelini beş adımda oluşturabiliriz:

  1. Kriter verilerini belirleme ve hazırlama
  2. Uygunluk modeli oluşturma
  3. Her bir kriterin değerlerini ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürme
  4. Birbirine göre ağırlık kriterleri belirleme ve bunları birleştirerek bir uygunluk haritası oluşturma
  5. Uygun alanların seçilmesi

1. Kriter verilerini belirleme ve hazırlama

Uygunluk modeli oluşturmanın ilk adımı, modelin konusuna ilişkin kriterleri belirlemektir. Bazı temel veriler, model için doğrudan girdi kriteri olarak kullanılabilir. Diğer kriterler ise çeşitli Spatial Analyst coğrafi işlem araçları kullanılarak türetilebilir. Uygunluk modelleyici içinde veri türetemezsiniz. Ancak, uygunluk modelleyici ve geoprocessing araçları arasında geçiş yapabilirsiniz. Örneğin Slope aracı kullanılarak raster yükseklik verisinden eğim kriteri türetebilirsiniz.

2.Uygunluk modeli oluşturma ve kriter ekleme

Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler), ArcGIS Spatial Analyst eklenti lisansıyla birlikte sunulmakta ve ArcGIS Pro içerisinde Analysis sekmesinden erişilebilmektedir. Bu sekmede Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) açıldığında Content kısmında bir uygunluk modeli grubu katmanı oluşacaktır. Bu katman modelde girdi ve çıktıları saklamak için kullanılmaktadır.

Suitability Modeler bölmesi içerisinde Settings, Suitability ve Locate sekmelerini içeren sekmeler bulunmaktadır. Settings sekmesinde modeli adlandırabilir, uygunluk ölçeğini seçebilir ve kriterlerin ağırlıklandırılması için kullanılacak yöntemi belirtebilirsiniz.

Kriterleri ağırlıklandırmak için Multiplier veya Percent olarak iki farklı yöntem bulunmaktadır.

Settings sekmesinde Weight kriteri için Multiplier yöntemini belirttiyseniz dönüştürülen kriter değerleri bu değer ile çarpılır. Çarpılan kriter değerleri daha sonra eklenir. Bu yöntemi, kriterleri birbirine göre doğrudan ağırlıklandırabildiğinizde kullanabilirsiniz.

Settings sekmesindeki Weight parametresinde Percent yöntemini belirlediyseniz, yüzdeler uygulandıktan ve ölçütler eklendikten sonra elde edilen uygunluk haritasındaki çıktı değerlerinin aralığı Settings sekmesindeki uygunluk ölçeğine doğrusal olarak dönüştürülür. Varsayılan olarak bu aralık 1 ila 10’dur. Bu yöntemi her bir kriterin ortaya çıkan uygunluk haritasını ne kadar etkilediğini belirtmek istediğinizde kullanabilirsiniz.

Modeli adlandırıp model ayarlarını belirledikten sonra uygunluk haritasını oluşturmak için Suitability sekmesine geçebilirsiniz. Suitability sekmesi kriterlerin eklendiği yerdir. Her bir kriter tabloya eklendiğinde, Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanına da eklenir.

Suitability sekmesi ve beraberindeki Transformation Pane uygunluk iş akışının ilk dört adımını ele aldığınız yerdir. Locate sekmesi ise alanı tanımladığınız yerdir.

3.Her bir kriterin değerlerini ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürme

Bir kriteri ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürmek için Suitability sekmesindeki kriter listesindeki kriter düğmesine tıklayın. Bu düğmeye tıklandığınızda aşağıdakiler meydana gelmektedir:

  • Transformation Pane görünür.
  • Ölçütün dönüştürülmüş bir katmanı, Contents bölmesindeki uygunluk grubu katmanına eklenir.
  • Giriş değerlerinin türüne göre varsayılan bir dönüşüm uygulanır.

Kriterin yanındaki düğme yeşile döndüğünde Transformation Pane’nin etkin ölçüt olduğunu gösterir. Düğme, ölçüt dönüştürüldüğünde griye döner ve Transformation Pane artık etkin ölçüt olmaktan çıkar.

Transformation Pane paneli giriş ölçütü değerleri için en iyi dönüştürme yöntemini seçmek üzere kullanabileceğiniz üç ayrı bölümden oluşur. Son uygunluk değerlerinin bir histogramı solda yer almaktadır. Dönüşüm yöntemlerini ve işlevlerini seçmenize yardımcı olması için ise sağdaki grafiği kullanabilirsiniz.

Transformation Pane‘nin orta bölümünde ise dönüştürme yöntemleri yer almaktadır. Bu kapsamda ölçüt değerlerine uygulanabilecek üç dönüştürme yöntemi bulunmaktadır. Bunlar Unique Categories, Range of Classes ve Continuous Functions’tır.

Unique Categories: Arazi kullanım türleri gibi kategorik veriler için en iyisidir. Bu yöntem, ölçüt değerinin uygunluk değeri ile birebir eşleştirilmesidir.

Range of Classes: Değer aralıklarının aynı uygunluk tercihine atanabilen homojen sınıflar halinde gruplandırılabildiği sürekli veriler kullanılır.

Continuous Functions: Eğim, bakı veya uzaklık gibi sürekli değerlerle temsil edilen kriterler için en iyisidir. Bu yöntem, değerleri sürekli olarak uygunluk ölçeğine dönüştürmek için doğrusal ve doğrusal olmayan fonksiyonlar uygular. Kriter değerlerine sürekli bir fonksiyon uyguladığından, kriter değerindeki her artışla elde edilen uygunluk değeri sürekli değişir. Bundan dolayı bu yöntem sürekli veriler için en yaygın kullanılan dönüştürme yöntemidir.

Siz yöntemleri, işlevleri ve parametrelerini keşfettikçe, Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanındaki dönüştürme grafiği, son uygunluk histogramı ve son uygunluk haritası katmanları güncellenir. Bu güncelleme, dönüşümün dönüştürülen kriter üzerindeki etkilerinin yanı sıra nihai uygunluk haritasına etkisi hakkında geri bildirim sağlar.

Kriter içerisinde en iyi değerleri yakalamak için dönüşümü belirledikten sonra bir sonraki kriteri dönüştürür ve tüm kriterler dönüştürülene kadar işlem tekrarlanır.

4.Birbirine göre ağırlık kriterleri belirleme ve bunları birleştirerek bir uygunluk haritası oluşturma

Bu kısımda kriterleri birbirine göre ağırlıklandırma işlemi yapılmaktadır. Ağırlıklar değiştirildiğinde, Transformation Pane içerisinde son uygunluk haritasının histogramı ve Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanındaki son uygunluk haritası güncellenir. Konumdaki özniteliklere dayalı olarak her bir konumun göreli tercihini belirleyen, ekran çözünürlüğünde bir uygunluk haritası oluşturulmuş olur.

5.Uygun alanların seçilmesi

Locate sekmesinde, uygunluk modeli için mekansal gereksinimleri belirtebilirsiniz. Uygunluk modelleme sürecinin konum bileşeni, mekansal gereksinimlerin belirlenmesine olanak tanır. İstenilen alanların toplam alanı, bölge sayısı ve şekil özellikleri belirlenir. Ayrıca minimum ve maksimum bölge boyutlarını ve bölgeler arasındaki mesafeleri de belirleyebilirsiniz. Seçilmek istenilen alan için kriterler tanımlanıp araç çalıştırıldığında Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanına, yerleştirilecek veya korunacak en iyi konumları tanımlayan yeni bir katman eklenmiş olur.

Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

ArcGIS Pro’da Kurallar ile Öznitelik Güncelleme

Grup şablonları, tek bir detay çizerken birden fazla detay oluşturmanın bir yoludur. Birincil detay ya da daha fazla detay oluşturmak için seçenekler bulunur. Bileşen şablonlarının detayları o grup şablonu için ayarladığınız özniteliklere göre otomatik olarak oluşturulur. Grup Şablonu Nasıl Oluşturulur hakkında daha fazla ayrıntı için daha önce hazırladığımız blog gönderisine bakabilirsiniz.

Normalde öznitelik girişleri yapmak için Attributes alanına giderek her yeni bilgi için tek tek giriş yaparsınız. Öznitelik kurallarını kullanarak bu işlemleri otomatikleştirebilirsiniz. Bu çalışmamızda grup şablonu özelliği ile birlikte birden fazla detay için aynı anda öznitelik kurallarını da kullanarak adres bilgileri ve direk numarası güncelleme işlemleri yapacağız.

Örnek kullanım senaryosu

  • Bir elektrik şebekesinde havai abone bağlantı hatlarının direkler vasıtası ile binalara enerji verdiğini ve bu detay çizimi için “Havai Abone + Kofra” grup şablonu kullanalım.
  • Grup şablonunda birincil (primary) olarak girdiğimiz “HavaiAboneHatti” katmanına bağlantısal olarak bağlı olduğu “Direk” katmanında bulunan “Direk Numarasını” aldıralım.
  • İkincil (secondary) olarak ise Abone bağlantı hattının bitiş noktasına “Kofra” katmanı oluşturmasını ve bu kofra katmanına “Yapı” katmanından adres bilgilerini almasını sağlayalım.

Grup şablonunda birincil olarak oluşturulan havai hat katmanına, direk katmanından “DirekNo” öznitelik bilgisini aldıralım. HavaAboneHatti katmanına sağ tıklayarak sırasıyla Design/Attribute Rules seçeneğini seçelim. Subtype alan bilgilerini seçtikten sonra kuralın yazılması istenen öznitelik alanını seçtikten sonra aşağıdaki Arcade kodunu yazalım.

var g = Geometry ($feature);

var fromElektrikJunctionGeometry = g.paths[0][0];

var fsElektrikJunction =FeatureSetByName($datastore, “ElektrikJunction”, [“DirekNo”], false);

var fromElektrikJunction = First(Intersects(fsElektrikJunction, fromElektrikJunctionGeometry) )

if (fromElektrikJunction == null) return {“errorMessage”: “Başlangıç Direk Bulunamadı”}

return fromElektrikJunction.DirekNo;

 

Şimdi grup şablonunda ikincil olarak oluşturulan Kofra katmana benzer şekilde Yapı katmanından adres bilgilerinden Mahalle bilgisini almasını sağlayacak ifadeyi yazalım. Bu örnek çalışmada Kofra katmanının Yapı poligon katmanı alanı içerisinde oluşturulmasını ve yapı olmayan alanlarda hata vermesini istiyoruz. Bunun için hata mesajını “Error” alanına yazdıktan sonra aşağıdaki Arcade kodunu yazalım. Ayrıca isteğe göre tetikleyici menüsünden ilk veri girişi sırasında (insert) ya da mevcut veri üzerinde bir değişiklik yapıldığında (update) kuralın çalışması için ayarlayabilirsiniz.

var fsYapi = FeatureSetByName($datastore, “Yapi”, [“Mahalle”])
var fsYapiIntersect = Intersects(fsYapi,$feature)
var Yapi = First(fsYapiIntersect)

if (Yapi == null) return {“errorMessege”: “Bina Bulunamadı”}

return Yapi.Mahalle

Artık grup şablon kullanarak detaylar oluşturduğunuzda, adres bilgilerini ve direk öznitelik bilgilerini otomatik aldırabilirsiniz. Bu çalışmayı kuruluşunuzda farklı örneklerde hazırlayarak veri giriş sürelerinizi kısaltacak ve veri doğruluğunu destekleyecek şekilde kullanabilirsiniz.

Daha fazla kaynağa aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.

 

Yapı Katmanından (Building Layer) Yararlanarak BIM Verilerini Anlamlandırın

BIM verileri kullanılırken her kullanıcı farklı veri gereksinimlerine sahip olabiliyor. Müşteri, mühendis, mimar, genel yüklenici veya danışman BIM’den farklı verilere erişim isteyebilir.  Örneğin; genel yüklenicinin belirli katmanlara veya ögelere erişmesi gerekirken, BIM yöneticisi veya müşterisi gibi diğer kullanıcıların, verilerin kapsamlı bir görünümünü görmesi gerekir. Farklı tasarım disiplinleri genellikle modelin farklı parçalarını ayrı BIM modelleri olarak oluşturur. Bu, tek bir binanın birden fazla BIM modelinden oluşabileceği anlamına gelir.

Öncelikle aşağıda bazı önemli kavramlara değinilecektir:

Yapı katmanı (Building Layer)—BIM dosyası çalışma alanını veri kümelerine (Mimari, Yapısal, Borulama, Mekanik ve Elektrik dahil disiplinler) göre düzenleyen bileşik katmandır (composite layer). Her veri kümesi, BIM File Multipatch detay sınıfını temsil eden bir katmandan oluşur.

BIM File to Geodatabase – Bir veya daha fazla BIM dosyası çalışma alanının içeriğini bir coğrafi veritabanı detay veri kümesine aktarır.

Make Building Layer – Bir veri kümesinden, genellikle BIM dosyası çalışma alanından bileşik bir yapı katmanı oluşturur.

1.Senaryo: Kaynak olarak BIM dosyası çalışma alanı–Temel

Örnek bir çalışma senaryosu olarak; denetim ekibinden, güneş panelleri ile birlikte binanın mimari elemanlarını (mobilya hariç) ve yangın söndürücüler, çıkış işaretleri ve prizler gibi acil durum ve güvenlik unsurlarını binadan görmeleri gerektiğine dair bir talep alındığını varsayalım. Bu özel yapı katmanının nasıl oluşturulacağını inceleyelim. Gereksiz katmanları kaldırmak için öncelikle;

  • BIM dosyası çalışma alanını sahneye sürükleyin.
  • Katmanları seçerek Kaldır’a (Remove) tıklayın.

 

Genel model katmanının hızlı bir incelemesinden sonra, gereksinimlerin dışında kalan ek ögelere sahip olduğu fark ediliyor. Katman içindeki model seçilerek sağ tıklanır ve özelliklere (Properties) gidilir.  Yeni bir sorgu tanımına (New definition query) tıklanarak içerikle ilgili yapılması istenen tanım girilir. Bunun için SQL seçilerek ve FamilyType = ‘MicroFingerprintReaderFlush’ sorgusu yazılır. Bu sorguya göre katman filtrelenir.

Artık denetim ekibinin ihtiyaçlarına özel bir bina sahne katmanı paketi (Create Building Scene Package) oluşturulabilir. Ardından bu paket ArcGIS Enterpise veya ArcGIS Online aracılığıyla denetim ekibi ile paylaşılabilir.

Tasarım koordinasyonu ve inşaatın tek bir binayı birden fazla BIM modeli olarak temsil etmesi yaygın bir kullanımdır. Çoğu durumda, her BIM modeli, Yapısal, Mimari, Mekanik, Elektrik gibi farklı uzmanlık alanlarını, tasarım veya projenin bir alt kümesini temsil eder.

2. Senaryo: Kaynak detay veri kümesi – Gelişmiş

BIM yöneticisi, müşterinin ilerlemeyi görebilmesi için tüm binayı yayınlanabilen tek bir bina katmanı olarak göstermek istediğini düşünelim.

Bu isteri karşılamak için aşağıdaki şekilde bir iş akışı olacaktır:

BIM File To Geodatabase aracı açılır

  • Input BIM File Workspace: yapıyı oluşturan tüm dosyalar seçilir
  • Dataset: dosya sizin için anlamlı olan bir açıklamayla yeniden adlandırılır
  • Spatial Reference: .prj mimari modelden içe aktarılır

Artık çoklu BIM modelini birleştiren veri kümesi oluşturulduğuna göre, bir Bina katmanı (Building Layer) oluşturulabilir.

Make Building Layer aracı açılır.

  • Local Scene veya Global Scene açılır
  • Input Feature Dataset: oluşturulan veri kümesi eklenir

Böylece müşterinin istediği şekilde bir bina katmanı hazırlanmış olur.

 

Kaynaklar:

ArcGIS Desktop’ta Parsel Koordinatlarını Dışa Aktarma

ArcGIS teknolojisinin sunduğu coğrafi işlem araçlarıyla bir kadastro parselinin koordinatlarını kolaylıkla bir tablo verisi olarak kaydedebilir ve dışa aktarabilirsiniz. Bu yazımızda sıklıkla bir aplikasyon krokisi oluşturmak için kullanılan parsel sınır noktalarını ArcMap’te veya ArcGIS Pro’da otomatik olarak nasıl elde edebileceğinize değineceğiz.

ArcGIS Desktop yazılımlarında parsel sınır koordinatlarını dilerseniz detay sınıfınızın öznitelik tablosuna ekleyebilir veya dilerseniz koordinat değerlerini tablo formatında kaydederek elde ettiğiniz verileri farklı platformlara aktarabilir ve iş arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz.

Doğru Koordinat Sistemini Tanımlama

İster ArcGIS Pro kullanıcısı olun isterseniz çalışmalarınızı ArcMap’te sürdürüyor olun, iş akışlarınızı belirli bir koordinat sisteminde gerçekleştirirsiniz.

Bir parsel koordinatlarını görüntülemek için ilk adım işlem gerçekleştireceğiniz verileri incelemektir. İsteğinize yönelik koordinat değerlerini elde edebilmeniz için çalıştığınız veri kümesinin veya coğrafi işlem araçlarıyla oluşturacağınız çıktı detay sınıfınızın doğru koordinat sisteminde tanımlanmış olması gerekmektedir.

ArcGIS Pro’da bir koordinat sistemi belirtmek veya verilerin coğrafi dönüşümü ile ilgili ayrıntılı bilgi edinmek için bağlantıdaki sayfaya göz atabilirsiniz.

Coğrafi işlem araçlarıyla oluşturacağınız çıktı detay sınıflarının koordinat sistemini yapılandırma hakkında detaylı bilgi almak için sayfayı inceleyebilirsiniz.

Parsel Sınır Noktalarından Bir Detay Sınıfı Oluşturma

Veri kümenizin koordinat sistemini uygun bir şekilde yapılandırdıktan sonra ikinci adım parselin köşe noktalarından bir detay sınıfı oluşturmaktır. Bu işlemi değerleri elde etmek istediğiniz parseli seçtikten sonra veri yönetimi coğrafi işlem araçlarından Feature Vertices To Points (Data Management) aracını kullanarak gerçekleştirebilirsiniz.

Feature Vertices To Points coğrafi işlem aracı, girdi veri kümenizin kırılım noktalarından veya belirtilen köşelerinden bir nokta detay sınıfı oluşturmanızı sağlar.

Örneğin, aşağıdaki görseldeki gibi bir çalışma alanında bulunan kadastro parsellerinin sınır konumlarını elde etmek istediğinizi varsayalım. Örnekte olduğu gibi işlemi gerçekleştirmek istediğiniz parseli seçtikten sonra Feature Vertices To Points aracıyla çokgen geometrisindeki parsel detayınızdan nokta geometrisine sahip bir detay sınıfı oluşturabilirsiniz.

Çalışmalarınızda kullandığınız parsel verilerini farklı kaynaklardan elde etmiş olabilirsiniz. Bu nedenle üzerinde çalışma yapacağınız veri kümeniz çeşitli dosya formatlarına veya farklı vektör geometrilerine sahip olabilir. Feature Vertices To Points aracıyla çizgi veya çokgen geometrisine sahip vektör veri kümeleri üzerinde işlem gerçekleştirebilirsiniz.

Görselde Feature Vertices To Points aracıyla oluşturulan yeni nokta detay sınıfı gösterilmektedir.

Bu araç, parsel sayısallaştırılırken çizilen her verteksin kırılım noktaları yani köşelerinden bir nokta detay sınıfı elde etmenizi sağlar. Her kırılım noktası yerine farklı konumlara ait bir detay sınıfı üretmek isterseniz aracın Point Type (Nokta Türü) parametresini yapılandırabilirsiniz.

Parsel Sınır Noktalarına Koordinat Değerlerini Ekleme

Parsel köşelerini oluşturduktan sonraki adım detay sınıfının öznitelik tablosuna koordinat çifti değerlerini eklemektir. Verilerin sayısallaştırma işlemini siz gerçekleştirmediyseniz bu adıma geçmeden önce uygun sınır konumlarını Select (Seçim) araçlarıyla seçmeniz gerekebilir. Detay sınıfınıza belirlediğiniz köşe koordinat değerlerini eklemek için Add XY Coordinates (Data Management) aracını kullanabilirsiniz.

Add XY Coordinates aracı kullanılarak koordinat değerleri eklendikten sonra parsel sınır noktalarını içeren detay sınıfının öznitelik tablosu.

Add XY Coordinates aracı, çalıştığınız veri kümesinin koordinat sistemini referans almaktadır. Diğer bir deyişle, çalıştığınız harita dokümanı veya projenin koordinat sistemine göre değerler elde etmenizi sağlamaz. Bu nedenle, işlem gerçekleştireceğiniz detay sınıfının doğru koordinat sisteminde tanımlandığından emin olmalısınız. Ayrıca aracın girdi detayları üzerinde değişiklikler yaptığını ve eğer girdi veri kümenizin öznitelik tablosunda POINT_X, POINT_Y alanları bulunuyorsa yeniden hesaplanacağını göz önünde bulundurmalısınız.

Parsel Koordinatlarını Tablo Verisi Olarak Dışa Aktarma

ArcGIS teknolojisiyle gerçekleştirdiğiniz çalışmalardan elde ettiğiniz verileri farklı formatlarda kaydederek dışa aktarabilirsiniz. Bu sayede işlemleriniz sonucunda ürettiğiniz yeni bilgileri iş arkadaşlarınızla paylaşabilir veya verilerin çeşitli platformlarda ve veri tabanlarında depolanmasını sağlayabilirsiniz.

Bir detay sınıfının öznitelik tablosunu farklı tablosal veri formatlarında (.csv, .txt, .dbf, .xls veya .xlsx) kaydetmek için Export Tables aracını veya dönüşüm coğrafi araçlarından Table To Table aracını kullanabilirsiniz.

Export Tables aracıyla bir detay sınıfının tüm öznitelik tablosu kayıtlarını dışa aktarabileceğiniz gibi, sadece seçili kayıtların oluşturduğunuz yeni tabloya eklenmesini de sağlayabilirsiniz.

Farklı dosya formatında bir tablo oluşturmak için aracın iletişim kutusunda çıktı konumu (Output Location) için kaydetmek istediğiniz dosya konumunu seçerek çıktı tablonuzu isimlendirdiğiniz Output Name alanında kaydetmek istediğiniz dosya formatının uzantısını eklemeniz gerekmektedir.

Export Table aracında eğer çıktı tablonuzu bir coğrafi veri tabanında konumlandırırsanız, herhangi bir dosya uzantısı eklemenize gerek kalmadan oluşturduğunuz tabloyu bir coğrafi veri tabanı tablosu olarak kaydedersiniz.

Artık parsel koordinatlarını içeren çıktı tablonuzu kaydedilmesi için belirlediğiniz dosya yoluna giderek uygun yazılımlarda görüntüleyebilirsiniz.

Farklı formatlarda kaydettiğiniz tablo verilerinizi hedef kitleniz ile paylaşmadan önce düzenlemeniz gerekebilir. Çıktı tablonuzda yer almasını istediğiniz belirli sütunları aracı çalıştırmadan önce aracın iletişim kutusundaki Fields alanından da yapılandırmayı tercih edebilirsiniz.

ArcMap’te bir parselin koordinatlarını tablo verisi olarak nasıl dışa aktarabilirim?

Cevap çok basit! ArcGIS Pro veya ArcMap kullanıcısı olmanız bu işlem için izlemeniz gereken adımları değiştirmeyecektir. Aynı detaylara dikkat ederek benzer araçlarla aynı iş akışını gerçekleştirebilirsiniz.

ArcMap’te gerçekleştirmek için iş akışını yeniden gözden geçirelim:

  • Doğru Koordinat Sistemini Tanımlama

ArcMap’te bir koordinat sistemi belirtmek veya verilerin coğrafi dönüşümü ile ilgili ayrıntılı bilgi edinmek için bağlantıdaki sayfayı inceleyebilirsiniz.

ArcMap’te coğrafi işlem ortam ayarlarını yapılandırma hakkında detaylı bilgiye bağlantıya tıklayarak erişebilirsiniz.

  • Parsel Sınır Noktalarından Bir Detay Sınıfı Oluşturma

ArcMap’te Feature Vertices To Points aracının kullanımıyla ilgili detaylı bilgi için bağlantıya tıklayabilirsiniz.

  • Parsel Sınır Noktalarına Koordinat Değerlerini Ekleme

ArcMap’te Add XY Coordinates aracının kullanımıyla ilgili detaylı bilgi için bağlantıya tıklayabilirsiniz.

  • Parsel Koordinatlarını Tablo Verisi Olarak Dışa Aktarma

Bu adıma kadar izlemeniz gereken tüm adımlarda kullandığınız araçlar aynı isimle ArcMap’te de bulunmaktadır. Ancak son adımda farklı formatlarda bir tablo oluşturmak için ArcMap’te kullanacağınız aracın ismi Export Data aracıdır.

Export Data aracı, ArcMap’te genellikle bir detay sınıfını kaydetmek için sıklıkla kullanılan araçlardan birisidir. Diğer bir deyişle, farklı formatlarda yalnızca bir tablo oluşturmaktan fazlasını gerçekleştirmenizi sağlar.

ArcMap’te detayları dışa aktarma ilgili detaylı bilgi için bağlantıya tıklayabilirsiniz.

ArcMap’te bir detay sınıfının öznitelik tablosunu dışarı aktarmak için Table Options (Tablo Ayarları) butonuna tıklayarak Export (Dışa Aktar) seçimini yapabilirsiniz.

Son olarak Export Data iletişim kutusunda çıktı konumunu ayarladığınız alana tıkladığınızda kaydetmek istediğiniz dosya formatını ve tablonuzun ismini belirleyebilirsiniz.

Şimdi Sıra Sizde

ArcGIS teknolojisiyle bir parsel koordinatlarından tablo verileri oluşturmayı örnek bir çalışma üzerinden incelediniz. Artık sizlerde kendi verilerinizle bu iş akışını gerçekleştirebilirsiniz.

Eğer ArcGIS yazılımlarıyla ilgili bilgilerinizi geliştirmek ve CBS alanındaki yetkinliğinizi belgelemek isterseniz sizi sertifikalı eğitimlerimize de bekleriz!

Pandemi dolayısıyla yalnızca uzaktan katılım sağlayabileceğiniz çevrimiçi eğitimlerimizi web sayfamızdaki eğitim kataloğu ve eğitim takviminden inceleyebilir sizin için en uygun eğitimi seçebilirsiniz. Bu konu hakkında yardım ya da danışmanlık almak isterseniz bizlerle iletişime geçebilirsiniz.

Esri Türkiye Akademi web sayası

Esri Türkiye, Haziran 2021

ArcGIS Pro için Derin Öğrenme Python Kütüphanelerinin Yüklenmesi

ArcGIS Pro’da derin öğrenme işlemleri yapmak istiyorsanız öncelikle derin öğrenme çerçevelerini yüklemeniz gerekiyor. ArcGIS Pro’daki tüm derin öğrenme coğrafi işlem araçları, desteklenen derin öğrenme çerçeveleri kitaplıklarının yüklenmesini gerektirir.

Burada bu yükleme işlemini farklı yollardan nasıl yapabileceğinizi anlatacağız. Başlamadan önce bilmemiz gereken en önemli şey hangi ArcGIS Pro sürümüyle çalışıyorsak ona uygun kütüphaneleri indirip kurmamız gerektiğidir.

ArcGIS Pro’nun her sürümü, derin öğrenme kitaplıklarının belirli sürümlerini gerektirir. ArcGIS Pro’yu yükselttiğinizde, o ArcGIS Pro sürümüne karşılık gelen derin öğrenme kitaplıklarını yüklemeniz gerekir. Hangi sürümü kullanıyorsanız gereken kitaplıkların listesine ve Derin Öğrenme ile ilgili diğer bilgilere Derin Öğrenme hakkında Sıkça Sorulan Sorular bilgi sayfasından ulaşabilirsiniz.

Not: Eğer ArcGIS Enterprise ortamınızda derin öğrenme araçlarını kullanmak isterseniz, ArcGIS Enterprise için derin öğrenme çerçevelerinin nasıl kurulacağına ilişkin talimatlar için bkz. Derin öğrenme için ArcGIS Enterprise’ı yapılandırma. Bu yazı ArcGIS Pro ortamında kütüphaneleri nasıl yükleyebileceğiniz konusunu içermektedir.

ArcGIS Pro sürümünüze göre derin öğrenme kütüphanelerini yüklemenin en kolay yolu ArcGIS Pro için Derin Öğrenme Kitaplıkları Yükleyicisi ile kurulum yapmaktır. Bağlantıdan mevcut olan en son kütüphaneleri toplu şekilde indirip tek seferde kurabilirsiniz. Bu kurulum aktif Python ortamınıza kurulacaktır. Python ortamları ArcGIS Pro’nun doğru şekilde çalışması için gerekli bileşenleri barındırır, bundan dolayı, kütüphaneleri kurmadan önce Python ortamınızın yeni bir kopyasını oluşturup, bunun üzerinde çalışmanızı öneririm.

Bağlantıdan Esri’nin Derin Öğrenme Çerçeveleri indirme sayfasından ArcGIS Pro sürümünüze uygun olan yükleyiciyi seçip indirebilir ve ardından çalıştırarak sorunsuz şekilde kurulumun yapılmasını sağlayabilirsiniz.

ArcGIS Pro sürümünüz ArcGIS Pro 2.8 ise bununla ilgili bağlantıdan indirme yapınız.

ArcGIS Pro sürümünüz ArcGIS Pro 2.8 ise bununla ilgili bağlantıdan indirme yapınız.

Eğer ortamınızdaki çeşitli kısıtlardan yükleyiciyi kullanamıyorsanız manual olarak yüklemek için gene aynı sayfada bulunan manuel yükleme adımlarını takip edebilirsiniz.

Bununla birlikte tamamen çevirim dışı bir sisteme yüklemek isterseniz önceden indireceğiniz temel modelleri de kurabilirsiniz.

Yukarıda bahsettiğim indirme ve yükleme yöntemleri Esri tarafından önerilen yükleme yöntemleridir. Kendinize uygun olan yöntemi seçerek kullanabilirsiniz.

Ancak ArcGIS Pro’ya sıklıkla güncellemeler gelmekte ve bu güncellemelerle yazılım yeni yetenekler kazanmakta ve varsa mevcut bug’lar çözülmektedir.

ArcGIS Pro Derin Öğrenme kütüphanesi yükleyicileri her zaman ArcGIS Pro kadar hızlı güncelleme alamayabiliyor. ArcGIS Pro’nun her sürümü, derin öğrenme kitaplıklarının belirli sürümlerini gerektirir. ArcGIS Pro’yu yükselttiğinizde, o ArcGIS Pro sürümüne karşılık gelen derin öğrenme kitaplıklarını yüklemeniz gereklidir. Böyle bir durumla karşılaştığınızda ise benim kullandığım diğer bir yöntemi paylaşmak istiyorum:

Öncelikle, varsayılan Python ortamını kopyalayarak, derin öğrenme üzerine çalışabileceğimiz bir Python ortamı hazırlıyoruz. Bunun için ArcGIS Pro ayarlarından, Python’a tıklayıp, Manage Environments (Ortamları Yönet) butonuna tıklıyoruz.

Bu ekranda varsayılan arcgispro-py3 ortamını bulup Clone (Kopyala) butonuna tıklıyoruz.

Yeni gelen pencerede ortam kopyanızı bilgisayarınızda istediğiniz yere kurabilir ve istediğiniz adı verebilirsiniz ama varsayılan olarak bırakmak rastgele hatalarla karşılaşmanıza engel olacaktır.

Clone (Kopyala) butonuna bastığınızda yükleme başlayacaktır, bu işlem biraz zaman alabilir. Bittiğinde ise yeni gelen ortamın yanındaki radyo butonunu seçerek OK’a (Tamam) tıklayınız. Yeni ortamın kullanılabilmesi için ArcGIS Pro’yu yeniden başlatmanız gerekecektir.

Artık derin öğrenme paketlerini kurmaya hazırız. Bunun için komut satırını kullanacağız. Windows Başlangıç menüsünden ArcGIS – Python Command Prompt’u bulup çalıştırınız. Ardından gelen ekranda komut satırının kopyaladığınız Python ortamıyla çalıştığını teyit ediniz.

Her şey hazırsa, komut satırına conda install -c esri deep-learning-essentials=2.8 yazınız ve Enter’a basınız. Buradaki 2.8 sayısı ArcGIS Pro sürümünüzle uyuşmalıdır. Conda sizin için gerekli paketleri bulup yüklemek ya da güncellemek için bir liste dökümü verecektir. Listedeki paketleri yüklemek için klavyenizden y tuşuna ve ardından da Enter’a basınız. Komut satırı size yükleme durumlarını gösterecektir bittiğinde ArcGIS – Python Command Prompt ekranını kapatabilirsiniz.

Ortamınız artık derin öğrenme coğrafi işlemlerini kullanmaya hazırdır. İyi çalışmalar!

Kaynaklar:

Install deep learning frameworks for ArcGIS—ArcGIS Pro | Documentation

Esri/deep-learning-frameworks: Installation support for Deep Learning Frameworks for the ArcGIS System (github.com)

Deep Learning – Esri Community

Esri Türkiye – Haziran 2021

 

 

ArcGIS Pro 2.7 Öne Çıkan Yenilikleri

GNSS Cihaz Konum Desteği

Cihazınızın konumunu bir harita veya sahnede görüntülemek için bir GNSS (GPS) cihazını ArcGIS Pro’ya bağlayabilirsiniz. Siz hareket ederken, cihazın konumu görünümde otomatik olarak güncellenir.

Konum açıldığında, GNSS cihazının mevcut konumuna göre detaylar oluşturabilir veya konum güncellemeleriniz için cihazdaki verileri otomatik olarak olay günlüğüne kaydetmek için bir nokta detay sınıfı oluşturabilirsiniz.

Mobil Coğrafi Veri Tabanları

Mobil coğrafi veri tabanı, ArcGIS Pro 2.7’deki yeni bir coğrafi veritabanı türüdür. Diğer coğrafi veri tabanlarında olduğu gibi, coğrafi veri kümelerini depolamak, veri modelleme görevlerini gerçekleştirmek ve coğrafi işleme araçları ve komut dosyalarına girdi olarak kullanmak için mobil coğrafi veri tabanları oluşturabilirsiniz.

Bir mobil coğrafi veritabanı, aşağıdaki avantajları sağlayan bir SQLite veritabanında saklanır:

  • SQLite, yaygın olarak kullanılan, kararlı ve güvenilir bir veritabanıdır.
  • SQLite açık kaynak kodludur, bu nedenle lisans gerektirmez.
  • SQLite veri tabanları platformlar arası desteklenir ve diskte tek bir dosyada depolanır, bu da onları taşınabilir ve verimli bir veri alışverişi formatı yapar.
  • SQLite, SQL üzerinden iş akışlarının sorgulanmasına ve raporlanmasına olanak tanıyan tam bir ilişkisel veritabanıdır.

Mobil coğrafi veri tabanları, ArcGIS Pro ve ArcGIS Runtime arasında tamamen birlikte çalışabilir iş akışlarına izin vermenin ilk adımıdır ve ArcGIS Runtime ve Esri mobil uygulamalar paketindeki gelişmiş iş akışları ve uygulamaların yolunu açacaktır.

Katman ve Detay Karıştırma

Artık haritanızdaki katmanlara karışım modları uygulayabilirsiniz. Örneğin, bir haritanın çeşitli renk aralıklarının iniş ve çıkışlarına dikkat çekmek için bir katmanı parlaklaştırabilir veya koyulaştırabilirsiniz. Görüntü düzenleme ve grafik tasarım iş akışlarında yaygın olarak kullanılan karıştırma modları, detayların görselleştirilmesini geliştirebilir ve yayın için harita tasarlama şeklinizi değiştirebilir.

Bir katmana bir karışım modu uygulandığında, haritanın çizim sırasında altındaki katmanlar görsel olarak değiştirilir. Çoğu karışım modu, her renk kanalına bağımsız olarak uygulanır.

Daha fazla kontrol için, tek bir detay katmanı içindeki detaylara karıştırma modları da uygulayabilirsiniz. Bu durumda sembolize edilen detaylar katman içerisinde birbirleriyle harmanlanır.

Doğrusal Referans

Doğrusal mesafeleri ve ilgili olayları modellemek için doğrusal referans sistemleri (LRS) kullanılır. Her tepe noktasında çizgi geometrisinden bağımsız bir ölçü değeri depolayan m değerlerine sahip m- polyline merkez çizgisi detayları olarak oluşturulurlar.

Artık seçilen hat detaylarından bir rota oluşturabilir, iki veya daha fazla belirtilen kalibrasyon noktasını kullanarak seçilen bir rotayı kalibre edebilir ve rota boyunca iki noktayı izleyip tıklatarak doğrusal rotanın bir bölümünü tanımlayabilirsiniz.

Bu yeni düzenleme yetenekleri, temel ArcGIS Pro uygulamasının bir parçasıdır. Sadece tek bir lineer referanslama ölçüm sisteminin gerekli olduğu, detaylar üzerinde ölçümlerin sürdürülmesi ve lineer referanslama rotaları gibi temel lineer referans ihtiyaçları için tasarlanmıştır.

3B Nesne Detay Katmanları

3B nesne detay sınıfları, ArcGIS Pro 2.7’de yeni bir veri türüdür. Multipatches gibi, 3B nesneler de 3B alanı kaplayan detayların dış kabuklarını temsil eder, ancak daha zengin özelliklere sahiptirler. Örneğin, yansıma, gölgeleme ve pürüzlülük gibi özellikleri görüntüleyebilirler. 3B nesne detay sınıfları bir dosyada, kuruluşta veya mobil coğrafi veritabanında saklanır. Dosya coğrafi veritabanı 3B nesne özellikleri, Maya ve Blender dahil olmak üzere bir dizi üçüncü taraf modelleme uygulamasında doğrudan açılabilir ve düzenlenebilir.

Multipatch detayı (solda) ve 3B nesne detayı (sağda)

ArcGIS Pro’da bir sahneye bir 3B nesne detay katmanı eklediğinizde, multipatches üzerinde çalışan aynı düzenleme ve analiz araçlarını kullanabilirsiniz. Coğrafi işleme araçları, multipatches detay sınıflarını 3B nesne detay sınıflarına dönüştürmek için veya tersi işlem için kullanılabilir.

Hareket Analiz Araçları

Hareket araçları, nesnelerin uzay ve zamandaki hareketini analiz etmek ve görselleştirmek için nokta izleme verilerini kullanır. Nokta izleme verileri, GPS veya diğer mobil cihazlar gibi farklı cihazlara göre gruplandırılmış zaman sıralı nokta konumlarından oluşur. Dört tamamlayıcı araç hareketi analiz eder:

  • Find Cotravelers, cep telefonları gibi hangi cihazların aynı yer ve zamanda birlikte hareket edebileceğini belirler.
  • Find Meeting Locations, birkaç cihazın daha uzun bekleme süresine sahip olduğu alanları tanımlar, olası bir toplanma konumunu belirtir.
  • Compare Areas, bilinen alanlarda aynı yerde ve zamanda çalışan fakrlı cihazları bulur.
  • Classify Movement Events, nokta izleme verilerinde harekete özgü olayları tanımlar.

Classify Movement Events, dört aracın en yenisidir. Nokta izleme verilerini dönüş bilgileri (U dönüşleri dahil), duraklar ve hızlanma ve yavaşlama hakkında bilgilerle ilişkilendirerek, bir varlığın bir konumda nasıl hareket ettiğini anlamak için izleme noktalarının sürecini basitleştirir.

Başlangıç Sayfası Kaynakları

ArcGIS Pro başlangıç ​​sayfası, yazılımı öğrenmek için kaynaklara hızlı erişim sağlar.