İnşaat ve Mimarlık Projelerinde 3B Yapı Planlaması

Coğrafi Bilgi Sistemleri 2B yanında 3B’de de karmaşık mekansal bilgileri ilgi çekici şekilde göstermek için güçlü yeteneklere sahiptir. Örneğin, yeni bir inşaat projesinin paydaşları, proje tasarımını ve çevresindeki kentsel çevre üzerindeki etkisini değerlendirmelerini sağlayarak, onu gerçekçi bir 3B ortamda görselleştirebilir. Böylece projenin planlama ve tasarım aşamalarında daha hızlı kararlar alabilirler.

Bu blog yazısında 3B Building Layer (yapı katmanı) ve integrated mesh layer olarak geçen mesh dosyaları ile nasıl çalışmalar yapabileceğimizi inceleyeceğiz. 3 boyutta yapıları incelerken sadece o yapıyı incelemenin ötesinde; konumsal olarak da incelemek, yani yapının farklı görünümlerini, ışık durumunu ve gerçek dünyada diğer yapılı ve doğal çevre ile iletişimini anlamada CBS büyük kolaylık sağlayacaktır.

3B çeşitli sahne katmanları ile ilgili detaylı bilgi almak için 3D Sahne Katmanları blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Building Layer

Building layer (yapı katmanı), yapı bilgi modellemesi (BIM) verilerini ArcGIS Pro’da CBS veri katmanı olarak temsil etmenize olanak tanır. Esri-Autodesk iş birliği sayesinde Autodesk Revit dosyalarınızı ArcGIS Pro’da açabilir ve çeşitli araçları kullanarak bir web sayfası olarak portalda yayınlayabilirsiniz. Bu konuda detaylı bilgi için Yapı Katmanından (Building Layer) Yararlanarak BIM Verilerini Anlamlandırın blog yazımızı inceleyebilirsiniz. ArcGIS Pro’da bir BIM dosyası çalışma alanından (workspace) oluşturulan bir yapı katmanı, disiplinlere ve kategorilere göre düzenlenir. Kategori; aynı kullanımı ve tanımlayıcı nitelikler kümesini paylaşan ve doğrudan ArcGIS detay katmanıyla ilişkilendirilen tasarımı modellemek için kullanılan bir öge veya sistem koleksiyonudur. Örneğin, bir BIM dosyası, kapılar ve duvarlar gibi mimari unsurları içerebilir. Kapılar ve duvarlar, yapı katmanının Mimari disiplin katmanında düzenlenen detay katmanları olarak tasvir edilmiştir. Bu detay katmanları 3B geometriler içerir ve benzer nitelik kümelerine sahiptir. Aşağıdaki örnekten kategorileri ve katman içeriğini inceleyebilirsiniz.

 

Sahne katmanı seçili iken Appearance (görüntüleme) sekmesini seçtiğinizde, görüntülenmesini isteyeceğiniz ölçek aralığında, semboloji bilgisi, Faces ve Lighting and Shading (ışık ve gölgelendirme) seçenekleri ile çalışmalar yapabilirsiniz. Katmanda face culling özelliğini değiştirmek, görüntülediğiniz nesnelere bağlı olarak 3B nesnelerin ön, arka veya her iki yüzünü görmenizi sağlar. Komut, yükseltilmiş polygonlar, multipatch, TIN üçgenleri ve raster verileri dahil olmak üzere alan tabanlı verileri içeren katmanlar için etkinleştirilebilir.

Lighting (ışıklandırma) alt sekmesinde varsayılan olarak, bir 3B nesnenin yerleşik geometri özellikleri, sahnenin mevcut ışık konumunu gölgelemek için kullanılır. Aydınlatma için kullanılan özellikler, her yüzün ışığı yansıtacağı yönü tanımlayan 3B vektörler veya normallerdir. Normaller genellikle geometriye diktir, ancak özellikle geometrideki sert ek çizgilerini yumuşatmak için başka yönlerde de tanımlanabilir.

 

Integrated Mesh Layer

3B mesh verileri, üst üste binen büyük görüntü kümelerinden gerçek dünyanın 3B temsilini oluşturmayı amaçlayan otomatik bir süreç tarafından yakalanır. Sonuç, orijinal girdi görüntü bilgilerini, binalar ve ağaçlar gibi 3B nesneleri ve yükseklik bilgilerini içeren textured mesh (dokulu ağ) olarak bütünleştirir. Integrated mesh scene layer (sahne katmanları olarak bahsedilecektir) çoğunlukla şehir çapında 3B haritalama için oluşturulur; genellikle drone tarafından yakalanırlar ve yeniden şekillendirilemezler. Integrated mesh bir sahnenin 3B kategorisi altında 3B katman olarak görünür. Bir sahneye integrated mesh katmanı eklendiğinde, o sahnenin zemini ve altlık haritasının yerini alacaktır. Explore aracını kullanarak belirli bir özellikle ilgili öznitelik bilgilerini de görüntüleyebilirsiniz. Bu verileri performanslı bir şekilde görselleştirmek için, integrated mesh sahne katmanı farklı ayrıntı seviyelerine (LOD’ler) sahiptir. Uzaklaştırdığınızda ve sahnenize olan mesafeyi artırdığınızda, 3B verilerin karmaşıklığı da azalır.

Integrated mesh sahne katmanı, kullanım durumuna bağlı olarak farklı şekillerde değiştirilebilir. İlk olarak, mesh katmanını aşağıda olduğu gibi planlı inşaatla birleştirebilir, yenilerine yer açmak için mevcut binaları düzleştirebilirsiniz. Mesh’i yerin altındaki altyapı ögelerinizle birlikte gösterebilir, boruları veya diğer varlıkları görselleştirmek için ağda delikler açabilirsiniz. Bunların yanında, diğer tüm alanları maskeleyerek mesh katmanının sınırlı bir alanına odaklanmayı da tercih edebilirsiniz. Her durumda, sahneye özel olan ve orijinal verileri etkilemeyen integrated mesh değişikliği yapmış olursunuz. Değişikliğin parametreleri, projenin coğrafi veri tabanında saklanır. Bu durum, mesh verilerini çoğaltmak zorunda kalmadan birçok farklı sahne oluşturmayı mümkün kılar.

Integrated mesh katmanında kırpma, maskeleme ve değiştirme gibi işlemleri yapabilir ve bu değişiklikleri ArcGIS platformunda bir web scene (web sahnesi) olarak paylaşabilirsiniz. Contents bölmesindeki katman özelliklerinden veya Data sekmesinin Modification grubundaki Add düğmesini seçerek integrated mesh katmanına bir değişiklik ekleyebilirsiniz. Eklendiğinde, değişiklik, İçindekiler bölmesindeki integrated mesh katmanının altında bir alt öge olarak görüntülenir. Aşağıdaki videodan mesh verinin kesilmesine ait örneği inceleyebilirsiniz.

 

Buna ek olarak kestiğiniz mesh veri üzerinde düzenleme yapmak isterseniz bunu da Edit altında “Edit Vertices” seçeneğini seçerek kesilmesini istediğiniz alanın sınırını güncelleyebilirsiniz.

 

Bir inşaat planını görselleştirmek için mesh ve BIM modellerini kullanmayı deneyimlemek isterseniz yukarıdaki gösterilenler ve daha fazlası için Esri’nin Learn ArcGIS içeriklerinden faydalanabilirsiniz. Burada kullanılan görseller “Visualize construction planning in 3D” dersinden yararlanılarak oluşturulmuştur. Bu ders içeriğinde belli bir senaryo üzerinden giderek adım adım yönlendirmelerle ilerleyecek olursanız; ArcGIS Pro’da tüm şehri 3B olarak temsil eden entegre mesh kullanacak, değiştirecek ve ona planlanan binayı içeren bir sahne katmanı ekleyeceksiniz. Ardından sonucu ArcGIS Online’da bir web sahnesi olarak yayınlayacaksınız. Bir mimar olarak bina planlarınıza ait yeni versiyonlar üretirken, paydaşlarının projelerinizin nasıl ilerlediğini görebilmelerini sağlamak adına sahne katmanını güncelleyeceksiniz.

İlginizi çekebilecek kaynaklar:

ArcGIS Pro’da Etiketleme: 4 Adımda Etiket Açıklamaları Oluşturma

ArcGIS Pro, kullanıcı dostu arayüzü ile çok kısa sürelerde görselliği yüksek haritalar oluşturmanızı sağlar. Harita okuyucularınıza iletmek istediğiniz mesajı ArcGIS Pro’nun etiket motorlarını kullanarak hızlıca yapılandırabilirsiniz. Bu yazıda ArcGIS Pro’da etiket açıklaması oluşturarak birden fazla özniteliğe göre nasıl kolayca etiketler oluşturabileceğinizi göstereceğim. Üstelik ArcGIS Pro’nun Label Expression (Etiket İfadesi) bölmesi sayesinde yalnızca dört adımda bu işlemi gerçekleştireceğiz.

Uygulama için öncelikle ArcGIS Pro’da bir proje oluşturdum ve ArcGIS Living Atlas of the World üzerinden herkese açık olarak paylaşılan Türkiye veri kümeleriyle bir harita hazırladım. Esri’nin iş ortakları, kullanıcı toplulukları gibi dünyanın dört bir yanından çeşitli yetkili kurumlar ve uzmanların katkılarıyla geliştirilen ArcGIS Living Atlas of the World önemli coğrafi bilgilerin koleksiyonudur. Çalışmanızı desteklemek için kullanabileceğiniz haritalar, veri katmanları, araçlar ve uygulamalar gibi servisleri içermektedir. Daha sonrasında bu platformda bulabileceğiniz veri kümelerini inceleyebilirsiniz.

Etiketleme, verilerinizle oluşturduğunuz katmanlar üzerinde gerçekleştirdiğiniz bir görüntüleme tekniğidir. Özellikle oluşturacağınız haritada çok sayıda veriyi görselleştirmeniz gerekiyorsa, bazı bilgileri metinler ekleyerek iletmek en iyi uygulama tekniklerinden birisidir. ArcGIS Pro’nun gelişmiş etiketleme yetenekleri sayesinde harita katmanlarınızı istediğiniz öznitelik sütunundaki bilgileri yansıtacak şekilde hızlıca yapılandırabilirsiniz. Etiketleme ile ilgili detaylı bilgi edinmek için bu bağlantıya tıklayabilirsiniz.

Peki eğer birden fazla öznitelik sütunundaki bilgilerle metin eklemek yani etiketler oluşturmak istersem nasıl yapılandırabilirim? ArcGIS Pro’da bu işlemi yapabilmek için nasıl bir yol izlemem gerekiyor? İşte şimdi sizlere bu sorulara yanıt niteliğinde örnek bir uygulama göstereceğim. 

 

1.Adım – Etiketleme İşlemi için Verileri İnceleme

Harita oluşturma için kullandığınız görselleştirme tekniklerinin ilk adımı her zaman elinizdeki verileri incelemektir. Öncelikle gerçekleştireceğiniz işlem için haritaya eklediğiniz verilerin mekansal ve mekansal olmayan bilgilerini incelersiniz. Yazının giriş bölümünde de değindiğimiz üzere, etiketleme ile katmanlara metin ekleme öznitelik tablosundaki bilgilere göre gerçekleştirilen bir işlemdir. Bu nedenle, etiket ekleyeceğim harita katmanının öznitelik tablosunu inceleyerek başlıyorum.

Ben örnekte Ankara’nın ilçeleri için bir etiketleme işlemi gerçekleştireceğim. Bu nedenle, Ankara İlçeleri isimli katman için öznitelik tablosunu inceleyerek etiketlemede kullanmak istediğim bilgilerin hangi öznitelik alanları altında yer aldığını tespit ediyorum. Veri kümesindeki ilçe isimleri ve nüfus bilgilerini kullanarak ilgili katmanda bir etiket sınıfı oluşturmak istiyorum.

NAME (AD) ve 2021 Total Population (2021 Toplam Nüfusu) alanlarını kullanarak bir etiketleme işlemi gerçekleştireceğimi belirledim. Artık ArcGIS Pro’nun Labeling (Etiketleme) sekmesinde çalışmaya başlayabilirim.

2.Adım – Etiketleri Aktive Etme

ArcGIS Pro ve ArcMap’te etiketleme işlemi dinamiktir. Bir katman için etiketlemeyi aktive ettiğinizde Standard Label Engine ile otomatik olarak yapılandırılmış bir etiket görünümüyle karşılaşırsınız. Varsayılan etiketleme motoru olan Standard Label Engine, katmanınızdaki her bir harita detayı için en uygun yerleşimi belirler ve bulunduğunuz ölçekte olabildiğince çok sayıda etiketi görüntülemenizi sağlar.

Biz bu uygulamada bir katmanda birden fazla öznitelik bilgisiyle etiketleme işlemine odaklanacağız. Ancak kendi veri kümelerinizle çalışırken etiket motorları ve yapılandırma ayarlarınızı değiştirmek isteyebilirsiniz. Bunun için inceleyebileceğiniz iki kaynak paylaşıyorum. Standard Label Engine ile etiketleme seçeneklerini bağlantıya tıklayarak inceleyebilirsiniz. Daha gelişmiş etiketler yapılandırmak isterseniz etiketleme motoru olan Maplex Label Engine seçeneğini kullanabilirsiniz.

Etiketlemeye dair bilgi edindikten sonra gelin uygulamamıza kaldığımız yerden devam edelim. Labeling (Etiketleme) sekmesi, etiket yapılandırma için hızlıca kullanabileceğiniz çeşitli şablonlar içermektedir ve içeriğe duyarlı bir sekmedir. Yani detay katmanını seçtiğimizde şerit menü üzerinde belirir. Ankara İlçeleri katmanı için Labeling sekmesini açarak etiketlemeyi aktive ediyorum.

Otomatik olarak yapılandırılan etiketleme ayarlarına biraz daha yakından bakalım. Etiketleme işlemi, NAME (AD) sütunundaki bilgiler kullanılarak oluşturulmuş ve metinler Tahoma fontu kullanılarak 10 punto büyüklüğünde yapılandırılmıştır. Ben varsayılan ayarları göstermek amacıyla etiketleri önceden aktive ettim eğer mevcut ölçekte çok sayıda harita detayınız bulunuyorsa, varsayılan etiketlemeyi aktive ettiğinizde görüntülenmesi biraz zaman alacaktır. Haritada yakınlaşabilir veya şimdilik etiketlemeyi kapatabilirsiniz.

ArcGIS Pro’da bir katmana metin ekleme aslında bu kadar basit! Ancak şimdi mevcut yapılandırmayı bir adım daha ileriye taşıyacağım ve etiket sınıfım için Label Expression (Etiket İfadesi) bölmesinde özelleştirilmiş bir etiket alanı ifadesi yapılandıracağım.

3.Adım – Label Expression (Etiket İfadesi) Bölmesinde Python ile Bir İfade Oluşturma

ArcGIS Pro’da Etiket Sınıfları oluşturarak birden fazla kategori için özgün etiketler yapılandırabilirsiniz. Ayrıca her etiket sınıfında çeşitli programlama dillerini kullanarak etiket ifadeleri oluşturabilir böylece çok daha ayrıntılı etiket görünümleri tanımlayabilirsiniz. Label Classes (Etiket Sınıfları) ve Label Expression (Etiket İfadesi) oluşturmak ve daha farklı etiketler yapılandırma konusunda ayrıntılı bilgi edinmek için sayfaları inceleyebilirsiniz.

Aşağıdaki örnekte daha önce etiketlerim için daha yakın bir harita görünümü ayarlamıştım, ona geçiş yapıyorum. Ardından Labeling sekmesine geri dönerek Label Expression (Etiket İfadesi) bölmesini açıyorum. Bu bölmede ifade oluşturmak için çeşitli programlama dillerinde parametreler bulunuyor. Ben Python dilini seçerek belirlediğim her iki öznitelik bilgisinin alt alta görüntüleneceği bir etiket ifadesi oluşturdum. Eğer Python programlama diline hakimseniz farklı şekillerde kendi etiket ifadelerinizi oluşturabilirsiniz veya aşağıya yapılandırdığım ifadeyi ekleyeceğim. Kopyalayıp kendi ekranınızda Expression (İfade) alanına yapıştırabilirsiniz.

[NAME] + '\n' +[TOTPOP_CY]

Kendi katmanlarınız üzerinde bu işlemi gerçekleştiriyorsanız sizdeki Fields (Alanlar) kutucuğu içerisindeki seçenekler farklı olacaktır. Buradaki ifadeler katmanımın öznitelik alanlarıdır, bu nedenle kodu kendiniz oluştururken listede kendi belirlediğiniz alan isimlerini seçerek değiştirmeniz gerekmektedir. Değişiklikler sonucu aşağıdaki gibi bir ifade oluşturmuş olmalısınız:

[SeçtiğinizAlan1] + ‘\n’ +[SeçtiğinizAlan2]

Artık bir katman üzerinde iki farklı alandaki bilgiler etiket olarak gösteriliyor. Son olarak hızlı ayarlardan metin sembolümü değiştirip bir referans ölçeği tanımlayacağım.

4.Adım – Bir Referans Ölçeği Tanımlama

Harita için bir referans ölçeği ayarlamak, haritadaki sembollerin ve etiket gibi metinlerin boyutunu belirlediğiniz ölçekte istenen yükseklik ve genişliğe göre sabitlemenizi sağlar. Siz harita üzerinde yakınlaştırıp uzaklaştırdıkça, sembolleriniz ve metniniz yapılandırdığınız referans ölçeğine göre büyüyecek veya küçülecektir.

Son adımda etiketleme menüsündeki galeriden kolayca bir metin görünümü seçtim ve ardından haritamın mevcut ölçeğini kolayca bir referans ölçeği olarak tanımladım.

Haritaya istediğim öznitelik bilgilerine göre metinleri ekledim ve kolayca yapılandırdım. Şimdi sıra sizde!

ArcGIS Pro teknolojisiyle bir katmanda etiket ifadesi oluşturmayı örnek bir çalışma üzerinden incelediniz. Artık sizlerde kendi verilerinizle bu iş akışını gerçekleştirebilirsiniz.

Eğer ArcGIS yazılımlarıyla ilgili bilgilerinizi geliştirmek ve CBS alanındaki yetkinliğinizi belgelemek isterseniz sizi sertifikalı eğitimlerimize de bekleriz!

Eğitimlerimizi web sayfamızdaki eğitim kataloğu ve eğitim takviminden inceleyebilir sizin için en uygun eğitimi seçebilirsiniz. Bu konu hakkında yardım ya da danışmanlık almak isterseniz bizlerle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar:

ArcGIS Living Atlas of the World | Turkiye Ilceler Boundaries 2021

Esri Türkiye, Mart 2022

 

Esri Land Cover Map: 3 Adımda Arazi Örtüsü Haritası Oluşturma

Esri Land Cover Map: 3 Adımda Arazi Örtüsü Haritası Oluşturma

Esri 2020 Land Cover Map’i duydunuz mu ? Makine öğrenimi iş akışıyla geliştirilmiş bu harita servisi,10-metre çözünürlüğüyle şimdiye kadar üretilmiş en ayrıntılı ve güncel küresel arazi örtüsü haritası olma özelliğine sahip! ArcGIS Living Atlas of the World üzerinden herkese açık ve ücretsiz bir şekilde sunulan Esri 2020 Land Cover hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için önceki blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Gelin şimdi hep birlikte Esri 2020 Land Cover Map ile 3 adımda kolayca etkileyici görselliğe sahip arazi örtüsü haritaları oluşturalım. Ben aşağıdaki çalışmada ArcGIS Pro’nun görsel efektlerinden faydalandım fakat sizler dilerseniz ArcGIS Online Map Viewer (Harita Görüntüleyici) uygulamasının karışım stillerini kullanarak ta benzer bir çalışma gerçekleştirebilirsiniz.

Katmanlarla Çalışırken Görsel Efektlerin Kullanımı

Katmanlar çizim sıralamasına göre ekrana yansıtıldığı için, alttaki katman detaylarının bazıları veya tamamı üstündeki katmanın kapsamı veya içeriğine göre gizlenebilmektedir. Haritalarda katmanların birlikte ilişkili olarak görüntülemesi, haritada verilmek istenen mesajın net bir şekilde hedef kitleye iletilmesi açısından önemlidir. Harita katmanlarının saydamlığını değiştirmek veya karışım stilleri uygulamak size verilerinizin görünümü üzerinde ek kontroller yapabilmenizi sağlar.

Öncelikle Esri 2020 Land Cover Dowloader sayfasına giderek ilgilendiğim alana ait harita sahnesini veya paftasını indirerek başlıyorum.

Adım 1

İndirdiğim dosyayı ArcGIS Pro’da bir proje oluşturarak haritama ekledim ve çalışma alanıma göre kapsamımı ayarladım. Şimdi ilk aşamada görselliğini arttırmak amacıyla önce altlık harita servisini değiştiriyorum. Ardından arazi örtüsü katmanımı seçerek bir karışım stili ayarlıyorum. Böylece altlık harita servisiyle arazi örtüsü katmanımı harmanlayarak yeni bir görünüm elde ediyorum.

Adım 2

Harita detaylarım çok daha iyi görünüyor fakat haritam biraz fazla doygun bir renkte ve sınıflar ilk haline göre biraz daha az ayrıntılı görünüyor. Bu nedenle ArcGIS Living Atlas üzerinden paylaşılan ve görünümü dengelemek için sıkça kullanılan Blank Black Vector Basemap döşeme katmanını altlık harita katmanımın üzerine ekliyorum. Hemen ardından bu katmana bir karıştırma stili uygulayarak görünümü zenginleştiriyorum.

Adım 3

Artık haritam başlangıçtaki haline göre çok daha farklı görünüyor. Son olarak alanımı çevreleyen denizleri karartarak okuyucuların çalışmama odaklanmasını sağlayacağım. Bunun için Human Geography Dark Detail isimli döşeme katmanını ekliyorum. Böylece eklediğim son katmanın bir maske işlevi görmesini sağlıyorum.

Ve özgün arazi örtüsü haritam hazır! Alttaki referans katmanlarıyla birlikte sınıflandırmaları okumak artık çok daha kolay bir hale geldi. Artık hedef kitleyle çalışmamı paylaşarak bu bölgedeki arazi örtüsü sınıflandırması hakkında bilgi edinmelerini sağlayabilirim.

Şimdi Sıra Sizde!

Sizde Esri 2020 Land Cover Map ile hızlıca çalışma alanınız için yüksek çözünürlüklü, görselliği arttırılmış arazi örtüsü haritaları oluşturmaya başlayabilirsiniz.

Esri Türkiye, 2021

Kaynaklar:

Esri 2020 Land Cover Dowloader

Esri Blog – Land Cover Map Makeover in 3 Easy Steps

 

Görüntü analizi için ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online’dan hangisini kullanmalısınız?

Görüntü analizi için ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online’dan hangisini kullanmalısınız?

ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online’da görüntü analizi yapabilirsiniz ve farklı senaryolar için kullanabilirsiniz; hangisinin size uygun olduğu, iş akışınıza bağlıdır.

ArcGIS, uzun süredir bir dizi görüntü analizi ve işleme yetenekleri sunmaktadır. Derin öğrenme, çok boyutlu analiz ve değişiklik algılama gibi yeteneklerin kullanıma sunulmasıyla birlikte, bu araç seti içeriği daha da büyüyor. Bu geniş araç koleksiyonu, ham görüntüleri mekansal bilgi ürünlerine dönüştürmeye yardımcı olur ve afet sonrası hasar gören binaların belirlenmesinden mahsul veriminin tahmin edilmesine kadar çeşitli sorunların çözülmesine yardımcı olabilir. Dağıtımınıza bağlı olarak, bu işleme özelliklerine erişmek için ek bileşenlere ihtiyacınız olacaktır.

  ArcGIS Pro   ArcGIS Image Analyst, ArcGIS Spatial Analyst
  ArcGIS Enterprise   ArcGIS Image Server
  ArcGIS Online   ArcGIS Image for ArcGIS Online

Bu güçlü araçlar ArcGIS sisteminde mevcuttur. Analizinizi gerçekleştirmede önemli nokta; ArcGIS Pro’yu ve ArcGIS Enterprise’ı veya ArcGIS Online’ı ne zaman kullanacağınıza karar verme kısmıdır.

ArcGIS Pro’yu ne zaman kullanmalısınız?

  • Masaüstü çözümün yeteneklerinden yararlanmak istiyorsanız;
    ArcGIS Pro, 1400’den fazla coğrafi işleme aracına ve 150 raster fonksiyonuna, ayrıca gelişmiş analizler gerçekleştirmek ve daha fazla bilgi elde etmek için bir dizi etkileşimli araca erişmenizi sağlayan kapsamlı bir CBS ve Görüntü çalışma alanıdır.
  • Mevcut bir ArcGIS Pro dağıtımınız varsa ve masaüstü CBS’nizi kullanmak istiyorsanız, ArcGIS Pro’yu tercih edebilirsiniz;
    Bir masaüstü ortamını tercih ediyorsanız, tanıdık bir ArcGIS Pro kullanıcı arayüzünde (UI) gezinme kolaylığından yararlanabilirsiniz. Şerit bir kullanıcı arayüzü ile çeşitli yeteneklere erişim daha kolay hale getirilmiştir.
  • İşlemek için belirli konumlar (şehirler/ilçeler) olduğunda;
    Birçok kuruluşun izledikleri ve bilgi sahibi oldukları nispeten küçük coğrafi alanları vardır. Örneğin, tarım şirketlerinden insanlar, çiftlikleri üzerinde haftada bir insansız hava aracı uçurabilir.
  • İş akışınızı geliştirirken sonuçları önizlemek istediğinizde;
    ArcGIS Pro ile işleme parametrelerinizi test ederken sonuçlarınızı anında önizleyebilirsiniz. Parametrelerinizi sonlandırdıktan sonra, daha küçük ölçekli işlemler için ArcGIS Pro çalıştırılabilir veya işleme ve analizinizi ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online kullanarak geniş ölçekte çalıştırabilirsiniz.
  • ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online’da mevcut olmayan analizleri gerçekleştirmek istediğinizde;
    Kendi derin öğrenme modellerinizi eğitme gibi işlemler yalnızca ArcGIS Pro ve ArcGIS Enterprise’da mevcuttur. Bu nedenle, bu yeteneklere erişmek için bu dağıtımları kullanmanız gerekir. Derin öğrenme örnekleri için bu storymaps‘e göz atabilirsiniz.

ArcGIS Pro’da Hasarlı Binaların Bulunması ve ArcGIS  Enterprise içinde Dashboard ile İncelenmesi

 

Önceden Eğitilmiş Modellerle Araç Algılama

ArcGIS Enterprise’ı ne zaman kullanmalısınız?

  • Yapmanız gereken çok fazla işlem olduğunda;
    Nesne algılama (bir tür görüntü analizi) otomatiktir, ancak zaman alır! Kurumsal dağıtımlar ölçeklenir (ArcGIS Image Server kullanarak), bu nedenle büyük işleri yürütürken en uygunudur. Bileşene ve bir dizi sunucuya sahipseniz, bu her zaman en hızlı ve en verimli seçenek olacaktır.
  • Kuruluşunuzun tümü ile kolayca paylaşılabilen sonuçlara ihtiyacınız olduğunda;
    Analizler için Image Server kullandığınızda kuruluş içinde ve dışında kendi mekansal veri altyapınız aracılığıyla erişilebilen ve paylaşılan çıktılar üretilebilir.
  • İşleminizi bir istemcide (bir web tarayıcısı gibi) çalıştırma esnekliğine ihtiyacınız olduğunda;
    Harita görüntüleyicide 25’ten fazla araca ve 160’tan fazla raster işlevine erişebilirsiniz. Web haritası görüntüleyicisindeki function editor ile, özel iş akışları oluşturmak için işlevleri bağlayabilirsiniz. Tarayıcı, işleme zincirleri oluşturmak ve işleme parametrelerini toplamak için kullanıcı ara yüzüdür. İşleme ve analiz daha sonra sunucu tarafından yapılır ve sonuçlar barındırılan görüntü ve detay katmanları olarak depolanır.

ArcGIS Online’ı ne zaman kullanmalısınız?

Esri tarafından yönetilen güvenli, ölçeklenebilir ve performanslı bir bulut ortamını kullanarak altyapı maliyetlerinden ve bakımdan tasarruf edilmesini sağlar. Görüntülerinizi yüklemek, barındırmak, analiz etmek ve akışa almak için ArcGIS Online’ı kullanarak ArcGIS Image‘i SaaS olarak dağıtabilirsiniz. Amazon Web Services (AWS) veya Microsoft Azure bulutunda zaten büyük görüntü koleksiyonlarınız varsa, SaaS ürünümüz ArcGIS Image Dedicated‘i de düşünebilirsiniz.

ArcGIS Image for ArcGIS Online, görüntü ve raster koleksiyonlarını barındırma, analiz etme ve akışa alma için eksiksiz bir servis olarak yazılım (SaaS) sunar.

  • Altyapı yönetimi ile ilgilenmek istemediğinizde;
    Esri tarafından yönetilen güvenli, ölçeklenebilir ve performanslı bir bulut ortamını kullanarak altyapı maliyetlerinden ve bakımdan tasarruf edebilirsiniz. Görüntülerinizi yüklemek, barındırmak, analiz etmek ve akışa almak için ArcGIS Online’ı kullanarak ArcGIS Image’i SaaS olarak dağıtabilirsiniz.
  • Kuruluşunuz içinde ve dışında kolayca paylaşılabilen sonuçlara ihtiyacınız olduğunda;
    ArcGIS Enterprise’da olduğu gibi, ArcGIS Image for ArcGIS Online da kuruluşun içinde ve dışında doğrudan kendi mekansal veri altyapınız aracılığıyla erişilebilen ve paylaşılan çıktılar oluşturur.
  • Analizinizi bir istemcide (bir web tarayıcısı gibi) çalıştırma esnekliğine ihtiyacınız olduğunda;
    ArcGIS Enterprise’a benzer şekilde, harita görüntüleyici, kullanıcıların bir tarayıcı aracılığıyla işleme zincirleri yazmasına, işleme ve analiz işlerini başlatmasına olanak tanır. İşleme ve analiz daha sonra sunucu tarafından yapılır ve sonuçlar barındırılan görüntü ve detay katmanları olarak depolanır.

    Görüntüleri ve raster verilerini barındırma, analiz etme ve aktarma yeteneklerini ekleyen ArcGIS Image

ArcGIS, çok çeşitli kullanıcı iş akışlarına uyacak şekilde güçlü görüntü ve raster analizi yetenekleri sağlar. Kullanım durumunuza bağlı olarak, analizinizi ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise veya ArcGIS Online kullanarak gerçekleştirebilirsiniz. Bu dağıtımlardan herhangi biri ile kullanacağınız tüm farklı senaryoları inceledikten sonra görüntülerinizi işlemeye ve analiz etmeye başlayabilirsiniz.

Kaynaklar:

  • https://www.esri.com/en-us/arcgis/products/imagery-remote-sensing/overview
  • https://www.esri.com/arcgis-blog/products/arcgis-online/imagery/introducing-arcgis-image-for-arcgis-online/
  • https://www.esri.com/arcgis-blog/products/arcgis-pro/imagery/which-deployment-should-you-use-for-analysis-arcgis-pro-or-arcgis-enterprise-or-arcgis-online/

Esri Land Cover Map ile Tanışın

Bu yazımızda Esri tarafından herkese açık olarak paylaşılan küresel arazi örtüsü haritasını yakından inceleyeceğiz. Geçtiğimiz aylarda Esri, ArcGIS Living Atlas’ın bileşeni olarak yeni bir yüksek çözünürlüklü küresel arazi örtüsü haritası yayınladığını duyurdu. Avrupa Uzay Ajansı (ESA)’nın Sentinel-2 görüntüleri kullanılarak oluşturulan Esri 2020 Land Cover haritası, Impact Observatory ve Microsoft AI for Earth ortaklığı ile yeni bir makine öğrenimi iş akışı kullanılarak geliştirildi.

En Güncel ve En Kapsamlı Küresel Görüntü Haritası

Esri tarafından sunulan 2020 Land Cover Land Use (2020 Arazi Kullanım / Arazi Örtüsü) haritası, kapsam, güncellik ve detay seviyesi bakımından bir ilk olma özelliği taşımaktadır. Bu nedenle, iklim değişikliği, sürdürülebilir arazi ve kaynak yönetimi gibi küresel ölçekteki sorunların araştırılması için önemli kaynaklardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

10-metre çözünürlüklü bu küresel harita sayesinde belirli bir alanın karakteristik özelliklerini tanımlayabilir ve;

  • Alanın bir arazi olup olmadığı ya da ağaçlar veya suyla kaplı bir bölgeye karşılık gelip gelmediği,
  • Alanda herhangi bir bina veya diğer altyapıların bulunup bulunmadığı veya
  • Bu alanın zaman içerisinde nasıl değişim gösterdiği gibi soruların cevaplarını araştırabilirsiniz.

 

Görseldeki arazi örtüsü haritasında, ekili alanlar Yeni Zelanda’daki Egmont Ulusal Parkı’nın dairesel sınırına kadar uzanmaktadır.

Günümüzde yüksek çözünürlüklü, açık, karşılaştırılabilir ve güncel arazi kullanım haritaları, yukarıda örneklendirdiğimiz gibi birçok sorunun çözümü için çeşitli sektörlerde kullanılmaktadır ve dünya yüzeyinin yönetilebilir sayıda kategorilere ayrılarak sınıflandırılmasını sağlamaktadır. Bu nedenle, kısıtlı kaynakların tanımlanması ve daha iyi yönetilmesi için bilinçli kararlar alabilmek adına özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerin karar vericileri için kritik bir role sahiptir.

Dünya yüzeyinin bu şekilde haritalandırılması, arazi kullanım planlaması, hidrolojik modelleme ve kaynak yönetimi planlamasına yardımcı olacaktır. Bu gibi çalışmalara kaynak sağlayan ulusal kurum ve kuruluşlar, bir ülkedeki veya şehirdeki eğilimleri tespit edebilmek için arazi örtüsü haritalarını altlık harita olarak kullanabilir ve arazi kullanım önceliklerinin tanımlanmasına yardımcı olabilirler.

 

Yapay Zeka Destekli Arazi Örtüsü Haritası

Geleneksel arazi örtüsü haritalarında genellikle veri toplama ve haritaların kullanıma hazır hale getirilmesi süreci birkaç seneye yayılmaktadır. Ancak arazi örtüsü haritalarında yapay zekadan (AI) yararlanılması, Esri Land Cover Map haritasının bir haftadan daha kısa sürede üretilmesini sağlamıştır.

Impact Observatory ve Microsoft işbirliği ile oluşturulan Esri 2020 Land Use Land Cover Map.

Esri 2020 Global Land Cover haritası, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) Sentinel-2 uydu görüntüleri kullanılarak oluşturuldu. Harita için National Geographic Society tarafından geliştirilen, beş milyardan fazla etiketli görüntü pikselinden oluşan devasa bir eğitim veri kümesiyle çalışılmıştır. Bu veri kümesi üzerinde Impact Observatory tarafından özel bir makine yaklaşımı kullanılarak derin öğrenme arazi sınıflandırma modeli geliştirilmiştir ve küresel harita, bu modelin Sentinel-2 2020 sahne koleksiyonuna uygulanmasıyla (Microsoft Planetary Computer’da barındırılan 400.000’den fazla arazi kullanım / arazi örtüsü (LULC) gözlemlerine işlenerek) üretilmiştir.

Kullanılan veri seti, dünya üzerindeki 24.000’den fazla biyom bölgesinin beş kilometreye beş kilometrelik alanlarını içermektedir ve model ise, altı bantlı Sentinel-2 yüzey yansıtma verisi üzerinde çalıştırılmıştır:  mavi, yeşil, kırmızı, yakın kızılötesi ve iki – kısa dalga kızılötesi bant.

Sonuç olarak; Su Yüzeyleri (Water), Ormanlık Alanlar (Trees), Açık Yeşil Alanlar (Grass), Sulak Alanlar (Flooded Vegetation), Ekili Alanlar (Crops), Çalılık (Scrub/Shrub), Yapılı Alan (Built Area), Boş Alanlar (Bare Ground), Buzullar (Snow/Ice) ve Bulutlar – Sınıflandırılmamış (Clouds – Unclassified) olarak 10 sınıfa ayrılmıştır.

Haritanın son haline getirilmesi için, model yıl boyunca görüntülerin alınma tarihlerinde birden fazla çalıştırılmış ve elde edilen çıktılar 2020 temsili haritasında bir araya getirilmiştir.

Chicago ve çevresine ait haritada, bölgeye kentsel yapılaşmanın hakim olduğu ve asırlardır korunan Cook County Ormanı’nın şehrin kuzeyinden güneyine doğru yeşil bir bant şeklinde uzandığı görülmektedir.

Esri Land Use Land Cover haritasının, yeryüzündeki değişikliklerin tespiti ve özellikle insan faaliyetlerinin etkileriyle ilgili küresel arazi değişimini vurgulamak amacıyla her yıl güncellenecektir. Ayrıca Esri ve Impact Observatory, bu yeni arazi örtüsü modelini isteğe bağlı arazi örtüsü sınıflandırmaları yapılabilmesi için kullanıma sunmayı planlamaktadır. Böylece CBS kullanıcılarının kendi proje alanları için sıklıkla yeni arazi örtüsü haritaları oluşturması sağlanacaktır. Bu özel model, belirli bir ilgi alanındaki değişimin izlenmesi, neredeyse gerçek zamanlı çevre durumunun gözlemlenmesi veya uzun vadeli, mevsimsel farklılıkların tespiti gibi araştırma konularının yürütülmesine ve karar vericilerin ve afetle mücadele kuruluşlarının gerekli çalışmaları planlayabilmesine olanak sağlayacaktır.

Soldaki ESA’nın 300m çözünürlüklü haritasına, sağdaki ise Esri’nin 10m çözünürlüklü 2020 LULC haritasına ait görüntülerdir. Hindistan ve Bangladeş’e ait görüntülerde, sağda nehir kanallarının dar ve yerleşim alanlarının belirsiz olduğu görüntülenmektedir. 

Haritaya Nasıl Erişebilirim?

Esri 2020 Land Cover haritasının ArcGIS Living Atlas of the World üzerinden bir döşeme görüntü katmanı (Tile Imagery Layer) olarak yayınlanması, onu ArcGIS Desktop yazılımları ve diğer istemci uygulamalarında görselleştirme ve analizler gerçekleştirmek için kullanılabilir hale getirmektedir. Kamuya açık katmanın GeoTIFF döşemeleri, ayrı ayrı bölgeler için indirilebildiği gibi, koleksiyonun tamamı (60 GB) tek bir tıklama ile indirilebilmektedir.

Esri LULC haritasındaki veriler küresel olarak tutarlı verilerdir ve ülke sınırları arasında karşılaştırma yapılmasına olanak tanımaktadır. Ulusal veriler bu veri kümesine tamamlayıcı niteliktedir ve ayrıntılı güncel verilerin bulunmadığı bölgelerdeki veri boşlukları doldurularak elde edilmektedir. Esri’nin sunduğu bu küresel arazi örtüsü harita servisi, ülkelerin ulusal önceliklerini belirlemesine ve alt ölçekli ulusal raporların hazırlanmasında yardımcı olabilir.

Esri 2020 Land Cover Map katmanına erişmek için bağlantıya tıklayabilir ve indirebilirsiniz.

Esri 2020 Land Cover Map hakkında detaylı bilgi edinmek için sayfayı inceleyebilirsiniz.

 

Kaynaklar:

Esri | AI Enables Rapid Creation of Global Land Cover Map

Esri | A New Land Cover Map of the World

Medium | Mapping the world in unprecedented detail

Esri Türkiye, Eylül 2021

 

ArcGIS Desktop’tan ArcGIS Pro’ya Klasör, Veri Tabanı ve Sunucu Bağlantılarını Taşıyın

İş akışlarını ArcGIS Pro’ya taşıma sürecinde olan ArcMap kullanıcılarının sıkça sorduğu sorular arasında;  ArcCatalog ve ArcMap’te kullanılan bağlantıların (connections) ArcGIS Pro’ya nasıl geçirileceği, herhangi bir projede kullanılabilir hale getirilmesi ve bir kuruluştaki tüm kullanıcılara standart bir bağlantı kümesinin nasıl dağıtılacağı gibi sorular bulunuyordu.

Bu blog yazısında; veritabanı, sunucu ve klasör bağlantılarını ArcGIS Desktop’tan ArcGIS Pro’ya hızlı ve kolay bir şekilde geçirmek için iş akışları gösterilecektir.

Bağlantıları taşıma

Veri tabanı ve sunucu bağlantıları

ArcGIS Desktop’ta oluşturulan veri tabanı ve sunucu bağlantı (connection) dosyaları (.sde ve .ags dosyaları) genellikle aşağıdaki konumda depolanır:

C:\Users\<user_name>\AppData\Roaming\ESRI\Desktop10.x\ArcCatalog

Bunları ArcGIS Pro’da kullanılabilir hale getirmek için, Windows Dosya Gezgininde (Windows File Explorer) ilgili klasöre gidin, ArcGIS Pro’ya eklemek istediğiniz dosyaları seçin ve bunları Katalog bölmesinde veya Katalog görünümünde (Catalog view) “Favorites”* kısmına sürükleyin ve bırakın.

*Proje favorileri; klasörler, veritabanları, araç kutuları, sunucular, özel stiller ve diğer ögeler için sık kullanılan bağlantıların bir koleksiyonudur.

Favorites koleksiyonunuza bir sunucu veya kurumsal coğrafi veritabanı bağlantısı eklediğinizde, bağlantı dosyası (genellikle proje ana klasörünüzde depolanır) fiziksel olarak dolaşım profilinize (roaming profile) kopyalanır. Favorites dosyanızda saklanan yol, bu kopyaya başvurur. Bu, başlangıçta bağlantının yapıldığı projeyi daha sonra sildiğiniz taktirde favoriyi kaybetmemenizi sağlar.

Klasör bağlantıları

ArcGIS Desktop klasör bağlantıları için, bunları ArcGIS Pro’da kullanılabilir hale getirmenin en kolay yolu ArcCatalog’a gitmek, istenen klasör bağlantılarını vurgulamak ve bunları ArcGIS Pro içinde Katalog bölmesinde veya Katalog görünümünde Favorilerinize sürükleyip bırakmaktır.

Yeni projelerde kullanılabilir hale getirme

Herhangi bir favori ögeyi varsayılan olarak yeni projelere eklemek için favoriye sağ tıklayın ve Yeni Projelere Ekle (Add To New Projects)’yi seçin. Aşağıdaki örnekte, yeni projelere bir sunucu bağlantısı, bir veri tabanı bağlantısı ve iki klasör bağlantısı eklendiğini görüyorsunuz.

Artık adsız bir proje açıldığında veya yeni bir proje oluşturulduğunda, yalnızca veri tabanı, sunucu ve klasör bağlantıları bu projeye otomatik olarak eklenmekle kalmıyor, aynı zamanda seçilen bağlantılar da Favorites içinde bulunuyor olacaktır.

Favorilere, Katalog (Catalog) bölmesi içindeki Favorites sekmesinden erişilebilir. Bir favoriye sağ tıklayın ve mevcut projenize eklemek için Projeye Ekle (Add to Project)’ye tıklayın veya tüm yeni projelere otomatik olarak eklemek için Yeni Projelere Ekle (Add to New Projects)’ye tıklayın. Bir favoriyi kaldırmak için sağ tıklayın ve Kaldır (Remove)’a tıklayın.

 

Bağlantıları dağıtma

Favorites koleksiyonunuz, gezici kullanıcı profilinizdeki favoriler dosyasında şu konumda tutulur: C:\Users\<username>\AppData\Roaming\Esri\ArcGISPro\Favorites\Favorites.json.

Bu dosya, favori ögelerin yolunu saklar. Mevcut bir ögeyi bilgisayarınızdaki veya bir ağ bilgisayarındaki (network computer) konumundan favori koleksiyonunuza ekleyebilirsiniz. Koleksiyonunuza yeni bir öge eklerseniz, bu öge dolaşım profilinizde (roaming profile) “Favorites”  adlı bir klasörde oluşturulur.

Tek bir bilgisayar kullanıyorsanız, favorilerin C:\Redlands\Zoning gibi bir sürücü harfi içeren bir yolu saklaması kabul edilebilir. Ancak, Favorites  klasörünüzü birden çok kullanıcıya (makineye) dağıtmayı planlıyorsanız ve kuruluşunuz harf sürücülerinin eşlemesini standartlaştırmamışsa, UNC yollarını kullanan sık kullanılan ögeleriniz olmalıdır, örneğin:

\\<bilgisayar adı>\Redlands\Zoning

veya

\\<bilgisayar adı>\c$\Redlands\Zoning

Kullanıcılarınıza dağıtmak istediğiniz favorilerinizi ayarladıktan sonra, C:\Users\<username>\AppData\Roaming\Esri\ArcGISPro\ dizinindeki Favorites klasörünüzü her istemci makinedeki o konuma ekleyin. Bu, Microsoft System Center Configuration Manager (SCCM) gibi bir dağıtım uygulaması veya kuruluşunuzun şu anda kullandığı herhangi bir çözüm aracılığıyla yapılabilir.

 

Kaynaklar ve Ek Bilgiler: