Esri Land Cover Map ile Tanışın

Bu yazımızda Esri tarafından herkese açık olarak paylaşılan küresel arazi örtüsü haritasını yakından inceleyeceğiz. Geçtiğimiz aylarda Esri, ArcGIS Living Atlas’ın bileşeni olarak yeni bir yüksek çözünürlüklü küresel arazi örtüsü haritası yayınladığını duyurdu. Avrupa Uzay Ajansı (ESA)’nın Sentinel-2 görüntüleri kullanılarak oluşturulan Esri 2020 Land Cover haritası, Impact Observatory ve Microsoft AI for Earth ortaklığı ile yeni bir makine öğrenimi iş akışı kullanılarak geliştirildi.

En Güncel ve En Kapsamlı Küresel Görüntü Haritası

Esri tarafından sunulan 2020 Land Cover Land Use (2020 Arazi Kullanım / Arazi Örtüsü) haritası, kapsam, güncellik ve detay seviyesi bakımından bir ilk olma özelliği taşımaktadır. Bu nedenle, iklim değişikliği, sürdürülebilir arazi ve kaynak yönetimi gibi küresel ölçekteki sorunların araştırılması için önemli kaynaklardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

10-metre çözünürlüklü bu küresel harita sayesinde belirli bir alanın karakteristik özelliklerini tanımlayabilir ve;

  • Alanın bir arazi olup olmadığı ya da ağaçlar veya suyla kaplı bir bölgeye karşılık gelip gelmediği,
  • Alanda herhangi bir bina veya diğer altyapıların bulunup bulunmadığı veya
  • Bu alanın zaman içerisinde nasıl değişim gösterdiği gibi soruların cevaplarını araştırabilirsiniz.

 

Görseldeki arazi örtüsü haritasında, ekili alanlar Yeni Zelanda’daki Egmont Ulusal Parkı’nın dairesel sınırına kadar uzanmaktadır.

Günümüzde yüksek çözünürlüklü, açık, karşılaştırılabilir ve güncel arazi kullanım haritaları, yukarıda örneklendirdiğimiz gibi birçok sorunun çözümü için çeşitli sektörlerde kullanılmaktadır ve dünya yüzeyinin yönetilebilir sayıda kategorilere ayrılarak sınıflandırılmasını sağlamaktadır. Bu nedenle, kısıtlı kaynakların tanımlanması ve daha iyi yönetilmesi için bilinçli kararlar alabilmek adına özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerin karar vericileri için kritik bir role sahiptir.

Dünya yüzeyinin bu şekilde haritalandırılması, arazi kullanım planlaması, hidrolojik modelleme ve kaynak yönetimi planlamasına yardımcı olacaktır. Bu gibi çalışmalara kaynak sağlayan ulusal kurum ve kuruluşlar, bir ülkedeki veya şehirdeki eğilimleri tespit edebilmek için arazi örtüsü haritalarını altlık harita olarak kullanabilir ve arazi kullanım önceliklerinin tanımlanmasına yardımcı olabilirler.

 

Yapay Zeka Destekli Arazi Örtüsü Haritası

Geleneksel arazi örtüsü haritalarında genellikle veri toplama ve haritaların kullanıma hazır hale getirilmesi süreci birkaç seneye yayılmaktadır. Ancak arazi örtüsü haritalarında yapay zekadan (AI) yararlanılması, Esri Land Cover Map haritasının bir haftadan daha kısa sürede üretilmesini sağlamıştır.

Impact Observatory ve Microsoft işbirliği ile oluşturulan Esri 2020 Land Use Land Cover Map.

Esri 2020 Global Land Cover haritası, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) Sentinel-2 uydu görüntüleri kullanılarak oluşturuldu. Harita için National Geographic Society tarafından geliştirilen, beş milyardan fazla etiketli görüntü pikselinden oluşan devasa bir eğitim veri kümesiyle çalışılmıştır. Bu veri kümesi üzerinde Impact Observatory tarafından özel bir makine yaklaşımı kullanılarak derin öğrenme arazi sınıflandırma modeli geliştirilmiştir ve küresel harita, bu modelin Sentinel-2 2020 sahne koleksiyonuna uygulanmasıyla (Microsoft Planetary Computer’da barındırılan 400.000’den fazla arazi kullanım / arazi örtüsü (LULC) gözlemlerine işlenerek) üretilmiştir.

Kullanılan veri seti, dünya üzerindeki 24.000’den fazla biyom bölgesinin beş kilometreye beş kilometrelik alanlarını içermektedir ve model ise, altı bantlı Sentinel-2 yüzey yansıtma verisi üzerinde çalıştırılmıştır:  mavi, yeşil, kırmızı, yakın kızılötesi ve iki – kısa dalga kızılötesi bant.

Sonuç olarak; Su Yüzeyleri (Water), Ormanlık Alanlar (Trees), Açık Yeşil Alanlar (Grass), Sulak Alanlar (Flooded Vegetation), Ekili Alanlar (Crops), Çalılık (Scrub/Shrub), Yapılı Alan (Built Area), Boş Alanlar (Bare Ground), Buzullar (Snow/Ice) ve Bulutlar – Sınıflandırılmamış (Clouds – Unclassified) olarak 10 sınıfa ayrılmıştır.

Haritanın son haline getirilmesi için, model yıl boyunca görüntülerin alınma tarihlerinde birden fazla çalıştırılmış ve elde edilen çıktılar 2020 temsili haritasında bir araya getirilmiştir.

Chicago ve çevresine ait haritada, bölgeye kentsel yapılaşmanın hakim olduğu ve asırlardır korunan Cook County Ormanı’nın şehrin kuzeyinden güneyine doğru yeşil bir bant şeklinde uzandığı görülmektedir.

Esri Land Use Land Cover haritasının, yeryüzündeki değişikliklerin tespiti ve özellikle insan faaliyetlerinin etkileriyle ilgili küresel arazi değişimini vurgulamak amacıyla her yıl güncellenecektir. Ayrıca Esri ve Impact Observatory, bu yeni arazi örtüsü modelini isteğe bağlı arazi örtüsü sınıflandırmaları yapılabilmesi için kullanıma sunmayı planlamaktadır. Böylece CBS kullanıcılarının kendi proje alanları için sıklıkla yeni arazi örtüsü haritaları oluşturması sağlanacaktır. Bu özel model, belirli bir ilgi alanındaki değişimin izlenmesi, neredeyse gerçek zamanlı çevre durumunun gözlemlenmesi veya uzun vadeli, mevsimsel farklılıkların tespiti gibi araştırma konularının yürütülmesine ve karar vericilerin ve afetle mücadele kuruluşlarının gerekli çalışmaları planlayabilmesine olanak sağlayacaktır.

Soldaki ESA’nın 300m çözünürlüklü haritasına, sağdaki ise Esri’nin 10m çözünürlüklü 2020 LULC haritasına ait görüntülerdir. Hindistan ve Bangladeş’e ait görüntülerde, sağda nehir kanallarının dar ve yerleşim alanlarının belirsiz olduğu görüntülenmektedir. 

Haritaya Nasıl Erişebilirim?

Esri 2020 Land Cover haritasının ArcGIS Living Atlas of the World üzerinden bir döşeme görüntü katmanı (Tile Imagery Layer) olarak yayınlanması, onu ArcGIS Desktop yazılımları ve diğer istemci uygulamalarında görselleştirme ve analizler gerçekleştirmek için kullanılabilir hale getirmektedir. Kamuya açık katmanın GeoTIFF döşemeleri, ayrı ayrı bölgeler için indirilebildiği gibi, koleksiyonun tamamı (60 GB) tek bir tıklama ile indirilebilmektedir.

Esri LULC haritasındaki veriler küresel olarak tutarlı verilerdir ve ülke sınırları arasında karşılaştırma yapılmasına olanak tanımaktadır. Ulusal veriler bu veri kümesine tamamlayıcı niteliktedir ve ayrıntılı güncel verilerin bulunmadığı bölgelerdeki veri boşlukları doldurularak elde edilmektedir. Esri’nin sunduğu bu küresel arazi örtüsü harita servisi, ülkelerin ulusal önceliklerini belirlemesine ve alt ölçekli ulusal raporların hazırlanmasında yardımcı olabilir.

Esri 2020 Land Cover Map katmanına erişmek için bağlantıya tıklayabilir ve indirebilirsiniz.

Esri 2020 Land Cover Map hakkında detaylı bilgi edinmek için sayfayı inceleyebilirsiniz.

 

Kaynaklar:

Esri | AI Enables Rapid Creation of Global Land Cover Map

Esri | A New Land Cover Map of the World

Medium | Mapping the world in unprecedented detail

Esri Türkiye, Eylül 2021

 

ArcGIS Desktop’tan ArcGIS Pro’ya Klasör, Veri Tabanı ve Sunucu Bağlantılarını Taşıyın

İş akışlarını ArcGIS Pro’ya taşıma sürecinde olan ArcMap kullanıcılarının sıkça sorduğu sorular arasında;  ArcCatalog ve ArcMap’te kullanılan bağlantıların (connections) ArcGIS Pro’ya nasıl geçirileceği, herhangi bir projede kullanılabilir hale getirilmesi ve bir kuruluştaki tüm kullanıcılara standart bir bağlantı kümesinin nasıl dağıtılacağı gibi sorular bulunuyordu.

Bu blog yazısında; veritabanı, sunucu ve klasör bağlantılarını ArcGIS Desktop’tan ArcGIS Pro’ya hızlı ve kolay bir şekilde geçirmek için iş akışları gösterilecektir.

Bağlantıları taşıma

Veri tabanı ve sunucu bağlantıları

ArcGIS Desktop’ta oluşturulan veri tabanı ve sunucu bağlantı (connection) dosyaları (.sde ve .ags dosyaları) genellikle aşağıdaki konumda depolanır:

C:\Users\<user_name>\AppData\Roaming\ESRI\Desktop10.x\ArcCatalog

Bunları ArcGIS Pro’da kullanılabilir hale getirmek için, Windows Dosya Gezgininde (Windows File Explorer) ilgili klasöre gidin, ArcGIS Pro’ya eklemek istediğiniz dosyaları seçin ve bunları Katalog bölmesinde veya Katalog görünümünde (Catalog view) “Favorites”* kısmına sürükleyin ve bırakın.

*Proje favorileri; klasörler, veritabanları, araç kutuları, sunucular, özel stiller ve diğer ögeler için sık kullanılan bağlantıların bir koleksiyonudur.

Favorites koleksiyonunuza bir sunucu veya kurumsal coğrafi veritabanı bağlantısı eklediğinizde, bağlantı dosyası (genellikle proje ana klasörünüzde depolanır) fiziksel olarak dolaşım profilinize (roaming profile) kopyalanır. Favorites dosyanızda saklanan yol, bu kopyaya başvurur. Bu, başlangıçta bağlantının yapıldığı projeyi daha sonra sildiğiniz taktirde favoriyi kaybetmemenizi sağlar.

Klasör bağlantıları

ArcGIS Desktop klasör bağlantıları için, bunları ArcGIS Pro’da kullanılabilir hale getirmenin en kolay yolu ArcCatalog’a gitmek, istenen klasör bağlantılarını vurgulamak ve bunları ArcGIS Pro içinde Katalog bölmesinde veya Katalog görünümünde Favorilerinize sürükleyip bırakmaktır.

Yeni projelerde kullanılabilir hale getirme

Herhangi bir favori ögeyi varsayılan olarak yeni projelere eklemek için favoriye sağ tıklayın ve Yeni Projelere Ekle (Add To New Projects)’yi seçin. Aşağıdaki örnekte, yeni projelere bir sunucu bağlantısı, bir veri tabanı bağlantısı ve iki klasör bağlantısı eklendiğini görüyorsunuz.

Artık adsız bir proje açıldığında veya yeni bir proje oluşturulduğunda, yalnızca veri tabanı, sunucu ve klasör bağlantıları bu projeye otomatik olarak eklenmekle kalmıyor, aynı zamanda seçilen bağlantılar da Favorites içinde bulunuyor olacaktır.

Favorilere, Katalog (Catalog) bölmesi içindeki Favorites sekmesinden erişilebilir. Bir favoriye sağ tıklayın ve mevcut projenize eklemek için Projeye Ekle (Add to Project)’ye tıklayın veya tüm yeni projelere otomatik olarak eklemek için Yeni Projelere Ekle (Add to New Projects)’ye tıklayın. Bir favoriyi kaldırmak için sağ tıklayın ve Kaldır (Remove)’a tıklayın.

 

Bağlantıları dağıtma

Favorites koleksiyonunuz, gezici kullanıcı profilinizdeki favoriler dosyasında şu konumda tutulur: C:\Users\<username>\AppData\Roaming\Esri\ArcGISPro\Favorites\Favorites.json.

Bu dosya, favori ögelerin yolunu saklar. Mevcut bir ögeyi bilgisayarınızdaki veya bir ağ bilgisayarındaki (network computer) konumundan favori koleksiyonunuza ekleyebilirsiniz. Koleksiyonunuza yeni bir öge eklerseniz, bu öge dolaşım profilinizde (roaming profile) “Favorites”  adlı bir klasörde oluşturulur.

Tek bir bilgisayar kullanıyorsanız, favorilerin C:\Redlands\Zoning gibi bir sürücü harfi içeren bir yolu saklaması kabul edilebilir. Ancak, Favorites  klasörünüzü birden çok kullanıcıya (makineye) dağıtmayı planlıyorsanız ve kuruluşunuz harf sürücülerinin eşlemesini standartlaştırmamışsa, UNC yollarını kullanan sık kullanılan ögeleriniz olmalıdır, örneğin:

\\<bilgisayar adı>\Redlands\Zoning

veya

\\<bilgisayar adı>\c$\Redlands\Zoning

Kullanıcılarınıza dağıtmak istediğiniz favorilerinizi ayarladıktan sonra, C:\Users\<username>\AppData\Roaming\Esri\ArcGISPro\ dizinindeki Favorites klasörünüzü her istemci makinedeki o konuma ekleyin. Bu, Microsoft System Center Configuration Manager (SCCM) gibi bir dağıtım uygulaması veya kuruluşunuzun şu anda kullandığı herhangi bir çözüm aracılığıyla yapılabilir.

 

Kaynaklar ve Ek Bilgiler:

Utility Network Sekmesini Keşfedin

Utility Network, kullanıcıların ArcGIS’te altyapı ağlarını yönetirken birlikte çalışacağı ana bileşendir. Utility Network, karmaşık altyapı ağlarını modellemek, görselleştirmek, düzenlemek ve analiz etmek için güçlü araçlar sunmaktadır. ArcGIS Utility Network karmaşık altyapı ağlarını modelleme yönetiminin yapılabildiği, modellenen verinin nasıl görselleştirildiği, harita üzerinde diğer varlıklar ile nasıl etkileşim içerisine girdiğine ve bu verilerin organizasyon içerisinde nasıl paylaşıldığına kadar bir bütün olarak çalışır. Daha fazla bilgi için Utility Network Nedir? adlı blog yazımızdan detaylara erişebilirsiniz.

Bu blog yazısında Utility Network ‘ün ArcGIS Pro içerisinde bulunan Utility Network sekmesini ve bu sekme içerisinde bulunan araç takımlarının ne işe yaradıklarını keşfedeceksiniz.

ArcGIS Pro’da yeniyseniz, becerilerinizi geliştirmenize ArcGIS Pro’nun modern yapısından gelen şerit tabanlı mimarisine temel yeterlilik oluşturmanıza yardımcı olması için ArcGIS Pro’ya Geçiş eğitimini inceleyebilirsiniz.

 

Utility Network Sekmesini Keşfedin

ArcGIS Pro’da bir harita açtığınızda, Contents bölmesinde Utility Network katmanları görüntülenir. Kullanmakta olduğunuz veri modeline göre Utility Network grup detay katmanları da aynı şekilde Contents panelinde görüntülenir.
Her grubun komutları ve araçları aşağıdaki tablolarda açıklanmıştır.
Kurumsal bir coğrafi veri tabanında çalışırken, data sekmesindeki komutların bir çoğu servis üzerinden bir Feature Layer eklenerek Utility Network’e erişilmesini gerektirir.
ArcGIS Pro Projesinde Content alanında etkin bir Utility Network verisi bulunduğunda Data sekmesi Utility Network şeridinin gelmesini sağlar. Bu şerit Utility Network iş akışlarını yürütmek için gereken tüm araçları içerir. Contents panelinde Utility Network verisi bulunmadığı taktirde bu şerit açılmaz.
Ağ Diyagramı sekmesinde etkin bir Diyagram açık olduğu zaman görünümü için İçerik bölmesinde seçildiğinde kullanılabilir hale gelir. Bu durumda, ağ diyagramı katmanı bir Utility Network üzerinden geliyor ise Utility Network sekmesi altında Ağ Şeması sekmesi ve menüleri gelir.

 

Ağ Topoloji Grubu (Network Topology Group)

 

 

 

 

 

Topoloji doğrulama ve Terminal bağlantılarını düzenleme araçlarını içerir.

 

Fonksiyon Açıklama
Etkinleştirme Ön Koşulu
Validate Validate aracı ağ topolojisini doğrulamaya yarar.

Bir menüyü görüntülemek için açılır oka tıkladığınızda ağ topolojisini mevcut harita ekranındaki içerikleri doğrula ve Utility Network ağı içerisinde bulunun tüm içeriği kapsayacak şekilde doğrula seçenekleri bulunur.

Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veri tabanları için veri kaynağının bir Feature Servis üzerinden eklenmesi gerekir.
Terminal Paths
Seçili bir detay için geçerli bağlantı yolunu değiştirebileceğiniz araçları açar.
Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir Feature Servis üzerinden eklenmesi gerekir.
Terminal Connections
Bir cihaz (device) noktasal detay katmanı için, hat ile bir terminal arasında bağlantı oluşturmak üzere Terminal Bağlantılarını Değiştir bölmesini açar.
Etkin haritada ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veri tabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

 

Bağlantı Seçenekleri (Associations Group)

 

 

 

 

 

İlişki, bağlantı işlemlerinin yapıldığı düzenleme araçlarını içerir.

 

Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
Modify
Utility Network özniteliklerini arasındaki bağlantı, ek ilişkisi ve kapsama ilişkilerini yönetebileceğiniz İlişkilendirmeleri Modify Associations bölmesini açar.
Etkin haritada ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.
Enter/Exit Containment
Enter Containment— Etkin harita görünümünde kapsama modunu etkinleştirerek, seçilen kapsayıcı detay içeriğine ait detaylar oluşturmanıza olanak tanır.
Exit Containment— Etkin harita görünümünde kapsama modundan çıkar.
    Exit Containment— Etkin bir kapsayıcı düzenleme/kapsama modunda olmalıdır.
    Display Content
    Utility Network detay katmanları için içerik görünürlüğünü kontrol eden görüntü filtresini devre dışı bırakarak kapsayıcı içerik özelliklerini gösterir.
    Show —Varsayılan olarak içerikleri gizler, harita görünümünde görünür.
    Hide —Varsayılan olarak gizlenen içerikler harita görünümünde görünmez.
    Daha detaylı bilgi için içeriğe göz gezdirebilirsiniz.
    View
    Bağlantıları ve yapısal ek ilişkilerini görebilmeniz için İlişkilendirmeleri Görüntüle modunu açar veya kapatır.
    Enable Associations View — Varsayılan olarak gizlenen ilişkilendirmeleri harita görünümünde görünür.
    Disable Associations View — İlişkilendirmeler harita görünümünden gizlenir

     

     

    İzleme Seçenekleri (Tools Group)

     

     

     

     

     

    Utility Network üzerinde ağsal analizlerin yapıldığı, bayrak ve bariyer ekleme seçeneklerinin bulunduğu araçları içerir.

     

    Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
    Set Trace Locations/Clear All

    Utility Network ağındaki başlangıç ​​noktalarını ve engelleri yönetmek için komutlara ve araçlara erişebileceğiniz Trace Locations bölmesini açar. Bu komut aynı zamanda halihazırda ayarlanmış olan tüm başlangıç ​​noktalarını ve engelleri temizlemek için de kullanılabilir.

    Bir menüyü görüntülemek için açılır oku tıklayın ve kullanmak istediğiniz aracı veya komutu seçin.
    Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.
     Utility Network Tool Gallery
    Utility Network ağındaki izleme türlerini listeler.
    İstediğiniz izleme türünü tıklayın. Bu, Geoprocessing bölmesinde İzleme aracını izleme türü ön ayarlarıyla açar.
    • Connected
    • Subnetwork
    • Subnetwork Controllers
    • Upstream
    • Downstream
    • Loops
    • Shortest Path
    • Isolation
    Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

     

    Seçim Seçenekleri (Selections Group)

     

     

     

     

     

    Utility Network üzerinde Diyagram içerisinde bulunan detaylar ve harita ekranında bulunan detaylar arasında seçim işlemlerinin yapıldığı araçları içerir.

     

    Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
    Apply To Diagrams
    Geçerli haritada seçim kümesinde bulunan detayları, projedeki açık olan Diyagrama yayar.
    Seçim setini belirli bir ağ şemasına yaymak istiyorsanız, komutun altındaki açılır oka tıklayın ve listeden seçin.
    Haritada seçilen ve en az bir detay ve açık diyagram mevcut olmalı.
    Apply To Maps
    Geçerli Diyagramdaki seçim kümesinde bulunan detayları, projedeki açık olan haritalara yayar.
    Etkin haritada ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

     

     

    Diyagram & Şematik Seçenekleri (Diagram Group)

     

     

     

     

     

    Utility Network üzerindeki detaylar ile Diyagram üretme, mevcut diagramı güncelleme, Diyagram arama gibi işlemlerinin yapıldığı araçları içerir.

     

    Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
    Find
    Utility Network ağındaki ilgili diyagramları aramanıza izin veren Diyagramları Bul bölmesini açar.
    New
    Seçili olan diyagram şablonuna dayalı olarak bir ağ haritasında seçtiğiniz detayları geçici bir ağ diyagramı oluşturur.
    Bir menüyü görüntülemek için açılır oka tıklayın ve diyagramınızın temel almasını istediğiniz diyagram şablonunu seçin. Diyagram oluşturmaya başlamak için doğrudan istenen şablon öğesine tıklayın.
    Haritada seçilen en az bir detay olmalı ve kayıt edilmemiş veri olmamalıdır.
    Overwrite
    Haritada seçili olan ağ özellikleriyle diyagramın içeriğinin üzerine yazar.
    Birden fazla açık diyagram olduğunda, bu menüyü görüntülemek için açılır oka tıklayın ve üzerine yazmak istediğiniz diyagramı seçin. Sadece bir açık tane diyagram açık olduğunda, doğrudan Overwrite düğmesine tıklayabilirsiniz.
    Kayıt edilmemiş herhangi bir veri olmamalıdır.
    Append
    Haritada seçili olan ağ detaylarını seçilen diyagrama ekler.
    Birden fazla açık diyagram olduğunda, bir menüyü görüntülemek için açılır oka tıklayın ve ağ özelliklerinin eklenmesini istediğiniz diyagramı seçin. Sadece bir diyagram açık olduğunda, doğrudan Append düğmesine tıklayabilirsiniz.
    Kayıt edilmemiş herhangi bir veri olmamalıdır. Etkin harita ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

     

     

    Alt Network Seçenekleri (Subnetwork Group)

     

     

     

     

     

    Sistemde kayıtlı Subnetwork’leri bulmayı, kontrol noktalarını dizayn etmeyi ve listeleme seçeneklerinin olduğu araçları içerir.

     

    Fonksiyon Açıklama Etkinleştirme Ön Koşulu
    Find
    Alt ağları arayabileceğiniz “Find Subnetworks” bölmesini açar.
    View
    Alt ağları görüntüleyebileceğiniz Alt Ağlar öznitelik tablosunu açar.
    Modify Controller
    Bir detayı source veya sink olarak ekleyebileceğiniz veya silebileceğiniz Alt Ağ Denetleyicisini Değiştir bölmesini açar.
    Etkin haritada ekranında bir Utility Network ağının olması zorunludur. Ayrıca, kurumsal coğrafi veritabanları için veri kaynağının bir feature servis üzerinden eklenmesi gerekir.

     

     

     

     

     

    ArcGIS Pro – Dünya Gemi Sevkiyatı Animasyonu

    ArcGIS Pro – Dünya Gemi Sevkiyatı Animasyonu

    Bu blog yazısında Esri Cartography MOOC eğitimi içerisinde yer alan dünya gemi sevkiyatının animasyon uygulaması aktarılacaktır. Uygulama kapsamında 1770 yılında ülkelere ait bilgiler, gemi pozisyonları, limanlar ve gemi yolları verisi kullanılmıştır.

    Her sevkiyat noktası, gemi konumunun hangi tarihte kaydedildiğini bildiren bir tarih değerine sahiptir. Katmanda yer alan bu tarih değerini katmanın Layer Properties kısmından Time özelliğini aktif ederek kullanabilirsiniz.

    Katmanda tarihe bağlı zaman ayarı yapıldıktan sonra ekranda Time Slider aracı gelmektedir. Ekrana gelen Time Slider aracının aktif edilmesi ile katman içerisinde bulunan tarihlere göre harita üzerinde bir filtreme yapıldığı görülmektedir. Bu çizelge üzerindeki aralıklar değiştirildiğinde harita üzerinde de interaktif bir şekilde değişimin olduğu görülmektedir. Ayrıca animasyonda tarih bazlı geçişlerin detaylı ayarlamasını Time sekmesi üzerinden yapabilirsiniz. Eğer istenilirse gemi hareketlerinin harita üzerinde daha net görünmesi için Liman ve Gemi Yolları’nın görünürlük değerleri düşürülerek çalışma alanının arka plan rengini de değiştirebilirsiniz.

    Animasyonu oluşturmak için View sekmesi altında Animasyon kısmında yer alan Add seçeneği ile Animation Timeline paneli eklenmektedir. Animasyonda görüntülenmek istenen ilk sahne First Keyframe olarak, ikinci keyframe olarak da gemilerin konumlarında yer alan son tarih eklenmektedir.

    Haritanın animasyon kısmı tamamlandıktan sonra başlık ve zaman eklemesi yapabilirsiniz. Başlığın bütün sahnelerde görünmesi için bütün Keyframe’ler seçilmelidir. Seçimler yapıldıktan sonra Overlay’in içerisinde yer alan Text grubundan animasyonun başlığı, yazı stili ve yazı büyüklüğünü belirleyebilirsiniz. Ayrıca tarihe göre ayların yazı şeklinde değişmesi için ise Dynamic Text grubundan yararlanabilirsiniz.

    Animasyon tamamlandıktan sonra çıktı almak için Animaton sekmesi altında Export grubu içerisinde bulunan Movie seçeneği ile çalışmayı kaydetmek istediğiniz formatı seçerek animasyonunuzu dışarı aktarabilirsiniz.

    Çalışmanın detayı ve daha fazlası için Esri Cartography MOOC eğitimine kayıt olabilirsiniz.

     

    ArcGIS Pro ile Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler)

    Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler), bir CBS analisti için en yaygın uygulamalardan biridir. Uygunluk modelleyici ile bir nesneyi yerleştirmek veya bir alanı korumak gibi yer seçim kararlarınızda en iyi konumu belirlemek için kullanılabilirsiniz. Örneğin bir alışveriş merkezi, konut geliştirme veya kayak merkezi inşa etmek için en iyi yeri belirlemede uygunluk modeli kullanabilirsiniz. Parklar, nesli tükenmekte olan yaşam habitatı veya taşkın kontrolü için en iyi alanların saptanması için de kullanılabilir.

    Uygunluk modeli oluşturmak, doğrusal olmayan yinelemeli bir süreçtir. Bundan dolayı uygunluk modelinde adımları sırayla izlemeniz gerekmez. Bunun yerine, ileri geri, yinelemeli bir karar verme süreci ile analizini gerçekleştirebilirsiniz.

    Bir uygunluk modelini beş adımda oluşturabiliriz:

    1. Kriter verilerini belirleme ve hazırlama
    2. Uygunluk modeli oluşturma
    3. Her bir kriterin değerlerini ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürme
    4. Birbirine göre ağırlık kriterleri belirleme ve bunları birleştirerek bir uygunluk haritası oluşturma
    5. Uygun alanların seçilmesi

    1. Kriter verilerini belirleme ve hazırlama

    Uygunluk modeli oluşturmanın ilk adımı, modelin konusuna ilişkin kriterleri belirlemektir. Bazı temel veriler, model için doğrudan girdi kriteri olarak kullanılabilir. Diğer kriterler ise çeşitli Spatial Analyst coğrafi işlem araçları kullanılarak türetilebilir. Uygunluk modelleyici içinde veri türetemezsiniz. Ancak, uygunluk modelleyici ve geoprocessing araçları arasında geçiş yapabilirsiniz. Örneğin Slope aracı kullanılarak raster yükseklik verisinden eğim kriteri türetebilirsiniz.

    2.Uygunluk modeli oluşturma ve kriter ekleme

    Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler), ArcGIS Spatial Analyst eklenti lisansıyla birlikte sunulmakta ve ArcGIS Pro içerisinde Analysis sekmesinden erişilebilmektedir. Bu sekmede Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) açıldığında Content kısmında bir uygunluk modeli grubu katmanı oluşacaktır. Bu katman modelde girdi ve çıktıları saklamak için kullanılmaktadır.

    Suitability Modeler bölmesi içerisinde Settings, Suitability ve Locate sekmelerini içeren sekmeler bulunmaktadır. Settings sekmesinde modeli adlandırabilir, uygunluk ölçeğini seçebilir ve kriterlerin ağırlıklandırılması için kullanılacak yöntemi belirtebilirsiniz.

    Kriterleri ağırlıklandırmak için Multiplier veya Percent olarak iki farklı yöntem bulunmaktadır.

    Settings sekmesinde Weight kriteri için Multiplier yöntemini belirttiyseniz dönüştürülen kriter değerleri bu değer ile çarpılır. Çarpılan kriter değerleri daha sonra eklenir. Bu yöntemi, kriterleri birbirine göre doğrudan ağırlıklandırabildiğinizde kullanabilirsiniz.

    Settings sekmesindeki Weight parametresinde Percent yöntemini belirlediyseniz, yüzdeler uygulandıktan ve ölçütler eklendikten sonra elde edilen uygunluk haritasındaki çıktı değerlerinin aralığı Settings sekmesindeki uygunluk ölçeğine doğrusal olarak dönüştürülür. Varsayılan olarak bu aralık 1 ila 10’dur. Bu yöntemi her bir kriterin ortaya çıkan uygunluk haritasını ne kadar etkilediğini belirtmek istediğinizde kullanabilirsiniz.

    Modeli adlandırıp model ayarlarını belirledikten sonra uygunluk haritasını oluşturmak için Suitability sekmesine geçebilirsiniz. Suitability sekmesi kriterlerin eklendiği yerdir. Her bir kriter tabloya eklendiğinde, Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanına da eklenir.

    Suitability sekmesi ve beraberindeki Transformation Pane uygunluk iş akışının ilk dört adımını ele aldığınız yerdir. Locate sekmesi ise alanı tanımladığınız yerdir.

    3.Her bir kriterin değerlerini ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürme

    Bir kriteri ortak bir uygunluk ölçeğine dönüştürmek için Suitability sekmesindeki kriter listesindeki kriter düğmesine tıklayın. Bu düğmeye tıklandığınızda aşağıdakiler meydana gelmektedir:

    • Transformation Pane görünür.
    • Ölçütün dönüştürülmüş bir katmanı, Contents bölmesindeki uygunluk grubu katmanına eklenir.
    • Giriş değerlerinin türüne göre varsayılan bir dönüşüm uygulanır.

    Kriterin yanındaki düğme yeşile döndüğünde Transformation Pane’nin etkin ölçüt olduğunu gösterir. Düğme, ölçüt dönüştürüldüğünde griye döner ve Transformation Pane artık etkin ölçüt olmaktan çıkar.

    Transformation Pane paneli giriş ölçütü değerleri için en iyi dönüştürme yöntemini seçmek üzere kullanabileceğiniz üç ayrı bölümden oluşur. Son uygunluk değerlerinin bir histogramı solda yer almaktadır. Dönüşüm yöntemlerini ve işlevlerini seçmenize yardımcı olması için ise sağdaki grafiği kullanabilirsiniz.

    Transformation Pane‘nin orta bölümünde ise dönüştürme yöntemleri yer almaktadır. Bu kapsamda ölçüt değerlerine uygulanabilecek üç dönüştürme yöntemi bulunmaktadır. Bunlar Unique Categories, Range of Classes ve Continuous Functions’tır.

    Unique Categories: Arazi kullanım türleri gibi kategorik veriler için en iyisidir. Bu yöntem, ölçüt değerinin uygunluk değeri ile birebir eşleştirilmesidir.

    Range of Classes: Değer aralıklarının aynı uygunluk tercihine atanabilen homojen sınıflar halinde gruplandırılabildiği sürekli veriler kullanılır.

    Continuous Functions: Eğim, bakı veya uzaklık gibi sürekli değerlerle temsil edilen kriterler için en iyisidir. Bu yöntem, değerleri sürekli olarak uygunluk ölçeğine dönüştürmek için doğrusal ve doğrusal olmayan fonksiyonlar uygular. Kriter değerlerine sürekli bir fonksiyon uyguladığından, kriter değerindeki her artışla elde edilen uygunluk değeri sürekli değişir. Bundan dolayı bu yöntem sürekli veriler için en yaygın kullanılan dönüştürme yöntemidir.

    Siz yöntemleri, işlevleri ve parametrelerini keşfettikçe, Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanındaki dönüştürme grafiği, son uygunluk histogramı ve son uygunluk haritası katmanları güncellenir. Bu güncelleme, dönüşümün dönüştürülen kriter üzerindeki etkilerinin yanı sıra nihai uygunluk haritasına etkisi hakkında geri bildirim sağlar.

    Kriter içerisinde en iyi değerleri yakalamak için dönüşümü belirledikten sonra bir sonraki kriteri dönüştürür ve tüm kriterler dönüştürülene kadar işlem tekrarlanır.

    4.Birbirine göre ağırlık kriterleri belirleme ve bunları birleştirerek bir uygunluk haritası oluşturma

    Bu kısımda kriterleri birbirine göre ağırlıklandırma işlemi yapılmaktadır. Ağırlıklar değiştirildiğinde, Transformation Pane içerisinde son uygunluk haritasının histogramı ve Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanındaki son uygunluk haritası güncellenir. Konumdaki özniteliklere dayalı olarak her bir konumun göreli tercihini belirleyen, ekran çözünürlüğünde bir uygunluk haritası oluşturulmuş olur.

    5.Uygun alanların seçilmesi

    Locate sekmesinde, uygunluk modeli için mekansal gereksinimleri belirtebilirsiniz. Uygunluk modelleme sürecinin konum bileşeni, mekansal gereksinimlerin belirlenmesine olanak tanır. İstenilen alanların toplam alanı, bölge sayısı ve şekil özellikleri belirlenir. Ayrıca minimum ve maksimum bölge boyutlarını ve bölgeler arasındaki mesafeleri de belirleyebilirsiniz. Seçilmek istenilen alan için kriterler tanımlanıp araç çalıştırıldığında Content bölmesindeki uygunluk grubu katmanına, yerleştirilecek veya korunacak en iyi konumları tanımlayan yeni bir katman eklenmiş olur.

    Uygunluk Modelleyici (Suitability Modeler) hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

    ArcGIS Pro’da Kurallar ile Öznitelik Güncelleme

    Grup şablonları, tek bir detay çizerken birden fazla detay oluşturmanın bir yoludur. Birincil detay ya da daha fazla detay oluşturmak için seçenekler bulunur. Bileşen şablonlarının detayları o grup şablonu için ayarladığınız özniteliklere göre otomatik olarak oluşturulur. Grup Şablonu Nasıl Oluşturulur hakkında daha fazla ayrıntı için daha önce hazırladığımız blog gönderisine bakabilirsiniz.

    Normalde öznitelik girişleri yapmak için Attributes alanına giderek her yeni bilgi için tek tek giriş yaparsınız. Öznitelik kurallarını kullanarak bu işlemleri otomatikleştirebilirsiniz. Bu çalışmamızda grup şablonu özelliği ile birlikte birden fazla detay için aynı anda öznitelik kurallarını da kullanarak adres bilgileri ve direk numarası güncelleme işlemleri yapacağız.

    Örnek kullanım senaryosu

    • Bir elektrik şebekesinde havai abone bağlantı hatlarının direkler vasıtası ile binalara enerji verdiğini ve bu detay çizimi için “Havai Abone + Kofra” grup şablonu kullanalım.
    • Grup şablonunda birincil (primary) olarak girdiğimiz “HavaiAboneHatti” katmanına bağlantısal olarak bağlı olduğu “Direk” katmanında bulunan “Direk Numarasını” aldıralım.
    • İkincil (secondary) olarak ise Abone bağlantı hattının bitiş noktasına “Kofra” katmanı oluşturmasını ve bu kofra katmanına “Yapı” katmanından adres bilgilerini almasını sağlayalım.

    Grup şablonunda birincil olarak oluşturulan havai hat katmanına, direk katmanından “DirekNo” öznitelik bilgisini aldıralım. HavaAboneHatti katmanına sağ tıklayarak sırasıyla Design/Attribute Rules seçeneğini seçelim. Subtype alan bilgilerini seçtikten sonra kuralın yazılması istenen öznitelik alanını seçtikten sonra aşağıdaki Arcade kodunu yazalım.

    var g = Geometry ($feature);

    var fromElektrikJunctionGeometry = g.paths[0][0];

    var fsElektrikJunction =FeatureSetByName($datastore, “ElektrikJunction”, [“DirekNo”], false);

    var fromElektrikJunction = First(Intersects(fsElektrikJunction, fromElektrikJunctionGeometry) )

    if (fromElektrikJunction == null) return {“errorMessage”: “Başlangıç Direk Bulunamadı”}

    return fromElektrikJunction.DirekNo;

     

    Şimdi grup şablonunda ikincil olarak oluşturulan Kofra katmana benzer şekilde Yapı katmanından adres bilgilerinden Mahalle bilgisini almasını sağlayacak ifadeyi yazalım. Bu örnek çalışmada Kofra katmanının Yapı poligon katmanı alanı içerisinde oluşturulmasını ve yapı olmayan alanlarda hata vermesini istiyoruz. Bunun için hata mesajını “Error” alanına yazdıktan sonra aşağıdaki Arcade kodunu yazalım. Ayrıca isteğe göre tetikleyici menüsünden ilk veri girişi sırasında (insert) ya da mevcut veri üzerinde bir değişiklik yapıldığında (update) kuralın çalışması için ayarlayabilirsiniz.

    var fsYapi = FeatureSetByName($datastore, “Yapi”, [“Mahalle”])
    var fsYapiIntersect = Intersects(fsYapi,$feature)
    var Yapi = First(fsYapiIntersect)

    if (Yapi == null) return {“errorMessege”: “Bina Bulunamadı”}

    return Yapi.Mahalle

    Artık grup şablon kullanarak detaylar oluşturduğunuzda, adres bilgilerini ve direk öznitelik bilgilerini otomatik aldırabilirsiniz. Bu çalışmayı kuruluşunuzda farklı örneklerde hazırlayarak veri giriş sürelerinizi kısaltacak ve veri doğruluğunu destekleyecek şekilde kullanabilirsiniz.

    Daha fazla kaynağa aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.