ArcGIS Pro ile Ortofoto Görüntü Koleksiyonu Ayarlama (Block Adjustment)

ArcGIS Pro ile Ortofoto Görüntü Koleksiyonu Ayarlama (Block Adjustment)

Ortofoto Görüntü Seti Ayarlama (Block Adjustment)

Bir ortofoto çalışma alanı oluşturulduğunda,  sonraki adım Adjust ve Refine  araçları kullanarak.blok ayarlaması yapmaktır.Ayarlama araçları eşleşme noktalarının, (bağlanma noktaları) üst üste binen görüntülerden ve üçgenleme işlemlerinden hesaplanmasını kapsar.Ayarlama araçları, her ortofoto çalışma alanı tipine uygun bir algoritma ve işleme prosedürü kullanır. Örneğin, uydu görüntüleri için RPC nirengi (triangulation) ve hava görüntüleri için çerçeve nirengi (frame triangulation) işlemlerine uygun algoritma gerçekleştirir.

Ayarlama kalite (hassasiyet) raporu, Quality Report  aracı kullanılarak görüntülenebilir.

Ayarlama (Adjust)

Adjust  aracı, mevcut ortofoto çalışma alanındaki görüntü koleksiyonunun blok ayarını yapmak için kullanılır.Kaynak görüntülerden bağlanma noktaları hesaplamak ve hesaplanan bağlantı noktalarını kullanarak.nirengi işlemlerini gerçekleştirmek için her zaman görüntü kaynağı çözünürlüğünde işlem yapılır.

Drone ve havadan görüntüleri normalde düşük kalitede, uçuş yönelimleri olmadan veya hassas olmayan GPS bilgisi ile üretilebilir.Bu durumlarda,görüntü yönlendirmelerini tahmin etmek için kullanıcı tanımlı bir piramit seviyesi kullanmalı ve sonra kaynak görüntü çözünürlüğünde (kaba çözünürlük) bir ayarlama yapılmalıdır.İlk ayarda oluşturulan bağlama noktaları, kaynak çözünürlüğünde Refined Adjust (hassas ayarlama) hesaplaması yaparken, kaliteli bağlanma noktası hesaplaması ve nirengi hesaplaması işlemlerinde referans veri olarak kullanılacaktır.Görüntü koleksiyonu için önceden yapılmış piramitler yaptırmak veya ortofoto çalışma alanı sırasında oluşturmak, ilk ayarlama işlemlerinin süresini kısaltacaktır.

Ayarlama Seçenekleri

Ayarlama hesaplamasında kullanılan parametreler Adjustment Options menüsünde tanımlanır.Bu parametreler, nokta yoğunluğunu, kaynak görüntünün   ve hesaplanan ayarlama noktalarının,doğruluk hassasiyet derecesini içerir. Ayrıca, çalışma alanının türüne bağlı olarak uygun parametre değiklikleri yapılabilir. Örneğin, uydu görüntüleri için tanımlanmış bir çalışma alanı için parametre kümesi, drone görüntülerine özgü olanlardan farklıdır.

Hızlı Ayarlama

Quick Adjust aracı, drone görüntülerin işlenmesi için uygulanabilir. Bu araç ile dış görüntü yönlendirmelerini tahmin etmek ve GPS konumunu iyileştirmek için kaba çözünürlükte ayarlamalar yapılabilir.Bu ilk ayar hızlı bir şekilde yapılır ve çalışma alanınızın veri büyüklüğünü ve işlem parametrelerinin seçimi anlamanıza olanak sağlar. Bu tüm veri seti  için kaynak çözünürlüğünden önce,  daha doğru bir ayar yapmak için zaman kazandırmak için kullanılır.Örneğin, alanda veri topladığınızda,ayarlamanın ilk değerlendirmesi için Quick Adjust aracı çalıştırabilir. Tüm ayarı yeniden hesaplamak için Adjust aracı çalıştırmalıdır. Bu işlem, GCP eklemeden önce kamera modelini oluşturmak için bir adım olarak da kullanılabilir.

Ayar Hassasiyeti (Refine)

Ayar hassasiyetini (doğruluğu) daha da geliştirmek için Manage GCP  aracı kullanarak. zemin kontrol noktaları (GCP) eklenebilir.

Ayarlama kalitesi ayar raporundan Adjustment Report aracı ile.görülebilir.Raporda gözlemlenen ayarlama hataları beklenenden daha büyükse, bağlantı noktalarını kontrol etmenin birkaç yolu vardır:

  • İçerik (Content) bölmesindeki çözüm noktası katmanını kontrol edin. Adjust işlemi sonrasında otomatik üretilen “Residual map” katmanındaki “Residual field” alanını inceleyin. “Residuals” değeri büyük olan noktaları ID numaralarını kaydedin ve bu ID numaralarına sahip noktaları,kontrol noktaları katmanından silin.
  • Kapsama katmanı ve bir çakışma çokgen katmanı oluşturmak için Analyze Tie Point aracını çalıştırın. Bu iki katman, yeterli bağlantı noktanızın olup olmadığını ve daha fazla bağlantı noktası eklemeniz gereken yeri anlamanıza yardımcı olacaktır.
  • Bağlantı noktalarını hesaplamak ve daha fazla bağlantı noktası eklemek için Recompute Tie Pointsaracını kullanın.

Bu araçlar, ortofoto çalışma alanındaki kontrol noktalarını güncelleyecektir. Üçgenleme yapmak ve görüntü koleksiyonunu güncellemek için Adjust aracını tekrar çalıştırabilirsiniz.

Esri Türkiye

ArcGIS Pro’da Stereo Haritalama

ArcGIS Pro ile Stereo Haritalama

ArcGIS Pro stereo haritalama, stereo görüntüleme ve üç boyutlu detayları toplama yeteneklerini sağlar. Parsel düzenleme, basit üç boyutlu binalar oluşturma, uzaklıkları ve yükseklikleri ölçme gibi çeşitli işler için üç boyutlu vektör detaylarını (nokta, çizgi ve alan) toplayabilirsiniz. Stereo görüntüleme için, 3. Boyutu görmenizi sağlayan Shutterglass veya  Anaglyph 3B Gözlük (Red – Cyan) kullanabilirsiniz. Stereo haritadaki editleme işlemi, ArcGIS Pro’daki standart editleme işlemleriyle aynıdır. Düzenleme yaparken mevcut katmanları, sembolleri ve şablonları kullanabilirsiniz. Editleme işlemleri doğrudan bir coğrafi veritabanına kaydedilir ve çok kullanıcılı ve eşzamanlı veri girişi işlemlerini destekleyebilir.

Not: Stereo haritalamayı kullanabilmek için ArcGIS Image Analyst lisansınızın olması gerekir.

Stereo Veri Kaynakları

Stereo haritalama uydu görüntülerini, Ortofoto, drone ve ADS verilerini destekler. Stereo haritalama için kullanılacak görüntünün veri kaynağı, bir stereo görüntü çifti olarak stereo modellerin bir koleksiyonunu veya tek bir stereo modelini kullanan bir mozaik veri kümesi olabilir.Stereo modellerinizin kalitesi, topladığınız özelliklerin sonuçlarını etkileyebilir. Stereo harita için veri kaynağı tanımlandıktan sonra, bir stereo hizalama kalite kontrolü yapılmalıdır. Görüntüleri stereo haritanıza ekleyin ve bir nesneyi bulun; sol ve sağdaki görüntüler yatay olarak hizalanırsa, görüntüler stereo görüntüleme ve doğru veri toplamak için geometrik olarak doğrudur. Yazılım, stereo parazitlenmeyi düzeltmek için Y paralaksını elle ayarlayabilme özelliğine sahiptir, ancak bu ayar stereo haritalamada kullanılmadan önce Block Adjustment araçları kullanılarak yapılması önerilir.

Stereo görüntüleme ve veri toplama için geometrik olarak doğrudur.

Stereo görüntüleme ve veri toplama için geometrik olarak doğru değildir.

Görüntüler stereo görüntüleme için geometrik olarak ayarlanmamışsa, Ortho Mapping araçları blok ayarlaması yapmak ve stereo modelleri oluşturmak için kullanılabilir. Ayarlanmış görüntüleri ve stereo modelleri içeren mozaik veri seti daha sonra stereo haritalama için kullanılabilir.

Görüntüler geometrik olarak ayarlanmışsa, bir mozaik veri kümesi oluşturarak ve uygun raster tipini kullanarak görüntüleri hazırlayabilirsiniz. Daha sonra Stereo Model Oluşturma aracını kullanarak stereo modeli oluşturabilirsiniz. Stereo görüntüleme piramitlere ve istatistiklere dayanır; Bu nedenle, istatistiklerinizi hesaplamanız ve görüntüleriniz için bilineer enterpolasyonlu piramitler oluşturmanız önerilir.

Not: ADS verileri için stereo harita, ek ayarlar yapılmadan L1 görüntülerini doğrudan görüntüleyebilir.

Ayrıca, uydu görüntüsü dağıtıcıları tarafından sağlanan çift gibi iki ayrı görüntü  kullanarak stereo görüntü kaynağını hızlı bir şekilde tanımlayabilirsiniz. Çift kullanıyorsanız, görüntü çiftinin detayları toplamak için gereken geometrik doğruluğa sahip olduğundan emin olun. Pratik uygulama ve daha iyi stereo görüntü için bir mozaik veri seti kullanın, çünkü uydu verilerinin ve ADS verilerinin her ikisinin de metrik bir yükseltiye ihtiyacı vardır. Mozaik veri kümesinde geometrik işlevi kullanarak yüksekliği tanımlayabilirsiniz.

Stereo Görüntülemeyi Etkinleştir

Stereo izlemeyi etkinleştirmek için, ilk önce kullanacağınız stereo gözlük tipine bağlı olan uygun stereo modunu açmanız gerekir.

  1. Proje (Project) menüsünü ve ardından Seçenekler’I (Options) tıklayın.
  2. Seçenekler iletişim kutusunda, Görüntü(Display) sek mesini tıklatın.
  3. Stereoskopik mod (Stereoscopic mode) için Shutter veya Cyan/red gözlüklerinden kullanacağınızı seçin.
  4. Tamam’a tıklayın.

Uygulama yeni ayarların etkinleştirilmesiyle yeniden başlayacaktır. Artık stereo iş akışınızı başlatabilirsiniz.

Shutter Gözlükleri İçin Gereksinimler

Stereo haritalamada shutter gözlük kullanmak için aşağıdaki gereksinimler gereklidir:

İşletim sisteminiz Windows 8.1 veya üstü olmalıdır.

Monitörünüzün ekran yenileme hızı en az 120 Hertz olması gerekir.

NVIDIA grafik ayarlarınızın stereoskopik üç boyutlu yetenekleri etkinleştirilmiş olmalıdır.

Not: Sadece NVIDIA grafik kartları, ArcGIS Pro için shutter gözlüklerini destekler

NVIDIA grafik kartınız için stereoscopik 3B ayarlarınızı aşağıdaki gibi etkinleştirebilirsiniz NVIDIA Denetim Masanızı (NVIDIA control panel) açın.

  1. Stereoscopik 3B bölümünü genişletin.
  2. Stereoskopik 3B Kur’u tıklayın.
  3. Stereoskopik 3B’yi etkinleştir onay kutusunu işaretleyin.

Not : Tüm NVIDIA grafik kartları stereoskopik 3B özelliklerini desteklemez.

Stereo Görüntüler Ekle

Stereo ile çalışmaya başlamak için stereo görüntüsüne sahip olmanız gerekmektedir. Yeni bir stereo harita eklemek için aşağıdaki adımları izleyin:

Ekle (Insert) menüsüne tıklayın.Proje (Project) grubunda yeni harita (New Map)  ve  Yeni Stereo Harita’ya (New Stereo Map)   tıklayın.Stereo Harita görünümü aktif olduğunda, Stereo Harita sekmesi kullanılabilir. Stereo Harita sekmesi, stereo görüntüleme ve çalışma için ihtiyaç duyduğunuz tüm araçlara sahiptir. Kaynağını Ayarla’yı(Set Source)   tıklatarak başlayın ve stereo harita girişinizi seçin. Kaynağı Stereo model koleksiyonu veya Stereo model olarak ayarlayabilirsiniz. Stereo model koleksiyonu, stereo kaynağınız olarak bir mozaik veri kümesi seçmenize izin verir. Mozaik veri kümesi, blok ayarlı (block-adjusted) stereo modellerden oluşan bir koleksiyon içermelidir. Stereo model, stereo kaynağınız olarak sol ve sağ görüntü çiftini seçmenizi sağlar. Stereo çifti, görüntü verileriyle ilişkili bir kamera modeline veya RPC’ye sahip olmalıdır. Stereoda düzenlemek istediğiniz katmanlar dahil olmak üzere, stereo görünümünde görüntülemek istediğiniz diğer katmanları eklemek için Veri Ekle’yi   kullanabilirsiniz. Stereo Model Seçici panelini açmak ve birlikte çalışacak stereo setini seçmek için Stereo Model grubunda Model Seçici’yi  kullanabilirsiniz.

Stereo Haritalama modunda verilerin nasıl toplanacağı ve düzenleneceği ile ilgili daha fazla bilgi için Feature compilation using stereo mapping bağlantısını inceleyebilirsiniz.

Bu çalışmayı birlikte yürüttüğüm Teknik Destek Uzmanı arkadaşım @Tuğba Oğuz’a teşekkürlerimi sunarım…

Yararlanılan Kaynaklar