3D Sahne Katmanları

ArcGIS Platformunu kullanarak üç boyutlu içeriklerin oluşturulması, yönetilmesi, depolanması ve paylaşılması gibi süreçleri gerçekleştirebilmekteyiz. Örneğin ArcGIS CityEngine, ArcGIS Pro veya ArcGIS Drone2Map kullanarak üç boyutlu modeller oluşturabiliriz, ardından bu içerikleri verinin türüne göre bir GDB içerisinde veya bir sahne katmanı paketine dönüştürerek saklayabiliriz. Bir sonraki aşamada, üç boyutlu içerikleri web ortamında paylaşılarak web sahnelerinin ve web uygulamalarının oluşturulması bulunmaktadır.

Bu blog yazımda üç boyutlu içeriklerin web ortamında paylaşılması tarafında kullanılan Sahne Katmanlarından bahsedeceğim. Bu katmanlar, tek bir sahnede çok fazla miktarda üç boyutlu verinin görüntülenebilmesi için optimize edilmiş katman türleridir. Örneğin havadan çekilen fotoğraflardan üretilmiş bir nokta bulutu verimiz var ve biz bu veriyi kullanarak bir web tabanlı uygulama oluşturmak istiyoruz. Nokta bulutu verisini “.las” uzantısı ile ArcGIS Pro da görüntüledikten sonra bir sahne katmanı olarak web ortamında paylaşarak bir web sahnesinde görüntüleyebiliriz. Sonrasında web tabanlı uygulamamızı oluşturabiliriz.

Sahne katmanları 5 veri türünü desteklemektedir. Bu veri türlerini madde madde inceleyecek olursak.

3D Object Scene Layer

Bu sahne katmanı üç boyutlu olarak modellenen bina gibi nesnelerin paylaşılması için kullanılmaktadır. Genellikle büyük şehir modellerinin paylaşılması için kullanılır. Örneğin tüm Ankara’yı 3B olarak web tabanlı bir uygulama ile görüntülenebilmesini sağlamak istiyoruz. Bu noktada elimizdeki bina modellerini bir 3D Object Scene Layer paketine çevirerek ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise ortamında üç boyutlu bir web sahnesinde görüntüleyebiliriz. Paylaşılan bu 3B modeller içeriğe bağlı olarak dokularla veya renk sembolleri ile görüntülenebilmektedir.

3D Object Scene Layer Package

Building Scene Layer

Bu sahne katmanı BIM verilerini ArcGIS platformunda paylaşmamıza olanak sağlamaktadır. Ek olarak BIM modellerinin görüntülenmesi kısmında modeldeki katlar arasında geçiş yapılabilmesini sağlayan ek özellikler sağlamaktadır. Örneğin elimizde bir kütüphaneye ait BIM verisi bulunuyor. Biz bu veriden bir 3B web uygulaması oluşturmak istiyoruz. Uygulamada kullanıcılar 3B olarak modeli görüntüleyebilsin, katlar arasında geçişler yapabilsin, çalışma odalarını görüntüleyebilsin gibi özellikler eklemek istiyoruz. Bu bağlamda elimizde bulunan BIM modelini Building Scene Layer olarak paylaşarak uygulamayı oluşturmak için ilk adımı atabiliriz.

Building Scene Layer

Integrated Mesh Scene Layer

Mesh dosyaları tek bir modelden oluşan 3B verilerdir. Örneğin ArcGIS Drone2Map yazılımında havadan çekilen fotoğraflardan üretilen 3B Mesh Dosyası buna bir örnektir. Mesh dosyaları genel olarak dronelar ile üretilen 3B modellerdir. Integrated Mesh Scene Layer ile bu mesh dosyalarını bir web sahnesinde görüntüleyebilmekteyiz.

Integrated Mesh Scene Layer

Point Cloud Scene Layer

Bu sahne katmanı büyük hacimli, sembolojisi yapılmış ve filtrelenmiş nokta bulutu verilerinin görüntülenmesini sağlar. Lidar dahil olmak üzere birçok türde sensör verisinden elde edilen verilerin görüntülenmesi ve paylaşılması için optimize edilmiştir. Bu sahne katmanları 3B nokta bulutu içeriğinin paylaşılmasını sağlamaktadır

Point Cloud Scene Layer

Point Scene Layer

Büyük miktarda nokta verisinin web ortamında paylaşılması için kullanılan sahne katmanıdır. Örneğin çalışma alanında bulunan 10000 ağacı web sahnesinde görselleştirmek istiyoruz. Bu ister için Point Scene Layer kullanılabilmektedir.

Point Scene Layer

 

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ortamında paylaşılan bu sahne katmanları, üç boyutlu coğrafi içerikleri paylaşmak için kullanılan bir OGC* standardı olan I3S verilerinin katmanlarıdır.  I3S bir web servisi olarak çalışıyor ve .sahne katmanları bu web yayınının kaynak formatıdır.

Esri Türkiye 2021

I3S Nedir,Web CBS Teknolojisine Ne Kolaylıklar Sağlar

I3S Nedir,Web CBS Teknolojisine Ne Kolaylıklar Sağlar

I3S Nedir ?

I3S, 3 boyutlu coğrafi içerikleri paylaşmak için kullanılan bir OGC* standardıdır. Esri, ArcGIS platformunda 3B yetenekleri ileri seviyede desteklemekle birlikte, Indexed 3D Scene (I3S) adı verilen 3 boytlu içeriklerin paylaşılması için bu açık standardı desteklemektedir. I3S hizmeti, Sahne Katmanı Paketi’ni (.SLPK) biçimlendirerek çok büyük 3B veri kümelerinin depolanması ve görselleştirilmesi için tasarlanmıştır. I3S bir web servisi olarak çalışıyor ve .SLPK formatı bu web yayınının kaynak formatıdır. Katman türleri arasında 3 boyutlu herhangi bir nesne, mesh dosyası( Örnek:Pointcloud’lardan elde edilen 3B modeller) Nokta Bulutu ve 3B nokta katmanları bulunmaktadır.

OGC, Web Feature Service (WFS) ve Web Map Service (WMS) gibi yaygın olarak kullanılan formatlar tarafından desteklenen  uluslararası kabul görmüş bir standartlar bütünüdür.

3B Nesne (3D Object Scene Layer Package)

İstanbul örneğindeki gibi 3b nesne katmanları, farklı özniteliklere sahip ayrı 3B geometrileri içermektedir. Yukarıdaki sahnede 245.000 adet 3 boyutlu nesne web ortamında görüntülenebilmektedir.

Ankara örneğinde ise 340.000 bina tek bir web sahnesinde bulunmaktadır.

Nokta Bulutu(Point Cloud)

Nokta bulutları LiDAR teknolojisi tarafından oluşturulur veya Drone2Map gibi yazılımlar kullanılarak hava fotoğraflarından oluşturulur. Nokta bulutu verilerinizi OGC standartlarında web ortamında paylaşabilir. Esri’nin sağlamış olduğu hızlı görselleştirme yeteneklerini sahnede bulunan nokta bulutu verisinde uygulayabiliriz.

 Birleşik Ağ / 3B Sürekli Yüzey (Integrated Mesh)

Birleşik ağlar sürekli yüzeylerdir. Hava fotoğraflarından oluşan yek pare bir modeldir. Drone2Map yazılımı ile oluşturduğumuz mesh verisini web üzerinden yayınlayabilmekteyiz.

3B Nokta (3D Point)

3B Nokta katmanları, ArcGIS Pro’da tanımladığımız nokta geometrisinden oluşur. Örnekte olduğu gibi, nokta katmanlarımız veri odaklı semboloji veya gerçekçi 3B modeller kullanılarak tasarlanabilir.

BIM (Yapı Bilgi Sistemleri)

BIM, gerçek dünyadaki bir yapı için hazırlanan bilgisayar destekli 3 boyutlu dijital tasarımlardır.

ArcGIS Pro’daki veri modeli, Revit gibi CAD yazılımlarından çok farklıdır. ArcGIS Pro’daki Revit dosyalarının çalışma alanları, veri setleri ve özellik sınıfları halinde düzenlenmesi gerekmektedir; böylece revit dosyalarında bulunan veriler bir coğrafi veri tabanı veya şekil dosyası gibi başka bir veri kaynağına dönüşürler.Revit verileri, birçok coğrafi işlem aracını kullanarak diğer biçimlere dönüştürülebilir ve hatta bir coğrafi veritabanından I3S katmanına yayınlanabilmektedir.

Kullanıcı deneyimi, ölçeklenebilir ve web ortamında rahatlıkla görüntülenebilir olması I3S katmanının yapı taşlarıdır. Temelde kullanıcının bakış açısından yani kamera konumundan görüntülenen verileri yükleyen akıllı bir uygulama anlamına gelir. Örneğin bir I3S içeriğindeki şehri inceliyorsunuz, sadece o anda baktığınız yerler sahneye yüklenecektir. Bu seçenek devasa şehirlerin web ortamında görüntülenebilmesini sağlıyor Aynı zamanda, her nesne için birden fazla ayrıntı seviyesinin desteklenmektedir. Böylece uzaktaki bir binanın derinlik detaylarını yükleyerek hiçbir bant genişliği boşa harcanmaz Bu verimli yaklaşım, milyonlarca hatta milyarlarca nesne içeren veri kümelerinin yönetimini sağlıyor.Asıl güzel olan şu ki, sahne arkasında olan her şeyi anlamanıza ve yönetmenize gerek yok. ArcGIS Pro veya Drone2Map gibi uyumlu bir yazılım kullanarak I3S içeriği oluşturmaya başlayabilirsiniz.

Esri Türkiye 2019