ArcGIS Voxel Katmanları

Voxel katmanları, 3B içeriklerin sunulması süreçlerinde kullanılan bir katman türüdür. Bu katmanlar aynı zamanda zaman bilgilerinin de sunulmasını sağlamaktadır. Örneğin, bir yer altı verisi veya Space Time Cube verisi voxel katmanı olarak görselleştirilebilir.

Örnek Voxel Katmanı

Voxel katmanları netCDF formatında bulunan hacimsel verilere dayanmaktadır. Eğer elinizde bir netCDF verisi var ise bu veriyi 3B olarak görselleştirmek için Voxel Katmanlarına direkt olarak dönüştürebilirsiniz. Voxel katmanları, çalışma alanı ile ilgili hacimsel bilgileri, zaman bağlı değişimleri, daha yüksek doğrulukta analiz sonuçlarını ve fiziksel olarak deneyimleyebildiğimiz bir son ürünü sağlamaktadır.

Voxel Katmanlarının Oluşturulması

Voxel katmanları bir netCDF dosyası kullanılarak oluşturulabilir. netCDF dosyaları raster verilerden farklı olarak içerisinde dizi verileri barındırmaktadır. Ancak ArcGIS Pro’da birkaç coğrafi araç ile nokta verilerinden de Voxel Katmanları oluşturabilmekteyiz. Bu blog yazısında bir senaryo üzerinden denizde doğalgaz ile ilgili değerli ölçen sensörlerden gelen verilerden doğalgaz rezervinin nasıl dağıldığını hacimsel olarak görebileceğimiz bir örnek oluşturacağız.

Nokta Verileri

İlk olarak bir doğalgaz sensöründen gelen verileri örnekleyelim. Örneğin -850 metrede ölçülen değer 1.180, -840 metrede ölçülen değer 0.980 gibi bir nokta verisi oluşturalım.

Farklı z değerlerine sahip örnek noktalar

Sürekli Yüzey

Oluşturduğumuz nokta verilerinden ilk etapta iki boyutlu raster verisi oluşturacağız, bu verileri hangi z değerinde nasıl bir sonuç elde edilmiş bunu görmemizi sağlayacak. Bu kısımda noktalardan sürekli yüzey oluşturma tekniklerini olan IDW, Krigging gibi yöntemleri kullanabiliriz. Bu çalışmamızda Emprical Bayesian Kriging yöntemini kullanacağız. Araç içerisinde ise her z değeri için bir sonuç çıkmasını sağlayacağız.

 Farklı z değerlerine sahip bölgelerin iki boyutlu gösterimi

Voxel Katmanları

İki boyutlu raster verileri her z değeri için farklı olarak üretildikten sonra, hangi z noktasında değerlerin yüksek olduğunu görebiliriz. Fakat tüm bu iki boyutlu verileri kullanarak üç boyutlu bir sahne oluşturarak daha kolay görebilir ve fiziksel olarak interaktif bir deneyim elde etmiş oluruz.

Oluşturduğumuz iki boyutlu verilerden bir netCDF dosyası oluşturacağız ve bu sayede voxel katmanları için gerekli olan netCDF dosyasına sahip olabiliriz.

Sonuç

Örnek nokta verilerinden deniz altındaki doğalgaz rezervlerinin nasıl dağıldığını inceledik. Süreç içerisindeki tüm değerler, tahminlemeler, yöntemler çalışmaların detay seviyesine göre değişiklik gösterebilir. Oluşturduğumuz Voxel Katmanını örnek üzerinden inceleyebilirsiniz.

 

ArcGIS uygulamaları ve güncellemeleriyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için blog sayfamızı takip edebilirsiniz.

Esri Türkiye 2022

ArcGIS ile Açık Veri Platformu

ArcGIS teknolojisi ile haritalar, analizler, üç boyutlu sahneler, uygulamalar, gösterge panelleri ve çok daha fazla içerik/son ürün oluşturulabilir. Bu içeriklerin oluşturulması genellikle veri ile başlamaktadır. Kurumlar bazen bu verilerin halka açılması, insanların bu verileri özgürce kullanabilmesi, geliştirme yapabilmesi ve yeniden paylaşabilmesi için açık veri platformları oluşturmak istemektedir. Açık veri herkes tarafından erişilebilen, telif hakkı bulunmayan ve kişilerin direkt olarak kullanabildiği ve yeniden yayınlayabildiği verilerdir.

ArcGIS ile Açık Veri

Açık veri platformunun, web sitesinin önyüzünden, verilerin depolanması, arka plan çalışmaları ve üyelerin yetkilendirilmesine kadar olan tüm süreci ArcGIS teknolojisi ile herhangi bir kod geliştirmesi yapmadan oluşturulabilir.

Açık Veri Portalının Oluşturulması Adımları

Bu blog yazımızda aşamaları birlikte incelemek için süreci adım adım ele alacağız. Örnek veriler oluşturarak bu verilerden bir açık veri platformu oluşturacağız. Oluşturacağımız örnek açık veri portalında kullanıcı kategorilere tıklayarak bu kategorilerdeki verilere ulaşabilmeli ve veriyi kullanabilmelidir.

1. Veri

Açık veri portalının geliştirilmesi sürecini ele aldığımızda, ilk süreç verilerdir. Kullanıcılar bu verileri indirebilmeli, yeniden paylaşabilmeli ve kendi uygulamalarını geliştirebilmelidir. Bu veriler kendi veri tabanımızda bulunan veriler, ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise ortamında paylaştığımız veriler olabilir.

Veri için ulaşım ve çevre gibi kategoriler için örnekler oluşturacağız. Ulaşım kategorisi için otobüs kart dolum noktalarının lokasyonları, çevre için ise geri dönüşüm kutularının lokasyonları.

Örnek veriler

2.Verilerin Paylaşılması

Oluşturduğumuz örnek verilerin açık veri platformunda herkesin kullanabilmesi, indirip veya API linkini alıp kendi uygulamalarını oluşturabilmesi için ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise ortamında paylaşılması gerekmektedir. Bu işlem için ArcMap veya ArcGIS Pro kullanarak verileri feature servis olarak paylaşabiliriz. ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise arayüzünde bulunan “Add Item” butonunu kullanarak da bu verileri paylaşabiliriz.

Verileri paylaşırken “Tag” kısmını doldurmamız açık veri portalında verilerin kategorik olarak sorgulanması için gereklidir. Bu kısımları verilerin tiplerine göre doldurabiliriz. Örneğin kart dolum noktalarının tag kısmına “mobilitiy” ve “ulaşım” gibi etiketler eklendi.

3. ArcGIS Hub

ArcGIS Hub girişimleri, açık verileri ve bir bilgiyi veya amacı kitleler ile buluşturmak için geliştirilen bir üründür. ArcGIS Hub ile eğitim, devlet kurumları ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar kendi etkileşimli platformlarını oluşturabilmektedir.

ArcGIS Online veya ArcGIS Enterprise içerisinde ek uygulamalar sekmesinden ArcGIS Hub arayüzüne erişebiliriz. Sonrasında sitemize bir isim vererek boş bir site oluşturabilir veya şablonlardan birini seçebiliriz.

Sonrasında oluşturulan web sitesinin tüm arayüzünü düzenleyebiliriz. ArcGIS Hub arayüzünde bulunan araçları kullanarak web sitesini tamamiyle özelleştirebiliriz.

4. Açık Veri Portali

Açık veri portalı için gerekli olan verileri ve web sitesini oluşturduktan sonra geriye sadece verilerin bu platform içerisinde kategorik olarak konumlandırılması işlemi kalmaktadır.

ArcGIS Hub arayüzünde bu işlemi yapmanın farklı yolları bulunmaktadır. Verileri kategorilere ayırabilir veya grupları kullanabiliriz.

Bunun için “Kategori” aracını kullanarak kullanıcıların verilerin kategorilerinden bir sorgulama işlemi yapmasını sağlayabiliriz. Kategori aracını web sitesinde bir noktaya sürükleyip bıraktıktan sonra hangi kategorilerden sorgulama yapmasını istediğimizi belirtmemiz gerekmektedir.

 

 

 

AEC Web Uygulamaları Serisi – 3

AEC Web Uygulamaları Serisi – 3

Daha önceki AEC Web Uygulamaları Serisi – 1 ve  2 blog yazılarımda AEC sektöründe farklı süreçlerde kullanılabilecek örnek uygulamaları incelemiştik. Bu uygulamalar, tasarım ögelerinin coğrafi bağlamda sunulmasının yanı sıra belirli bir çıktı doğrultusunda farklı işlevsellikleri de içermektedir.

Bu blog yazısında da daha önce oluşturmuş olduğum örnek uygulamayı inceleyeceğiz. Bu uygulama inşaat ve proje yönetimi, gayrimenkul süreçlerinde kullanılabilecek, tamamen örnek verilerden oluşturduğum bir örnek uygulamadır.

*Uygulama geliştirme ara yüzü olarak ArcGIS Experience Builder’ı kullandım. Buna ek olarak uygulamalara fonksiyon katmaları için ArcGIS Survey 123, ArcGIS Dashboards, ArcGIS 360 VR gibi uygulamalar da kullanılmıştır.

Gayrimenkul Çözümü

Bu web uygulamasını ilk olarak senaryo üzerinde taslak olarak oluşturalım. Kurum olarak elimizde bulunan yeni bir projeyi halka sunmak istiyoruz. Bu proje bir site ve kullanıcıların bu site ile ilgili 3B görüntüleme, binalar ile ilgili detay bilgilerini görüntüleme, iç mekanları görüntüleme gibi işlevsellikleri kullanıcılara sunmak istiyoruz.

Bu uygulama ile kullanıcılar;

  • Proje detaylarını üç boyutlu olarak görüntüleme
  • Dış mekan ve iç mekan detaylarını deneyimleme
  • Bloklar, katlar ve daireler arasında gezinme
  • İç mekan ile ilgili detayları panoramik olarak deneyimleme
  • Binaların çevresindeki ulaşım ve önemli noktalar ile ilgili bilgileri görüntüleme
  • Bu alanlar ile ilgili bir form doldurarak talepte bulunabilme

özelliklerini kullanabilmelidir.

Uygulamanın Oluşturulması

Taslağı ve işlevi belirledikten sonra uygulamayı oluşturabiliriz. İlk olarak uygulamanın temelinde bulunan proje alanının üç boyutlu formatını, uygulama içerisinde konumlandıralım. Bu kapsamda benim kullandığım veri örnek bir sahne katmanı.

Sonrasında bu üç boyutlu içerik ile ilgili detayları (blok, kat, daire) uygulama içerisinde konumlandırmalıyız. Bu noktada kullandığımız sahne katmanının türüne göre bilgilerin sunulması işlemi değişmektedir. Ben dış mekanlar için 3D Object Scene Layer iç mekan için ise Building Scene Layer paketi kullandım, bu yüzden bilgileri görüntülemek için bu içerikleri temsil eden feature katmanları oluşturdum.

Blok seçimini gerçekleştirdikten sonra katlar arasında geçiş yapabileceği ve seçtiği kat içerisinde bulunan daireleri görüntüleyeceği ekranı tasarlayalım. Bu kısımda ek olarak kullanıcı dairelerin panoramik görüntülerini görebileceği açılır bir ekran tasarlayalım. Aynı zamanda kullanıcının talep formun ulaşabilmesi için bir buton ekleyelim.

Bu ekranların tasarımı ve işlevselliği ArcGIS Experience Builder içerisinde bulunan araçlar ile gerçekleştirilmektedir.

Son ekran için ise kullanıcıların site çevresindeki ulaşım ağını ve önemli noktaları görebileceği ekranı tasarlayalım.

 

Uygulamanın son aşamasında ise menünün tasarımı, uygulama içerisindeki pencerelerin ölçeği ve son görünümü gibi ayarlamaları yapmalıyız.

AEC Web Uygulamarı blog serisinde ArcGIS Platromunda özelleştirilmiş web uygulamaları örneklerini senaryolar üzerinden ilerleyen yazılarımda incelemeye devam edeceğiz.

Esri Türkiye 2021

ArcGIS CityEngine 2021.1

ArcGIS CityEngine 2021.1

ArcGIS CityEngine 2021.1 sürümü ile uygulama içerisinde önemli iyileştirmeler ve yenilikler gerçekleştirildi. Bu iyileştirme ve yeni özellikleri detaylı bir şekilde incelemek için linke tıklayabilirsiniz. Bu yazımızda ArcGIS CityEngine 2021.1 sürümü ile gelen önemli özellikleri inceleyeceğiz.

OSM Bina İçeri Aktarımı

ArcGIS CityEngine içerisinde bulunan “Get Map Data” özelliği belirlediğimiz bir alanın uydu görüntüsü, yükselti verisi, OSM bina taban alanları ve OSM yol orta çizgilerini içeri aktarmamızı sağlamaktadır. 2021.1 sürümünde daha ayrıntılı bina modellerinin içeri aktarımı sağlanmaktadır. Bu sayede çalışmak istediğiniz alanın çevresinde bulunan binaların daha detaylı modellerine Get Map Data aracından ulaşabilirsiniz.

Arazi Şekillendirmedeki İyileştirmeler

CityEngine ile binaları ve yolları üç boyutlu olarak oluştururken en çok karşımıza çıkan arazilerin bu binalar ve yollar arasındaki geçişinin düzenlenebilmesiydi. Bu bağlamda CityEngine 2020.0 sürümünde arazi şekillendirme, düzenleme gibi özellikler karşımıza çıkmıştı. Bu sürümde ise yükselti verilerinin daha pürüzsüz ve yumuşak çalışmalar gerçekleştirebilmek için fırçalar geliştirildi. Bu çalışmalar özellikle yol ögelerinin oluşturulması aşamasında kullanılabilir.

IFC İçeri ve Dışarı Aktarım

2021.0 sürümünde, CityEngine CAD dünyası ile birlikte çalışabilirliği geliştiren DWG modellerini içe ve dışa aktarmak için yeni işlevler sunmuştu. Bu sürümde ise BIM verilerinin içeri ve dışarı aktarımı ile ilgili bazı yenilikler karşımıza çıkıyor. Artık IFC modellerini içeri doğrudan aktarabilmekteyiz. Bu sayede çalışmalarımızı gerçekleştirirken elimizde bulunan BIM verilerini çalışmalarımızda görüntülemek için farklı formatlara çevirmemize gerek kalmadı.

CGA Kodları İçerisinde Materyaller ile Çalışma

Bu iyileştirme dokuları ve dokuların tüm ögelerini tek bir .cgamat ile kurallar içerisinde kullanabilmemizi sağlamaktadır. Örneğin kural içerisinde normal map, bump map gibi materyal ögelerini tanımladıktan sonra bir .cgamat formatında kaydedebiliriz. Bu sayede materyallari istediğimiz sahnede tekrardan tüm ögelerini tanımlamadan kullanabiliriz.

Daha fazla yeni özelliği incelemek için CityEngine 2021.1 yenilikler sayfasını inceleyebilirsiniz

AEC Web Uygulamaları Serisi – 2

AEC firmaları, projeler yoluyla sonuçları müşterilere ulaştırır. Bu bağlamda projeler ile ilgili ilerleyişi takip edebilme, öncesi ve sonrası arasındaki farkı sunabilme, projenin sağlayacağı faydanın aktarılabilmesi gibi süreçler çok önemlidir.

Daha önceki AEC Web Uygulamaları Serisi – 1 yazımda oluşturduğum 2 adet örnek uygulamayı incelemiştik. Bu uygulamalar, 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı ve Bina Keşif Uygulamasıydı. Bu uygulamaların ikisinde de BIM verilerinin gösterimi ve bazı ek fonksiyonlar ile kullanıcıların bu veriler ile etkileşim içinde olabileceği senaryolar oluşturmuştuk. BIM içeriklerinin gösterimine ek olarak bu fonksiyonların uygulamalar içinde konumlandırılması kullanıcıların yanlızca BIM verilerini incelemesini değil bu uygulamalar ile etkileşim kurmalarını sağlamaktadır. Örneğin bir önceki blog yazımdaki 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı uygulamasını ele alalım. Yeni inşa edilecek bir alandaki değişikleri halka üç boyutlu olarak sunmak, kullanıcı açısından bakıldığında yetersizdir. Fakat yeni inşa edilecek alanla ilgili değişiklikleri sunmanın yanı sıra bu değişikliklerin insanlar için uygun olup olmadığı ile ilgili bilgiyi de bir anket ile konum tabanlı olarak toplayabiliriz.

Bu blog yazısında da daha önce oluşturmuş olduğum iki adet örnek uygulamayı inceleyeceğiz. Bu uygulamalar inşaat ve proje yönetim süreçlerinde kullanılabilecek, tamamen örnek verilerden oluşturduğum uygulamalar.

*Uygulama geliştirme arayüzü olarak ArcGIS Experience Builder’ı kullandım. Buna ek olarak uygulamalara fonksiyon katmaları için ArcGIS Survey 123, ArcGIS Dashboards, ArcGIS Web AppBuilder gibi uygulamalar da kullanıldı.

Örnek Uygulamalar

İnşaat Yönetim Uygulaması

Bu uygulamayı bir senaryo üzerinde maddeler halinde inceleyelim. Örneğin mevcutta devam eden bir inşaat projesi bulunuyor ve yönetici bu proje üzerinde;

  • İnşaat genel ilerleme durumunu
  • Süreçlerle ilgili ilerleme durumunu, örneğin tüm binadaki kaba sıva henüz %60
  • Katlar ile ilgili ilerleme, hangi katta şuan hangi çalışma yapılıyor
  • Odalar ile ilgili ilerleme, hangi odada mevcutta kim ne iş yapıyor
  • Maliyet ile ilgili dökümler, ekipman için ne kadar harcanmış veya işçiler için ne kadar para harcanmış
  • Ekipmanlar ile ilgili güncellemeler, örneğin hangi iş makinası ne durumda

gibi süreçleri yönetici takip edebilsin.İlk olarak uygulamanın anasayfa görünümünü tasarlayalım. Anasayfa’da proje ile ilgili bilgiler, 3D model, katlar arasında geçiş yapılabilecek bir kat aracı, maliyet ile ilgili bilgiler, ilerleme ile ilgili bilgiler olsun.

İnşaat Yönetim Uygulaması Anasayfası

Anasayfa tasarımını tamamladıktan sonra iç kısımda bulunacak sayfaları tasarlayabiliriz. İnşaat yönetim uygulamasında iç kısımlarda oda bazında ilerlemenin görüntülenmesi ve hangi odada kimin çalıştığı gibi özellikleri konumlandırabiliriz.

İnşaat Yönetim Uygulaması Oda Bazında İlerleme ve Hangi Odada Kimin Çalıştığının Gösterimi

Odalar kısmında hangi odada hangi işlemin yapıldığını görüntüleyebilmekteyiz. Örneğin yukarıdaki görselde Laboratory 1 odasında duvarların örülmesi işlemi devam etmekte. Kaba sıva, ince sıva ve duvarların boyanması işlemlerinin henüz başlamadığını görüntüleyebilmekteyiz. Bu ekranda ek olarak kimin çalıştığını görüntüleyebileceğimiz bir açılır pencereyi de konumlandırabiliriz.

Hangi Odada Şuan Kimlerin Aktif Olarak Çalıştığının Gösterimi

Oda bazında çalışanların gösterimi, ilerleyişin takip edilmesi ve çalışanların şuanda ne işi yaptığının görüntülenmesi uygulamaya eklenebilecek önemli bir özelliktir. Uygulamanın yönetici tarafına isterlere göre çok fazla fonksiyon eklenebilir.

Sonraki aşamada ise asıl önemli nokta bu verilerin güncellenmesi, çünkü anasayfada bulunan maliyet dökümü, inşaat ile ilgili ilerleme, odalar ile ilgili bilgiler aslında bir veri tabanı üzerinden yönetilmektedir. Şimdi ise sahada bu güncellemeleri yapacak kişi için gerekli olan uygulamayı tasarlayalım. Bu uygulama birden fazla kişi için veri girişi yapılacak şekilde tasarlanabilir. Örneğin bir kişi odalarda kimlerin çalıştığını güncelleyebilmesi gerekirken diğer bir çalışan inşaat için gerekli olan kumun fişini ve fiyatını maliyet kısmına ekleyebilir. Veri tabanında yapılan güncellemeler kimin o veriyi oluşturduğunu ve güncellediğini de tuttuğu için karmaşıklığı da ortadan kaldıracaktır.

İnşaat Takip Uygulaması Veri Giriş Ekranı

Örneğin operatör sahadan oda ile ilgili duvarların örülmesi işlemini tamamlandıya çekerek kaba sıva çalışmasının başladığını açılır menüler ile veri tabanına girebilmektedir. İnşaat yönetim ekranında yönetici bu güncellemeyi direkt olarak  görüntüleyebilmektedir, çünkü tüm süreç aynı veri üzerinden ilerlemektedir. Aynı şekilde anasayfa da bulunan maliyet dökümü kısmında başka bir operatör alınan bir hizmeti veya materyali aynı bu ekran üzerinden girebilmektedir.

Çalışmaya ait video kaydı için buraya tıklayabilirsiniz.

Proje Takip Uygulaması

Bu örnek uygulamada devam eden bütün projeleri görüntüleyebilmek, projeden kimin sorumlu olduğu, kaç kişinin o projede çalıştığı, ilerlemeleri, maliyetleri inceleyebilmek için tasarlayalım. Bir önceki uygulamada olduğu gibi tasarım süreçlerinde kendi marka yüzümüzü yansıtabilir özgür bir tasarım gerçekleştirebiliriz.

Bu örnekte bir giriş sayfası tasarlayalım. Giriş sayfasında devam eden projelerin ve tamamlanan projelerin sayısını görebileceği şekilde tasarlayalım. Anasayfanın üst kısmına ise kullanıcının sayfalar arasında gezinme yapabileceği bir menü tasarımı yapalım.

Proje Takip Uygulaması Anasayfa

Bu web uygulamasının iç kısımdaki sayfalarında projeler ile ilgili detayların görebileceği şekilde tasarlayalım. Örneğin mevcutta devam eden projelerin 3D olarak görüntüleyeceği için projeye ait 3D modeli projeye ait ilerlemeyi, maliyeti ve çalışanları anasayfaya ekleyelim.

Proje Takip Uygulaması / Devam Eden Projeler

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ortamlarında Revit modellerini üç boyutlu olarak paylaşarak bu uygulamaları sizler de oluşturabilirsiniz. Bu blog serisinde BIM-GIS entegrasyonunu etkin bir şekilde kullanımı ile ilgili örnekleri kapsayan blog yazılarına yeni uygulamalar ile devam edeceğiz.

Esri Türkiye 2021