Bulut Ortamında Gerçek Zamanlı Büyük Veriyle Çalışmak: ArcGIS Analytics for IoT

Bulut Ortamında Gerçek Zamanlı Büyük Veriyle Çalışmak: ArcGIS Analytics for IoT

ArcGIS Analytics for IoT, ArcGIS ailesine gerçek zamanlı görselleştirme ve analitiklerde yeni bir anlayışı getirmiştir. Buradaki en önemli yenilik; görevleri ölçeklendirmek için dağıtılmış bulut işlemeyi (cloud processing) kullanarak IoT sensörü verilerini görselleştirmeyi, analiz etmeyi, depolamayı ve bunlara göre aksiyonlar alma gibi özellikleri sunmasıdır. Uygulama; CBS analisti, veri uzmanları gibi büyük veri ile çalışan kişilerin ihtiyaçlarını karşılayacak şekildedir.

Uygulama içinde Hizmet Olarak Yazılım (SaaS) modeliyle yapılandırma olmadan hızlı bir şekilde çalışmaya başlayabilirsiniz. Bu başka bir deyişle şu anlama gelmektedir; ArcGIS Online’ın bir parçası olarak bulutta bulunan kullanıma hazır bir IoT çözümü elde edersiniz. Bu durum, kurum içinde dağıtılmış bir yazılım yüklemenize veya altyapıyı yönetmenize gerek olmadığı anlamına gelir. Bunun yerine Esri, yazılımı ve altyapıyı sizin adınıza yönetir, böylece hızlı bir şekilde çalışmaya başlayabilirsiniz.

ArcGIS Analytics for IoT ile gerçek zamanlı geofence olarak da bilinen coğrafi sınırlama işlemlerini yapabilirsiniz. Örneğin; araç, uçak veya gemi gibi hareketli bir varlığın belirli bir teslimat alanı, kısıtlı hava sahası veya belirlenmiş nakliye şeridi gibi bir ilgi alanı içinde veya dışında olması ile ilgili çalışmaları bu uygulama ile gerçekleştirebilirsiniz. Bu konuda ayrıntılı bilgi için blog yazımızı buradan inceleyebilirsiniz.

Hemen hemen her tür akış verisine bağlanabilir, bu verileri gerçek zamanlı olarak işleyebilir ve belirtilen koşullar oluştuğunda otomatik mesajlar ve uyarılar gönderebilirsiniz. Ayrıca, yüksek hacimli geçmiş verileri işlemek ve örüntüler (pattern), eğilimler ve anormallikler hakkında bilgi edinmek için analitik modeller tasarlayabilirsiniz. Bu özellikler hep birlikte; gerçek zamanlı farkındalığı arttırmanıza ve kuruluş genelinde paylaşabileceğiniz bilgileri edinmenize yardımcı olur.

 

ArcGIS Analytics for IoT uygulama arayüzü

Kullanım alanlarına örnek olarak; şehir içi ulaşım departmanı için çalışan bir CBS analisti, araçlarından gelen verilerden yararlanarak çalışmalar yapabilir. Araç verilerini alan yol sensörleri, bu gözlemleri ArcGIS Analytics for IoT’ye bir yayın olarak aktarabilir; böylece hız ve trafik verilerinin gerçek zamanlı olarak görüntülenmesini sağlar. Buradan yola çıkarak araçlar için yeni rotalar oluşturabilir. Bir başka örnek olarak altyapı sektöründe elektrik kesintileri de dahil olmak üzere ağlarındaki akıllı sayaçlardan ve sensörlerden gerçek zamanlı okumalar toplayabilir. Elektrik kesintisi olaylarını izlemede gerçek zamanlı analiz gerçekleştirerek gücün hızlı bir şekilde geri kazanılmasını sağlamak için yöneticiye veya yakınlarda çalışan saha ekiplerine bildirim gönderilebilir. Kesintilerin nerede daha sık oluştuğunu ve nedenini daha iyi anlamanıza yardımcı olmak için alan ve zaman içindeki tarihsel kesinti verilerini değerlendirmek için büyük veri analizi uygulanabilir. Bu şekilde, kuruluşun hatalı ekipmanı onarmasına veya değiştirmesine yardımcı olarak gelecekteki kesintilerin önlenmesi sağlanabilir.

Çalışma Şekline Hızlı Bir Bakış

  • Veri kaynağı Oluşturma

Uygulamada çalışmaya başlarken öncelikle veri kaynağı (feed) türünü belirtmeniz gerekir. Veri kaynağıoluşturarak gerçek zamanlı veri akışlarını alabilirsiniz ve  bunu anında bir web haritasında görselleştirebilirsiniz.

Veri kaynağı (Feed) nedir?

ArcGIS Analytics for IoT’ye gelen gerçek zamanlı veri akışıdır. Feed’ler genellikle Nesnelerin İnterneti (IoT) platformları veya üçüncü taraf API’lar gibi harici gözlemsel veri kaynaklarına bağlanır. Bunlar gelen tablo, nokta, çizgi veya çokgen verilerini ayrıştırır, analiz ve görüntüleme için sunar. Feed aynı zamanda bir tür akış katmanıdır (stream layer) ve haritaya eklenebilir, böylece bilgiler alınır alınmaz görselleştirilebilir. Ayrıca ArcGIS katmanlarınızdan, Azure IoT ve AWS IoT gibi IoT bulut hizmet sağlayıcılarından ve Kafka, MQTT ve RabbitMQ gibi mesajlaşma sistemlerinden veri alabilirsiniz.

ArcGIS katmanlarından, bulut hizmet sağlayıcılarından ve mesajlaşma sistemlerinden veri alabilme

 

  • Gerçek Zamanlı Analitik 

Veriler ArcGIS Analytics for IoT’ye aktıkça, alınan iletileri tek tek işleme ve analizini yapmanıza olanak tanıyan gerçek zamanlı analizler tasarlayabilirsiniz. Gerçek zamanlı veriler genellikle verileri dönüştürme, coğrafi sınırlama ve olay tespiti gibi konularda kullanılmaktadır. Analizin sonuçları yeni veya mevcut bir detay katmanında saklanabilir, kilit paydaşlara e-posta olarak gönderilebilir veya Kafka veya RabbitMQ gibi üçüncü taraf mesajlaşma sistemlerine yazılabilir.

 

  • Büyük Veri Analizi 

Gerçek zamanlı analizler veri akışını alındığı gibi işlerken, büyük veri analizleri bir kaynaktan mevcut verileri yüklemenize ve depolanan verilerde yer ve zaman içinde toplu analiz ve işleme yapmanıza olanak tanır. Büyük veri analizi tipik olarak gözlemleri özetlemek, örüntü analizi yapmak ve olay tespiti için kullanılır. Büyük veri analizleri bir kez çalışacak şekilde yapılandırılabilir veya yinelenen bir şekilde çalışmak üzere programlanabilir. Gerçek zamanlı ve büyük veri analitiği çalıştırıldığında sonuçlar bir çıktıya gönderilir. Çıktı, gerçek zamanlı veya büyük veri analitiğinde son adım olarak alınacak bir sonuç veya aksiyondur. Analytics, verileri yeni veya mevcut bir detay katmanına depolama, bir akış katmanına veri gönderme, e-posta gönderme, Amazon S3 gibi bulut mağazalarına yazma gibi çeşitli farklı hedeflere veri yayabilir ve cihaz çalıştırma için üçüncü taraf IoT sistemlerini tetikleyebilir.

Büyük veri analizinizi tamamladıktan sonra, bulgularınızı başkalarıyla paylaşabilirsiniz. ArcGIS Analytics for IoT, bilgileri iş akışlarınıza en uygun şekilde yaymanıza olanak tanır. Analiz sonuçlarını ArcGIS haritalarında ve uygulamalarında kolayca görüntülenebilen detay katmanları olarak yayınlayabilirsiniz.

İşlem ve Depolamanın Yönetimi ve İzlenmesi

Kuruluş yöneticisi olarak ArcGIS Analytics for IoT aboneliğinin işlem ve depolama kullanımını doğrudan Analytics for IoT uygulamasında görüntüleyebilirsiniz. Genel bilgi işlem ve depolama tüketimi Giriş sayfasında özetlenir ve ayrıntılı bilgi Compute Utilization ve Storage Utilization sayfalarında bulunur.

 

ArcGIS Analytics for IoT Kullanmak için;

ArcGIS Online aboneliğinizde ArcGIS Analytics for IoT lisansına sahip olmalısınız. Bu abonelik; kullanım durumlarını izleme (monitoring use cases) ve çoklu izleme (multiple tracking) için yeterli bilgi işlem ve depolama kapasitesi içermelidir. Altyapı veya sistem yapılandırması gerekmez ve kullanıcı sayısında bir sınır yoktur. Kuruluşunuzun Creator türünde veya daha yüksek kullanıcı türünde bir üyesine, ArcGIS Analytics for IoT’ye erişim izni verilebilir ve kullanıcı hemen feed’ler, gerçek zamanlı, büyük veri analizi ve çıktılar oluşturmaya başlayabilir.

 

Kaynaklar:

Esri Türkiye 2020

COVID-19 Salgınında Temas Edilen Kişi ve Yerler Arasındaki Bağlantıları Bulun

COVID-19 Salgınında Temas Edilen Kişi ve Yerler Arasındaki Bağlantıları Bulun

COVID-19 pandemisinin çok hızlı yayılması nedeniyle herkes fiziksel mesafe kuralını hayatına dahil etmek zorunda kaldı. Bulaşma oranını azaltmak için alınan önlemlerin yanısıra, virüs taşıyan kişilerin öncesinde kimlerle temasta bulunduğu öğrenilerek, o kişilere de test yapılması ve onların da kimlerle görüştüğü veya nerelerde bulunduklarının haritalanması bu salgının yayılmasını önlemede büyük bir önem arz ediyor.

Bu noktada sağlıkçılar, analistler ve karar vericiler bilinmeyenleri yanıtlama zorluğu ile karşı karşıya kalıyor. Cevaplanması gereken en önemli sorulardan bazıları: “COVID-19 hangi bireylere bulaştı?” ve “Bulaşan kişiler kiminle temas kurdu ve nerelere gittiler?” Koronavirüs pozitif çıkan ya da şüpheli olan kişilerin temas ettiği yer ve kişileri izleme, bulaşıcı hastalığın yayılmasını etkili bir şekilde sınırlayabilen bir sağlık müdahalesi olarak önem taşımaktadır. Teması izlemenin amacı; enfekte kişiyle yakın temas halinde olabilecek kişileri tanımlayarak bilgilendirmektir. Bu sayede risk altında olabilecek kişiler fiziksel mesafe, izolasyon, bakım ve tedavi gibi uygun önlemleri alabilirler.

Dünya Sağlık Örgütü teması izlemenin önemine vurgu yapmış ve bu izleme sürecini 3 önemli adımla anlatmıştır: temas kimliği, temas listesi ve temas takibi.

  1. Temas Kimliği: Kişinin virüsü taşıdığı onaylandıktan sonra, kişinin aktiviteleri ve hastalığın başlangıcından bu yana etrafındaki insanlarla iletişimleri ve rolleri sorularak temaslar belirlenir. Temas kişileri enfekte olmuş bir kişiyle temas halinde olan herkes olabilir: aile üyeleri, iş arkadaşları, arkadaşlar veya sağlık hizmeti sağlayıcıları.
  2. Temas Listesi:  Hastalık bulaşmış kişiyle temas kurduğu düşünülen tüm kişiler temas olarak listelenmelidir. Listelenen her kişiyi tanımlanarak temas durumları, bunun ne anlama geldiği, izlenecek eylemleri ve semptom geliştirirse erken bakım almanın önemini bildirmek için çaba gösterilmelidir.
  3. Temas Takibi: Semptomları izlemek ve enfeksiyon bulgularını test etmek için tüm temasların düzenli takibi yapılmalıdır.

Onaylanmış vakaları izlemenin ve hareket kalıplarını anlamanın; şeffaflığın artması, topluluk bilincinin artması ve kaynakların tahsisi gibi konularda faydaları vardır. Hareket kalıplarını anlamak sadece insanlar arasındaki yakın teması belirlemenize değil, aynı zamanda “temas yerlerini” (market, mağaza, kurumlar vb.) belirlemenize de olanak tanır.

Bu blog yazısında temas izlemeyi sağlayacak çözümlerimizden bahsedeceğiz. Buradaki senaryo kısaca şu şekildedir; enfekte olmuş ya da olma ihtimali olan kişi ya da bu kişilerden bilgi toplayan görüşmeci bir form doldurur. Bu formlardan gelen bilgileri hem harita üzerinde hem de grafiksel olarak bağlamayı sağlayan bağlantı analizi yapılır.  Bunlara ek olarak bu bağlantıların zamansal dağılımını çıkararak bir öngörü kazanılması hedeflenir.

Bu çözümde kullanılan ürünler: Survey123 Connect for ArcGIS, ArcGIS Pro for Intelligence ve  ArcGIS Insights‘tır.

Temasların Haritalanması için minimumda;

  • Benzersiz vaka numaraları,
  • Temas bilgileri (yerlerin veya kişilerin adı),
  • Tarihler ve Saatlerin bilgilerine sahip olunmalıdır.

Bu temel bilgiler salgında temas bağlantılarını izlemeyi mümkün kılar. Temas olarak sadece kişi değil aynı zamanda bakkal ya da ofis gibi mekanlar da kabul edilebilir.

Formlarla Temas Bilgilerinin Toplanması

Salgın yayıldıkça kişilerden birebirde bilgi toplamak gittikçe zorlaşabilir. Bunu yapmanın daha kolay ve hızlı bir yolunu bulma düşüncesinden yola çıkarak hasta ya da hasta ile görüşen kişinin hazır bir formu doldurarak bilgi toplama işini hızlandırabilecekleri bir model düşünülmüştür. Aşağıda bu amaçla hazırlanmış bir form örneğini görmektesiniz:

Survey123 for ArcGIS ile hazırlanmış Temas Bilgi Formu Örneği

Belirtileri gösteren ancak henüz durumu onaylanmayan veya test edilmeyen kişiler, mekansal bilgileri de girebildiği bir web formu aracılığıyla temas ettikleri yerleri ve kişileri kendi kendilerine bildirebilirlerse potansiyel “sıcak noktaları” tanımlamaya yardımcı olmak için yeterli bilgi toplanabilir.

Örnek form ile oluşturulan verilerin (mekan ve kişi isimleri) hepsi örnek olması amacıyla üretilmiş olup, hiçbirinin gerçek vakalarla ilgisi bulunmamaktadır.

Bağlantı Grafikleri Oluşturma

ArcGIS Pro for Intelligence uygulamasında Catalog içinden Portal sekmesine geçilir, oluşturulan forma (kendi içeriğim (My Content) ya da gruplardaki (Groups) içeriğim gibi seçeneklerden hangisi içindeyse arama yapılarak) tıklanır ve formun bulunduğu detay katmanınına (Feature Layer (Hosted)) erişilir.

Bu katman çalışma ekranına alınarak, veri üzerinde çalışmaya başlandı. Veriyi içeri aldıktan sonra Contents içinde verinin nasıl göründüğüne bakalım. Aşağıdaki görselde görüldüğü üzere Temas Bilgi Formu altında iki farklı bilgi görünüyor: bunlardan birincisi formu dolduran kişinin hastalık durumu, diğeri ise kişinin mekanla ve diğer bireylerle olan temaslarının bilgisi. Bu bilgilerdeki sembolleri semboloji ayarlarından düzenleyerek harita üzerinde daha okunaklı olması sağlandı.

Verinin Portal’dan ArcGIS Pro for Intelligence’a alınması

Amacımız bağlantıları ortaya çıkarmak ve zamansal dağılımı görmek oluğu için Analizler kısmından “Link Chart” ve “Timeline” kullanacağız. Bağlantı grafiği (Link Chart), verilerinizdeki varlıklar arasındaki ilişkileri görselleştirmenin bir yoludur. Bağlantı grafiği iki ana bileşen içerir: düğümler ve bağlantılar. İçinde bir sembol ve bir etiket bulunan kutular olarak görüntülenebilen düğümler;  varlıkları, herhangi bir kişiyi, yeri veya şeyi temsil eder.  Bağlantı grafiği oluşturmak için öncelikle düğüm noktalarını belirlemek gerekiyor, daha sonra ise bu düğümleri kullanarak bağlantılar oluşturulur. Bağlantılar; grafikteki düğümleri bağlayan çizgilerdir. Düğümlerle eşleşen bağlantıları otomatik olarak yüklemek için bir Bağlantı Kümesi (link set) ekleyebilirsiniz. Bağlantı kümesi oluşturmanız için önemli olan nokta; iki düğüm arasında ortak bir alanın olması, böylece “Key Fields” içinde birbiriyle eşleşen alanları seçerek bağlantıyı sağlayabilirsiniz. (Bu alan; benzersiz referans numarası gibi bir bilgi olabilir.) Bu örnekte bağlantı grafiği; kişilerle temas ettiği kişi ve mekanlar arasında kurulmuştur.

Link Chart ve Timeline araçlarının arayüzdeki yeri

 

Bağlantı grafiği oluştururken “Change Layout” kısmından farklı seçenekleri seçerek bağlantıları farklı şekillerde görselleştirebilirsiniz. Ayrıca linklerin içinde hangi bilgilerin yazacağını ve okların görünümünü de düzenleyebilirsiniz. Bağlantı grafiğinde seçtiğiniz alana düşen bilgiler harita üzerinde de görüntülenebilir. Burada oluşturduğunuz linki haritada görmek içinse “Display Links On Map” seçeneğini seçebilirsiniz. Böylece konumsal olarak da kimin nerelerle temasta olduğunu görüntüleyebilirsiniz.

Bağlantı grafiğinde düzeni değiştirme seçenekleri

Bağlantı grafiğindeki güzel bir özellik ise; aynı kişi farklı günlerde forma bilgi girişi yaparsa, bu bilgileri aynı isim altında tutmaya da olanak veriyor. Örneğin Fatih adlı kişi 13.04.2020 tarihinde hastalığı için muhtemelen diye işaretleyerek temas bilgilerini girmişken, 21.04.2020’de durumunu Pozitif olarak girdiği yeni bir form dolduruyor. İki form da Fatih olarak görünen bağlantı grafiğinin öznitelik bilgisinde görüntülenebilmektedir. Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki görseli inceleyebilirsiniz.

Aynı kişinin farklı zamanlarda girdiği bilgiler

Bilgilerin Zaman Çizelgesi İçinde Gösterilmesi

Temasın nerede gerçekleştiğini bilmenin yanı sıra, ne zaman ve ne kadar sürdüğünü anlamak da önemlidir. ArcGIS Pro for Intelligence içindeki Timeline, diğer bir deyişle Zaman Çizelgeleri’ni kullanarak, konum-tabanlı şekilde temasları gerçekleştiği sırayla görselleştirebilirsiniz. Bu, temasların aynı anda mı yoksa aynı zaman aralığında mı gerçekleştiğini belirlemenizi sağlar. Bunun aksine, eğer temaslar arasında günler veya haftalar varsa, muhtemelen aynı kümenin parçası değildirler.

Zaman çizelgesinde olayların nerede ve hangi zaman aralığında sıklaştığını görme

Sezgisel Analitik Yoluyla Web Ortamında Bağlantı Grafiği Oluşturma

Formdan gelen bilgilerle web ortamında kullanabileceğiniz ArcGIS Insights ile neler yapabileceğimize kısaca bakalım.

Seçtiğiniz veri ile oluşturabileceğiniz grafik seçeneklerini sürükle bırak yöntemiyle hızla görüntüleyebilme

ArcGIS Insights verilerinizi hızlı bir şekilde grafiklerle göstermenize olanak sağlayan bir arayüze sahiptir. Formdan gelen bilgileri kullanarak bir çok grafik oluşturabilirsiniz.

Sağdaki görüntüden gördüğünüz grafik seçenekleri içinden Bağlantı Çizgesini kullanarak bağlantı grafiği oluşturabilirsiniz. Bu grafiği mekansal olarak da gösterebilir ve sembolojilerini düzenleyebilirsiniz. Bağlantı çizgilerini özel bir alana göre görselleştirerek veride bulunan gizli kalmış bilgileri hızlıca görselleştirebilirsiniz.

Her grafiğin verideki farklı detayları ön plana çıkaracak gücü bulunduğu içi, istediğiniz kadar kart oluşturarak farklı grafikleri aynı çalışma sayfası içinde kullanabilirsiniz.

 

 

 

ArcGIS Insights ile oluşturulan bağlantı grafiği ve haritada görselleştirilmesi

 

Toplanan bilgiler ışığında enfekte kişilerin temas ettiği sıcak bölgelerin bulunmasıyla;

  • Bu etkin noktalar, yeni test merkezlerinin nerede kurulacağı gibi yanıtın önceliklendirilmesine yardımcı olabilir,
  • Yayılmayı yavaşlatmada gereken desteği artırmak için kamu bilincini arttıracak bilgi levhaları bu bölgelere konabilir,
  • Karar vericilere yardımcı olacak ek mekansal analizler veya coğrafi zenginleştirme gerçekleştirerek uygun halk bilgilendirme kampanyaları ve bu semtlere uygun müdahale tedbirleri tanımlanabilir,
  • Öncelikli olarak dezenfekte edilmesi gereken mekanlar belirlenebilir.

Bu konuda hazırladığımız videomuzu izleyerek daha ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

 

Son olarak; aşağıda bu çözümde kullanılan ürünlere nasıl erişebileceğinizle ilgili kısa bir bilgilendirme bulacaksınız:

COVID-19 pandemisi ile savaşmada Esri’nin sağlamış olduğu Afetle Müdahale Programı içinde kurumlara sağlanan içerikle bu çözümü hayata geçirmeniz için gereken araçların hepsine ve daha fazlasına sahip olacaksınız. Bu konuda bilgi almak için tıklayınız.

  • Survey123 Connect for ArcGIS, form uygulamasının masaüstü kısmı olup sizin ayrıntılı formlar oluşturmanıza olanak verecek birçok özelliği içerir. Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
  • ArcGIS Pro for Intelligence ise  Eklentiler, Coğrafi İşleme Araçları ve diğer proje bileşenleriyle birlikte ArcGIS Pro’nun Yönetilen Yapılandırmasından (Managed Configuration) oluşur. Bu uygulamayı kullanabilmeniz için ArcGIS Pro 2.5 kullanıyor olmanız gerekmektedir. İndirmek için MyEsri veya ArcGIS Solutions olmak üzere iki farklı yol izleyebilirsiniz. Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

MyEsri üzerinden ya da ArcGIS Solutions sayfası içinden erişim

  • ArcGIS Insights web tabanlı bir uygulama olup birçok veriyi kullanmanıza olanak sağlayan ve çok kolay bir şekilde verilerinizi analiz etmenize olanak sağlayan bir arayüz sunar. Bu konuda yazılmış olan blog yazımızdan ayrıntılı bilgiye erişebilirsiniz.

Kaynaklar:

 

ArcGIS Pro 2.5 ile Haritalama ve Görselleştirme Alanında Gelen Yenilikler

ArcGIS Pro 2.5 ile haritalama ve görselleştirme alanında çıktı alırken renkleri daha doğru almayı sağlayan özelliklerden, öznitelik bilgileri içinde hızlıca arama yapabilmeye, sembolojide etkileyici gradyan sembollerin hızlıca oluşturulmasına kadar birçok konuda yeni yetenekler eklenmiştir.

Açılır Pencereler

Açılır pencereler artık Catalog görünümünün Geography sekmesinde desteklenmektedir. 2.5 ile birlikte artık raster alanı içeriğinin açılır pencerede görüntülenmesi destekleniyor. Bu görüntüleri açılır pencereye dahil etmek için Alanlar öğesini (Fields element) düzenle diyerek ve Alan Seçenekleri (Fields Options) listesinde raster alanının görüntülenmesini etkinleştirin.

Açılır pencerelerdeki ilgili kayıtlar hem harita zamanı (map time) hem de harita aralığı (map range) filtrelerini dikkate alır. Ayrıca ilgili kayıtlar katman özelliklerinde ayarlanmış herhangi bir yapılandırılmış görüntü ifadesini (configured display expression) de dikkate alır. İlgili veriler haritanızdayken, belirttiğiniz açılır pencere tanımını görürsünüz. İlgili veriler haritada olmadığında, varsayılan açılır pencereyi görürsünüz.

Açılır pencere yenilikleri

 

Tablo Görünümü

Masaüstü kullanıcılarının öznitelik bilgilerini bulmalarını çok kolaylaştıracak bir yenilik olan tablosal veride arama yapma özelliği gelmiştir. Bul ve Değiştir (Find and Replace) aracını kullanarak yanlış yazılmış olan bir öznitelik bilgisini kolayca doğru olanla değiştirebilirsiniz. En son aramaların bir listesi proje kapatılana kadar Bul ve Değiştir metin kutularında tutulur. Arama metodunuzu alanın herhangi biriyle, hepsiyle veya yalnızca başlangıcıyla eşleşecek şekilde belirleyebilirsiniz.

Öznitelik Tablosuna gelen yenilikler

Tablo görünümüne bir veya daha fazla sütunu dondurma yeteneği eklendi. Artık alanın bağlam menüsünü kullanarak ve Freeze/Unfreeze Field (Alanı Dondur / Serbest Bırak) tıklatarak her zaman görünür olmasını istediğiniz sütunları seçebilirsiniz.

 

Color Management (Renk Yönetimi)

Color Management (Renk Yönetimi) ayarı ile artık renklerin aygıtlar arasında tutarlı bir şekilde oluşturulması mümkün. Settings (Ayarlar) sayfasındaki Options (Seçenekler) menüsünden renk yönetimini bir uygulama ayarı olarak etkinleştirin. Diğer bir ifadeyle projeden değil uygulama ayarı kısmından bu seçim yapılıyor olacak.

Renk Yönetimi Arayüzü

Yeni oluşturulan haritalara, pafta düzenlerine, raporlara ve stillere uygulanan renk yönetimi ilkesini ayarlayabilirsiniz. Ayrıca, bu ögelerden birinden diğerine taşınırken renklerin nasıl oluşturulacağını belirlemek için renk dönüştürme kuralları belirtebilirsiniz.

 

Koordinat Sistemi

Dünyayı kare olarak gösteren Adams square II,   silindirik harita projeksiyonları olan Tobler cylindrical I ve  Tobler cylindrical II olmak üzere üç yeni harita projeksiyonu eklendi.

Yeni eklenen harita projeksiyonları

Bilinmeyen bir koordinat sistemi uyarı mesajı artık projeye projeksiyon tanımlanmadan veri eklendiğinde görünecek. Benzer şekilde, veriler otomatik olarak haritanın veya sahnenin coğrafi koordinat sistemine dönüştürüldüğünde bir dönüşüm uyarı mesajı görünecek.

Semboloji

Nokta, çizgi ve çokgen özellik katmanları için grafik sembolojisi eklendi. Grafik sembolleri, grafiğin her bölümünün bir öznitelik değerini temsil ettiği pasta, çubuk veya yığılmış çubuk grafikler olabilir. Toplu olarak belli bir özniteliğe göre farklı boyutlarda gösterilebilir. Örneğin; bir ildeki kadın ve erkek nüfusunun mahallelere göre dağılımını toplam nüfus ile doğru orantılı olacak şekilde farklı  boyutlarda pasta grafikle görselleştirebilirsiniz.

Grafiklerin orantısal gösterimi

 

Sembolojideki Properties kısmından Polygon Symbols içindeki Format Polygon Symbols’e tıkladığınızda artık tüm sembol özelliklerini düzenleyebilirsiniz. Bu gömülü sembollerden herhangi birini başka bir yerde rahatça yeniden kullanmak için, bunları bir stile kaydettiğinizden emin olun.

Çokgen sembolojilerinde yeni yetenek: Format polygon symbol

 

Çıktı Ekranı (Layout)

Artık bir mizanpajdaki grafik veya harita çerçevesinin köşelerini düzenleyebilirsiniz. Bir grafik seçin ve seçili grafikteki köşeleri taşıyabileceğiniz, ekleyebileceğiniz veya kaldırabileceğiniz bir düzenleme moduna girmek için şeritteki Format (Biçim)  sekmesinde Köşeleri Edit vertices (Düzenle)’i seçin.

Eklenen yazının sınırlarının hızlıca düzenlenmesi

 

Üst Baskı (Overprinting)

Yeni gelen önemli özelliklerden biri de bir sembol katmanı için Overprinting (üst baskı) özelliğinin belirlenebiliyor olmasıdır. Normalde çakışan renklerde en üstteki renk alttakini örter, Üst baskı ile en üstteki renk ile alttaki renklerin durmasını sağlamak için bu özellik kullanılabilir. Üst baskı genellikle kayıt hatalarını önlemek için kullanılır. Bu özellik, PDF gibi üst baskıyı destekleyen dışa aktarma biçimlerine yazılır

Bunlara ek olarak çalışmanızı bir çıktı için dışa aktarırken renklere özel mürekkep belirtmek için spot renk olarak da tanımlayabilirsiniz.

 

gITF Modelleri

Çevre eşlemeli yansımalar (Environment-mapped reflections) artık 3B görünümlerde glTF işaretçileri içeren sembollerde desteklenmektedir: glTF işaretçileri artık uçaklar, trenler ve otomobiller üzerinde krom ve boyalı yüzeyler gibi pürüzsüz ve metal görünümüne sahip alanlarda çevre eşlemeli yansımalar gösteriyor.

Güneşin yansıması 3 boyutlu nesnelerde değişerek görünür

 

 

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

ArcGIS StoryMaps ile Artık Hikaye Oluşturmak Daha Eğlenceli

Başlığa Logo Ekleyin

Logolar kelimelerden çok daha fazla şey anlatabilir. İsterseniz logonuzun hikaye başlığınızın hemen yanında görünmesini sağlayabilirsiniz, böylece okuyucular anlatılarınızda gezinirken logonuz her zaman görünür olur.

Bunu yapmak için hikayenizin başlık kısmında Tasarım’ı tıklayın. Tasarım panelinin altında bir logo yükleme seçeneğini bulacaksınız; + işaretini tıklayın ve istediğiniz resmi seçin. Yüklendikten sonra, logonuz hikayenizin üst köşesinde görünecek. Ayrıca, tasarım panelinin altında ek alanların göründüğünü göreceksiniz; bunları logonuza alternatif metin eklemek ve logonuzu seçtiğiniz bir web sitesine bağlamak için kullanabilirsiniz.

 

Kapağınıza minimal bir görsel ekleyin

Büyük, tam ekranda görüntülenecek kapağın içerikle ters düşeceğini düşündüğünüz ama başlığa vurgu yapmak ve biraz da görsellik katmak istediğinizde minimum seçeneğini kullanabilirsiniz.

Hikayenizde tasarım panelini açın, kapak seçenekleri listesinden Minimum’u seçin ve tasarım panelini kapatın. Başlığınızın üstünde, hikayenizin sağ üst köşesinde “+ Kapak ortamı ekle” seçeneğini görürsünüz. Burada fotoğraf veya video yükleme seçeneklerini seçebilirsiniz. Medyanız panoramik bir en boy oranında görüntülenecektir; görüntüler için Özellikler menüsünü açabilir ve odak noktasını görüntünün ekran boyutları arasında görünür olmasını istediğiniz alana taşıyabilirsiniz.

 

Hikayenin yayınlanma tarihini gizleme

StoryMaps, her yayınladığınızda hikayenizin kapağındaki tarihi otomatik olarak güncelleyecek olsa da, isterseniz bu bilgileri gizleme olanağınız vardır. Oluşturduğunuzdan bu yana kaç hafta, ay veya yıl geçmiş olursa olsun güncel kalacak bir kaynak oluşturduysanız tarihi kapatmak yararlı olabilir.

Yayınlanan tarihi kapağınızdan kaldırmak için hikaye başlığındaki Diğer Eylemler (üç nokta ile gösteriliyor) menüsünü genişletin. Oradan Hikaye Ayarları‘nı seçin ve kapaktaki tarihi gizlemek için “Kapaktaki yayınlanma tarihini gizle” seçeneğini işaretleyin.

 

Metin rengini özelleştirme

Bazen okuyucularınızın dikkatini hikaye metninizdeki belirli bir kelimeye veya kelime öbeğine çekmek için farklı bir renk kullanmak isteyebilirsiniz.  ArcGIS StoryMaps’te artık bu mümkün.

Bazı paragrafların veya liste metninin rengini değiştirmek için metin düzenleme menüsünden palet simgesini seçin. Görüntülenen açılır menüde önerilen dört renk seçeneği vardır: Birincisi temanız için standart metin rengidir, diğerleri ise temaya özel önerilen vurgu renkleridir. Tasarım paneline özel bir vurgu rengi eklediyseniz, bu da beşinci seçenek olarak görünür. Tamamen farklı bir renge ihtiyaç duyarsanız hex kodunu yazmanız yeterli.

Bir slayt gösterisinin anlatı panelinin stilini değiştirme

Hikayenize slayt gösterisi eklediğinizde, anlatı paneli arka planının ve metin renginin geçerli temanıza uyacak şekilde tasarlandığını fark edeceksiniz. Ancak, tamamen şeffaf bir panel arka planına ve açık veya koyu bir metne sahip olmanın, belirli bir slayt için daha iyi tasarım seçimi olacağı durumlar olabilir.

Panel stilinizi değiştirmek için anlatı panelinin üst tarafındaki açılır menüyü tıklayın. Temalı stil zaten seçilidir, ayrıca hemen altında iki şeffaf arka plan seçeneği bulacaksınız. Medya panelindeki içerik için hangi stilin en iyi şekilde çalıştığına bağlı olarak, bu stilleri slayt gösterinizdeki her slayt için ayrı ayrı ayarlayabilirsiniz. Metnin konumunu dört kenardaki ok tuşlarına basarak istediğiniz şekilde değiştirebilirsiniz.

İframe koduyla gömülü içeriğin yüksekliğini belirtme

Harici web içeriğini hikayenize gömerken, hikaye oluşturucu eklediğiniz içeriğin boyutunu otomatik olarak ayarlar. Ancak, katıştırılmış içeriği iframe olarak eklerken, içeriğinizin istediğiniz en boy oranında gösterilmesini sağlamak için yükseklik ve genişlik parametrelerini kullanabilirsiniz. Bu, özellikle uzun bir içeriğiniz varsa kullanışlıdır.

Eklediğiniz iframe’in genişliği seçtiğiniz blok boyutu tarafından kontrol edilir, ancak içeriğinizin boyunu veya en boy oranını 16:9’dan (otomatik olarak kullanılan oran) farklı olmasını istiyorsanız belirtebilirsiniz.

Yükseklik ve genişlik parametreleri manuel olarak ayarlanmış bir iframe kodu örneği verilmiştir. Yazar, kodda gösterge tablosu için 3 × 5 en boy oranını tanımlamayı seçmiştir; bu hem yükseklik hem de genişlik için (pikselleri eşleştiği sürece) belirlenmiş piksel miktarlarını veya yüzdelerini kullanarak da yapılabilirdi.

Harita göstergenizi açma veya kapatma

Haritalar çeşitli veriler gösterir ve okuyucularınızın hangi sembolün neyi ifade ettiğini anlamak için bir gösterim tablosuna ihtiyacı olacaktır. Diğer yandan bazı haritalarda da görsel dağınıklığı azaltmak için harita gösterimini gizlemek daha güzel olabilir.

Harita tasarımcısını açıp yan panelin Ayarlar sekmesine giderek başlayın. Orada, gösterimi göstermek veya gizlemek için bir anahtar göreceksiniz; harita ihtiyaçlarınıza bağlı olarak “Gösterge”yi açıp kapatmanız yeterlidir. Haritanız bu değişikliği yansıtacak şekilde anında güncellenecektir.

Hikayenizdeki haritalar için katman adlarını ayarlama

Harita gösterimindeki katman adını değiştirmek isterken, bu değişikliğin başka haritalara yansımasını istemiyor olabilirsiniz. Katman adı uzun olabilir veya hikaye belirli terminolojiye alışkın olan belirli bir kitleye hitap ediyor olabilir.

İçerik bloğu ekle kısmından (+ butonu) haritayı seçip ilgili haritayı seçtiğinizde “Web haritası görünümünü ayarla” sayfası açılır. Katmanlara tıklayarak metin düzenleyiciyi etkinleştirin ve istediğiniz katmanı yeniden adlandırın. Harita yerleştir’e tıklayarak kaydettiğinizde değişiklik bu hikayenize özel olarak görüntülenir.

 

 

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

ArcGIS Online’da Öge Paylaşımındaki Yenilikler

ArcGIS Online’ın Aralık 2019 sürümünde, ögelerin paylaşımı yeni bir görünüm kazandı. Temelde bir değişiklik olmadı, yani; ögeleri hâlâ herkesle, kuruluşunuzun tüm üyeleriyle veya belirli kullanıcı gruplarıyla paylaşabiliyor olacaksınız. Yeni olan ise; paylaşım ile ilgili daha gelişmiş bir deneyim sunuyor olmasıdır. Ögelerinizi nasıl paylaştığınızı bir bakışta görmek ve paylaşmak istediğiniz grupları hızlı bir şekilde bulmak artık çok daha kolay.

İçerik’te iyileştirilmiş paylaşım özeti

İçerik kısmında artık ögelerinizin nasıl paylaşıldığını hızlı bir şekilde görebilirsiniz. Her öge için paylaşım düzeyini ve ögenin hangi gruplarla paylaşıldığını görebilirsiniz.

Paylaşılan grupların adı ve kurum içine ya da öge sahibine açık olan içerikleri hızlıca görebilir ve düzenleyebilirsiniz.

 

Ögelerinizi kimler görebilir?
Ögelerinizi kimlerin görebildiğini gösteren rozetlerin ne anlama geldiğini aşağıdaki örnekten inceleyebilirsiniz.

Rozetler ve anlamları

 

Yeni paylaşım penceresi

İçerik içinde; grupların göründüğü sembollerin üstüne tıkladığınızda “Paylaş” açılır penceresi gelir. Buradan; “Sahip”, “Organizasyon” ya da “Herkes” seçeneklerinden birini tıklayarak paylaşım seviyesini ayarlayabilirsiniz. Böylece öge ayrıntılarını görüntüleyerek paylaşım yapmanıza gerek kalmaz. Soldaki örnekte; kuruluştaki bilgilerin dışarı açılmasına yetkisi olmayan bir kişinin ekranındaki paylaşma seçeneklerini görüyorsunuz. Yetkisi olmadığı için Paylaşım seviyesinde “Herkes” seçeneği bulunmamaktadır. Kuruluşunuzdaki kişiler kendi yetkileri doğrultusunda paylaşım seçeneklerini kullanabilecekleri için hatalı bir paylaşımın da önüne geçilmiş olur.

Ögeler hangi gruplarla paylaşılmak isteniyorsa “Grup paylaşımını düzenle”ye tıklanarak seçilebilir. Aradığınız grubu, arama kısmına grubun adını yazarak hızla bulabilirsiniz.

Rozetler; Galeri, Öne Çıkan İçerik, Açık Veri vb. doldurmak için kullanılan grupları vurgular.

 

“Paylaşılan Güncelleme” rozeti, tüm üyelerin öge ayrıntılarını güncelleyebileceği paylaşılan güncelleme özelliğine sahip grupları vurgular. Paylaşılan güncelleme grupları da dahil olmak üzere tüm grup türlerindeki paylaşımlar, artık bu tek “Grup Paylaşımı” penceresi üzerinden gerçekleştirilmektedir.

 

Bu yeni “Paylaş” penceresi, İçerik’te seçilen bir öge kümesi için paylaşımı yapılandırırken daha fazla kontrol sağlar. Artık mevcut ögelerin nasıl paylaşıldığı hakkında daha fazla ayrıntı görebilir, seçilen tüm ögeleri tüm gruplardan hızlı bir şekilde kaldırabilir ve belirlediğiniz bir gruba öge ekleyebilir veya gruptan kaldırabilirsiniz.

 

Bu yeni öge paylaşım deneyimine İçeriğim’den erişebildiğiniz gibi öge ayrıntıları sayfasından da erişebilirsiniz.

Paylaşım yapılan grupların bilgisi ve paylaş seçeneğine; öge ayrıntıları içindeki “Genel Bakış” sekmesinden erişme

Ayrıntılı bilgi için burayı tıklayınız.

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.