ArcGIS Online Altlık Haritalarının ArcGIS Desktop Üzerinde Açılmama Sorununun Giderilmesi

Siber güvenlik politikalarının uygulanmasının önemli olduğu kurum ve kuruluşlarda inşa edilen Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) mimarisinde çalışan tüm bileşenler offline -internete bağlı olmaksızın- olarak çalışmak zorunda kalabilmektedir. Bu sebeple ArcGIS for Desktop ve Portal for ArcGIS uygulamaları Esri’nin ArcGIS Online altlık haritalarına erişim sağlayamaz.

ArcGIS Desktop ürünlerinin masaüstünde offline olması durumunda altlık eklemek için menü seçeneğinin tıklandığında oluşan ekran görüntüleri aşağıda belirtilmiştir:

Şekil 1. ArcMap uygulaması

Şekil 2. ArcGIS Pro uygulaması

Böyle bir mimaride altlık haritalarının eklenmesi için gerekli ayarlamalar yapılıp, altlık haritanın gösteriminde veya eklenmesinde halen hata varsa, aşağıda belirtilen Esri’nin önerilerini takip edebilirsiniz:

  1. Kesintisiz ve kaliteli internet bağlantısı

Online servislere bağlantı kurmak için internet gerektiğinde sabit, kaliteli ve hızlı bir bağlantı önem arz etmektedir. Bilgi Teknolojileri (BT) birimden destek olarak varsa sorununuzu çözebilirsin. Belirtilen özelliklerde internete sahipseniz 2. adıma geçin.

  1. Sorun bilgisayardan mı ağdan mı?

Aynı ağ üzerinde başka bir bilgisayardan test yaparak sorunun makineden mi yoksa ağdan mı kaynaklandığını test edin. Eğer sorun ağdan kaynaklanıyorsa 3-7 adımlarına geçin. Eğer makineden kaynaklanıyorsa 7-9 adımlarına geçin.

  1. Sorunlu ağ bir proxy sunucusuna sahip mi?

Ağınızda bir Proxy sunucusu kuruluysa, geçici olarak devre dışı bırakın. Eğer devre dışı bırakmak sorununuzu çözmediyse bir sonraki adıma geçin. Eğer sorununuz çözüldüyse, Proxy ayarlarının tanıtılması gerekmektedir. Bunun için öncelikle ArcCatalog uygulamasını açın ve ‘Customize > ArcCatalog Options > Connections’ menülerini seçerek Proxy bilgisini tanımlayın. Belirlenen Proxy bilgisi Windows işletim sistemindeki ‘Internet Options > Connections > LAN settings’ altındaki değerler ile aynı olmalı.

  1. Sorunlu ağda bir firewall (ateş duvarı) kurulu mu?

Ağınızda bir ateş duvarı kuruluysa, BT biriminden bazı istisnaların eklenmesi gerekmektedir. Aşağıda belirtilen adresleri ‘whitelist’ içerisine dahil edin:

  1. *.arcgis.com
  2. *.arcgisonline.com
  3. *.amazonaws.com
  4. *.virtualearth.net (Bing haritaları için)
  5. *.esri.com
  6. *.blob.core.windows.net

Eğer sorun çözülmediyse 5. adıma geçin

  1. ArcCatalog içinde bir ‘GIS Server Connection’ oluşturarak servis katmanı oluşturmanın denenmesi

Aşağıdaki yönergeleri takip edin:

  1. ArcCatalog uygulamasını açın.
  2. ‘GIS Servers’ genişletin.
  3. ‘Add ArcGIS Server’ çift tıklayın.
  4. ‘Use GIS services’ seçin ve ‘Next’ düğmesine tıklayın.
  5. ‘Server URL’ kısmına ‘http://services.arcgisonline.com/arcgis/services’ yazın. (Bu adres ArcCatalog içindir, internet tarayıcıda çalışmaz)
  6. ‘Finish’ düğmesine basınız.
  7. ‘Server’ bağlantısını genişletin ve ArcMap üzerine servis katmanlarından birini sürükleyip bırakın.

Eğer başarıyla bir servis eklenebildiyse, ‘Add Basemap’ komutundan problemin kaynaklandığı belirlenmiş olacak. Bu durumda Esri Türkiye Teknik Destek birimiyle linkten iletişime geçiniz.

  1. Fiddler uygulaması kullanarak başarısız tüm HTTP isteklerini izleyin

Fiddler uygulaması tüm HTTP trafiğini izleyen bir web uygulamasıdır.

  1. BT personeli ile çalışarak bir altlık haritası ekleme sırasında gönderilen HTTP isteklerini ve alınan cevaplarını izleyin.
  2. İzleme esnasında açık bir cevap sağlanmayabilir ama doğru izleri bulabilirsiniz. Örneğin sıkça 400 seviye HTTP kodunun alınması bir sorunu işaret edebilir.
  3. Fiddler aslında bir proxy sunucusu gibi davranıp HTTP isteklerine aktif olarak katılır (Tüm ağ trafiğini izlemez). İstekler kısmına dahil olduğundan, Fiddler çalışırken ve bir altlık haritası eklenirken farklı davranışları gözlemlemeniz mümkündür. Bu durumda BT personeli ile birlikte sonuçları gözlemleyerek sorunun proxy sunucusundan mı yoksa ateş duvarından mı kaynaklandığını belirleyebilirsiniz.
  1. Antivürüs programı kullanıyor musunuz?

Antivürüs programının altlıkların eklenmesini engelleyebileceğini kontrol edin. BT personeli yardımıyla antivürüs programını geçici olarak devre dışı bırakın. Bazı durumlarda antivürüs uygulamasına ait servisin de kapatılması gerekebilir. Antivürüs servisi devre dışı bırakıldığında altlık ekleme sorunu çözülmüş ise BT personelinin yardımıyla antivürüs programında bir istisna eklemeye çalışın. Eğer sorun devam etmekteyse sonraki adıma geçin.

  1. Yerel ‘Cache’ dizinine yazma hakkınız var mı?

Performans artışı için, altlık haritalara ait dosyalar yerel bilgisayarda ‘%UserProfile%\AppData\Local\ESRI\Local Caches’ dizininde tutulur. BT personeli yardımıyla bu dizine yazma hakkınız olup olmadığını kontrol edin. Eğer sorun devam ediyorsa sonraki adıma geçin.

  1. ‘Internet Explorer’ uygulamasını sıfırlayın ve varsayılan tarayıcı olarak belirleyin
    1. ‘Internet Explorer’ uygulamasını açın ve ‘Tools > Internet Options’ menüsünü seçin.
    2. ‘Advanced’ sekmesini tıklayın ve ‘Reset’ düğmesine tıklayın.
    3. Sorunun devam edip etmediğini görmek için test edin.
    4. Test sonucunda sorun devam ediyorsa, Internet Explorer yazılımı varsayılan tarayıcı olarak belirleyiniz.
    5. Sorunun devam edip etmediğini görmek için test edin.
    6. Eğer sorun giderilmiş ise, tercih ettiğiniz tarayıcıyı varsayılan olarak belirleyin ve onda test yapın. Eğer sorun tekrar olursa Esri Türkiye Teknik Destek birimiyle linkten iletişime geçiniz.

Yukarıda bahsedilenlerin sorununuzu çözmemesi muhtemeldir, ama bunların birçoğu size ve BT personeline sorunun kaynağının yazılımdan mı, sistemden mi veya bir ağ sorunundan mı kaynaklandığını ortaya çıkarmak için yardım etmektedir.

ArcGIS API for JavaScript ile Web Uygulamaları – 1

2D Harita

JavaScript API kullanarak web uygulamaları oluşturmaya “2D Harita” (“MapView”) ile başlıyoruz.

Haritalama uygulamaları ile 2 ve 3 boyutlu düzlemde coğrafi verilerin gösterimini yapabilirsiniz. Bunun için ilk olarak bir altlık (“basemap”) içeren bir “Map” sınıfını oluşturarak başlanır. Altlık olarak ArcGIS Online’da sunulan veya özel stiller ile kendinizin oluşturduğunu kullanabilirsiniz. Eğer haritanıza veri eklemek isterseniz, noktalar, poligonlar ve metinleri grafik olarak ekleyebilirsiniz veya büyük veri kümeleri için “feature layer” kullanarak veri ekleyebilirsiniz. “Map” sınıfından oluşturduğunuz yeni örneğinin tanımlamasını yaptıktan sonra “MapView” kullanarak 2 boyutlu veya “SceneView” sınıfını kullanarak 3 boyutlu gösterimini sağlayabilirsiniz.

Örneğimizde 2D bir web haritasını oluşturup Ankara şehrini merkezinde gösteriminin yapılmasını gerçekleştireceğiz.

Adımlar

1- Bilgisayarınızda yüklü herhangi bir metin editörü veya online “CodePen” gibi servisler kullanarak boş bir HTML dosyası oluşturuyoruz.

2- Aşağıda belirtilen HTML kodunu metin olarak HTML dosyasına kopyalıyoruz.

<!DOCTYPE html>
<html>
  <head>
    <meta charset="utf-8">
    <meta name="viewport" content="initial-scale=1, maximum-scale=1, user-scalable=no">
    <title>ArcGIS JavaScript API Örnekleri: Harita Uygulaması</title>
    <style>
      html, body, #haritaBlogum {
        padding: 0;
        margin: 0;
        height: 100%;
        width: 100%;
      }
    </style>
  </head>
  <body>
    <div id="haritaBlogum"></div>
  </body>
</html>

HTML koduna bakıldığında “body” bloğu içerisinde sadece bir “div” bileşeni kullanılmış ve kimlik olarak “haritaBlogum” atanmış. Amacımız bu bloğu harita gösterimi için kullanmak. “style” bloğunda ise bileşene ait özel stil tanımlamalarını görebilirsiniz.

3- Harita bileşenine ait kütüphanelerinin tanımlamasını yapmak için aşağıdaki kodu “head” kod bloğu içerisine kopyalayın.

<link rel="stylesheet" href="https://js.arcgis.com/4.12/esri/themes/light/main.css">
<script src="https://js.arcgis.com/4.12/"></script>

Birinci satır, web sayfasında kullanılarak elementlerin stillerinin tutulduğu dosyanın tanımını, ikinci satır ise web sayfasında kullanılacak ArcGIS JavaScript API’nin 4.12 versiyonunun kullanılacağının tanımı yapılır.

4- Dojo kullanılarak nesnelerimizi “script” bloğunda tanımlamalarını yapmak için aşağıdaki kodu “head” bloğu içerisine kopyalayın.

<script>
              require([
                          "esri/Map",
                          "esri/views/MapView"
                        ], function(Map, MapView) {
                        var map = new Map({
                          basemap: "topo-vector"
                        });
                        var view = new MapView({
                          container: "haritaBlogu",
                          map: map,
                          center: [32.8442835,39.9323346], // boylam, enlem
                          zoom: 11
                        });
              });
</script>

“require” Dojo elementi ile ilk olarak kullanılacak tanımlamalar (“esri/Map” ve “esri/WebMap”) ve takma adları (“Map” ve “MapView”) belirleniyor. Takma adların sırası, tanımlamaların sırası ile benzer olmalı. Sonrasında ise nesnelerimizi oluşturup, özelliklerini belirtiyoruz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta önce “Map” nesnesi sonra da “MapView” oluşturulması ama “MapView” nesnesinin bir “Map” nesnesine ihtiyaç duyması.

“Map” nesnesinin özelliklerindeki “basemap” özelliği, harita altlığında gösterimi yapılacak altlığın tipini belirtmemiz. Tüm altlık tiplerini linkten ulaşabilirsiniz.

“MapView” nesnesi özelliklerinde de harita kontrolü için ayrılan bloğun tanımlaması (“container”), kullanılacak harita nesnesi (“map”), gösterimin merkez değeri (“center”) ve gösterimin yakınlık değer (“zoom”) özellikleri belirlenmiştir. “MapView” kullanarak haritamızın 2D olduğunu, 3D harita gösterimi yapmak isteseydik “SceneView” nesnesi kullanmalıydık.

HTML kodun son hali aşağıdaki gibi olmalı

 

<!DOCTYPE html>
<html>
  <head>
    <meta charset="utf-8">
    <meta name="viewport" content="initial-scale=1, maximum-scale=1, user-scalable=no">
    <title>ArcGIS JavaScript API Örnekleri: Harita Uygulaması</title>
    <style>
      html, body, #haritaBlogu {
        padding: 0;
        margin: 0;
        height: 100%;
        width: 100%;
      }
    </style>
           
            <link rel="stylesheet" href="https://js.arcgis.com/4.12/esri/themes/light/main.css">
            <script src="https://js.arcgis.com/4.12/"></script>            <script>
              require([
                          "esri/Map",
                          "esri/views/MapView"
                        ], function(Map, MapView) {                        var map = new Map({
                          basemap: "topo-vector"
                        });                        var view = new MapView({
                          container: "haritaBlogu",
                          map: map,
                          center: [32.8442835,39.9323346], // boylam, enlem
                          zoom: 11
                        });
              });
              </script>
  </head>
  <body>
    <div id="haritaBlogu"></div>
  </body>
</html>

HTML kodunu içeren dosyayı herhangi bir internet tarayıcı ile açtığınızda Ankara’yı ortasında görüntüleyen bir harita göreceksiniz.

ArcGIS JavaScript API ile yazılmış diğer örnekleri incelemek için linke tıklayınız.

Bu yazı için bir etiket bulunmamaktadır.

AppStudio for ArcGIS

“AppStudio for ArcGIS”, harita ve CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) verilerinizi native uygulamalara dönüştürerek kurumunuzdaki diğer kişilerle veya popular uygulama mağazaları sayesinde herkesle paylaşmanızı sağlar. AppStudio ile oluşturulan uygulamalar cross-platform (birden fazla işletim sisteminde desteklenen) özelliği sayesinde Android, iOS, Linux, macOS ve Windows işletim sistemlerinde çalışabilmektedir. AppStudio üyenin kullanıcı tipine dahil edildiğinde, uygulama oluşturmak için minimum kod yazımını sağlar. Üyeler, konfigüre edilebilir uygulama şablonlarıyla, özel kod yazarak şablonların özelliklerini geliştirerek veya sıfırdan uygulamalar oluşturabilirler. Yapacağınız konfigürasyon veya değişiklik miktarında göre çok az kod bilgisi ve efor ile AppStudio kullanarak tarayıcıda ya da masaüstünde çalışan uygulamalar geliştirebilirsiniz.

AppStudio for ArcGIS Desktop Edition Kurulumu

Masaüstünüzde AppStudio kullanmak için, işletim sisteminiz ve mimarisine göre kurulum dosyasını indiriniz ve yüklemek için çalıştırınız. Daha detaylı bilgi için linkere (1 ve 2) tıklayınız.

Kurulum tamamlandıktan sonra, masaüstünüzde iki adet kısayol oluşturulacaktır:

  • AppStudio for ArcGIS Desktop Edition; uygulamaları konfigüre etmek ve yönetmek için
  • Qt Creator (AppStudio for ArcGIS); uygulamalarınızı güncellemek için

AppStudio’nun tüm özelliklerinden faydalanmak için AppStudio kullanmanıza olanak sağlayan lisansa sahip ArcGIS Online hesabınız ile oturum açmanız gerekmektedir. Lisans hakkında daha detaylı bilgi için linke tıklayınız.

Temel (Basic) ve Standart (Standard) olarak iki farklı versiyonu bulunmaktadır:

  • AppStudio for ArcGIS Basic
    • Ücretsiz olarak her ArcGIS “named user” hesabına dahildir.
    • AppStudio web sitesinden ön tanımlı uygulama şablonları kullanılarak herkesin kullanımına açık harita uygulamaları oluşturmanız sağlanır.
  • AppStudio for ArcGIS Standard
    • ArcGIS Developer Subscription (Derleyici ve üstü) satın alınarak kullanılabilir
    • Tüm temel sürümün özellikleri yanında aşağıdaki yetenekleri de içerir:
      • Size ve kurumunuza özgü uygulamalar oluşturabilir.
      • Kurumunuza uygulamaları paylaşabilirsiniz.

Yeni bir uygulama Oluşturma

İlk kez kullanmanız durumunda mevcut bir uygulamanız olmayacaktır. Yeni bir uygulama oluşturmak için ekrandaki “New App” (Yeni Uygulama) düğmesine basınız.

Ekrana gelecek diyalog üzerinden uygulamanızın çeşidini ve başlığını belirleyebilirsiniz.

Uygulama Ayarlarını Değiştirme

Uygulamanızı oluşturduktan sonra ana panelde görüntülenecektir. İlgili uygulamayı seçip, sağ kısımdaki paneldeki yönetim bölümünden uygulamanızın özelliklerini, tekrar derlenmesini, çalıştırılmasını, silinmesi gibi işlevlerini gerçekleştirebilirsiniz.

Uygulamanın ArcGIS’e Yüklenmesi

Oluşturmuş olduğunuz uygulamanızı başkalarıyla paylaşmak için veya kurulum dosyalarını derlemek için ArcGIS üzerine yüklenmesi gerekmektedir. Yüklemek (Upload) için “Upload” düğmesine basınız. Yükleme yapabilmek için AppStudio for ArcGIS Standart lisansına sahip olunmalı.

Oynatıcıda Uygulamanın Test Edilmesi

Oluşturduğunuz uygulamaların hem masaüstü versiyonunu hem de mobil cihazlardaki versiyonunu test etmek için Oynatıcı (Player) uygulaması ile gerçekleştirilmektedir. Oynatıcı uygulaması Google Play ve App Store mağazalarından ücretsiz olarak edinebilirsiniz.

Oynatıcının masaüstü versiyonunu linkten temin edebilirsiniz. AppStudio ile oluşturduğunuz herhangi bir platformda çalışacak uygulamanız Oynatıcı sayesinde görüntüleyebilirsiniz.

AppStudio kullanarak yapacağımız uygulamalar hakkında blog yazılarımız için Esri Türkiye Blog web sayfamızı takip edebilirsiniz.

Kararlı ve Performanslı Coğrafi Bilgi Sistemi Mimarisi Nasıl Tasarlanır?

Başarılı CBS operasyonları için Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi müşterilerine sistem tasarım süreçlerinde yardımcı olmaktadır. Sistem tasarım süreci, CBS teknoloji bileşenleri (yazılım, donanım ve ağ iletişimi) ve bunların verimli kurumsal operasyonları mümkün kılmak için bileşenlerin nasıl uygun şekilde konumlandırılması ve ayarlanmasıdır. Çünkü her bir bileşen diğer bileşenler ile direkt olarak ilişkili ve her bileşen birbirini etkilemektedir.

Profesyonel Hizmetler birimi, öncelikle var ise kurulu sistem mimarisini inceler, ya da inşa edilecek mimari içi CBS iş süreçlerine göre kurulum kalıbını (deployment pattern) belirler. İş süreçleri gereksinimlerine göre ArcGIS yazılım performans parametrelerini belirlenir ve optimum performans için ArcGIS for Server servis konfigürasyonunu ayarları planlanır. CBS operasyonları için gerekli olacak ağ bant genişliği gereksinimlerini belirler. CBS mimarisinde kapasite planlama araçlarından faydalanarak CBS operasyonlarınız için optimum çözüm mimarisini oluşturur.

Sistem Mimari Tasarımı

Sistem mimari tasarımı, başarılı bir CBS teknolojisini konuşlandırmayı desteklemek için geliştirilen bir planlama sürecidir. Bu tasarım metodolojisi iş gereksinimlerini tanımlamak, uygun CBS yazılım teknoloji seçimini yapmak, veri servislerini uygun şekilde ayarlamak ve kullanıcı verimliliği ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli donanım özelliklerini sağlama gibi yol göstermeler içermektedir. Sistem mimari tasarım süreci, sistem performansı ve ölçeklenebilirlik (en yoğun kullanımda bile çalışabilecek bir Coğrafi Bilgi Sisteminin kurulumu) konularına yoğunlaşmıştır.

Sistem mimari tasarım süreci müşterilerimizin var olan BT alt yapıları baz alınarak oluşturulur. Donanım ve ağ çözümlerinde var olan ve tasarlanmış mimaride kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayacak belirli tavsiyeleri sağlar. Sistem tasarımı iş ihtiyaçlarının tanımlanmasıyla başlar.

  • Sistemi kullanacak kullanıcının konumlarını ve gerekli bilgi ürünlerini tanımlar.
  • Gerekli veri kaynaklarını tanımlar.
  • İş için yapılması gereken uygun yazılım uygulamalarını geliştirir.

Sistem mimari tasarım, iş gereksinimlerini tanımlanmış BT gereksinimlerine dönüştürür.

  • Donanım gereksinimleri en yoğun yazılım kullanımına göre çıkartılmıştır.
  • Ağ bağlantı gereksinimleri en yoğun veri akışına göre üretilmiştir.

Sistem performansı, sistem tasarımındaki en zayıf bağlantıyla sınırlıdır. Sistem mimari tasarım planlama işlemi sırasında zayıf bağlantıları tanımlar ve dengeli bir sistem tasarımındaki yatırımı destekler.

Donanım ve ağ bileşenlerine yatırım dengeli bir sistem yük modeli temel alındığında, düşük maliyette en yüksek mümkün olan sistem performansını sağlar.

Uygun bir sistem mimari tasarım olmadan CBS’nin uygulanması, sistem kurulumunun başarısız olmasına yol açabilir.

Yazılım Performansı

Doğru yazılım iş akışının seçimi, sistem tasarım sürecinin kritik parçalarındandır. Esri yazılımlarından optimum performans alınması, ilgili yazılımın doğru ayarlanması ve doğru şekilde kullanımı ile mümkün olur. Örneğin ArcGIS for Server ürününü iş akışı çıktısı olan servislerin kurulum parametreleri aşağıda belirtilmiştir:

  • Masaüstü iş akışı yükleme kalıbı
  • Grafik (2D/3D) görüntüleme ortamı
  • Harita yoğunluğu/Portal
  • Gösterim karmaşıklığı
  • Veri önbellekleme
  • Harita boyutu
  • Servis çıktı formatı

Bu parametreler iş akışınıza göre doğru belirlenmediği zaman ilgili servis çıktısı iş yapış performansınızı yani verimliliği etkileyecektir.

Ağ İletişimleri

Ağ iletişimleri, dağıtık CBS operasyonları için gerekli bağlantıyı sağlar. Sistem mimari tasarım, ağ iletişim kısıtlamalarını tanımlamalı ve belirtmelidir.Gerçek-zamanlı gösterim ve analiz için dağıtık veri kaynaklarına erişim, ağ iletişimlerinde geniş talepler yer edecektir. Veri, bilginin gösterimi için programın çalıştığı yere ağ üzerinden transfer edilmek zorundadır. Bu sebeple, istekte bulunan kullanıcı/istemci ile isteğe cevap verecek olan platform arasında ağ trafiğinin sistem mimari tasarım çalışmalarında ve kapasite planlama değerlendirmelerine göre belirlenen değerlerde olması gerekmektedir.

Yukarıdaki başlıklarda anlatılan parametreler dışında CBS mimarinizde performansa katkısı olacak başka sistem mimari parametreleri de bulunmaktadır. Esri Türkiye Profesyonel Hizmetler birimi olarak siz değerli kullanıcılarımıza başarılı CBS mimari kurulumlarından en iyi performans ve sonuç almanız için her zaman destek olmaya hazırız. Bizimle iletişime geçmek için lütfen linke tıklayın.

Esri Jupyter Notebook’ta OpenStreetMap Bina Verisi Kullanılarak Basit Analizler Yapımı

Esri Jupyter Notebook’ta OpenStreetMap Bina Verisi Kullanılarak Basit Analizler Yapımı

ArcGIS Pro yüklü makinede yüklenebilen ücretsiz Jupyter Notebook sayesinde ‘ArcGIS API for Python’ kullanılarak coğrafi uygulamalar geliştirip analizler gerçekleştirebilirsiniz. Bununla birlikte ArcGIS Online yönetimini de yapılabilmektedir.

ArcGIS Pro yazılımına sahip ama henüz Jupyter Notebook’u bilgisayarınıza yüklemediyseniz link içinde geçen yönergeleri takip edip bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Hemen şimdi kullanmak istiyorsanız da Esri’nin ücretsiz hizmete sunduğu notebooks.esri.com adresinde Jupyter Notebook’u kullanabilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken husus bu adreste yapacağınız çalışmaları ve verilerinizi kendi yerel bilgisayarınıza kopyalamanız. Çünkü açacağınız oturum, süre kısıtlı; eğer hiçbir işlem yapmazsanız belirli bir süre içinde oturumunuz otomatik olarak kapatılır ve yaptığınız çalışmaları kaybedebilirsiniz.

Bu yazıda Jupyter Notebook platformu üzerinde 3 boyutlu bir harita üzerinde OpenStreetMap (OSM) bina verilerini görselleştirip, metro duraklarına kendi oluşturacağımız yakınlık analizi algoritmasına göre görselleştirmesi anlatılmaktadır.

İşleyiş adımları aşağıdaki gibi olacaktır:

Şekil 1. İşleyiş adımları

Gereksinimler:

  1. ArcGIS Developer hesabı (ücretsiz oluşturmak için https://developers.arcgis.com/ adresini ziyaret edin)
  2. Jupyter Notebook

1.      OSM Bina Verilerinin Alınması

OSM ücretsiz servisler sunması nedeniyle içerdiği büyük boyutlarda coğrafi verilerin son kullanıcılar tarafında erişimi farklı ücretli ve ücretsiz olarak erişilebilmektedir. Bu yazıda overpass-turbo.eu sitesi üzerinden ücretsiz olarak bina verilerini indireceğiz. Yasal kullanım hakları için https://www.openstreetmap.org/copyright sitesine mutlaka bakın.

İlgili sitede, arama kutusuna istediğiniz bölgeyi yazın ve alacağınız bina verilerini öncelikle olabildiğince dar alan için alın. Yazı bitiminde istediğiniz büyüklükte bir alan üzerinden çalışabilirsiniz.

Şekil 2. Ankara şehir merkezi binalar

Sol üstteki ‘Wizard’ (Sihirbaz) düğmesine basıp, çıkan ekranda haritada görüntülenen alan için alabileceğimiz OSM verisi için sorgu oluşturacağız. Buradaki sorgu için kullanacağınız kelimelerin detaylarını linkte bulabilirsiniz.

Şekil 3. Sorgu sihirbazı

Sorgu sihirbazına yazacağınız ‘building=* OR building:levels=*’ yazarak, haritada görüntülediğiniz alandaki tüm binaları ve varsa seviye (kat) bilgisini da almış oluyorsunuz. Burada seviye bilgisi her bina için farklılık gösterecektir. ‘build and run query’ (derle ve çalıştır sorguyu) düğmesine basarak, ilgili alan için veriler çekilir.

Web sayfasının sol üst kısmındaki ‘Data’ (Veri) sekmesine tıklayarak, çekilen verileri görüntüleyebilirsiniz. Eğer verilerinizde sıkıntı yoksa, web sayfasının sol kısmındaki ‘Export’ (Dışarı Çıkart) düğmesine tıklayarak verileri indirme için gerekli paneli açacağız.

Şekil 4. ‘Dışarı Çıkarma’ paneli

‘Export’ panelindeki ‘Data’ kısmını genişlettiğinizde ‘download/copy as GeoJSON’ (indir/kopyala GeoJSON olarak) linkine tıklayın. Bu şekilde ArcGIS Developer hesabı ile giriş yapabileceğiniz ArcGIS Online içerisine kolay bir şekilde format değişimi yapmadan atabileceğiz.

2.      Verinin ArcGIS Online İçerisine Atılması

ArcGIS Online giriş yapın ve ‘Content’ (İçerik) linkine tıklayın. Sol kısımdaki ‘Add Item’ (Öğe Ekle) düğmesine tıklayıp dosya içeri aktarma sürecini başlatalım. ‘From my computer’ (Bilgisayarımdan) seçeneğini seçelim.

Şekil 5. ArcGIS Online ‘Bilgisayarımdan bir öğe ekle’ paneli

Bir önceki bölümden indirdiğimiz dosyayı burada seçip, ilgili alanları dolduruyoruz. Başlık kısmına girdiğimiz değeri sonraki bölümlerde kullanacağız. Kısa bir süre sonra öğemiz ‘Feature Layer’ (Feature Katmanı) olarak eklenmiş olacak.

Yeni eklenen öğeyi tıklayıp sayfasını açın. Analizler için kullanacağımız yeni bir ‘Field’ (Alan) oluşturmak için ‘Data’ (Veri) sekmesine tıklayıp verilerin görüntülendiği sayfa açılsın.

Şekil 6. ‘Alan Ekle’ menüsü

Sol kısımdaki üç tırtıklı ikona tıklandığı zaman açılan menüde ‘Add Field’ (Alan Ekle) menü seçeneğini tıklanır ve aşağıdaki resimdeki veriler girilir.

Şekil 7. ‘Alan Ekle’ paneli

3.      Jupyter Notebook içerisinde Programlama

Öncelikle analiz için kullanacağımız metro bilgisini almak. Bunun için ‘Jupyter Notebook’ uygulamasını çalıştırın ve yeni bir çalışma kitabı oluşturun ve aşağıdaki kodları yazıp çalıştırın.

Şekil 8. Metro bilgisinin alınıp ArcGIS Online’a kaydetme

Yukarıdaki kodlarda kırmızı ile kapatılmış alanları kendi bilgilerinize göre doldurmanız gerekmektedir. Bu kod parçası Ankara merkezde metro istasyonları POI bilgisini ‘feature’ olarak en fazla 20 tane olacak şekilde almaktadır. Sonrasında da harita üzerinde gösterimini sağlayıp, bilgiyi ArcGIS Online üzerine ‘metrolar’ olarak kaydetmektedir.

İsterseniz kaydedilen ‘metrolar’ katmanının görsel ikonunu değiştirebilirsiniz.

Metro bilgisini alma işlemini bitirdikten sonra, ana uygulamamızı oluşturabiliriz. Bunun için yeni bir çalışma kitabı oluşturalım Jupyter Notebook üzerinde.

Kod hücrelerinde:

  1. Gerekli kütüphane kullanımları yapılıyor ve ArcGIS Online hesabına bağlantı sağlanıyor.
  2. Merkezi Ankara olacak şekilde bir harita objesi oluşturuluyor.
  3. ArcGIS Online hesabına bağlı olan içerikte bina bilgilerini içeren ‘export’ katmanı bulunuyor.
  4. ‘metrolar’ katmanı bulunuyor.
  5. Yapılacak analiz sonucunda 3 boyutlu binaların görselliğini değiştirmek için özel bir semboloji tanımlanıyor. ‘ClassBreak’ tipindeki bu sembolojide alan ‘distance’ içindeki 0, 15, 25, 50, 75 ve 100 metrelik değerlere göre bina renklendirilmesi farklı olmaktadır.
    Metro katmanı haritaya katman olarak eklenir. Haritayı 3 boyutlu hale getirmeyi unutmayınız.
  6. Basit bir analiz yapılıyor. Metro konumlarına göre oluşturacağımız ‘buffer’ işlemini 100,75,50,25 ve 15 metrelik tekrarlar ile yapıp, her oluşturulan ‘buffer’ poligonun bina poligonu ile arasındaki uzaklık farkının sıfır olması durumunda, bina bilgisindeki ‘distance’ alanına ilgili ‘buffer’ uzaklığının değeri yazılmaktadır. Bu şekilde tüm binaların metro duraklarına olan uzaklığı hesaplanmaktadır.

Şekil 9. Basit bina-metro durağı analizi

Kodun çalıştırılması sonrasında haritamızda analiz sonucunu görüntüleyeceğiz.

Şekil 10. Ankara merkez bina-metro yakınlık analizi

Metro bilgisi yerine isteyeceğiniz farklı POI bilgilerin ve bina bilgilerine göre farklı analizler yapabilirsiniz artık.