ArcGIS GeoBIM ile Tanışın

2017’de duyurulan Esri ve Autodesk arasındaki işbirliği, daha sıkı entegre edilmiş BIM ve CBS iş akışları aracılığıyla altyapı varlıklarının planlanma, tasarlanma, inşa edilme ve işletilme şeklini geliştirmeyi amaçlıyordu.

Altyapı varlıkları, bu varlıkların çevredeki ekosisteme nasıl uyduğu ve etkileşime girdiği ile ilgili olarak daha iyi görüntülenebilir. Aralarında daha sıkı bağlantı olan CBS ve BIM iş akışları, doğal ve mevcut yapılı çevrenin inşa edilecek yeni varlıklarla nasıl bağlantı kurduğunu daha iyi anlamada planlama ve tasarımda yer alan paydaşlara yardımcı olur.

Projeleri Mekansal Bağlamıyla Birleştirme

CBS ve BIM arasındaki ilişkinin öneminin artmasına rağmen, Mimarlık, Mühendislik ve İnşaat (AEC) firmaları ve müşterileri birden çok platformda farklı verilerle çalışmakta ve proje bilgilerini kolay ve güvenli bir şekilde iletmek için proje verilerinin tek bir yetkili görünümünü sağlamada zorluklar yaşamaktadır.

ArcGIS GeoBIM, proje ekiplerinin mekansal çerçevede birden çok sistemden gelen verileri kullanarak BIM projelerini ve sorunlarını keşfetmeleri ve bunlar üzerinde işbirliği yapmaları için yenilikçi, kullanımı kolay web tabanlı bir deneyim sunmak üzere geliştirilmiştir.

ArcGIS GeoBIM nedir?

ArcGIS GeoBIM, büyük sermaye altyapısının tasarımı, inşası ve işletilmesi sırasında bina bilgi modelleme (BIM) sürecini konumla bağlar ve riskleri, maliyetleri, zaman çizelgelerini yönetmenizi sağlar. Böylece AEC projelerini mekansal bir zemine oturmasını sağlar. GeoBIM, ekiplerin paydaşlarla koordineli kararlar almaları için proje verilerini tek bir “buluttan buluta” çözümde entegre etmesini ve görselleştirmesini sağlar.

Aşağıdakiler alanlarda iyileştirmeleri destekleyecektir:

  • Dokümantasyon İncelemesi
  • Olay Kümeleme
  • Tasarım Koordinasyonu
  • Performans Gösterge Tabloları

ArcGIS GeoBIM; ArcGIS’i Autodesk Construction Cloud ve BIM 360 ile bağlayarak projelerin ve iş akışlarının bağlanmasını sağlar.

Bir GeoBIM projesi içinde, coğrafi referanslı ArcGIS detaylarını Autodesk kayıtlarıyla ilişkilendirebilirsiniz; bu, birden çok kaynaktan proje belgelerine erişmenin, görselleştirmenin ve sorgulamanın daha kolay olduğu anlamına gelir. GeoBIM ayrıca, birden fazla paydaşın ihtiyaçlarına göre uyarlanabilen güvenli, web tabanlı bir ortamda iletişim kurmayı sağlar ve iş birliğini kolaylaştırır.

ArcGIS detayları doğrudan Autodesk’e bağlanabilir

 

ArcGIS GeoBIM kimler içindir?

ArcGIS GeoBIM, kuruluşların fiziksel varlıkları inşa ettiği, yönettiği veya yenilediği karayolu veya demiryolu ağları, kampüsler, su tesisleri gibi her sektörden müşterilere fayda sağlayacaktır. ArcGIS GeoBIM’in yeni avantajlar sunabileceği üç temel müşteri türü vardır, bunlar; AEC Yöneticileri, AEC Proje Yöneticileri ve Operatörlerdir.

AEC Yöneticileri:

Tasarım Sorumlusu, Proje Yöneticisi gibi AEC yöneticilerinin ilerlemeyi ölçebilmeleri, riskleri ve maliyetleri anlayabilmeleri ve paydaşlarla sorunsuz bir şekilde iletişim kurabilmeleri için ekiplerinin yönettiği veri ve belgeleri takip etmeye ihtiyacı vardır. AEC Yöneticileri, süreçleri düzene koyarken ek olarak müşterileri için projelere daha iyi bir bakış açısıyla bakmalarını sağlayarak diğer kuruluşlarla aralarında fark yaratacak çözümler oluşturabilirler.

ArcGIS GeoBIM, proje verilerine erişmek için ortak deneyim sağlar. Web tabanlı bir uygulamada ArcGIS ve Autodesk Construction Cloud’dan yararlanarak, dijital modelleri, GIS verilerini, destekleyici belgeleri ve sorunları hem tek bir projede hem de portföy düzeyinde konsolide etmek ve görselleştirmek mümkündür.

ArcGIS GeoBIM, AEC Yöneticilerinin özel masaüstü yazılımına ihtiyaç duymadan tüm proje faaliyetlerini tek bir harita üzerinde görmelerini sağlar. Güncel BIM ve GIS verilerini görüntülemenin yanı sıra, bir projenin nasıl ilerlediği konusunda kendilerine fikir veren panellere ve tablo verilerine bağlanabilirler.

Örneğin, sorunlar, sorun türüne, alt türüne ve durumuna göre haritalandırılabilir ve izlenebilir. Ekip üyeleri Autodesk Construction Cloud içinde konularla ilgili iş birliği yapıp sorunları çözdükçe, bu bilgiler GeoBIM içindeki paydaşlar tarafından da otomatik olarak görülebilir.

Autodesk Construction Cloud içinde “Açık” durumundan “Tamamlandı” durumuna değiştirildiğinde, ArcGIS GeoBIM içindeki proje panosu da değiştirecektir.

ArcGIS GeoBIM ayrıca proje bilgilerinin paydaşlarla daha iyi ve daha sorunsuz iletişimine olanak sağlar. GeoBIM uygulamaları, AEC Yöneticilerinin tek bir projeye veya bir proje portföyüne ilişkin görüşlere erişmeleri için güvenli ve yüksek düzeyde yapılandırılabilir bir yol sağlar. Paydaşların ihtiyaçları değiştikçe uygulamaları ve verileri kimlerin görebileceğini güvenli bir şekilde kontrol etme yeteneği ile farklı paneller; farklı bilgi türleri ve farklı işlevler sağlayacak şekilde uyarlanabilir.

AEC Proje Yöneticileri

Genellikle proje yöneticileri, ekiplerinin proje bilgilerini bulmak ve yeniden oluşturmak, verileri bir formattan diğerine dönüştürmek ve proje konumlarına ve durumuna görünürlük sağlamada araçlar oluşturmak için zaman harcarlar. Belli bir ihtiyaca yönelik oluşturulan ve sürdürülebilirliği zor olan araçların oluşturulması hem bütçenin kullanımında fazla harcamaya hem de iş akışlarının yürütülmesinde eksikliklere neden olabilir.

Tasarım Yöneticileri, İnşaat Yöneticileri ve Proje Yöneticileri, verileri yeniden düzenlemeden projeleri organize etmek, veri dönüşümünü en aza indirmek ve farklı ekip üyeleri ve paydaşlar için özel deneyimler sağlamak adına kullanıma hazır kurumsal hazır araçları kullanmak istediklerinde ArcGIS GeoBIM bu konuda çeşitli araçlar içerir.

ArcGIS GeoBIM, yerel ortamında depolanan BIM verilerine doğrudan bağlanır. ArcGIS detayları, dinamik BIM veri kümeleriyle bağlantılıdır; yani, bir inşaat sayfası güncellendiğinde veya Autodesk Construction Cloud’a yeni bir model sürümü yüklendiğinde, bu bilgiler kullanılabilir. Verilerin taşınması, çoğaltılması veya dönüştürülmesi ihtiyacı büyük ölçüde azaltılarak ekiplere zaman ve emek tasarrufu sağlanır.

ArcGIS GeoBIM ayrıca AEC Proje Yöneticilerine, ISO 19650 gibi standartları karşılamak için kullanılabilecek Autodesk Construction Cloud’a bağlı, yüksek düzeyde yapılandırılabilir bir ortam sağlar. Ayrıca, gelecekteki projelerde yeniden kullanılabilecek ölçeklenebilir bir web deneyimi sunarak, bir defaya mahsus, şirket içi özel araçlarla ilişkili riskleri ve maliyetleri en aza indirebilir.

Uygulamalar, belirli paydaşlar veya belirli sunumlar için ihtiyaç duyulan araçları ve bilgileri sağlayacak şekilde uyarlanabilir

 

Operatörler

Tesislere, varlıklara ve sermaye projelerine sahip olan ve bunları yöneten kişiler genellikle bakım ve yönetim bilgilerinin tasarım ve inşaat belgelerinden tamamen ayrı olması sorunuyla karşı karşıyadır. Mevcut tüm projelerine genel bakış atmaya ve portföylerine ilişkin içgörüye ihtiyaç duyarlar. Varlık ve mühendislik belgelerinin kolay ulaşılabilir olmasını isterler ve proje bilgilerini kuruluşlarının departmanlarında güvenli ve kolay bir şekilde paylaşabilmek isterler.

ArcGIS GeoBIM, tek bir proje veya bir varlık portföyü için yapılandırılabilir ve özel araçlara veya eğitime ihtiyaç duymadan proje üyeleri ve diğer departman üyeleri tarafından kolayca erişilebilir. Ekipler, web tabanlı bir haritayı birden çok sistemdeki verilerle birleştiren bir GeoBIM uygulamasını kullanarak inşaat belgelerini, modelleri ve diğer varlık bilgilerini bulabilir. Mevcut CBS detaylarını arayabilir, harita deneyimlerinden ilgili bağlantılı veri kümelerini bulabilir ve ilgili içeriğin en son sürümlerinin doğrudan GeoBIM üzerinden sunulduğunu bilerek Autodesk Construction Cloud içindeki modelleri görüntüleyebilirler.

Kuruluşlar, planlamadan tasarıma, inşaattan bakıma kadar gerçek anlamda bağlantılı bir deneyim yaratan mekansal olarak etkinleştirilmiş bir görünümün yanı sıra Autodesk Common Data Environment aracılığıyla doğrudan iletişim kurabilir.

Güncel proje bilgilerine yerel formatında erişilebilir, bu da sahiplerin inşa edilmiş varlıkları daha iyi anlamasını sağlar

 

Özetle ArcGIS GeoBIM, proje ekiplerinin mekansal bağlamda birden çok sistemden gelen verileri kullanarak BIM projelerini ve sorunlarını keşfetmeleri ve bunlar üzerinde iş birliği yapmaları için yenilikçi, kullanımı kolay web tabanlı bir deneyim sunar. AEC ekipleri ve sahipleri, ekipler ve paydaşlarla iletişimi ve işbirliğini basitleştiren yapılandırılabilir web uygulamalarında birden çok sistemden bağlantılı verilerle çalışabilir. GeoBIM ile ekipler dosya dönüştürme için daha az zaman harcar ve böylece güvenilir güncel verilere erişimi artırır. GeoBIM, proje ekiplerinin daha iyi karar verme ve iş birliği için aktif bilgileri görebilmesinde BIM içeriği, belgeler ve sorunlar dahil proje bilgilerine güvenli erişim sağlar. Projelerinizi bağlam içinde birleştirmeye başlayabilir ve projelerinizi haritaya ekleyebilirsiniz! Daha fazla bilgi için ürün sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

 

Kaynaklar:

  • Introducing ArcGIS GeoBIM: https://storymaps.arcgis.com/stories/1a41c0147d5a4df4af50d1f520e2ceac
  • ArcGIS GeoBIM – An Introduction: https://www.esri.com/arcgis-blog/products/geobim/aec/arcgis-geobim-an-introduction/

AEC Web Uygulamaları Serisi – 2

AEC firmaları, projeler yoluyla sonuçları müşterilere ulaştırır. Bu bağlamda projeler ile ilgili ilerleyişi takip edebilme, öncesi ve sonrası arasındaki farkı sunabilme, projenin sağlayacağı faydanın aktarılabilmesi gibi süreçler çok önemlidir.

Daha önceki AEC Web Uygulamaları Serisi – 1 yazımda oluşturduğum 2 adet örnek uygulamayı incelemiştik. Bu uygulamalar, 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı ve Bina Keşif Uygulamasıydı. Bu uygulamaların ikisinde de BIM verilerinin gösterimi ve bazı ek fonksiyonlar ile kullanıcıların bu veriler ile etkileşim içinde olabileceği senaryolar oluşturmuştuk. BIM içeriklerinin gösterimine ek olarak bu fonksiyonların uygulamalar içinde konumlandırılması kullanıcıların yanlızca BIM verilerini incelemesini değil bu uygulamalar ile etkileşim kurmalarını sağlamaktadır. Örneğin bir önceki blog yazımdaki 3D Gelişim Alanı – Halk Katılımı uygulamasını ele alalım. Yeni inşa edilecek bir alandaki değişikleri halka üç boyutlu olarak sunmak, kullanıcı açısından bakıldığında yetersizdir. Fakat yeni inşa edilecek alanla ilgili değişiklikleri sunmanın yanı sıra bu değişikliklerin insanlar için uygun olup olmadığı ile ilgili bilgiyi de bir anket ile konum tabanlı olarak toplayabiliriz.

Bu blog yazısında da daha önce oluşturmuş olduğum iki adet örnek uygulamayı inceleyeceğiz. Bu uygulamalar inşaat ve proje yönetim süreçlerinde kullanılabilecek, tamamen örnek verilerden oluşturduğum uygulamalar.

*Uygulama geliştirme arayüzü olarak ArcGIS Experience Builder’ı kullandım. Buna ek olarak uygulamalara fonksiyon katmaları için ArcGIS Survey 123, ArcGIS Dashboards, ArcGIS Web AppBuilder gibi uygulamalar da kullanıldı.

Örnek Uygulamalar

İnşaat Yönetim Uygulaması

Bu uygulamayı bir senaryo üzerinde maddeler halinde inceleyelim. Örneğin mevcutta devam eden bir inşaat projesi bulunuyor ve yönetici bu proje üzerinde;

  • İnşaat genel ilerleme durumunu
  • Süreçlerle ilgili ilerleme durumunu, örneğin tüm binadaki kaba sıva henüz %60
  • Katlar ile ilgili ilerleme, hangi katta şuan hangi çalışma yapılıyor
  • Odalar ile ilgili ilerleme, hangi odada mevcutta kim ne iş yapıyor
  • Maliyet ile ilgili dökümler, ekipman için ne kadar harcanmış veya işçiler için ne kadar para harcanmış
  • Ekipmanlar ile ilgili güncellemeler, örneğin hangi iş makinası ne durumda

gibi süreçleri yönetici takip edebilsin.İlk olarak uygulamanın anasayfa görünümünü tasarlayalım. Anasayfa’da proje ile ilgili bilgiler, 3D model, katlar arasında geçiş yapılabilecek bir kat aracı, maliyet ile ilgili bilgiler, ilerleme ile ilgili bilgiler olsun.

İnşaat Yönetim Uygulaması Anasayfası

Anasayfa tasarımını tamamladıktan sonra iç kısımda bulunacak sayfaları tasarlayabiliriz. İnşaat yönetim uygulamasında iç kısımlarda oda bazında ilerlemenin görüntülenmesi ve hangi odada kimin çalıştığı gibi özellikleri konumlandırabiliriz.

İnşaat Yönetim Uygulaması Oda Bazında İlerleme ve Hangi Odada Kimin Çalıştığının Gösterimi

Odalar kısmında hangi odada hangi işlemin yapıldığını görüntüleyebilmekteyiz. Örneğin yukarıdaki görselde Laboratory 1 odasında duvarların örülmesi işlemi devam etmekte. Kaba sıva, ince sıva ve duvarların boyanması işlemlerinin henüz başlamadığını görüntüleyebilmekteyiz. Bu ekranda ek olarak kimin çalıştığını görüntüleyebileceğimiz bir açılır pencereyi de konumlandırabiliriz.

Hangi Odada Şuan Kimlerin Aktif Olarak Çalıştığının Gösterimi

Oda bazında çalışanların gösterimi, ilerleyişin takip edilmesi ve çalışanların şuanda ne işi yaptığının görüntülenmesi uygulamaya eklenebilecek önemli bir özelliktir. Uygulamanın yönetici tarafına isterlere göre çok fazla fonksiyon eklenebilir.

Sonraki aşamada ise asıl önemli nokta bu verilerin güncellenmesi, çünkü anasayfada bulunan maliyet dökümü, inşaat ile ilgili ilerleme, odalar ile ilgili bilgiler aslında bir veri tabanı üzerinden yönetilmektedir. Şimdi ise sahada bu güncellemeleri yapacak kişi için gerekli olan uygulamayı tasarlayalım. Bu uygulama birden fazla kişi için veri girişi yapılacak şekilde tasarlanabilir. Örneğin bir kişi odalarda kimlerin çalıştığını güncelleyebilmesi gerekirken diğer bir çalışan inşaat için gerekli olan kumun fişini ve fiyatını maliyet kısmına ekleyebilir. Veri tabanında yapılan güncellemeler kimin o veriyi oluşturduğunu ve güncellediğini de tuttuğu için karmaşıklığı da ortadan kaldıracaktır.

İnşaat Takip Uygulaması Veri Giriş Ekranı

Örneğin operatör sahadan oda ile ilgili duvarların örülmesi işlemini tamamlandıya çekerek kaba sıva çalışmasının başladığını açılır menüler ile veri tabanına girebilmektedir. İnşaat yönetim ekranında yönetici bu güncellemeyi direkt olarak  görüntüleyebilmektedir, çünkü tüm süreç aynı veri üzerinden ilerlemektedir. Aynı şekilde anasayfa da bulunan maliyet dökümü kısmında başka bir operatör alınan bir hizmeti veya materyali aynı bu ekran üzerinden girebilmektedir.

Çalışmaya ait video kaydı için buraya tıklayabilirsiniz.

Proje Takip Uygulaması

Bu örnek uygulamada devam eden bütün projeleri görüntüleyebilmek, projeden kimin sorumlu olduğu, kaç kişinin o projede çalıştığı, ilerlemeleri, maliyetleri inceleyebilmek için tasarlayalım. Bir önceki uygulamada olduğu gibi tasarım süreçlerinde kendi marka yüzümüzü yansıtabilir özgür bir tasarım gerçekleştirebiliriz.

Bu örnekte bir giriş sayfası tasarlayalım. Giriş sayfasında devam eden projelerin ve tamamlanan projelerin sayısını görebileceği şekilde tasarlayalım. Anasayfanın üst kısmına ise kullanıcının sayfalar arasında gezinme yapabileceği bir menü tasarımı yapalım.

Proje Takip Uygulaması Anasayfa

Bu web uygulamasının iç kısımdaki sayfalarında projeler ile ilgili detayların görebileceği şekilde tasarlayalım. Örneğin mevcutta devam eden projelerin 3D olarak görüntüleyeceği için projeye ait 3D modeli projeye ait ilerlemeyi, maliyeti ve çalışanları anasayfaya ekleyelim.

Proje Takip Uygulaması / Devam Eden Projeler

ArcGIS Online ve ArcGIS Enterprise ortamlarında Revit modellerini üç boyutlu olarak paylaşarak bu uygulamaları sizler de oluşturabilirsiniz. Bu blog serisinde BIM-GIS entegrasyonunu etkin bir şekilde kullanımı ile ilgili örnekleri kapsayan blog yazılarına yeni uygulamalar ile devam edeceğiz.

Esri Türkiye 2021

Yapı Katmanından (Building Layer) Yararlanarak BIM Verilerini Anlamlandırın

BIM verileri kullanılırken her kullanıcı farklı veri gereksinimlerine sahip olabiliyor. Müşteri, mühendis, mimar, genel yüklenici veya danışman BIM’den farklı verilere erişim isteyebilir.  Örneğin; genel yüklenicinin belirli katmanlara veya ögelere erişmesi gerekirken, BIM yöneticisi veya müşterisi gibi diğer kullanıcıların, verilerin kapsamlı bir görünümünü görmesi gerekir. Farklı tasarım disiplinleri genellikle modelin farklı parçalarını ayrı BIM modelleri olarak oluşturur. Bu, tek bir binanın birden fazla BIM modelinden oluşabileceği anlamına gelir.

Öncelikle aşağıda bazı önemli kavramlara değinilecektir:

Yapı katmanı (Building Layer)—BIM dosyası çalışma alanını veri kümelerine (Mimari, Yapısal, Borulama, Mekanik ve Elektrik dahil disiplinler) göre düzenleyen bileşik katmandır (composite layer). Her veri kümesi, BIM File Multipatch detay sınıfını temsil eden bir katmandan oluşur.

BIM File to Geodatabase – Bir veya daha fazla BIM dosyası çalışma alanının içeriğini bir coğrafi veritabanı detay veri kümesine aktarır.

Make Building Layer – Bir veri kümesinden, genellikle BIM dosyası çalışma alanından bileşik bir yapı katmanı oluşturur.

1.Senaryo: Kaynak olarak BIM dosyası çalışma alanı–Temel

Örnek bir çalışma senaryosu olarak; denetim ekibinden, güneş panelleri ile birlikte binanın mimari elemanlarını (mobilya hariç) ve yangın söndürücüler, çıkış işaretleri ve prizler gibi acil durum ve güvenlik unsurlarını binadan görmeleri gerektiğine dair bir talep alındığını varsayalım. Bu özel yapı katmanının nasıl oluşturulacağını inceleyelim. Gereksiz katmanları kaldırmak için öncelikle;

  • BIM dosyası çalışma alanını sahneye sürükleyin.
  • Katmanları seçerek Kaldır’a (Remove) tıklayın.

 

Genel model katmanının hızlı bir incelemesinden sonra, gereksinimlerin dışında kalan ek ögelere sahip olduğu fark ediliyor. Katman içindeki model seçilerek sağ tıklanır ve özelliklere (Properties) gidilir.  Yeni bir sorgu tanımına (New definition query) tıklanarak içerikle ilgili yapılması istenen tanım girilir. Bunun için SQL seçilerek ve FamilyType = ‘MicroFingerprintReaderFlush’ sorgusu yazılır. Bu sorguya göre katman filtrelenir.

Artık denetim ekibinin ihtiyaçlarına özel bir bina sahne katmanı paketi (Create Building Scene Package) oluşturulabilir. Ardından bu paket ArcGIS Enterpise veya ArcGIS Online aracılığıyla denetim ekibi ile paylaşılabilir.

Tasarım koordinasyonu ve inşaatın tek bir binayı birden fazla BIM modeli olarak temsil etmesi yaygın bir kullanımdır. Çoğu durumda, her BIM modeli, Yapısal, Mimari, Mekanik, Elektrik gibi farklı uzmanlık alanlarını, tasarım veya projenin bir alt kümesini temsil eder.

2. Senaryo: Kaynak detay veri kümesi – Gelişmiş

BIM yöneticisi, müşterinin ilerlemeyi görebilmesi için tüm binayı yayınlanabilen tek bir bina katmanı olarak göstermek istediğini düşünelim.

Bu isteri karşılamak için aşağıdaki şekilde bir iş akışı olacaktır:

BIM File To Geodatabase aracı açılır

  • Input BIM File Workspace: yapıyı oluşturan tüm dosyalar seçilir
  • Dataset: dosya sizin için anlamlı olan bir açıklamayla yeniden adlandırılır
  • Spatial Reference: .prj mimari modelden içe aktarılır

Artık çoklu BIM modelini birleştiren veri kümesi oluşturulduğuna göre, bir Bina katmanı (Building Layer) oluşturulabilir.

Make Building Layer aracı açılır.

  • Local Scene veya Global Scene açılır
  • Input Feature Dataset: oluşturulan veri kümesi eklenir

Böylece müşterinin istediği şekilde bir bina katmanı hazırlanmış olur.

 

Kaynaklar: